хаттхаванагаллавиха̄ра |о0.0001| вам̣со

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

1. снехуттара̄йа хадайа̄ маламаллика̄йа,

паджджа̄лито матидаса̄йа джинаппадӣпо;

мохан̣дхака̄рамакхилам̣ мама нӣхаранто,

ниччам̣ вибха̄вайату ча̄ру падаттхара̄сим̣.

2. лан̇ка̄бхиситтавасудха̄дхипатӣсу ра̄джа̄,

йо бодхисаттагун̣ава̄ сирисан̇гхабодхи;

тасса̄тича̄ру чарийа̄ рачана̄мукхена,

вакка̄ми хаттхаванагаллавиха̄ра вам̣сам̣.

3. брахманвайенанугататтхаманомадассӣ,

кхйа̄тена саббайатира̄джадхурандхарена;

вйа̄па̄ритохамитибха̄нугатам̣ катхан̃ча,

нисса̄йа пуббаликхитам̣видха ва̄йама̄ми.

4. арн̣тха сугата̄гамасудха̄пага̄ниддхотакудит̣т̣хивисакалан̇ка̄йа лам̣ка̄йа бхагавато ан̇гӣрасассамаха̄на̄гавануййа̄не самитисама̄гатайаккха раккхасалокавиджайа̄пада̄насса сиддхаккхентабхӯто сӣхал̣амахӣман̣д̣аламан̣д̣ана̄йа ма̄но вивидхаратана̄каропалаккхама̄намахаггхаман̣и бхедо ман̣и бхедо на̄ма джанападо.

5. ладдха̄на саттху варан̣ан̇каманан̃н̃алаббха,

ма̄нан̣дина̄ суманакӯт̣асилуччайена;

усса̄пита̄ виджайакетуматалликева,

суддхорува̄луканадӣ йамалан̇кароти.

6. лан̇ка̄йа йаккхаган̣анӣхаран̣е джинасса,

чамма̄санугганахуна̄санапхассада̄ха̄;

сам̣са̄рараккхасавапуббхавабуббулам̣ча,

йасмим̣ виха̄ти махийан̇ган̣а тхӯпара̄джа̄.

7. |о0.0002|

сада̄махогха̄йа маха̄пага̄йа,

па̄нӣйапа̄на̄йа самосат̣а̄нам̣;

самуччайо са̄радава̄рида̄нам̣,

нӯнам̣ гато тха̄варатхӯпарӯпам̣.

8. тасса̄пага̄йа вималамбуни диссама̄на,

ма̄лолавичитаралам̣ пат̣ибимбарӯпам̣;

бхогехи вет̣хийа ниджам̣ бхаванам̣ пхан̣ӣхи,

пӯджаттхикехи вийа ра̄джати нӣйама̄нам̣.

9. тасса махийан̇ган̣а маха̄ виха̄расса парийантага̄маке села̄бхайо на̄ма кхаттийо пат̣ивасанто путтам̣ пат̣илабхитва̄ ан̇галаккхан̣апа̄т̣хака̄нам̣ дассеси те тасса кума̄расса ан̇галаккхан̣а̄ни олокетва̄ ‘‘айам̣ кума̄ро кхамакасатто нахоти. дхан̃н̃апун̃н̃алаккхан̣асампанно, сакалампи сӣхал̣адӣпам̣ екаччхаттам̣ каритва̄ махантамаханта̄ни аччхарийаббхута̄ни маха̄вӣрачарита̄ни дассессатӣ’’ти вйа̄карим̣су.

