2. досапариха̄ра̄вабодхапариччхедаван̣н̣ана̄
68. када̄чи кавикосалла̄, виродхо сакалопйа’йам̣;
досасан̇кхйаматиккамма, гун̣авӣтхим̣ вига̄хате.
69. тена вуттавиродха̄на-мавиродхо йатха̄ сийа̄;
татха̄ досапариха̄ра̄-вабодхо да̄ни нӣйате.
68-69. иччевам̣ досавибха̄гам̣ париччхиджджа ида̄ни йатха̄вуттадосапариха̄раккамамупадиситума̄ха ‘‘када̄чӣ’’тйа̄ди. сакалопи айам̣ виродхо вируддхаттхантара̄дикато на кочи еко ева досесу, доса̄нам̣ ва̄ сан̇кхйам̣ ган̣анам̣ досабха̄вам̣ атиккамма париччхиджджа гун̣а̄нам̣ вӣтхим̣ падавим̣ гун̣асабха̄ватам̣ вига̄хате аббхупагаччхати када̄чи, на саббада̄. кавино пайуджджакасса косалла̄ та̄дисависайапариггахалаккхан̣анепун̃н̃ака̄ран̣а̄, на ту йатха̄ татха̄ чети. ‘‘тене’’чча̄ди. йеневам̣, тена ка̄ран̣ена вутта̄нам̣ вируддхаттхантара̄дӣнам̣ виродха̄нам̣ йатха̄ йена пака̄рена авиродхо ниддосата̄ сийа̄ бхавеййа, татха̄ тена пака̄рена доса̄нам̣ париха̄ро дӯрӣкаран̣ам̣ авабуджджхати н̃а̄йати етена̄ти авабодхо, тасса авабодхо, танна̄мико париччхедо ида̄ни нӣйате а̄нӣйате вуччатети аттхо.
68-69. евам̣ досавибха̄гам̣ париччхиндитва̄ ида̄ни йатха̄вуттадоса̄нам̣ париха̄раттхама̄рабханто ‘‘када̄чӣ’’тйа̄дима̄ха. сакалопи айам̣ виродхо пададоса̄дико досасан̇кхйам̣ доса̄нам̣, досесу ва̄ ган̣анам̣ досабха̄вам̣ атиккамма када̄чи кавикосалла̄ кавино бйа̄каран̣а̄бхидха̄начхандоалан̇катиа̄дӣсу паричайалаккхан̣ена пан̃н̃а̄па̄т̣авена йато гун̣авӣтхим̣ гун̣ападавим̣ кевалам̣ гун̣асабха̄вам̣ вига̄хате аббхупагаччхати, тена ка̄ран̣ена вуттавиродха̄нам̣ йатха̄вуттапададоса̄дивиродха̄нам̣ авиродхо авируддхата̄ йатха̄ сийа̄ йена пака̄рена бхавеййа, татха̄ тена пака̄рена досапариха̄ра̄вабодхо йатха̄вуттапададоса̄дисамбандхино парихаран̣аккамасса авабодхака̄ран̣атта̄ танна̄микапариччхедо ида̄ни ладдха̄васаре нӣйате вуччате. йатха̄вуттадоса̄ кависа̄маттхийена ниддосаттам̣ бхаджанти, тасса са̄маттхийасса упадесам̣ дасса̄ма̄ти адхиппа̄йо.
пададосапариха̄раван̣н̣ана̄
таттха вируддхаттхантарасса париха̄ро йатха̄ –
70. виндантам̣ па̄каса̄лӣнам̣, са̄лӣнам̣ дассана̄ сукхам̣;
там̣ катхам̣ на̄ма мегхо’йам̣, висадо сукхайе джанам̣.
70. ‘‘винданта’’мичча̄ди. па̄кена парин̣атабха̄вена са̄лӣнам̣ йутта̄нам̣, манун̃н̃а̄нам̣ ва̄ са̄лӣнам̣ раттаса̄лиа̄дӣнам̣ са̄лиджа̄тӣнам̣ дассана̄ сукхам̣ четасикам̣ соманассам̣ виндантам̣ там̣ джанам̣ висадо айам̣ мегхо амбудо катхам̣ на̄ма сукхайети. еттха та̄дисасса джанасса асукхаппада̄нам̣ гарал̣асса мегхасса̄нурӯпанти вируддхаттхантарата̄ парихат̣а̄.
70. таттха вируддхаттхантарасса париха̄ро йатха̄ евам̣. ‘‘винданти’’чча̄ди. па̄каса̄лӣнам̣ парин̣а̄мена йутта̄нам̣, манун̃н̃а̄нам̣ ва̄ са̄лӣнам̣ раттаса̄лиа̄дӣнам̣ дассана̄ дассанахету сукхам̣ четасикасоманассам̣ виндантам̣ анубхонтам̣ там̣ джанам̣ там̣ кассакаджанам̣ висадо джалада̄йако айам̣ мегхо катхам̣ на̄ма сукхайе, на сукхайатева. та̄дисасса джанасса дуккхада̄нам̣ гарал̣ада̄йакасса мегхасса̄пи анурӯпамити вируддхан̃н̃аттхо апанӣто хоти. па̄кена са̄линоти виггахо. сукхам̣ каротӣти сукхайети на̄мадха̄ту.
йатха̄ ва̄ –
71. вина̄йакопи на̄госи,
готамопи маха̄мати;
пан̣ӣтопи раса̄пето,
читта̄ ме са̄ми те гати.
71. ‘‘вина̄йакопи’’чча̄ди. вӣнам̣ паккхӣнам̣ на̄йако, гарул̣о, сатте винетӣти вина̄йако, вуддхо, бхагава̄ ча. таттха йада̄ вина̄йако гарул̣о, тада̄ ту на̄го паннагосӣти вируддхам̣, паккхантаре твавируддхам̣ бхагавато а̄гусса ра̄га̄дино абха̄вато. имесам̣ гуннам̣ атисайена го готамо хӣнапасу, готамавам̣са̄ватин̣н̣атта̄ готамо бхагава̄ ча. хӣнапасу ча твам̣ маха̄мати асӣти вируддхам̣ аччантахӣнапасуно махатийа̄ пан̃н̃а̄йа абха̄вато. паккхантаре ту на бйа̄гха̄то. пан̣ӣто мадхуро расо, уттамо ча сугато. таттха мадхурарасато апето апагатосӣти вируджджхати, бхагавато ту расехи син̇га̄ра̄дӣхи апетоти йуджджати. ме мама. са̄мӣти а̄мантанам̣. те тава гати паватти читта̄ аббхута̄ти. еттха вируддхаттхантарам̣ виродха̄лан̇ка̄рам̣ сила̄гханӣйанти тена там̣ парихат̣ам̣.
