3. нибба̄накан̣д̣о
ида̄ни ‘‘саддхаммасаванампи ча̄ти имасса сам̣ван̣н̣ана̄ккамо сампатто таттха саддхаммасаванампи ча локе дуллабхамева татха̄ хи саддхаммо на̄ма тивидхо хоти. парийаттисаддхаммо, пат̣ипаттисаддхаммо, пат̣иведхасаддхаммоти. таттха парийаттисаддхаммо на̄ма тепит̣акам̣ буддхавачанам̣. пат̣ипаттисаддхаммо на̄ма терасадхутан̇га̄ни асӣти кхандхакаватта̄дайо абхисама̄ча̄раватта̄дӣни. пат̣иведхасаддхаммо на̄ма чатусаччаппат̣иведхо. тесу парийаттисаддхаммо двиннам̣ саддхамма̄нам̣ пуббан̇гамойева падат̣т̣ха̄нан̃ча. касма̄ там̣мӯлакатта̄ татха̄ хи парийаттийа̄ асати пат̣иведхо на̄ма наттхи. парийаттийа̄ антарахита̄йа пат̣ипатти, пат̣ипаттийа̄ антарахита̄йа адхигамо антарадха̄йати. ким̣ ка̄ран̣а̄ айан̃хи парийатти пат̣ипаттийа̄ паччайо хоти. пат̣ипаттиадхигамасса̄пи парийаттийева пама̄н̣ам̣. таттха пат̣иведхо ча пат̣ипатти ча хотипи нахотипи. екасмин̃хи ка̄ле пат̣иведхадхара̄ бхиккхӯ бахӯ хонти, ‘‘еса бхиккху путхуджджано’’ти ан̇гулим̣ пахаритва̄ дассетаббо хоти. имасмим̣ йева дӣпе екава̄рам̣ путхуджджанабхиккхуна̄ма на̄хоси. пат̣ипаттипӯрака̄пи када̄чи бахӯ хонти када̄чи аппа̄. ити пат̣иведхо ча пат̣ипатти ча хотипи на хотипи. са̄санасса т̣хитийа̄ пана парийаттийева пама̄н̣ам̣ пан̣д̣ито хи тепит̣акам̣ сутва̄ двепи пӯрети, йатха̄ амха̄кам̣ бодхисатто а̄л̣а̄расса сантике пан̃ча абхин̃н̃а̄ сатта ча сама̄паттийо ниббаттетва̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатана сама̄паттийа̄ парикаммам̣ пуччхи. со ‘‘на джа̄на̄мӣ’’ти а̄ха. тато удакасса сантикам̣ гантва̄ адхигатависесам̣ сам̣сандитва̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасса парикаммам̣ пуччхи. со а̄чиккхи, тасса вачанасаманантарамева маха̄сатто там̣ сампа̄деси евамева пан̃н̃ава̄ бхиккху парийаттим̣ сутва̄ двепи пӯрети тасма̄ парийаттийа̄ т̣хита̄йа са̄санам̣ т̣хитам̣ хоти йатха̄ маха̄тал̣а̄касса па̄л̣ийа̄ тхира̄йа удакам̣ на т̣хассатӣти на ваттаббам̣ удаке сати падума̄дӣни пуппха̄ни на пуппхиссантӣти на ваттаббам̣ евамева маха̄тал̣а̄касса тхирапа̄л̣исадисе тепит̣аке буддхавачане сати маха̄тал̣а̄ке удакасадиса̄ пат̣ипаттипӯрака̄ кулапутта̄ наттхӣти на ваттаббам̣. тесу сати маха̄тал̣а̄кесу падума̄дӣни пуппха̄ни вийа сота̄панна̄дайо арийапуггала̄ наттхӣти на ваттаббам̣, екантато парийаттийева пама̄н̣ам̣ парийаттийа̄ антарахита̄йа пат̣ипаттипат̣иведха̄нам̣ антарадха̄нато. таттха парийаттина̄ма тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ са̄т̣т̣хакатха̄ па̄л̣ийа̄ва са̄ тит̣т̣хати, та̄ва парийатти парипун̣н̣а̄ хоти. гаччханте ка̄ле калийугара̄джа̄но адхаммика̄ хонти тесу адхаммикесу ра̄джа̄мачча̄дайо адхаммика̄ хонти татха̄ рат̣т̣хаджанападава̄синопи адхаммика̄ етесам̣ адхаммиката̄йа на дево самма̄ вассати, тато сасса̄ни на сампаджджанти. тесу сампаджджантесу паччайада̄йака̄ бхиккхусан̇гхасса паччайе да̄тум̣ на сакконти. бхиккхӯ паччайехи киламанта̄ антева̄сике сан̇гахетум̣ на сакконти. гаччханте гаччханте ка̄ле парийатти париха̄йати, аттхавасена дха̄ретум̣ на сакконти, па̄л̣ивасенева дха̄ренти. тато ка̄ле гаччханте па̄л̣импи сакалам̣ дха̄ретум̣ на сакконти пат̣хамам̣ абхидхаммапит̣акам̣ париха̄йати. париха̄йама̄нам̣ маттхакато пат̣т̣ха̄йа парийатти ха̄йати пат̣хаман̃хи маха̄пакаран̣ам̣ париха̄йати. тасмим̣ париха̄йама̄не йамакам̣, катха̄ваттху, пуггалапан̃н̃атти, дха̄тукатха̄, вибхан̇го, дхаммасан̇гахоти евам̣ абхидхаммапит̣аке парихӣне маттхакато пат̣т̣ха̄йа суттантапит̣акам̣ париха̄йати. пат̣хаман̃хи ан̇гуттараника̄йо париха̄йати. тасмимпи пат̣хамам̣ ека̄дасанипа̄то…пе… тато еканипа̄тоти евам̣ ан̇гуттаре парихӣне маттхакато пат̣т̣ха̄йа сам̣йуттаника̄йо париха̄йати, пат̣хамам̣ маха̄вагго париха̄йати. тато пат̣т̣ха̄йа сал̣а̄йатанавагго, кхандхавагго, нида̄навагго, сага̄тха̄вагготи евам̣ сам̣йуттаника̄йе парихӣне маттхакато пат̣т̣ха̄йа маджджхиманика̄йо париха̄йати пат̣хаман̃хи упарипан̣н̣а̄сако париха̄йати. тато маджджхимапан̣н̣а̄сако, тато мӯлапан̣н̣а̄сакоти евам̣ маджджхиманика̄йе парихӣне маттхакато пат̣т̣ха̄йа дӣгханика̄йо париха̄йати, пат̣хаман̃хи па̄тхийавагго париха̄йати тато маха̄вагго, тато кхандхакавагготи дӣгханика̄йе парихӣне суттантапит̣акам̣ парихӣнам̣ на̄ма хоти. винайапит̣акена саддхим̣ джа̄такамева дха̄ренти. винайапит̣акам̣ ладжджино дха̄ренти. ла̄бхака̄ма̄ пана суттанте катхитепи саллаккхента̄ наттхӣти джа̄такамева дха̄ренти. гаччханте ка̄ле джа̄такампи дха̄ретум̣ на сакконти. атха несам̣ пат̣хамам̣ вессантараджа̄такам̣ париха̄йати. тато пат̣иломаккамена пун̣н̣акаджа̄катакам̣, маха̄на̄радакассападжа̄такам̣ париха̄йати. винайапит̣акамева дха̄ренти. гаччханте ка̄ле тампи маттхакато париха̄йати пат̣хаман̃хи парива̄ро париха̄йати, тато кхандхако бхиккхунӣвибхан̇го маха̄вибхан̇готи ануккамена упосатхаккхандхакаматтамева дха̄ренти, тада̄ парийатти анантарахита̄ва хоти. йа̄ва пана мануссесу чатуппадикага̄тха̄пи паваттати, та̄ва парийатти анантарахита̄ва хоти. йада̄ саддхо пасанно ра̄джа̄ хаттхиккхандхе суван̣н̣ачан̇кот̣акамхи сахассаттхавикам̣ т̣хапа̄петва̄ ‘‘буддхехи катхитам̣ чатуппадикам̣ га̄тхам̣ джа̄нанто имам̣ сахассам̣ ган̣хатӯ’’ти нагаре бхерим̣ чара̄петва̄ ган̣хакам̣ алабхитва̄ екава̄рам̣ чара̄пите на сун̣анта̄пи хонти асун̣анта̄пи, йа̄ва татийам̣ чара̄петва̄ ган̣хакам̣ алабхитва̄ ра̄джапуриса̄ сахассаттхавикам̣ пуна ра̄джакулам̣ павесенти, тада̄ парийаттиантарахита̄ на̄ма хоти. евам̣ парийаттийа̄ антарахита̄йа пат̣ипаттипи пат̣иведхопи антарахитова хоти. саддхаммасаванасса дуллабхабха̄во дхаммасон̣д̣акаваттхуна̄ дӣпетаббо амха̄кам̣ кира самма̄самбуддхо кассапасамма̄самбуддхасса дхаммара̄джасса са̄санантарадха̄нато начиренева ка̄лена ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о путто дхаммасон̣д̣акара̄джакума̄ро хутва̄ питуаччайена радждже патит̣т̣ха̄йа кассападасабалена деситам̣ дхаммам̣ сотука̄мо хутва̄ ма̄саматтам̣ раджджам̣ катва̄ амха̄кам̣ самма̄самбуддхо имасмим̣ йева бхаддакаппе раджджам̣ ка̄ретва̄ деванагарасадисе ба̄ра̄н̣асинагаре чаккаваттираджджасадисам̣ раджджам̣ каронто евам̣ чинтеси… ‘‘майхам̣ еварӯпам̣ раджджам̣ ким̣ вила̄сам̣ раджджа̄нубха̄вам̣ саддхаммавийогена, дива̄каравирахито а̄ка̄со вийа, сасан̇кавирахитаратти вийа, да̄т̣ха̄вирахитагаджо вийа, велантавирахитамаха̄самуддо вийа чаккхувирахита сусаджджитаваданам̣ вийа, сугандхавирахитапа̄ричхаттапуппхам̣ вийа, чатуаккхаранийамитадхаммадесана̄вийогена майхам̣ идам̣ раджджам̣ на собхатӣ’’ти чинтетва̄ суван̣н̣ачан̇кот̣акена сахассаттхавикам̣ бхан̣д̣акам̣ сусаджджитам̣ ман̇галахаттхикумбхе т̣хапетва̄ ба̄ра̄н̣асӣнагаре маха̄вӣтхийам̣ бхерим̣ чара̄пети ‘‘екападикам̣ ва̄ двипадикам̣ ва̄ типадикам̣ ва̄ чатуппадикам̣ ва̄ дхаммападам̣ джа̄нантасса даммӣ’’ти евам̣ бхерим̣ чара̄петва̄ дхаммаджа̄нанакам̣ алабхитва̄ пунаппунам̣ двисахассам̣ тисахассам̣ йа̄ва сатасахассам̣ кот̣и две сахассакот̣и, сатасахассакот̣и га̄манигамаджанападасена̄патит̣т̣ха̄нам̣ упара̄джат̣т̣ха̄нам̣. парийоса̄не дхаммадесакам̣ алабхитва̄ аттано суван̣н̣апӣт̣хакам̣ сетаччхаттам̣ чаджитва̄пи дхаммадесакам̣ алабхитва̄ раджджасирим̣ паха̄йа атта̄нам̣ чаджитва̄ ‘‘дхаммадесакасса да̄со хутва̄пи дхаммам̣ сосса̄мӣ’’ти ватва̄ евампи дхамма десакам̣ алабхитва̄ виппат̣иса̄рӣ хутва̄ ‘‘ким̣ ме саддхаммавийогена раджджена̄ти амачча̄нам̣ раджджам̣ ниййа̄тетва̄ саддхаммагавесако хутва̄ дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джа̄ маха̄ванам̣ па̄виси дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джасса саддхаммасаванам̣ сандха̄йа павит̣т̣хаккхаке саккадевамаха̄ра̄джасса веджайантапа̄са̄до сахева кин̣н̣ика̄йа кампо ахоси, пан̣д̣укамбаласила̄санам̣ ун̣ха̄ка̄рам̣ ахоси. саккодевара̄джа̄ кенака̄ран̣ена пан̣д̣укамбаласила̄санам̣ ун̣ха̄ка̄рам̣ ахосӣ’’ти чинтетва̄ аттано сахассанеттена девамануссесу виттха̄ретва̄ олокенто дхаммагавесако хутва̄ ванам̣ павит̣т̣хам̣ дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джа̄нам̣ дисва̄ чинтеси… ‘‘аджджа ме атта̄нампи джаха̄йа раккхасавесам̣ ма̄петва̄ етам̣ аниччапаридӣпанам̣ джа̄тиджара̄бйа̄дхимаран̣ам̣ сакаласарӣре досам̣ дассетва̄ дхаммам̣ десетва̄ етам̣ сакараджджейева патит̣т̣ха̄петабба’’нти чинтетва̄ сакко девара̄джа̄ йаккхасарӯпам̣ ма̄петва̄ бодхисаттасса абхимукхо авидӯре атта̄нам̣ дассеси. там̣ дисва̄ дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джа̄ евам̣ чинтеси… ‘‘евам̣рӯпо на̄ма раккхасо дхаммам̣ джа̄неййа̄’’ти, чинтетва̄ авидӯре т̣ха̄не т̣хатва̄ пуччха̄мӣти раккхасена саддхим̣ саллапанто а̄ха ‘‘са̄мипун̃н̃адевара̄джа имасмим̣ пана ванагхане васанакадевара̄джа̄ ким̣ нукхо дхаммам̣ джа̄на̄сӣ’’ти, девата̄ ‘‘маха̄ра̄джа дхаммам̣ джа̄на̄мӣ’’ти а̄ха. ‘‘йади дхаммам̣ джа̄на̄си, майхам̣ дхаммакатхам̣ катхетха̄’’ти а̄ха. ‘‘ахам̣ туйхам̣ дхаммам̣ катхесса̄ми, твам̣ майхам̣ кӣдисам̣ дхаммакатхикасса сакка̄рам̣ кариссасӣ’’ти а̄ха. ‘‘евам̣ санте майхам̣ дхаммам̣ катхетва̄ паччха̄ майхам̣ сарӣре мам̣сам̣ кха̄диссасӣ’’ти а̄ха. ‘‘ахам̣ маха̄ра̄джа чха̄то хутва̄ дхаммам̣ катхетум̣ на саккомӣ’’ти а̄ха. ‘‘йади тумхе пат̣хамам̣ мам̣сам̣ кха̄датха, дхаммам̣ ко сун̣иссатӣ’’ти а̄ха. пуна со раккхасо ‘‘на̄хам̣ дхаммам̣ десетум̣ саккомӣ’’ти. пуна ра̄джа̄ ‘‘майхам̣ дхаммапат̣ила̄бхан̃ча тумха̄кам̣ мам̣сапат̣ила̄бхан̃ча тумхе джа̄нитва̄ майхам̣ дхаммам̣ десетха̄’’ти а̄ха. атха сакко девара̄джа̄ ‘‘са̄дху хотха̄’’ти ватва̄ авидӯре т̣ха̄не уббедхена тига̄вутаматтам̣ махантам̣ ан̃джанапаббатам̣ ма̄петва̄ евама̄ха… ‘‘саче маха̄ра̄джа имам̣ паббатамуддханим̣ а̄рӯйха а̄ка̄са̄ уппатитва̄ твам̣ мама мукхе патиссаси, ахам̣ те а̄ка̄сагатака̄ле дхаммам̣ десесса̄ми, евам̣ санте туйхан̃ча дхаммаппала̄бхо майхан̃ча мам̣сапат̣ила̄бхо бхависсатӣ’’ти а̄ха. тасса катхам̣ сутва̄ дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джа̄ ‘‘анаматагге сам̣са̄ре пурисо хутва̄ адхаммасаман̇гӣ хутва̄ адхаммассева аттха̄йа па̄н̣а̄типа̄то адинна̄да̄но ка̄месумиччха̄ча̄ро сӯкарико ораббхико са̄кун̣и ко чоро парада̄рико там̣ гахетва̄ сӣсаччхинна̄нам̣ лохитам̣ чатӯсу маха̄самуддесу удакатопи бахутарам̣ ма̄та̄питуа̄дӣнампи мана̄па̄нам̣ аттха̄йа роданта̄нам̣ ассу чатӯсумаха̄самуддесу удакатопи бахутарам̣, имам̣ пана сарӣрам̣ дхаммасса аттха̄йа виккин̣а̄ми там̣ махаппхалан̃ча мана̄пан̃ча̄’’ти чинтетва̄ ‘‘са̄дху ма̄риса евам̣ каромӣ’’ти паббатам̣ а̄рӯйха паббатагге т̣хито ‘‘мама раджджена саддхим̣ майхам̣ саджӣвасарӣрам̣ саддхаммассаттха̄йа дасса̄мӣ’’ти соманассо хутва̄ ‘‘дхаммам̣ катхетха̄’’ти саддхамматтха̄йа джӣвитам̣ париччаджитва̄ а̄ка̄сато уппатитва̄ дхаммам̣ катхетха̄ти а̄ха. атха сакко девара̄джа̄ сакаттабха̄вена сабба̄лан̇ка̄рехи пат̣иман̣д̣ито ативийа сотум̣ соманассо а̄ка̄сато патантам̣ диббапхассена пара̄масанто урена пат̣игган̣хитва̄ девалокам̣ нетва̄ пан̣д̣укамбаласила̄сане нисӣда̄петва̄ ма̄ла̄гандха̄дӣхи пӯджетва̄ дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джасса дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха.
‘‘аничча̄ вата сан̇кха̄ра̄, уппа̄давайадхаммино;
уппаджджитва̄ нируджджханти, тесам̣ вӯпасамо сукхо’’ти.