10. тато села̄бхайа кхаттийо путтасса абхисека̄дисампаттим̣ сутва̄ кот̣иппаттапамодапаравасопи тасмим̣ ка̄ле анура̄дхапуре раджджам̣ ка̄райата̄ ‘‘воха̄ратиссамаха̄ра̄джато када̄чи кечи упаддаво джа̄йиссатӣти. джа̄тапарисан̇котам̣ кума̄рама̄да̄йа махийан̇ган̣амаха̄виха̄ре бодхи ан̇ган̣е париттагге саннипатитасса нан̣дамаха̄тхерапамукхасса маха̄бхиккхусан̇гхасса маджджхе нипаджджа̄петва̄ ‘‘есо ме бханте кума̄ро маха̄сан̇гхасса ча маха̄ бодхипа̄дасса ча саран̣ам̣ гаччхати там̣ саббепи бхаданта̄ раккханту сан̇гхабодхи на̄мако ча̄йам̣ хоту’’ти маха̄сан̇гхасса ча бодхи девата̄йа ча ниййа̄детва̄ пат̣иджагганто кума̄расса саттавассика ка̄ле ка̄ламака̄си.

11. атха ма̄туло нан̣дамаха̄тхеро кума̄ракам̣ виха̄рама̄нетва̄ пат̣иджагганто тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ угган̣ха̄петва̄ ба̄хирасаттхесу ча парамакочидам̣ ка̄реси. сан̇гхабодхикума̄ропи ката̄дхика̄ратта̄ тиккхапан̃н̃атта̄ ча н̃а̄н̣авин̃н̃а̄н̣асампанно хутва̄ вайаппатто локасса лочанехинипийама̄на̄йа рӯпасампаттийа̄ саван̃джалипут̣ехи асса̄дийама̄насада̄ча̄рагун̣а сампаттийа̄ ча паттха т̣а йасогхосо ахоси.

12. кимиха бахуна̄?- ка̄дамбинӣ кадамбато синиддханӣла̄йатагун̣ам̣дхаммиллакала̄пе, парипун̣н̣ахарин̣ан̇каман̣д̣алато хила̄дакарапаса̄дасоммагун̣ам̣ мукхаман̣д̣але ча̄мӣкарапим̣джаракамбуварато медурода̄рабан̣дхурабха̄вам̣ гӣва̄вайаве, калйа̄н̣асилуччайато сам̣хата вила̄сам̣ ураттхале, сураса̄дхиса̄кхато |о0.0003| пӣвара̄йаталалитарӯпам̣ ка̄мада̄напада̄надва ба̄хуйугал̣е, самадагандхасиндхурато гаманалӣл̣хам̣ кара̄ка̄радва хаттхийугал̣е, ча̄рутаратхаручирочама̄нача̄мӣкарамукурато тада̄ка̄рам̣ саджа̄н̣уман̣д̣але джан̇гхайугал̣е, ничча̄ сӣнакамала̄ камалато раттакомал̣адаласирам̣ чаран̣айугал̣е а̄да̄йа йоджайата̄ па̄рамита̄дхаммасиппита̄ ниммитасса парамадассанӣйагарӯпавила̄сасса тасса аттабха̄васса сам̣ван̣н̣ана̄гантхага̄равама̄вахати.

13. дехе сулаккхан̣айуте навайоббанад̣д̣хе,

тассуджджале ча пасама̄харан̣одайена;

ка̄ ван̣н̣ана̄ камаларӯпини джа̄тарӯпе,

локуттарам̣ парималам̣ парито ваханте.

14. доса̄райо хадайадуггапуре виджитва̄,

таттха̄бхисичча сухадам̣ вийа дхаммабхӯпам̣;

аттха̄нуса̄санимимасса вадам̣ гира̄йа,

таттхаппаваттайи судхӣ ниджака̄йакаммам̣.

ити ра̄джакума̄руппатти париччхедо пат̣хамо.