71. йатха̄ ва̄ уттадосасса париха̄ро ӣдисо ва̄. ‘‘вина̄йако’’чча̄ди. хе са̄ми твам̣ вина̄йакопи гарул̣опи на̄госи паннаго аси. но че, вина̄йакопи сатте виненто ева на̄госи никкилесо аси. готамопи пасутамопи маха̄мати маха̄пан̃н̃ава̄си. но че, готамопи готтато готамойева маха̄мати маха̄пан̃н̃ава̄си. пан̣ӣтопи мадхуропи раса̄пето мадхурарасато апагатоси. но че, пан̣ӣтопи уттамо ева раса̄пето син̇га̄ра̄дирасато апагатоси. те туйхам̣ гати паватти ме майхам̣ читта̄ аччхарийа̄. еттха гарул̣асса на̄гаттан̃ча пасутамасса пан̃н̃авантаттан̃ча пан̣ӣтасса нирасаттан̃ча вируддхам̣, татха̄пи ан̃н̃апаккхасса авируддхатта̄ вируддхаттхантарадосо пасаттхена вируддха̄лан̇ка̄рена нира̄като. вӣнам̣ паккхӣнам̣ на̄йако, гарул̣о. сатте винетӣти вина̄йако, буддхо. наттхи а̄гу [аго (ка.)] етасса̄ти на̄го, буддхо. гуннаматисайена готамо, пасу. махатӣ мати асса̄ти маха̄мати, буддхо. падха̄наттам̣ нӣто пан̣ӣто, мадхуро расо. расато апетоти раса̄пето, буддхоти виггахо.
аджхаттхасса йатха̄ –
72. катхам̣ та̄дигун̣а̄бха̄ве,
локам̣ тосети дуджджано;
обха̄сита̄сесадисо,
кхаджджото на̄ма ким̣ бхаве.
72. ‘‘катха’’мичча̄ди. дуджджано та̄дино гун̣а̄ локам̣ тосенти, та̄дӣнам̣ гун̣а̄нам̣ аттани абха̄ве сати локам̣ сатталокам̣ катхам̣ тосети, на тосетӣти аттхо. вуттамеваттхантарена са̄дхети ‘‘кхаджджото на̄ма обха̄сита̄ дӣпита̄ асесадиса̄ йена татха̄видхо ким̣ бхаве, на бхавеййа та̄дино гун̣асса абха̄вато’’ти. еттха кхаджджотасса адхикаттхабха̄вена сито обха̄сита̄сесадисаттадосо ‘‘катхам̣ та̄дигун̣а̄бха̄ве’’тиа̄дивачобхан̇гийа̄ парихат̣о.
72. аджхаттхасса йатха̄ти еттха париха̄ро аджджха̄ха̄ро, евамупарипи. ‘‘катхи’’чча̄ди. дуджджано гун̣ахӣнаджано та̄дигун̣а̄бха̄ве сантосаджананака̄ран̣а̄нам̣ та̄диса̄нам̣ сӣла̄дигун̣а̄нам̣ аттани авиджджама̄натте сати локам̣ сатталокам̣ катхам̣ тосети, на тосетийева, татха̄ хи кхаджджото на̄ма обха̄сита̄сесадисо ким̣ бхаве, на бхаватйева. еттха кхаджджотасса сакаладисобха̄санасан̇кха̄тамадхикаттхадосо ‘‘катхам̣ та̄дигун̣а̄бха̄ве’’чча̄дива̄кйалӣла̄йа нира̄като. та̄дӣ ча те гун̣а̄ чети виггахо.
73. пахел̣ика̄йама̄рул̣ха̄, на хи дут̣т̣ха̄ килит̣т̣хата̄;
пийа̄ сукха̄’лин̇гитам̣ ка-ма̄лин̇гати ну но ити.
73. ‘‘пахел̣ика̄йам̣’’ичча̄ди. килит̣т̣хата̄ килит̣т̣хапададосо пахел̣ика̄йа висайе а̄рул̣ха̄ сахӣ на хи но дут̣т̣хо сийа̄. кӣдисӣти а̄ха ‘‘пийе’’чча̄ди. итӣти нидассане. пийа̄ валлабха̄йа а̄лин̇гитам̣ кам̣ джанам̣ сукхам̣ ка̄йикам̣ четасикан̃ча но а̄лин̇гати на сам̣йуджджати ну. нуити паривитакке нипа̄то. еттха пийа̄ти килит̣т̣хам̣ пахел̣ика̄йа сама̄ропена парихат̣ам̣.
73. ‘‘пахел̣ике’’чча̄ди. килит̣т̣хата̄ килит̣т̣хапададосасан̇кха̄та̄ пахел̣ика̄йам̣ висайе а̄рул̣ха̄ че, на хи дут̣т̣ха̄ дут̣т̣ха̄ на хоти. кимуда̄харан̣ам̣? пийа̄ сукха̄лин̇гитам̣ кама̄лин̇гати ну но ити, итисаддасса нидассанаттхатта̄ сесауда̄харан̣а̄наметамупалаккхан̣анти н̃а̄таббам̣. но че, евам̣пака̄ра̄намуда̄харан̣а̄намапариггахетаббатта̄ итисаддо пака̄раттхоти. пийа̄ валлабха̄йа а̄лин̇гитам̣ упагухитам̣ кам̣ на̄ма джанам̣ сукхам̣ ка̄йикама̄насикам̣ но а̄лин̇гати ну, а̄лин̇гатева̄ти. еттха пийа̄ти килит̣т̣хападам̣ пахел̣ика̄йама̄ропанена нира̄катам̣ хоти.
74. йамаке но пайоджеййа, килит̣т̣хапада’миччхите;
тато йамака’ман̃н̃ам̣ ту, саббаметам̣майам̣ вийа.
74. ‘‘йамаке’’чча̄ди. тато ан̃н̃анти иччхитайамакато ан̃н̃ам̣. туити висесаджотако. етам̣майам̣ вийа̄ти етена килит̣т̣хападена ниббаттам̣ вийа.
74. ‘‘йамаке’’чча̄ди. килит̣т̣хападам̣ иччхите йамаке ит̣т̣хайамаке но пайоджеййа наппайуджджеййа, тато ит̣т̣хайамакато ан̃н̃ам̣ саббам̣ йамакам̣ пана етам̣майам̣ вийа имина̄ килит̣т̣хапададосена катам̣ вийа хоти. еттха ит̣т̣хайамакам̣ вуттанайена н̃а̄таббам̣, етена ниббаттам̣ етам̣майанти виггахо.
десавиродхино йатха̄ –
75. бодхисаттаппабха̄вена, тхалепи джаладжа̄нйа’хум̣;
нуданта̄ни’ва сучира̄-ва̄саклесам̣ тахим̣ джале.
75. ‘‘бодхисатте’’чча̄ди. бодхисаттасса ма̄йа̄девийа̄ сутасса ваккхама̄насса висесасса тадуппаннадине самбхава̄ пабха̄вена пун̃н̃аппабха̄вато джаладжа̄ни амбуджа̄ни тхалепи ахум̣ ахесум̣ ачинтанӣйатта̄ пун̃н̃аппабха̄васса. ким̣ пана ва̄пйа̄дӣсу ким̣ каронта̄ва тахим̣ тасмин̃ча джале сучирам̣ саббада̄ва а̄васанама̄ва̄со тена джа̄то клесо там̣ нуданта̄нива дӯрато джаханта̄нивети. ачинтанӣйатта̄ пун̃н̃аппабха̄васса ӣдисампи аччхарийамахосӣти на десавиродхо.