евам̣ сакко дхаммасон̣д̣акамаха̄ра̄джасса дхаммам̣ десетва̄ девалокасампаттим̣ дассетва̄ девалокато а̄нетва̄ сакарадждже патит̣т̣ха̄петва̄ аппама̄дена овадитва̄ девалокамева агама̄си евам̣ саддхаммасаванасса̄пи дуллабхабха̄во ведитаббо. евам̣ парийаттиантарадха̄нена пат̣ипатти пат̣иведха̄пи антарадха̄йанти. еттха ча тӣн̣и паринибба̄на̄ни ведитабба̄ни катама̄ни тӣн̣и паринибба̄на̄ни. килесапаринибба̄нам̣, кхандхапаринибба̄нам̣, дха̄тупаринибба̄нанти. таттха килесапаринибба̄нам̣ бодхиман̣д̣ейева хоти, бхагава̄ хи бодхиман̣д̣ейева вӣрийапа̄дехи сӣлапатхавийам̣ патит̣т̣ха̄йа саддха̄хаттхена каммаккхайакарам̣ н̃а̄н̣апхарасум̣ гахетва̄ саббо лобхадосамохавипарӣтаманасика̄раахирӣка̄ноттаппакодхӯпана̄хамаккхапал̣а̄са- исса̄маччхарийама̄йа̄са̄т̣хеййатхамбхаса̄рамбхама̄на̄ти ма̄намадапама̄датан̣ха̄’виджджа̄тивидха̄кусаламӯладуччаритасам̣килесамалависамасан̃н̃а̄витакка папан̃чачатуббидхавипарийесаа̄савагантхаогхайога̄’гатигантху’ па̄да̄напан̃чачетокхилавинибандханӣваран̣а̄’бхинандана чхавива̄дамӯлатан̣ха̄ка̄йасатта̄нусайа ат̣т̣хамиччхаттанаватан̣ха̄мӯлакадаса̄кусалакаммапатха два̄сат̣т̣хидит̣т̣хигата ат̣т̣хасататан̣ха̄вичаритаппа бхеда саббадаратхапарил̣а̄хакилесасатасахасса̄ни, сан̇кхепато ва̄ пан̃ча килесаабхисан̇кха̄ракхандхамаччудевапуттама̄ре асесато хата̄ вихата̄ анабха̄вам̣ката̄ тасма̄ саббепи килеса̄ бодхиман̣д̣ейева нибба̄нам̣ ниродхам̣ гаччхантӣти килесанибба̄нам̣ бодхиман̣д̣ейева хоти еттха ча бодхӣти арахаттамагган̃н̃а̄н̣ам̣ адхиппетам̣ татха̄ хи саббесампи буддхапаччекабуддхаарийаса̄вака̄нам̣ арахаттамаггаккхан̣ейева саббепи килеса̄ асесам̣ ниродхам̣ нибба̄нам̣ гаччханти тепи буддха̄ уггхат̣итавин̃н̃ӯвибхаджджитан̃н̃ӯнеййавасена тивидха̄ хонти вуттан̃хетам̣ джа̄таттакӣсотаттакӣнида̄не.
‘‘уггхат̣итан̃н̃уна̄мако, вибхаджджитан̃н̃уно дуве;
татийо неййо на̄мена, бодхисатто тидха̄ мато.
уггхат̣итан̃н̃убодхисатто, пан̃н̃а̄дхикоти на̄масо;
вибхаджджитан̃н̃убодхисатто, вутто вӣрийа̄дхико.
мато неййо саддха̄дхико на̄ма, бодхисатта̄ име тайо;
каппеча сатасахассе, чатуро ча асан̇кхйеййе.
пӯретва̄ бодхисамбха̄ре, ладдхабйа̄каран̣о пуре;
уггхат̣итан̃н̃убодхисатто, патто самбодхимуттамам̣.
ат̣т̣хаме ча асан̇кхйеййе, каппе ча сатасахассе;
пӯретва̄ бодхисамбха̄ре, ладдхабйа̄каран̣о пуре.
випан̃читан̃н̃убодхисатто, патто самбодхимуттамам̣;
неййо ту бодхисатто ча, сол̣асе асан̇кхйеййе.
каппе ча сатасахассе, ладдхабйа̄каран̣о пуре;
пӯретва̄ бодхисамбха̄ре, патто самбодхимуттама’’ нти.
суттанипа̄таапада̄нат̣т̣хакатха̄су пана ‘‘буддха̄нам̣ а̄нанда хет̣т̣химапариччхедена чатта̄ри асан̇кхйеййа̄ни каппасатасахассан̃ча, маджджхимапариччхедена ат̣т̣ха асан̇кхйеййа̄ни каппасатасахассан̃ча, упаримапариччхедена сол̣аса̄сан̇кхййеййа̄ни каппасатасахассан̃ча. етеча пан̃н̃а̄дхикасаддха̄дхикавӣрийа̄дхикавасена ведитабба̄ти вуттам̣ тесу пан̃н̃а̄дхико чатта̄ри асан̇кхйеййа̄ни каппасатасахассан̃ча, саддха̄дхико ат̣т̣хаасан̇кхеййеййа̄ни каппасатасахассан̃ча, вӣрийа̄дхико сол̣асаасан̇кхйеййа̄ни каппасатасахассан̃ча̄ти ведитаббам̣. таттха пан̃н̃а̄дхико йонигативин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитисатта̄ва̄сесу сам̣сарантопи пан̃н̃а̄бахуллавасена сампаннаджджха̄сайа самбхавато кхиппан̃н̃ева тасса самбодхи. саддха̄дхико пана мандапан̃н̃атта̄ ассаддахитаббепи саддахати, тасма̄ тасса мандан̃н̃ева самбодхи. вӣрийа̄дхико пана убхайамандо ассаддахитаббампи саддахати, акаттаббампи кароти, ра̄джа̄ пассенадӣкосало йатха̄ со хи саббан̃н̃убуддхе дхарама̄нейева агаманӣйампи парада̄рам̣ гантум̣ читтам̣ уппа̄детва̄ парам̣ джӣвита̄ воропетум̣ а̄раддхо нерайика̄нам̣ вираванта̄нам̣ ду-са-на-соти саддампи сутва̄ ативимӯл̣хо саббан̃н̃убуддхам̣ т̣хапетва̄ миччха̄дит̣т̣хибра̄хман̣ам̣ пуччхитва̄ тасса вачанена саббаджана̄нам̣ йан̃н̃аттха̄йа дуккхам̣ уппа̄деси ко панава̄до ануппанне буддхе, татха̄ хи еса кассапабхагавато са̄санантарадха̄нена андхабхӯте локе ба̄ра̄н̣асийам̣ ра̄джа̄ хутва̄пи нигродхаруккхадевата̄йа йан̃н̃аттха̄йа екасатара̄джа̄но махесӣхи саддхим̣ ма̄ретум̣ а̄раддхо. евам̣ вӣрийа̄дхико убхайамандо, тасма̄ тасса самбодхи атимандоти евам̣ пан̃н̃а̄дхикасаддха̄дхикавӣрийа̄дхикавасена ка̄ласса̄пи рассадӣгхабха̄во ведитабботи. паччхиманайоева пасам̣ситабботи айаметтха амха̄кам̣ аттаномати. кхандхапаринибба̄нам̣ пана кусина̄ра̄йа упаваттане малла̄нам̣ са̄лаване йамакаса̄ла̄намантаре веса̄кхапун̣н̣амадивасе паччӯсасамайе