6. чхакканиддесо
(1) чха вива̄дамӯла̄ни
944. таттха катама̄ни чха вива̄дамӯла̄ни? кодхо, маккхо, исса̄, са̄т̣хеййам̣, па̄пиччхата̄, сандит̣т̣хипара̄ма̄сита̄ – има̄ни чха вива̄дамӯла̄ни.
(2) чха чхандара̄га̄
таттха катаме чха чхандара̄га̄? чхандара̄га̄ гехасита̄ дхамма̄. мана̄пийесу рӯпесу гехасито ра̄го са̄ра̄го читтасса са̄ра̄го, мана̄пийесу саддесу…пе… мана̄пийесу гандхесу…пе… мана̄пийесу расесу…пе… мана̄пийесу пхот̣т̣хаббесу…пе… мана̄пийесу дхаммесу гехасито ра̄го са̄ра̄го читтасса са̄ра̄го – име чха чхандара̄га̄.
(3) чха виродхаваттхӯни
таттха катама̄ни чха виродхаваттхӯни? амана̄пийесу рӯпесу читтасса а̄гха̄то пат̣игха̄то чан̣д̣иккам̣ асуропо анаттаманата̄ читтасса, амана̄пийесу саддесу…пе… амана̄пийесу гандхесу…пе… амана̄пийесу расесу…пе… амана̄пийесу пхот̣т̣хаббесу…пе… амана̄пийесу дхаммесу читтасса а̄гха̄то пат̣игха̄то чан̣д̣иккам̣ асуропо анаттаманата̄ читтасса – има̄ни чха виродхаваттхӯни.
(4) чха тан̣ха̄ка̄йа̄
таттха катаме чха тан̣ха̄ка̄йа̄? рӯпатан̣ха̄, саддатан̣ха̄, гандхатан̣ха̄, расатан̣ха̄, пхот̣т̣хаббатан̣ха̄, дхамматан̣ха̄ – име чха тан̣ха̄ка̄йа̄.
(5) чха ага̄рава̄
945. таттха катаме чха ага̄рава̄? саттхари ага̄раво вихарати аппатиссо, дхамме ага̄раво вихарати аппатиссо, сан̇гхе ага̄раво вихарати аппатиссо, сиккха̄йа ага̄раво вихарати аппатиссо, аппама̄де ага̄раво вихарати аппатиссо, пат̣исантха̄ре ага̄раво вихарати аппатиссо – име чха ага̄рава̄.
(6) чха париха̄нийа̄ дхамма̄
таттха катаме чха париха̄нийа̄ дхамма̄? камма̄ра̄мата̄, бхасса̄ра̄мата̄, нидда̄ра̄мата̄, сан̇ган̣ика̄ра̄мата̄, сам̣сагга̄ра̄мата̄, папан̃ча̄ра̄мата̄ – име чха париха̄нийа̄ дхамма̄.
(7) апарепи чха париха̄нийа̄ дхамма̄
946. таттха катаме апарепи чха париха̄нийа̄ дхамма̄? камма̄ра̄мата̄, бхасса̄ра̄мата̄, нидда̄ра̄мата̄, сан̇ган̣ика̄ра̄мата̄, довачассата̄, па̄памиттата̄ – име чха париха̄нийа̄ дхамма̄.
(8) чха соманассупавича̄ра̄
таттха катаме чха соманассупавича̄ра̄? чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ соманассат̣т̣ха̄нийам̣ рӯпам̣ упавичарати, сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа соманассат̣т̣ха̄нийам̣ дхаммам̣ упавичарати – име чха соманассупавича̄ра̄.
(9) чха доманассупавича̄ра̄
таттха катаме чха доманассупавича̄ра̄? чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ доманассат̣т̣ха̄нийам̣ рӯпам̣ упавичарати, сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄ …пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа доманассат̣т̣ха̄нийам̣ дхаммам̣ упавичарати – име чха доманассупавича̄ра̄.
(10) чха упеккхупавича̄ра̄
таттха катаме чха упеккхупавича̄ра̄? чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ упеккха̄т̣т̣ха̄нийам̣ рӯпам̣ упавичарати, сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа упеккха̄т̣т̣ха̄нийам̣ дхаммам̣ упавичарати – име чха упеккхупавича̄ра̄.
(11) чха гехасита̄ни соманасса̄ни
947. таттха катама̄ни чха гехасита̄ни соманасса̄ни? мана̄пийесу рӯпесу гехаситам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄, мана̄пийесу саддесу…пе… мана̄пийесу гандхесу…пе… мана̄пийесу расесу…пе… мана̄пийесу пхот̣т̣хаббесу…пе… мана̄пийесу дхаммесу гехаситам̣ четасикам̣ са̄там̣ четасикам̣ сукхам̣ четосампхассаджам̣ са̄там̣ сукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ са̄та̄ сукха̄ ведана̄ – има̄ни чха гехасита̄ни соманасса̄ни.
(12) чха гехасита̄ни доманасса̄ни
таттха катама̄ни чха гехасита̄ни доманасса̄ни? амана̄пийесу рӯпесу гехаситам̣ четасикам̣ аса̄там̣ четасикам̣ дуккхам̣ четосампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄, амана̄пийесу саддесу…пе… амана̄пийесу гандхесу…пе… амана̄пийесу расесу…пе… амана̄пийесу пхот̣т̣хаббесу…пе… амана̄пийесу дхаммесу гехаситам̣ четасикам̣ аса̄там̣ четасикам̣ дуккхам̣ четосампхассаджам̣ аса̄там̣ дуккхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ аса̄та̄ дуккха̄ ведана̄ – има̄ни чха гехасита̄ни доманасса̄ни.
(13) чха гехасита̄ упеккха̄
таттха катама̄ чха гехасита̄ упеккха̄? упеккха̄т̣т̣ха̄нийесу рӯпесу гехаситам̣ четасикам̣ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ четосампхассаджам̣ адуккхамасукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄, упеккха̄т̣т̣ха̄нийесу саддесу…пе… упеккха̄т̣т̣ха̄нийесу гандхесу…пе… упеккха̄т̣т̣ха̄нийесу расесу…пе… упеккха̄т̣т̣ха̄нийесу пхот̣т̣хаббесу…пе… упеккха̄т̣т̣ха̄нийесу дхаммесу гехаситам̣ четасикам̣ нева са̄там̣ на̄са̄там̣ четосампхассаджам̣ адуккхамасукхам̣ ведайитам̣ четосампхассаджа̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ – има̄ чха гехасита̄ упеккха̄.
(14) чха дит̣т̣хийо
948. таттха катама̄ чха дит̣т̣хийо? ‘‘аттхи ме атта̄’’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати, ‘‘наттхи ме атта̄’’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати, ‘‘аттана̄ ва̄ атта̄нам̣ сан̃джа̄на̄мӣ’’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати, ‘‘аттана̄ ва̄ анатта̄нам̣ сан̃джа̄на̄мӣ’’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати, ‘‘анаттана̄ ва̄ атта̄нам̣ сан̃джа̄на̄мӣ’’ти ва̄ асса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати; атха ва̄ панасса евам̣дит̣т̣хи хоти – ‘‘со ме айам̣ атта̄ вадо ведеййо татра татра дӣгхараттам̣ калйа̄н̣апа̄пака̄нам̣ камма̄нам̣ випа̄кам̣ паччанубхоти. на со джа̄то на̄хоси, на со джа̄то на бхависсати, ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо’’ти ва̄ панасса саччато тхетато дит̣т̣хи уппаджджати. има̄ чха дит̣т̣хийо.
чхаккам̣.