75. бодхисаттаппабха̄вена бодхисаттасса ачинтеййа̄нубха̄вена джаладжа̄ни джаладжасадисатта̄ танна̄мака̄ни падумакерава̄дӣни тахим̣ джале висайаттена пасиддхе тасмим̣ удаке сучира̄ва̄саклесам̣ атичирам̣ нива̄сато джа̄таа̄йа̄сам̣ нуданта̄ни ива чаджанта̄ни ива тхалепи ахум̣ ахесум̣, ва̄пиа̄дӣсу ка̄ катха̄. еттха джаладжа̄нам̣ тхалуппаттикатханасан̇кха̄там̣ десавиродхам̣ ачинтеййапун̃н̃аппабха̄вена ӣдиса̄нам̣ аччхарийа̄нам̣ па̄тубха̄вато ‘‘бодхисаттаппабха̄вена̄’’ти имина̄ нира̄кароти. бодхийам̣ чатумаггапан̃н̃а̄йам̣ саттоти ча, тасса пабха̄воти ча, сучирам̣ а̄ва̄соти ча, тена бхӯто клесоти ча ва̄кйам̣.
ка̄лавиродхино йатха̄ –
76. маха̄нубха̄ваписуно, мунино мандама̄руто;
сабботукамайам̣ ва̄йи, дхунанто кусумам̣ самам̣.
76. ‘‘маха̄’’ичча̄ди. мандо мудубхӯто ма̄руто айам̣ сабботукам̣ саббесу утӯсу пуппханакам̣ кусумам̣ пуппхам̣ самам̣ екато катва̄ дхунанто викиранто мунино мунисадисатта̄ бхависсантамунибха̄вена ча бодхисаттасса, мунинойева ва̄ самма̄самбодхисамадхигамасамайе маха̄нубха̄васса писуно сӯчако ва̄йи пава̄йатӣти. еттха йадйапекада̄ сабботука̄самбхаво на̄на̄утӯсу на̄на̄кусумасса самбхава̄, татха̄пи бхагавато маха̄нубха̄ваписунамӣдисамекападикам̣ самбхаватӣти ка̄лавиродхо имина̄ парихат̣о.
76. ‘‘маха̄нубха̄ве’’чча̄ди. айам̣ мандама̄руто ачан̣д̣асамӣран̣о сабботукам̣ васанта̄дӣсу саббаутӯсу викасантам̣ кусумам̣ пуппхаджа̄там̣ самам̣ екато катва̄ дхунанто кампенто мунино екантабха̄витта̄ мунисан̇кха̄тасса бодхисаттасса, самма̄самбодхисамадхигамасамайе бхӯтатта̄ мунино саббан̃н̃уно ва̄ маха̄нубха̄ваписуно махантам̣ пун̃н̃аппабха̄вам̣ пака̄сенто ва̄йи сампава̄йӣти. еттха на̄на̄ка̄ле самбхаванта̄нампи кусума̄нам̣ екака̄ле самбхавасса ка̄лавиродхаттепи бхагавато пун̃н̃а̄нубха̄во та̄дисамаччхарийамекаккхан̣е джанетум̣ саматтхоти ка̄лавиродхам̣ ‘‘маха̄нубха̄ваписуно’’ти имина̄ нира̄кароти. маха̄нубха̄васса, маха̄нубха̄вам̣ ва̄ писуноти ва̄кйам̣.
кала̄виродхино йатха̄ –
77. нимуггаманасо буддха-гун̣е пан̃часикхассапи;
тантиссаравиродхо со, на сампӣн̣ети кам̣ джанам̣.
77. ‘‘нимугги’’чча̄ди. буддхасса гун̣е сӣла̄дике апарима̄н̣е нимуггам̣ ога̄л̣хам̣ манам̣ читтам̣ йасса тасса пан̃часикхасса гандхаббадевапуттассапи вӣн̣а̄йа тантийа̄ саро кирийа̄ка̄лама̄налаккхан̣авиламбитадутамаджджхабхедабхинно чхаджджа̄дико тасса виродхо кала̄саттхапариниддит̣т̣хакамавесамам̣ кам̣ джанам̣ на сампӣн̣ети, пӣн̣етийева. самма̄самбуддхасса локийагун̣а̄нубандхабуддхӣнам̣ виккхепаппаваттипи татха̄видхам̣ пӣн̣етӣти. ‘‘буддхагун̣е нимуггаманасо’’ти имина̄ кала̄виродхо парихат̣о.
77. ‘‘нимугги’’чча̄ди. буддхагун̣е саббан̃н̃уно вимхайаджанакасӣла̄дигун̣асамбха̄ре нимуггаманасо отин̣н̣ачиттасса пан̃часикхассапи гандхаббадевапуттасса̄пи со тантиссаравиродхо вӣн̣а̄йа тантийа̄ гхат̣т̣анакирийа̄, аддхаматтика̄дика̄ло, хаттха̄дӣнам̣ саннивесалаккхан̣о ма̄ноти имехи тӣхи лаккхан̣ехи йуттасса мандасӣгхамаджджхимаппама̄н̣ехи бхиннасса чхаджджа̄дисаттасарасса кала̄саттха̄гатаккамасса вина̄сасан̇кха̄то виродхо кам̣ джанам̣ на сампӣн̣ети, сампӣн̣ети ева. еттха акантийа̄ ка̄ран̣абхӯто кала̄саттха̄гатаккамабхан̇го локуттарабуддхагун̣а̄нугатабуддхийа̄ джа̄тоти со бхан̇го ‘‘нимуггаманасо буддхагун̣е’’ти вуттатта̄ пӣтийа̄ ка̄ран̣амевети на виродхо. нимугго мано асса̄ти ча, тантийа̄ сароти ча, тесам̣ виродхоти ча ва̄кйам̣.
локавиродхино йатха̄ –
78. ган̣айе чаккава̄л̣ам̣ со, чандана̄йапи сӣталам̣;
самбодхисаттахадайо, падиттан̇га̄рапӯритам̣.
78. ‘‘ган̣айе’’чча̄ди. чандана̄йа апи сӣталам̣ ган̣айе чинтеси. кинтам̣? падиттан̇га̄рапӯритам̣ чаккава̄л̣ам̣. ко со? самбодхийам̣ саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣е саттам̣ парибаддхам̣ хадайам̣ читтам̣ йасса со. саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣а̄нубандхабуддхино хи та̄дисо манобандхоти на локавиродхо.