екӯнавӣсатийа̄ чутичиттесу метта̄пуббабха̄гасса соманассан̃а̄н̣асампайуттаасан̇кха̄рикакусалачиттасадисена маха̄випа̄качиттена абйа̄катена чаримакам̣ катва̄ каттхачи бхаве пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣асса анантарапаччайо хутва̄ камматан̣ха̄килесехи анупа̄да̄но саббупадхипат̣иниссагго упа̄диннакаккхандхапаричча̄го хотӣти ведитаббам̣. виттха̄ро пана дӣгханика̄йе маха̄вагге маха̄паринибба̄насуттаван̣н̣ана̄йам̣ олокетаббо. таттха видесам̣ гаччханто пурисо саббам̣ н̃а̄тиджанам̣ а̄лин̇гетва̄ сӣсе чумбитва̄ гаччхати вийа бхагава̄пи нибба̄напурам̣ пависанто саббепи чатувӣсатикот̣исатасахассасама̄паттийо анавасесам̣ сама̄паджджитва̄ йа̄ва сан̃н̃а̄ведайитам̣, татопи вут̣т̣ха̄йа йа̄ва невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа джха̄нан̇га̄ни паччавеккхитва̄ бхаван̇гачиттена абйа̄катена дуккхасаччена паринибба̄йи. па̄л̣ийам̣ пана ‘‘чатуттхаджджха̄на̄ вут̣т̣хахитва̄ саманантара̄ бхагава̄ паринибба̄йӣ’’ти вуттам̣ таттха две саманантара̄ джха̄насаманантара̄, паччавеккхан̣асаманантара̄ти. таттха джха̄на̄ вут̣т̣ха̄йа бхаван̇гам̣ отин̣н̣асса таттхева паринибба̄нам̣ джха̄насаманантарам̣ на̄ма. джха̄на̄ вут̣т̣хахитва̄ пуна джха̄нан̇га̄ни паччавеккхитва̄ бхаван̇гам̣ отин̣н̣асса таттхева паринибба̄нам̣ паччавеккхан̣асаманантарам̣ на̄ма. бхагава̄ пана джха̄насаманантара̄ апари нибба̄йитта̄ паччавеккхан̣асаманантарамева паринибба̄йӣти ведитаббам̣, тенева̄ха ‘‘бхагава̄ пана джха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ джха̄на̄ вут̣т̣ха̄йа джха̄нан̇га̄ни паччавеккхитва̄ бхаван̇гачиттена абйа̄катена дуккхасаччена паринибба̄йӣ’’ти. еттха бхагавато паринибба̄начиттасса ким̣ а̄рамман̣ам̣ каммам̣ ва̄ хоти, уда̄ху камманимиттагатинимитта̄ни, атха нибба̄нанти апаре евам̣ ваданти.
на̄ху асса̄сапасса̄са̄, т̣хитачиттасса та̄дино;
анеджо санти’ма̄раббха, йам̣ка̄ла’макарӣ муни.
асаллӣнена читтена, веданам̣ аджджхава̄сайи;
паджджотассе’ва нибба̄нам̣, вимоккхо четасо ахӯ’ти.
имисса̄га̄тха̄йа ‘‘йам̣ йо муни анеджо санти нибба̄нам̣ а̄раббха ка̄лам̣ акарӣ’’ти йоджетва̄ бхагавато паринибба̄начиттасса нибба̄на̄рамман̣анти тамайуттам̣, пат̣исандхибхаван̇гачутӣнам̣ нибба̄на̄рамман̣асса ана̄рахатта̄ ‘‘нибба̄нам̣ готрабхусса вода̄насса маггасса а̄рамман̣апаччайенапаччайо, нибба̄нам̣ пхаласса а̄ваджджана̄йа̄’’ти пат̣т̣ха̄напа̄л̣ийа̄ джаванаа̄ваджджана̄намева адхиппетатта̄ тасма̄ еттха ‘‘йам̣ йо муни пхаласама̄паттийа̄ анеджо анеджасан̇кха̄то тан̣ха̄рахито сантим̣ нибба̄нам̣ а̄раббха а̄рамман̣ам̣ катва̄ ка̄лам̣ асӣтивассапарима̄н̣ам̣ акари атиккамӣ’’ти йоджана̄ ка̄табба̄. кечи пана евам̣ ваданти… ‘‘каттхачи пана ануппаджджама̄насса кхӣн̣а̄савасса йатхопат̣т̣хитам̣ на̄марӯпадхамма̄дикамева чутипарийоса̄на̄нам̣ гочарабха̄вам̣ гаччхати, на камма-камманимитта̄дайо’’ти вуттатта̄ камманиттагатинимитта̄ни арахато чутичиттасса а̄рамман̣абха̄вам̣ на гаччхантӣти тампи айуттамева айан̃хеттхаттхо каттхачи пана бхаве ануппаджджама̄насса кхӣн̣а̄савасса арахато йатха̄ йатха̄ йена йена пака̄рена упат̣т̣хитам̣ на̄марӯпадхамма̄дикамева чутипарийоса̄нам̣ а̄ваджджанаджаваначитта̄нам̣ гочарабха̄вам̣ гаччхати, пуна бхава̄бхиниббаттийа̄ абха̄вато. ким̣ ка̄ран̣ам̣ бхӯта̄ни каммакамманимиттагатинимитта̄ни гочарабха̄вам̣ на гаччхантӣти. чутичиттасса пана пат̣исандхичиттена гахитам̣ атӣта̄рамман̣амева гочарабха̄вам̣ гаччхати. ‘‘на̄марӯпа̄дикамева̄ ти еттха на̄ма’’нти читтачетасиканибба̄нам̣ рӯпанти ат̣т̣ха̄расавидхам̣ рӯпам̣ сан̇ган̣ха̄ти. на̄ман̃ча рӯпан̃ча на̄марӯпа̄. на̄марӯпа̄ ча те дхамма̄ чети татха̄. те а̄ди йесам̣ тети на̄марӯпадхамма̄ди тамева на̄марӯпадхамма̄дикам̣. а̄дисаддена чха пан̃н̃аттийо сан̇ган̣ха̄ти, тена нибба̄нампи арахато маран̣а̄саннака̄ле крийаджаванассапи а̄рамман̣абха̄во бхавеййа̄ти амха̄кам̣ кханти вӣмам̣ситва̄ пана гахетаббам̣. бхагавато нибба̄начиттасса пана туситапурато чавитва̄ сирӣмаха̄ма̄йа̄йа куччхимхи васитапат̣исандхичиттена гахита̄рамман̣амева а̄рамман̣ам̣ хотӣти дат̣т̣хаббам̣ тан̃ча кхо гатинимиттамева, на каммакамманимитта̄ни. йуттитопи а̄гаматопи гатинимиттамева йуджджати татха̄ хи туситапурейева сетакетудевапутто хутва̄ диббаган̣ана̄йа чатта̄ри сахасса̄ни, мануссаган̣ана̄йа саттапан̃н̃а̄савассакот̣и,сат̣т̣хивассасатасахасса̄ни т̣хатва̄ парийоса̄не пан̃ча пуббанимитта̄ни дисва̄ суддха̄ва̄се арахантабрахмуна̄ дасахи чаккава̄л̣асахассехи а̄гамма девата̄висесехи ча.