15. атхекада̄ ма̄туламаха̄тхера̄ вайаппаттам̣ сирисан̇гхабодхи кума̄рам̣ дхаммасавана̄васа̄не а̄мантетва̄ евама̄ха, ‘‘кума̄ра! маха̄бха̄гадхеййа! ида̄ни твамаси адхӣтасугата̄гамо, видитасакала ба̄хирасаттхо. чатуббидхапан̣д̣иччакот̣иппатто, татха̄пи абхима̄надхане кхаттийакуле джа̄ти, саббапаттхавйа̄пита̄ йоббанавила̄сена самалан̇катам̣ сарӣрам̣, аппат̣има̄ рӯпасири, ама̄нусам̣ балан̃чети махатӣйа балаванан̣тха парампара̄’сабба̄авинайа̄на мекекампи тесама̄йатанам̣ кимута самава̄йо?‘‘йебхуййена саттхасалила виккха̄лана̄ти ниммала̄пи ка̄лусийамупайа̄ни буддхӣ, ануджджхитадхавалата̄пи сара̄га̄ева бхавати навайоббанагаббита̄нам̣ дит̣т̣хи, апахарати ча ва̄таман̣д̣али кева суккхапан̣н̣ам̣ убабхутараджо бханти атидӯраматтано иччха̄йа йоббанасамайе пурисам̣ пакати. ин̣дрийабхарин̣абха̄ринӣ саттаматидуранта̄йа мупабхогамигатан̣ахика̄ тасма̄ айамева̄насса̄дита висайа расасса те ка̄ло гурупадесасса. маданасараппабха̄раджаджджарите хадайе джаламива галати гурӯнаманусса̄нам̣ ака̄ран̣ам̣чхавати дуппакати но кулам̣ва̄ сутам̣ ва̄ манайасса ван̣данаппабхавонадахати ким̣ дахано? ким̣ва̄пасамахетуна̄пи на̄тиван̣д̣атаро бхавати вад̣аба̄нал̣о салилена, тасма̄ га̄л̣хатара мануса̄сӣтаббоси.

16. апагатамале хи манаси еликаман̣имхи вийа раджаникарамайукха̄пависанти, сукхамупадесагун̣а̄, гурувачанамамалампи салиламива махантам̣ джа̄нимупаджанайати саванахатам̣ сӯламива абхаббасса, бхаббассату |о0.0004| карино вийа сабба̄бхаран̣ама̄нанасобха̄самудайамадхикатара мупавахати, ана̄дисиддха тан̣ха̄каса̄йитин̣дрийа̄нучаран̃хи читтам̣ на̄вахати канна̄ма̄наттхам̣, тасма̄ ра̄джа кума̄ра̄нан̃ча йатӣнан̃ча сатибалена ин̣дрийавиджайо дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикамбилам̣ калйа̄н̣аджа̄тамупаджанайати, ин̣дрийавиджайо ча самбхавати гурувуддхопасева̄йа таббаванамавира̄дхетва̄ пат̣ипаджджато, тасма̄ тайа̄ а̄па̄н̣апарийантам̣ ваттхуттайасаран̣апара̄йан̣ата̄ на паха̄табба̄.

на ра̄га̄пасма̄равибодханам̣ висайадаханасалила сам̣севанам̣ ка̄таббам̣, пассатӯ хи калйа̄н̣а̄бхинивеси чаккхӯн̣дрийала̄л̣ана паравасасса салабхасса самуджджалита дӣпасикха̄патанам̣ сотин̣дрийа сукха̄нуйуттасса тарун̣а харӣн̣асса усу па̄тасаммукхӣбхаванам̣ гха̄н̣ин̣дрийа паравасасса мадхукарасса мадава̄ран̣акан̣н̣ата̄лабханнам̣ расанин̣дрийатаппан̣авйасанино путхуломасса балиса̄гха̄савйасанам̣ пхассӣн̣дрийа̄нубхаванала̄ласассаматан̇гаджассава̄рин̣и бан̣дхана̄па̄йам̣ имехи ин̣дрийехи милитехи екасса ка̄мино садидева пан̃чаннам̣, висайараса̄намупасева̄йа паттаббам̣ махантам̣ дуккхаджа̄лам̣ катхамупаван̣н̣айа̄ма? има̄ни ча субха̄сита̄ни паччавеккхату ануккхан̣ам̣ вичаккхан̣о.

17. на̄га̄рикам̣ сукхамудиккхати кин̃чи дхӣро,

джа̄на̄ти дехапат̣иджагганаматтхатове;

сам̣севатопи йуватим̣ ратимохитасса,

кан̣д̣уйане вийа банасса сукха̄бхима̄но.