78. ‘‘ган̣айе’’чча̄ди. самбодхисаттахадайо саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣е а̄саттачитто со бодхисатто падиттан̇га̄рапӯритам̣ а̄диттан̇га̄рехи парипун̣н̣ам̣ чаккава̄л̣ам̣ чаккава̄л̣агаббхам̣ чандана̄йапи чанданато апи сӣталам̣ атисӣталам̣ катва̄ ган̣айе чинтеййа̄ти. ит̣т̣хаттхалуддхасса читтаппаваттийа̄ ӣдисатта̄ аггино чанданатопи адхикасӣтаттакаппана̄ ‘‘чанданам̣ сӣталам̣, агги ун̣хо’’ти паватталокасӣма̄йа вируддха̄ на хоти. самбодхийам̣ саттахадайам̣ йассети ча, падитта̄ни ан̇га̄ра̄нӣти ча, техи пӯританти ча виггахо.
н̃а̄йавиродхино йатха̄ –
79. париччаттабхавопи тва-мупанӣтабхаво аси;
ачинтйагун̣аса̄ра̄йа, намо те мунипун̇гава.
79. ‘‘париччатте’’чча̄ди. мунипун̇гава мунӣнам̣ уттама париччатто висат̣т̣хо бхаво сугатидуггатисан̇кха̄то йена̄ти париччаттабхавопи твам̣ упанӣто а̄нӣто паваттито бхаво вуд̣д̣хи йена̄ти упанӣтабхаво аси. тасма̄ ка̄ран̣а̄ ачинтйагун̣аса̄ра̄йа те намо аттхӯти сесо. ӣдисам̣ на н̃а̄йавируддхамевам̣видхатта̄ мунипун̇гавасса.
79. ‘‘париччатте’’чча̄ди. мунипун̇гава мунисет̣т̣ха твам̣ париччаттабхавопи апанӣтасугатидуггатибхавопи упанӣтабхаво локасса̄нӣтаабхивуддхико аси бхаваси, ачинтйагун̣аса̄ра̄йа тато ева чинта̄висайа̄тиккантаса̄рагун̣асса те туйхам̣ намо аттхӯти сабба̄ка̄рато бхавасса париччаттатта̄ аттани авиджджама̄нам̣ сугатибхавам̣ локасса детӣти етам̣ н̃а̄йа̄гатам̣ на хотӣти пат̣ибха̄ти, татха̄пи ча саббан̃н̃ӯнам̣ паватти ӣдиса̄йева̄ти н̃а̄йавиродхо нира̄като. ачинтйа̄ гун̣аса̄ра̄ йасминти виггахо.
а̄гамавиродхино йатха̄ –
80. нева̄лапати кена̄пи, вачӣвин̃н̃аттито йати;
сампаджа̄намуса̄ва̄да̄, пхусеййа̄паттидуккат̣ам̣.
80. ‘‘неве’’тиа̄ди. йатӣти бхиккху кена̄пи саха нева̄лапати на вадатйева, татха̄пи вачӣвин̃н̃аттито чопанава̄ча̄сан̇кха̄тена вачӣвин̃н̃аттихетуна̄ паваттито сампаджа̄нантасса муса̄ва̄дато ка̄ран̣а̄ а̄паттидуккат̣ам̣ ‘‘сампаджа̄намуса̄ва̄дасса хотӣ’’ти вуттадуккат̣а̄патти пхусеййа а̄паджджатӣти. еттха ана̄лапато вачӣвин̃н̃аттийа̄ катхам̣ муса̄ва̄доти абхидхамма̄паннавиродхо наттхи, апаравачанаттхе твӣдисо вируджджхатӣти.
80. ‘‘неви’’чча̄ди. йати саман̣о кена̄пи кеначи саддхим̣ нева̄лапати но бха̄сати, татха̄пи вачӣвин̃н̃аттито чопанава̄ча̄сан̇кха̄тавин̃н̃аттика̄ран̣а̄ паваттанато сампаджа̄намуса̄ва̄да̄ сампаджа̄нантасса муса̄бхан̣анато а̄паттидуккат̣ам̣ дуккат̣а̄паттим̣ пхусеййа а̄паджджеййа̄ти. еттха ана̄лапантасса вачӣвин̃н̃аттито муса̄ва̄до катхам̣ самбхаватӣти абхидхамма̄паннавиродхо, ‘‘сантим̣ а̄паттим̣ на̄викареййа, сампаджа̄намуса̄ва̄да’сса хотӣ’’ти нида̄нуддесе ниддит̣т̣хавачӣдва̄ре акирийасамут̣т̣ха̄на̄ дуккат̣а̄патти хотӣти а̄гамавиродхо нира̄като. муса̄бхан̣анам̣ вина̄ а̄патти катхам̣ бхаватӣти? йатха̄ ка̄ле авассама̄намегхато сан̃джа̄тадуббхиккхам̣ ‘‘мегхакатам̣ дуббхиккха’’нти ваттаббам̣ хоти, евам̣ катхетаббака̄ле акатханато сан̃джа̄та̄ вачӣдва̄ре акирийасамут̣т̣ха̄на̄ дуккат̣а̄паттипи тато сан̃джа̄та̄ти ваттабба̄ хоти. сампаджа̄нантасса муса̄ва̄доти ча, а̄паттийева дуккат̣анти ча ва̄кйам̣.
неййасса йатха̄ –
81. марӣчичандана̄лепа-ла̄бха̄ сӣтамарӣчино [ситамарӣчино (сӣ.)];
има̄ сабба̄пи дхавала̄, диса̄ рочанти ниббхарам̣.
81. ‘‘марӣчӣ’’тйа̄ди. сӣтамарӣчино чандасса марӣчийо дӣдхитийо ева чанданам̣, тасса а̄лепо упадехо, тасса ла̄бхена има̄ сабба̄пи диса̄ ниббхараматисайам̣ дхавала̄ сета̄ рочантӣти наттхеттха неййата̄ марӣчийа̄ саддопа̄ттаттха̄йа ту.
81. ‘‘марӣчи’’чча̄ди. сӣтамарӣчино чандасса марӣчичандана̄лепала̄бха̄ марӣчисан̇кха̄тачандана̄лепасса пат̣ила̄бхато има̄ сабба̄пи диса̄ ниббхараматисайам̣ дхавала̄ сета̄ рочанти диббантӣти. диса̄нам̣ дхавалака̄ран̣асса ‘‘марӣчичандана̄лепала̄бха̄ сӣтамарӣчино’’ти вуттатта̄ неййадосо на патит̣т̣ха̄ти, чанданамива чанданам̣, марӣчийойева чанданамити ча, тасса а̄лепоти ча, тасса ла̄бхоти ча виггахо.
йатха̄ ва̄ –
81. манонуран̃джано ма̄ра-н̇гана̄син̇га̄равиббхамо;
джинена̄’саманун̃н̃а̄то, ма̄расса хадайа̄нало.