‘‘ка̄ло дева маха̄вӣра, уппаджджа ма̄тукуччхайам̣;
садевакам̣ та̄райанто, буджджхассу аматам̣ пада’’нти.
йа̄чийама̄но ‘‘ка̄лам̣ дӣпан̃ча десан̃ча, кулам̣ ма̄тарамева ча̄’’ти вутта̄ни пан̃ча маха̄вилокана̄ни вилокетва̄ туситапурато чавитва̄ а̄са̄л̣хӣпун̣н̣ама̄йам̣ уттара̄са̄л̣ханаккхаттенева саддхим̣ екӯнавӣсатийа̄ пат̣исандхичиттесу метта̄пуббабха̄гамасса соманассан̃а̄н̣асампайуттаасан̇кха̄рикакусалачиттасса садисена маха̄випа̄качиттена пат̣исандхим̣ аггахеси. тада̄рамман̣а̄саннавӣтхито пуббабха̄ге а̄локита̄ни ка̄ладӣпадесакулама̄таравасена има̄ни пан̃ча пат̣исандхичиттасса гатинимитта̄рамман̣абха̄вена гочарабха̄вам̣ гаччхантӣти амха̄кам̣ кханти танниннатаппон̣атаппаббха̄равасена ба̄хуллаппаваттито тенева абхидхамматтхасан̇гаха̄дӣсу абхидхамматтха вибха̄ванийам̣ ‘‘маран̣ака̄ле йатха̄рахам̣ абхимукхӣбхӯтам̣ бхавантаре пат̣исандхиджанакам̣ каммам̣ ва̄ там̣ каммакаран̣ака̄ле рӯпа̄дикамупаладдхапуббамупакаран̣абхӯтан̃ча камманимиттам̣ ва̄ анантарамуппаджджама̄набхаве упалабхитаббам̣ упабхогабхӯтам̣ гатинимиттам̣ ва̄ каммабалена чханнам̣ два̄ра̄наман̃н̃атарасмим̣ паччупат̣т̣ха̄си, тато парам̣ тамева татхопат̣т̣хитама̄ламбан̣ам̣ а̄раббха випаччама̄накакамма̄нурӯпам̣ парисуддхам̣ ва̄, упаккилит̣т̣хам̣ ва̄ упападжджитаббабхава̄нурӯпам̣ таттхон̣атам̣ва читтасанта̄намабхин̣хам̣ паваттати ба̄хуллена. тамева ва̄ пана джанакабхӯтам̣ каммам̣ абхинавакаран̣авасена два̄раппаттам̣ хоти. пачча̄саннамаран̣асса пана тасса вӣтхичитта̄васа̄не бхаван̇гаккхайева̄ чаванавасена паччуппаннабхавапарийоса̄набхӯтам̣ чутичиттам̣ уппаджджитва̄ нируджджхати. тасмим̣ нируддха̄васа̄не тасса̄нантарамева татха̄ гахитама̄ламбан̣ама̄раббха саваттхукамаваттхукамева ва̄ йатха̄рахам̣ авиджджа̄нусайапариккхиттена тан̣ха̄нусайамӯлакена сан̇кха̄рена джанийама̄нам̣ сампайуттехи париггайхама̄нам̣ сахаджа̄та̄намадхит̣т̣ха̄набха̄вена пуббан̇гамабхӯтам̣ бхавантарапат̣исандха̄навасена пат̣исандхисан̇кха̄там̣ ма̄насамуппаджджама̄намева патит̣т̣ха̄ти бхавантаре’’ти вуттам̣. таттха ‘‘таттхон̣атам̣ва читтасанта̄намабхин̣хам̣ паваттати ба̄хуллена̄’’ти имина̄ каммабалена упат̣т̣хитам̣ гатинимиттам̣ маран̣а̄саннавӣтхито пуббе ека̄хадвӣха̄дивасена сатта̄хампи, сатта̄хато уттарипи уппаджджате ва̄ти дассети татха̄ хи парисуддхам̣ ва̄ упаккилит̣т̣хам̣ ва̄ випаччама̄накакамма̄нурӯпам̣ гатинимиттам̣ чирака̄лампи тит̣т̣хати, арийага̄латиссачорагха̄така̄дайо вийа татха̄ хи арийага̄латиссо на̄ма упа̄сако сӣхал̣адӣпе аттано бхарийа̄йа сумана̄йа саддхим̣ йа̄ваджӣвам̣ да̄на̄ди пун̃н̃акамма̄ни катва̄ а̄йӯхапарийоса̄не арийага̄латиссасса маран̣аман̃че нипаннасса чхадевалокато ратхам̣ а̄нетва̄ аттано аттано девалокам̣ ван̣н̣есум̣. упа̄сако девата̄нам̣ катхам̣ сутва̄ туситапурато а̄хат̣аратхам̣ т̣хапетва̄ авасесаратхе ‘‘гахетва̄ гаччхатха̄’’ти а̄ха. сумана̄ пана аттано са̄микасса вачанам̣ сутва̄ ‘‘ким̣ тисса маран̣а̄санне вила̄пам̣ ака̄сӣ’’ти а̄ха. тиссо аттано бхарийа̄йа катхам̣ сутва̄ а̄ха… ‘‘ахам̣ вила̄пам̣ на кароми, девалокато девата̄ чха ратхе а̄несум̣ та̄хи девата̄хи саддхам̣ катхемӣ’’ти. там̣ напасса̄ми кухи’’нти вутте пуппхада̄мам̣ а̄хара̄петва̄ а̄ка̄се кхипа̄песи. са̄ там̣ пуппхада̄мам̣ ратхасӣсе оламбама̄нам̣ дисва̄ габбхам̣ пависитва̄ сайане сайитва̄ на̄сикава̄там̣ саннируджджхитва̄ чавитва̄ па̄турахоси. са̄ аттано са̄микасса са̄санам̣ песеси… ‘‘ахам̣ пана пат̣хамам̣ а̄гатомхи, твам̣ касма̄ чира̄йасӣ’’ти. убхопи ратхе т̣хатва̄ саббе олокента̄нам̣йева туситапурам̣ агамам̣су. имасмин̃хи ваттхусмим̣ са̄микасса упат̣т̣хитагатинимиттам̣ бхарийа̄йа