18. ко севеййа парам̣ посо авама̄нам̣ сахеййавава,

на ве калаттанигал̣ам̣ йади дуккханибан̣дханам̣.

19. а̄кад̣д̣хама̄на̄ чисикха̄ смипам̣,

параммукха̄йева сада̄ паватта̄;

дӯрампи гаччханти гун̣ам̣ виха̄йа,

паваттанам̣ та̄дисамева тхӣна.

20. асантхутам̣ та̄ пурисампи анто,

каронти а̄да̄йаката̄ва бхитти;

неттим̣ саваллӣ вийа хан̣тхага̄пи,

даса̄су сабба̄су ча сан̇канӣйа̄.

21. анторуддха̄ бахиддха̄пи нисса̄са̄ вийа на̄рийо,

каронти на̄самевасса кодхӣма̄та̄су виссасе.

22. ма̄наса па̄пасам̣ниннам̣ апа̄йа̄ виват̣а̄ нана̄,

саманта̄ па̄памитта̄ва моккхо саббабхайа̄катхам̣.

23. |о0.0005| апи ча хадайатарукот̣ара кут̣ӣро кодха кун̣д̣алӣна када̄чи бахи ка̄таббо. апи ту’титиккха̄мантена ачиппхан̣дантам̣ упанетаббо.

24. сатам̣ титиккха̄каваче вигун̣т̣хита̄,

сийум̣ дура̄ла̄пакхага̄ кхала̄нам̣;

сабха̄пасам̣са̄кусуматта мета̄,

нибаджджхаре та̄ гун̣а ма̄лика̄йа.

25. лока̄дхипаччам̣ випуледхане ча,

манонукӯле танайе ча да̄ре;

ладдха̄пи йа̄йети на джа̄ту титатим̣,

ба̄дхету са̄там̣ на папан̃ча тан̣ха̄.

26. ван̣н̣аппаса̄да̄ йасса̄ сукха̄ва,

дхана̄ ча ха̄йантупа джӣвика̄ча;

йена̄бхибхӯта̄рипунева сатта̄,

досагги со те хадайам̣ джаха̄ту.

27. кхедо випаттӣсу пат̣икирайа̄ на,

тасма̄ на дӣнаппа катим̣ бхаджеййа;

пан̃н̃а̄нуйа̄там̣ вӣрийам̣ ваданти,

саббаттха сиддхиггахан̣аггахан̣тхам̣.

28. вйа̄па̄ра̄ саббабхӯта̄нам̣ сукхаттха̄йа видхӣйаре;

сукхан̃ча на вина̄ дхаммам̣ тасма̄ дхаммапаро бхава̄’ти.

29. евама̄дикам̣ саппурисанӣтипатхам̣ а̄дисанте маха̄тхере тена калйа̄н̣адхаммена асотаббата̄на̄дарийарачитабхукӯт̣ика мукхена ва̄ диса̄чиккхиттачаккхуна̄ ча ахан̇ка̄рапаравасена гаджанимилитамуббха̄вайата̄ ва̄ аттано пан̃н̃а̄дхиккхепамивача ачинтайата̄ чул̣а̄винихитакомал̣ан̃джалипут̣ена танниннена, таппон̣ена сираса̄ ча пӣти самудита са̄дхува̄давикаситакаполенамукхена ча. сакала̄вайавачиттхат̣ароман̃ча кан̃чукитена дехена ча бхӯмийам̣ нипаджджитва̄ дӣгхаппама̄н̣а пама̄н̣а ма̄варатта̄маггапхалала̄бхатовийа висит̣т̣хатарам̣ памудитама̄викатама̄си.

ити ануса̄сана париччхедо дутийо.

30. тато пат̣т̣ха̄йа йатха̄вуттапат̣ипадам̣ авира̄дхетва̄ сама̄варан̣ена сантут̣т̣хо тасса сан̇гхабодхи саман̃н̃ам̣ гопетука̄мо ма̄туламаха̄тхеро дхаммикоти воха̄рам̣ пат̣т̣хапеси.