82. ‘‘мано’’чча̄ди. манам̣ пассанта̄намануссаранта̄нан̃ча читтам̣ ануран̃джетӣти манонуран̃джано, ма̄ран̇гана̄нам̣ син̇га̄ракато виббхамо вила̄со джинена асаманун̃н̃а̄то аббхупагато ма̄расса васаваттино хадайа̄нало хадайагги джа̄то. соко четтха аналаттхе нируппито тасса та̄дисаттха̄нативаттанато, ка̄ран̣антупача̄рена̄ти. еттха йаджджапи ма̄ран̇гана̄пара̄джайо на саддопа̄ттаттхо, татха̄пи ‘‘син̇га̄равиббхамо ма̄расса хадайаггӣ’’ти вутте са̄маттхийа̄ ма̄ран̇гана̄пара̄джайо гамйате, татха̄видхасса ма̄расокасса ма̄ран̇гана̄пара̄джайа̄бйабхича̄рато. неведисасса неййата̄, ван̇кавуттӣдисӣ гун̣ойева бандхасса.
82. ваттаббасса н̃а̄йопа̄ттатта̄ неййадосапариха̄раттхамуда̄харати ‘‘мано’’чча̄ди. манонуран̃джано дассанасавана̄нуссаран̣ам̣ каронта̄нам̣ джана̄нам̣ читтаматтани ануран̃джанто ма̄ран̇гана̄син̇га̄равиббхамо ма̄равадхӯнам̣ ратикӣл̣а̄хетубхӯтака̄мапаттхана̄сан̇кха̄тасин̇га̄рена каталӣла̄ джинена джитапан̃чама̄рена саттхуна̄ асаманун̃н̃а̄то анаббхупагато асампат̣иччхито ма̄расса васаваттино хадайа̄нало хадайагги ахосӣти. аналаттена каппитака̄рийабхӯто соко ма̄ран̇гана̄син̇га̄равиббхамасан̇кха̄така̄ран̣ена саддхим̣ абхедакаппана̄йа [аналаттакаппана̄йа (ка.)] ‘‘гул̣о семхам̣, типусам̣ джаро’’тиа̄дӣсу вийа тулйа̄дхикаран̣абха̄вена вутто хоти. еттха кин̃ча̄пи ма̄ран̇гана̄нам̣ пара̄джайава̄чако саддо наттхи, татха̄пи ‘‘син̇га̄равиббхамо ма̄расса хадайа̄нало’’ти вутте ма̄ран̇гана̄пара̄джайам̣ вина̄ та̄дисасокуппаттика̄ран̣асса анадхигататта̄ ан̃н̃атха̄нупапаттилаккхан̣аса̄маттхийена та̄сам̣ пара̄джайо пака̄сито хотӣти ӣдисаван̇кавуттийа̄ бандхагун̣атта̄ неййадосо нира̄като хотӣти. мано ануран̃джетӣти ча, ма̄ран̇гана̄нам̣ син̇га̄роти ча, тена като виббхамоти ча ва̄кйам̣.
висесана̄пеккхасса йатха̄ –
83. апайа̄та̄пара̄дхампи, айам̣ верӣ джанам̣ джано;
кодхапа̄т̣алабхӯтена, бхиййо пассати чаккхуна̄.
83. ‘‘апайа̄те’’чча̄ди. айам̣ верӣ джано апайа̄та̄пара̄дхампи джананти самбандхо. апайа̄то апагато апара̄дхо йасса там̣, кодхена па̄т̣алабхӯтена сетараттена. имина̄ висесана̄пеккхадосо парихат̣о.
83. ‘‘апайа̄ти’’чча̄ди. айам̣ верӣ джано апайа̄та̄пара̄дхампи апагата̄пара̄дхампи джанам̣ кодхапа̄т̣алабхӯтена кодхена бхӯтасеталохитаван̣н̣айуттена чаккхуна̄ бхиййо йебхуййена пассатӣти. ‘‘пассатӣ’’ти вачанасса виджджама̄наттепи ‘‘чаккхуна̄’’ти висесйавачанам̣ ‘‘кодхапа̄т̣алабхӯтена̄’’ти висесанасса лаббхама̄натта̄ са̄ттхакам̣ хотӣти висесана̄пеккхадосо нира̄катоти. апайа̄то апагато апара̄дхо асма̄ти ча, кодхена па̄т̣алабхӯтанти ча виггахо.
хӣнаттхасса йатха̄ –
84. аппака̄нампи па̄па̄нам̣,
пабха̄вам̣ на̄сайе будхо;
апи ниппабхата̄нӣта-
кхаджджото хоти бха̄н̣ума̄.
84. ‘‘аппака̄на’’мичча̄ди. будхо пан̣д̣итапосо аппака̄нам̣ па̄па̄нампи кимутамадхика̄нам̣ пабха̄вам̣ а̄нубха̄вам̣ на̄сайе аппаваттим̣ па̄пеййа. там̣ аттхантаранйа̄сена са̄дхети. бха̄н̣ума̄ сӯрийо ниппабхатам̣ а̄нӣто кхаджджото йена татха̄видхо апи хоти. ‘‘мандаппабхо айа’’нти джотирин̇ган̣ампи нопеккхати чаккава̄л̣акухара̄нучаритамаха̄нубха̄вопӣти. еттха апӣтйа̄дина̄ вачобхан̇гийа̄ хӣнаттхадосо парихат̣о.
84. ‘‘аппака̄ни’’чча̄ди. будхо пан̃н̃ава̄ аппака̄нампи атиманда̄нампи па̄па̄нам̣ акусала̄нам̣ пабха̄вам̣ випа̄када̄наса̄маттхийасан̇кха̄та̄нубха̄вам̣ на̄сайе ахосикаммата̄па̄данена на̄сеййа, бахӯнам̣ па̄па̄нам̣ ваттаббамева наттхи. таматтхаматтхантаранйа̄са̄лан̇ка̄рена саматтхети апичча̄ди. бха̄н̣ума̄ сӯрийо ниппабхата̄нӣтакхаджджото апи ниппабхатама̄па̄дитаджотирин̇ган̣ехи саманна̄гатопи хотӣти. хӣнапабха̄во хоти кхаджджопанаке паха̄йа аттано а̄локам̣ каронто на хотӣти адхиппа̄йо. еттха апи ниппабхатичча̄дивачанавила̄савасена хӣнапаккхам̣ гахетва̄пи сӯрийауда̄раттассева поситатта̄ ‘‘ниппабхата̄нӣтакхаджджото’’ти висесанападам̣ хӣнаттхадосам̣ на ниссайати. наттхи пабха̄ йесанти ча, тесам̣ бха̄воти ча, там̣ а̄нӣта̄ кхаджджота̄ йенети ча виггахо.
анаттхасса йатха̄ –
85. на па̄дапӯран̣аттха̄йа, падам̣ йоджеййа каттхачи;
йатха̄ ванде муниндасса, па̄дапан̇керухам̣ варам̣.
85. ‘‘на па̄де’’чча̄ди. еттха вандеичча̄до хет̣т̣ха̄ вийа па̄дапӯран̣асса кассачи абха̄вена анаттха̄бха̄во.