па̄кат̣ам̣ хутва̄ пуретаратуситапуре ниббаттитва̄ са̄микасса са̄санам̣ песеси тена арийага̄латиссасса чирака̄лам̣ гатинимиттам̣ упат̣т̣ха̄тӣти ведитаббам̣. мануссалоке хи чирака̄лам̣ туситапуре мухуттам̣ва хоти. евам̣ парисуддхам̣ випаччама̄накакамма̄нурӯпам̣ гатинимиттам̣ чирака̄лам̣ паваттати имина̄ найена дут̣т̣хага̄ман̣иабхайадхаммикаупсака̄дӣнампи ваттху виттха̄ретаббам̣. чорагха̄такасса пана маха̄нирайе випаччама̄накакамма̄нурӯпам̣ нерайаггиджа̄ла̄дикам̣ сатта̄хам̣ упат̣т̣ха̄ти. са̄ваттхинагаре кира пан̃часата̄ чора̄ бахинагаре чоракаммам̣ каронти. атхекадивасам̣ джанападапурисо тесам̣ аббхантаро хутва̄ чоракаммам̣ ака̄си, тада̄ те саббепи ра̄джапуриса̄ аггахесум̣. ра̄джа̄ те дисва̄ ‘‘тумха̄кам̣ антаре име саббе ма̄ретум̣ саматтхасса джӣвитам̣ даммӣ’’ти а̄ха. пан̃часата̄ чора̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ самбандха̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ саха̄йака̄ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ма̄ретум̣ на иччхим̣су, джанападамануссо пана ‘‘ахам̣ ма̄ремӣ’’ти ватва̄ саббе ма̄реси. ра̄джа̄ тасса тусситва̄ чорагха̄такакаммам̣ ада̄си. со пан̃чавӣсативасса̄ни чорагха̄такакаммам̣ а̄ка̄си. ра̄джа̄ тасса махаллакоти ватва̄ ан̃н̃асса чорагха̄така каммам̣ да̄песи. со чорагха̄такакамма̄ апанӣто ан̃н̃атарасса сантике на̄сикава̄там̣ угган̣хитва̄ хаттхапа̄дакан̣н̣ана̄са̄дӣхи чхиндитабба̄нам̣ ӯрӯтханакат̣т̣ха̄нам̣ бхиндантама̄ретаббайутта̄нам̣ на̄сикава̄там̣ виссаджджетва̄ ма̄ретаббам̣ мантам̣ лабхи. со ра̄джа̄нам̣ а̄рочетва̄ на̄сикава̄тена чорагха̄такакаммам̣ каронтассева тим̣са васса̄ни атикками. со паччха̄ махаллако хутва̄ маран̣аман̃че нипаджджи ‘‘саттадивасена ка̄лам̣ кариссатӣ’’ти. маран̣ака̄ле махантам̣ веданам̣ ахоси. со маха̄нирайе ниббатто вийа маха̄саддам̣ катва̄ дуккхито хоти. тасса саддена бхӣта̄ манусса̄ убхатопассе гехам̣ чхад̣д̣етва̄ пала̄йим̣су. тасса маран̣адивасе са̄рипуттаттхеро диббачаккхуна̄ локам̣ олокенто етасса ка̄лам̣ катва̄ маха̄нирайе ниббаттама̄нам̣ дисва̄ тасса анукампам̣ пат̣ичча гехадва̄ре па̄кат̣о ахоси. со куджджхитва̄ на̄сикава̄там̣ виссаджджеси. йа̄ва татийам̣ виссаджджама̄нопи виссаджджа̄петум̣ асакконто тхерам̣ атирекена вирочама̄нам̣ дисва̄ читтам̣ паса̄детва̄ па̄йа̄сам̣ тхерасса да̄песи. тхеро ман̇галам̣ вад̣д̣хетва̄ агама̄си. чорагха̄тако тхерасса диннада̄нам̣ ануссаритва̄ чавитва̄ сагге ниббатти, нирайаджа̄ла̄дайо антарадха̄йанти. со ана̄гатепи паччекабуддхо бхависсати. евам̣ упаккилит̣т̣хам̣ ва̄ випаччама̄на какамма̄нурӯпам̣ гатинимиттампи сатта̄хапарамам̣ упат̣т̣ха̄ти. аттхикехи пана сахассаваттху сага̄тха̄ваггесу олокетаббо. бхагавато пана парисуддхам̣ метта̄пуббабха̄гасса соманасса н̃а̄н̣асампайуттакусаласса каммасса вегена ка̄ладӣпадесакулама̄таравасена има̄ни пан̃чагатинимитта̄ни чирака̄лам̣ хутва̄ упат̣т̣хаханти. чирака̄ланти мануссалоке сатта̄хаматтам̣, туситапуремухуттамева, татха̄пи мануссалоке сатта̄хаматте ка̄ле девата̄нам̣ пан̃чапуббанимитта̄ни пан̃н̃а̄йанти тан̃ча кхо пун̃н̃аванта̄нам̣йева пан̃н̃а̄йанти, на саббесам̣ мануссалоке пун̃н̃аванта̄нам̣ ра̄джара̄джамаха̄матта̄дӣнам̣ вийа там̣ дисва̄ махесаккха̄ девата̄ джа̄нанти, на аппесаккха̄, мануссалоке немиттака̄ бра̄хман̣апан̣д̣ита̄дайовийа. махесаккха̄ девата̄ там̣ пуббанимиттам̣ дисва̄ нандаванам̣ нетва̄ ‘‘ка̄ло дева̄’’ти а̄дӣхи йа̄чанти. маха̄сакко таттхева нандавануййа̄не ка̄ладӣпадесакулама̄таравасена пан̃ча вилокетва̄ чавитва̄ тама̄рамман̣ам̣ катва̄ маха̄ма̄йа̄йа куччхимхи пат̣исандхим̣ аггахесӣти саннит̣т̣ха̄намавагантаббам̣.