85. ‘‘на па̄ди’’чча̄ди. па̄дапӯран̣аттха̄йа га̄тха̄па̄да̄нам̣ пӯран̣асан̇кха̄тапайоджанаттха̄йа падам̣ на̄ма̄дикам̣ каттхачи на йоджеййа вин̃н̃ӯти, йатха̄ нираттхакапада̄йоджане уда̄харан̣амевам̣ ‘‘муниндасса варам̣ па̄дапан̇керухам̣ ванде’’ти. хет̣т̣ха̄ дут̣т̣хода̄харан̣е вийа па̄дапӯран̣аттхам̣ кассачи падасса айоджитатта̄ са̄ттхакападехи нираттхакадосо нира̄катоти. мудуниммаласобха̄диса̄дха̄ран̣агун̣айогато пан̇керухасадисам̣ упача̄рато пан̇керухам̣ на̄ма. па̄дамева пан̇керуханти виггахо. висесанависесйапададосапариха̄ро.
86. бхайакодхапасам̣са̄ди-
висесо та̄дисо йади;
ваттум̣ ка̄мӣйате досо,
на таттхе’каттхата̄като.
86. ‘‘бхайе’’чча̄ди. бхайан̃ча читтутра̄со кодхо ча досо пасам̣са̄ ча тхути, та̄ а̄ди йасса турита̄дино со та̄дисо висесо йади ваттум̣ ка̄мӣйате иччхӣйате, таттха тасмим̣ бхайа̄дивисесе висайе екаттхата̄йа екаттхабха̄вена като досо наттхи.
86. ида̄ни ва̄кйадосапариха̄раттхама̄рабхати ‘‘бхайакодхе’’чча̄ди. бхайакодхапасам̣са̄ди читтутра̄сапат̣игхатхутиа̄дӣхи саманна̄гато та̄дисо висесо ваттум̣ йади ка̄мӣйате че вин̃н̃ӯхи иччхӣйате, таттха бхайакодха̄дике висесе екаттхата̄като екаттхабха̄вена като досо ва̄кйадосо на бхавати. бхайа̄дивисесе ваттумиччхите пуббучча̄ритападасса пунучча̄ран̣е екаттхадосо на хотӣти адхиппа̄йо. бхайан̃ча кодхо ча пасам̣са̄ ча̄ти ча, та̄ а̄ди йасса туритакотӯхалааччхара̄ха̄сасокапаса̄дасан̇кха̄тасса аттхависесассети ча виггахо. таггун̣асам̣вин̃н̃а̄н̣аан̃н̃ападаттхасама̄сатта̄ бхайа̄дӣсу катхитамапи гахетва̄ пунаппунам̣ катханамавиродхам̣. еко аттхо йесам̣ пада̄дӣнам̣ те екаттха̄, тесам̣ бха̄во екаттхата̄, та̄йа катоти виггахо.
йатха̄ –
87. саппо саппо айам̣ ханда, ниваттату бхавам̣ тато;
йади джӣвитука̄мо’си, катхам̣ тамупасаппаси.
87. ‘‘йатхе’’тйуда̄харати ‘‘саппо’’ичча̄ди. ‘‘айам̣ саппо саппо’’ти бхайена̄мед̣итам̣ ханда̄ти кхеде тато тамха̄ т̣ха̄на̄, саппато ва̄ бхавам̣ бхаванто ниваттату гатамагга̄бхимукхо а̄ваттату. там̣ т̣ха̄нам̣, саппам̣ ва̄. наттхеттха екаттхата̄досо бхайена̄мед̣итаппайогато.
87. ‘‘саппо’’чча̄ди. ханда нат̣т̣хо вата, айам̣ саппо саппо бхавам̣ тато т̣ха̄нато, саппато ва̄ ниваттату а̄ваттату йади джӣвитука̄мо аси, там̣ т̣ха̄нам̣, саппам̣ ва̄ катхамупасаппаси катхамупагаччхасӣти. бхайе а̄мед̣итавачанатта̄ екаттхата̄досо наттхи, джӣвитука̄мосӣти еттха биндулопо.
пададосапариха̄раван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ва̄кйадосапариха̄раван̣н̣ана̄
бхаггарӣтино йатха̄ –
88. йо кочи рӯпа̄тисайо,
канти ка̄пи манохара̄;
вила̄са̄тисайо копи,
ахо буддхамаходайо.
88. ‘‘йо’’ичча̄ди. рӯпасса анубйан̃джанехи анубйан̃джитаба̄ттим̣саварапурисалаккхан̣опасобхитасса бйа̄маппабха̄кетума̄ла̄вира̄джитасса атисайо а̄дхиккам̣ ва̄ча̄гочарабха̄ва̄тиккамена авачанӣйатта̄ йо кочийева. мано анекалокасса читтам̣ харатӣти манохара̄ читтамавахарантӣ канти собха̄ ка̄пи авачанапатха̄ ка̄пийева. вила̄сасса гатйа̄дино атисайо вачанапатха̄тикканто копийева, тасма̄ буддхасса маханто удайо абхивуд̣д̣хи ахо аббхутоти. еттха ким̣саддена̄раддха̄ рӣти на каттхачи бхагга̄.
88. ‘‘йо кочи’’чча̄ди. рӯпа̄тисайо суппахит̣т̣хитапа̄дата̄дидваттим̣сапурисалаккхан̣ехи собхитасса читтан̇гулита̄диасӣтианубйан̃джанехи алан̇катасса бйа̄маппабха̄кетума̄ла̄хи уджджаласса рӯпака̄йасса а̄дхикйам̣ йо кочийева маногочарабха̄вам̣ вина̄ вачанависайа̄тиккантатта̄ йо кочийева. манохара̄ локасса читтам̣ харантӣ канти собха̄ ка̄пийева вачӣвисайа̄тиккантатта̄ ка̄пийева. вила̄са̄тисайо висайабхӯтапийабха̄васан̇кха̄тасса гамана̄дивила̄сасса а̄дхикйампи копийева вуттака̄ран̣еневакопийева. тато буддхамаходайо буддхасса маха̄бхивуддхисан̇кха̄то удайо ахо аччхарийоти. еттха саббана̄микена ким̣ саддена ваттума̄раддхаккамо на каттхачи бхинноти бхаггарӣтидосо наттхӣти.
89. абйа̄мохакарам̣ бандхам̣, абйа̄кин̣н̣ам̣ манохарам̣;
адӯрападавинйа̄сам̣, пасам̣санти кависсара̄.
89. ‘‘абйа̄моха’’ичча̄ди. наттхи дӯрамесанти адӯра̄ни, та̄нийева пада̄ни, тесам̣ винйа̄со йа̄тха̄вато т̣хапанам̣ йасса там̣. татойева абйа̄кин̣н̣о асаммиссо ча. со абйа̄кин̣н̣ата̄йа ева манохаро ча̄ти абйа̄кин̣н̣ам̣ манохарам̣. тенева ‘‘айаметтха аттхо айам̣ ва̄’’ти евам̣ бйа̄мохам̣ на каротӣти абйа̄мохакаро, там̣. паса̄да̄лан̇ка̄ра̄лан̇китам̣ бандхам̣. кавӣнам̣ иссара̄ падха̄на̄. йе канит̣т̣хан̇гулиган̣ана̄нит̣т̣ха̄, те пасам̣санти тхуванти та̄дисабандхагун̣асса̄тисайапасам̣са̄рахабха̄вена.
89. ‘‘абйа̄мохе’’чча̄ди. адӯрападавинйа̄сам̣ на̄ма̄дипада̄нам̣ воха̄рака̄ле адӯрасамбандхо йатха̄ сийа̄, татха̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ падат̣т̣хапанена саманна̄гатам̣ абйа̄кин̣н̣ам̣, татойева ан̃н̃асамбандхӣпадехи асаммиссам̣ манохарам̣, татойева вин̃н̃ӯнам̣ читтама̄ра̄дхентам̣ абйа̄мохакарам̣ ‘‘имассаттхо имассаттхо есо есо ва̄’’ти сам̣сайамануппа̄дентам̣ бандхам̣ паса̄да̄лан̇ка̄расам̣йуттам̣ бандханам̣ кависсара̄ кавӣнам̣ падха̄на̄ пан̣д̣ибхаджана̄, канит̣т̣хан̇гулийа̄ ган̣итабба̄ аггакавиноти адхиппа̄йо. пасам̣санти тхоменти. бйа̄мохам̣ на каротӣти абйа̄мохакаро. ви а̄кин̣н̣о бйа̄кин̣н̣о, на бйа̄кин̣н̣о абйа̄кин̣н̣о. наттхи дӯрам̣ йесам̣, та̄нийева пада̄ни, тесам̣ винйа̄со т̣хапанам̣ йасса бандхасса̄ти виггахо.
йатха̄ –
90. нӣлуппала̄бхам̣ найанам̣,
бандхукаручиро’дхаро;
на̄са̄ хеман̇кусо тена,
джинойам̣ пийадассано.
90. ‘‘йатхе’’тйуда̄харати ‘‘нӣлуппала̄бха’’мичча̄ди. йасса джинасса найанам̣ неттам̣ нӣлуппала̄бхам̣ индӣварадвайанибхам̣, адхаро адхарот̣т̣хо бандхукамива бандхукакусумамива ручиро канто, на̄са̄ на̄сика̄ сайам̣ хеман̇кусо суван̣н̣ан̇кусойева, тена ка̄ран̣ена айам̣ джино пийам̣ мадхурам̣ дассанамасса̄ти пийадассано. ӣдисо на бйа̄кин̣н̣адосо, абйа̄кин̣н̣о паса̄дойева̄ти.
90. ида̄ни бйа̄кин̣н̣адосапариха̄рам̣ парихарати ‘‘нӣлуппали’’чча̄дина̄. найанам̣ йасса неттайугал̣ам̣ нӣлуппала̄бхам̣ нӣлуппаладаласадисам̣, адхаро адхарот̣т̣хо бандхукаручиро бандхукапуппхамива манун̃н̃о, на̄са̄ на̄сика̄ хеман̇кусо суван̣н̣ан̇кусойева, тена ка̄ран̣ена айам̣ джино пийадассано манун̃н̃адассано хотӣти. еттха паса̄да̄лан̇ка̄рена йуттатта̄ на бйа̄кин̣н̣адосо. а̄бха̄саддо нибха̄саддо вийа иваттхо. но че, пабха̄парийа̄йо ва̄ хоти. бандхукамива ручироти ча, пийам̣ дассанам̣ йассети ча виггахо. иха дассанасса каттубхӯтаса̄дхуджанасамбандхаттепи висайаттенева джинасамбандхо хотӣти ан̃н̃ападаттхена татха̄гато гахитоти.
91. саматиккантага̄мматта-кантава̄ча̄бхисан̇кхатам̣;
бандханам̣ расахетутта̄, га̄мматтам̣ ативаттати.
91. ‘‘саматикканти’’чча̄ди. самма̄ атиккантам̣ ниггатам̣. га̄ммасса бха̄во га̄мматтам̣. йа̄сам̣ канта̄нам̣ мадхура̄нам̣ ва̄ча̄нам̣ та̄хи абхисан̇кхатам̣ рачитам̣ бандханам̣ расасса ма̄дхурийасса хетутта̄ ка̄ран̣абха̄вена га̄мматтам̣ йатха̄вуттам̣ ативаттати атиккамати.
91. ‘‘самати’’чча̄ди. саматиккантага̄мматтакантава̄ча̄бхисан̇кхатам̣ висесато атиккантага̄ммабха̄ва̄хи кантава̄ча̄хи рачитам̣ бандханам̣ муттака̄дибандханам̣ расахетутта̄ пан̣д̣ита̄нам̣ пӣтирасасса ка̄ран̣атта̄ йатха̄вуттага̄ммадосам̣ ативаттати атиккамма паваттатӣти. самма̄ атиккантам̣ га̄мматтам̣ йа̄сам̣, та̄хийева кантава̄ча̄хи абхисан̇кхатанти ча, расасса хету, тасса бха̄воти ча виггахо.
йатха̄ –
92. дуноти ка̄мачан̣д̣а̄ло,
со мам̣ садайа ниддайо;
ӣдисам̣ бйасана̄паннам̣,
сукхӣпи кимупеккхасе.
92. ‘‘йатхе’’тйуда̄харати. ка̄ма̄тура̄ ка̄чи ванита̄ аттано пийам̣ патим̣ виравати ‘‘дуноти’’чча̄дина̄. дайа̄йа саха паваттӣти садайаити анунайавасена пийасса а̄мантанам̣, са̄нунайа̄мантанан̃хи татонуггаха̄бхикан̇кха̄йамаччантамучитам̣, со ка̄мо кандаппо ева чан̣д̣а̄ло акан̣д̣о ва̄ асайхопата̄па̄вахатта̄. ка̄ме чан̣д̣а̄латта̄ропанан̃ча учитамева йатонена кайирама̄намасаханамупата̄памасахама̄на̄ там̣ парибхавантам̣ виппалапати, ниддайо никкарун̣о, идамапи учитамупата̄пе никкарун̣а̄нам̣ та̄дисӣ гатӣти. мам̣ дуноти адхикамупата̄пети ниддайатта̄, на бхавантам̣, тенева бхавам̣ сукхӣ. имина̄ ан̃н̃а̄саттатам̣ тасса дӣпети. йади на̄н̃н̃а̄саттоси, на̄хамека̄кинӣ бхава̄ми. асаха̄йа̄нан̃хи пат̣исаттаво хонти. ека̄китта̄йева̄хамаппат̣исаран̣атта̄нена дуса̄мӣти [дун̃н̃а̄мӣти (?)] тава ка̄мам̣ твам̣ сукхӣ хоси. сана̄тха̄нам̣ та̄дисӣ вуттӣти евам̣ сукхӣпи твам̣ ӣдисам̣ бйасанама̄паннам̣ ким̣ касма̄ упеккхасети. евамайам̣ ван̇кавуттийа̄ аттано, там̣ висайаманубхавантасса ча вимукхаттам̣ нидассетӣтӣдисам̣ на га̄ммам̣.