таттха ка̄ланти мануссалоке екӯнатим̣сатиме вассе веса̄кхапун̣н̣амадивасе буддхо бхависса̄мӣти ка̄лам̣ олокеси. дӣпанти джамбудӣпейева бхависса̄ми, на ан̃н̃адӣпесӯти дӣпам̣ олокеси. десанти маджджхимадесейева, тан̃ча кхо маха̄бодхиман̣д̣ейева, на ан̃н̃адесети десам̣ олокеси. куланти две кула̄ни кхаттийакулабра̄хман̣акулавасена. таттха йасмим̣ ка̄ле кхаттийакулам̣ локе сет̣т̣хабха̄вена ‘‘айамева локе агго’’ти самманнати, тада̄ кхаттийакулейева буддха̄ уппаджджанти. йасмим̣ пана ка̄ле бра̄хман̣акулам̣ айамева локе агготи, тада̄ бра̄хман̣акулейева буддха̄ уппаджджанти. ида̄ни пана кхаттийакуламева агготи самманнанти. кхаттийакулепи сакйара̄джа̄нова локе уттама̄, асамбхиннакхаттийакулатта̄ тасма̄ сакйара̄джакулейева бхависса̄мӣти кулам̣ олокеси. ма̄таранти мама ма̄тарам̣ даса ма̄са̄ни сатта ча диваса̄ни т̣хассати, еттхантаре мама ма̄туйа̄ арого бхависсатӣти ма̄тарампи олокеси. бодхисаттама̄та̄ пана паччхимавайе т̣хита̄. евам̣ йуттитопи а̄гаматопи бхагавато нибба̄начиттасса пат̣асандхичиттена гахитанимиттамева а̄рамман̣ам̣ хотӣти ведитаббам̣.
саббан̃н̃уджинанибба̄на, читтасса гочарам̣ субхам̣;
вин̃н̃еййам̣ гатинимиттам̣, гантхехи авиродхато.
дха̄тупаринибба̄нампи бодхиман̣д̣ейева бхависсати вуттан̃хетам̣ упарипан̣н̣а̄саке ‘‘дха̄тупаринибба̄нам̣ ана̄гате бхависсати са̄санасса хи осакканака̄ле имасмим̣ тамбапан̣н̣идӣпе дха̄туйо саннипатитва̄ маха̄четийато на̄гадӣпе ра̄джа̄йатаначетийам̣, тато маха̄бодхипаллан̇кам̣ гамиссанти. на̄габхаванатопи девалокатопи дха̄туйо маха̄бодхипаллан̇камева гамиссанти са̄сапаматта̄пи дха̄туйо антара̄ на нассиссанти, сабба̄ дха̄туйо маха̄бодхипаллан̇ке ра̄сибхӯта̄ суван̣н̣аккхандха̄ вийа екаггхана̄ хутва̄ чхаббан̣н̣арасмийо виссаджджиссанти, та̄ дасасахассалокадха̄тум̣ пхариссанти. тато дасасахассачаккава̄л̣есу девата̄ саннипатитва̄ ''аджджа саттха̄ паринибба̄йати аджджа са̄санам̣ осаккати паччхимадассанам̣ идам̣ амха̄ка’’нти дасабаласса париниббутадивасато махантатарам̣ ка̄рун̃н̃ам̣ кариссанти т̣хапетва̄ ана̄га̄микхӣн̣а̄саве авасеса̄ сакаттабха̄вена сандха̄ретум̣ на̄саккхим̣су, дха̄тусарӣрато теджодха̄ту ут̣т̣хахитва̄ йа̄ва брахмалока̄ уггаччхиссати. са̄сапаматта̄йапи дха̄туйа̄ сати екаджа̄ла̄ бхависсати дха̄тӯсу парийа̄да̄нам̣ гата̄су паччхиджджиссати. евам̣ махантам̣ а̄нубха̄вам̣ дассетва̄ дха̄тӯсу антарахита̄су са̄санам̣ антарахитам̣ на̄ма хоти. йа̄ва евам̣ на антарадха̄йати, та̄ва анантарадха̄намева са̄санам̣. паринибба̄нака̄лато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва са̄сапаматта̄ дха̄ту тит̣т̣хати, та̄ва буддхака̄лато паччха̄ти на ведитаббам̣ дха̄тӯсу хи т̣хита̄су буддха̄ т̣хита̄ ва хонти, тасма̄ еттхантаре ан̃н̃асса буддхасса уппатти нива̄рита̄ва хоти. тенева вада̄ма.
паринибба̄нака̄лато, паччха̄ дхаранти дха̄туйо;
аниббутова самбуддхо, ан̃н̃абуддхасса ва̄рита̄.
джӣвама̄непи самбуддхе, ниббуте ва̄ татха̄гате;
йо кароти самам̣ пӯджам̣, пхалам̣ та̄са самам̣ сийа̄’ти.
ити са̄гарабуддхиттхеравичарите сӣмависодхане дхаммаван̣н̣ана̄йа
нибба̄накан̣д̣о татийо париччхедо.