92. га̄ммадосапариха̄ре лаккхийам̣ дассети ‘‘дуноти’’чча̄ди. ка̄матан̣ха̄бхибхӯта̄ ан̇гана̄ аттано валлабхам̣ нисса̄йа евам̣ вилапати ‘‘садайа хе ка̄рун̣ика со ка̄мачан̣д̣а̄ло со анан̇ганӣчо ниддайо никка̄рун̣ико мам̣ дуноти пӣл̣ети, сукхӣпи мама вийа ана̄тхабха̄ва̄бха̄вато сукхитопи твам̣ ӣдисам̣ бйасана̄паннам̣ евам̣ ка̄мачан̣д̣а̄лена ака̄рун̣ена катаасайхасанта̄пасан̇кха̄табйасанамануппаттам̣ мам̣ кимупеккхасе касма̄ уда̄сӣносӣ’’ти. аттано дуккха̄туратта̄ дуккхадӯрӣкаран̣ам̣ ка̄рун̣ика̄нам̣йева висайанти ‘‘садайе’’ти анунайавасена а̄мантанучитам̣ аттано дуккха̄туратам̣ посетум̣ пӣл̣а̄ка̄раке ка̄ме чан̣д̣а̄латта̄ропанан̃ча ниддайаттакатханан̃ча учитамева аттани упеккхакатта̄. сукхӣпӣти имина̄ тасса парависайа̄саттата̄йа атича̄рам̣ аббхупагамети. евам̣ ван̇кавуттийа̄ аттано валлабхе са̄нура̄гаттан̃ча аттани тасса тадабха̄ваттан̃ча дассетӣти. ‘‘кан̃н̃е ка̄майама̄нам̣ мам̣, на ка̄майаси ким̣нвида’’нти еттха вийа иха га̄ммадосо наттхӣти га̄ммадосапариха̄рамидам̣. ка̄мойева чан̣д̣а̄ло ка̄мачан̣д̣а̄ло, саха дайа̄йа йо ваттатӣти ча, наттхи дайа̄ ассети ча, сукхамасса аттхӣти ча виггахо. аписаддо аккхаме.
93. йатихӣнапариха̄ро, на пуне’да̄ни нӣйате;
йато на савануббегам̣, хет̣т̣ха̄ йетам̣ вича̄ритам̣.
93. ‘‘йати’’чча̄ди. вича̄ританти ‘‘там̣ наме сираса̄ ча̄мӣ-караван̣н̣ам̣ татха̄гата’’нтиа̄дина̄ хет̣т̣ха̄ пака̄ситанти аттхо.
93. ‘‘йатихӣни’’чча̄ди. йато йасма̄ савануббегам̣ ‘‘доса̄намуддесаккамена досапариха̄раккамо на вутто’’ти евам̣ вин̃н̃ӯнамуппаджджама̄нам̣ имасса гантхасса савана̄саханам̣ наттхи, тато йатихӣнапариха̄ро йатихӣнадосасса парихаран̣авасена паваттамуда̄харан̣ам̣ ида̄ни пуна на нӣйате на̄харӣйатети. имина̄дхигатама̄до вуттаттхамева саматтхети. хет̣т̣ха̄ йетам̣ вича̄ританти евам̣ йатихӣнадосапарихаран̣ам̣ хет̣т̣ха̄ анантарапариччхеде вича̄ритам̣ ‘‘там̣ наме сираса̄ ча̄мӣ-караван̣н̣ам̣ татха̄гата’’нтиа̄дина̄ пака̄ситанти. а̄до йатихӣнадосапа̄тубха̄вейева париха̄раккамасса̄пи дасситатта̄ иха̄дассанепи гантхасса ӯната̄ наттхӣти адхиппа̄йо. йати хӣна̄ еттхети ча, тасса париха̄роти ча, саване уббеганти ча виггахо.
камаччутасса йатха̄ –
94. уда̄рачарито’си твам̣, тенева̄’ра̄дхана̄ твайи;
десам̣ ва̄ дехи га̄мам̣ ва̄, кхеттам̣ ва̄ мама собханам̣.
94. ‘‘уда̄ра’’ичча̄ди. уда̄рам̣ уда̄раттам̣ ча̄га̄тисайасамбандхато чаритам̣ атигун̣апаватти йасса̄ти виггахо. еттха учитатта̄ деса̄дӣнам̣ йа̄чанаккамасса камаччутасса париха̄ройам̣.
94. ‘‘уда̄ри’’чча̄ди. твам̣ пун̃н̃аванта уда̄рачаритоси ча̄га̄тисайайогато виса̄радапаваттийуттоси, тенева тена ка̄ран̣енева а̄ра̄дхана̄ мама йа̄чана̄ твайи хоти. десам̣ ва̄джанападам̣ ва̄, но че, га̄мам̣ ва̄ сам̣васатхам̣ ва̄, но че, собханам̣ кхеттам̣ ва̄ кеда̄рам̣ ва̄ мама дехӣти анупуббам̣ хӣнападаттхайа̄чана̄ да̄йакасса да̄насса̄пи йа̄чакасса иччхитаттхапат̣ила̄бхасса̄пи анурӯпатта̄ камаччутадосамапанети. уда̄рам̣ чаритам̣ асса̄ти виггахо.
ативуттасса йатха̄ –
95. муниндачандасамбхӯта-
йасора̄симарӣчинам̣;
сакалопйа’йама̄ка̄со,
на̄’вака̄со виджамбхане.
95. ‘‘мунинда’’ичча̄ди. муниндойева чандо, тато самбхӯта̄ па̄тубхӯта̄, йасора̄сӣ ева марӣчийо, та̄сам̣. айам̣ сакало а̄ка̄сопи гаганамева, на тассеко падесо. виджамбхане бйа̄пане на̄вака̄со та̄дисатта̄ та̄сам̣ марӣчинанти на̄тивуттам̣.
95. ‘‘мунинди’’чча̄ди. муниндачандасамбхӯтайасора̄симарӣчинам̣ муниндасан̇кха̄тачандато па̄тубхӯта̄нам̣ киттисамӯхасан̇кха̄такиран̣а̄нам̣ виджамбхане бйа̄пане айам̣ сакалопи а̄ка̄со на̄вака̄со на ока̄со хотӣти. хетупхала̄диекекака̄ран̣ена̄пи аппамеййа̄нам̣ саббан̃н̃угун̣а̄нам̣ паваттийа̄ аппамеййаса̄ман̃н̃абхӯта̄ка̄сасса ниравака̄сасса ива катханамучитанти ативуттадосо иха на бхавати. чандо ива чандо, муниндо ева чандо, тато самбхӯта̄нам̣йева йаса̄нам̣ ра̄сӣ ча та̄ марӣчийо ча̄ти виггахо.