31. лаккхан̣апа̄т̣хака̄нам̣ вачанам̣ саддаханто бха̄гинеййам̣ паббаджитука̄мампи |о0.0006| апабба̄джетва̄ ‘‘идха ва̄сато анура̄дхапуре ва̄сойева кума̄расса йогаккхема̄вахо, пун̃н̃а̄нурӯпена джа̄йама̄насса випа̄касса ча т̣ха̄нам̣ хоти, маха̄четийасса ваттапат̣иваттасама̄чаран̣енача маханто пун̃н̃аккхан̣дхо сампаджиссати’’ти ман̃н̃ама̄но там̣ кума̄рама̄да̄йа гаччханто анура̄дхапурам̣ гантука̄мо никкхами. сан̇гхатиссогот̣ха̄бхайоти ча ламбакан̣н̣а̄ ра̄джа кума̄ра̄ апарепи дуче тасса пам̣сукӣл̣анато пат̣т̣ха̄йа саха̄йа̄тена кума̄рена саддхим̣ никкхамим̣су те тайо кума̄ре а̄да̄йа гаччханто маха̄тхеро пуретарамева анура̄дхапурам̣ па̄виси. маха̄тхераманугаччхантесу тесу кума̄ресу джет̣т̣хо сан̇гхатиссо маджджхимо сан̇гхабодхи канит̣т̣хо гот̣ха̄бхайоти те тхерам̣ паччхато анугаччханта̄ тайопи пат̣ипа̄т̣и йа̄ тиссава̄пийа̄ сетуматтхакена гаччханти.

32. таттха сетуса̄ла̄йа нисинно кочи ан̣дховичаккхан̣о тесам̣ тин̣н̣антам̣ кума̄ра̄нам̣ падавин̃н̃а̄саддам̣ сутва̄ лаккхан̣а̄нуса̄рена упапариккхипитва̄ ‘‘ете тайопи сӣхал̣адӣпе патхависсара̄ бхависсантӣ’’ти таттха нисинна̄нам̣ вйа̄ка̄си. там̣вачанам̣ паччха̄ гаччханто гот̣ха̄бхайо сутва̄ итаресам̣ гаччханта̄нам̣ аниведайитва̄ пачча̄гамма ‘‘катамо чирам̣ раджджам̣ ка̄рессати? чам̣сат̣т̣хитин̃ча кароти’’ти? пуччхитва̄ паччхимоти вутте хат̣т̣хапахат̣т̣хо удаггудагго сӣгхатарам̣ а̄гамма техи саддхим̣ гаччханто тикхин̣а мантита̄йа гамбхӣрабха̄вато ча кан̃чи аджа̄на̄петва̄ антопурам̣ па̄виси. те тайопи патирӯпе нива̄се ва̄сам̣ ган̣хим̣су.

33. атха канит̣т̣хо ‘‘ете двепи аппа̄йукатта̄ радждже патит̣т̣хита̄пи на чирам̣ джӣванти кира ахамева тесам̣ раджджам̣ дупесса̄ми’’ти таданурӯпена упа̄йенапат̣иджджанто тесам̣ раджджала̄бха̄йа упа̄йам̣ дассенто абхин̣хам̣ маттети. джет̣т̣хопи тасмим̣ атипийа̄сама̄но тенопадит̣т̣хамева сама̄чарантора̄джа̄нам̣ дисва̄ ладдха самма̄но саббесу ра̄джакиччесу пуббан̇гамо хутва̄ на чирассева ра̄джаваллабхо ахоси? тасмим̣ ка̄ле раджджам̣ ка̄ренто виджайа ра̄джа̄ на̄ма кхаттийо тасмим̣ пасанно саббесу ра̄джакиччесу тамамева падха̄набхӯтам̣ катва̄ сена̄патим̣ ака̄си.

34. дхаммико пана раджджена анаттхиката̄йа раджджала̄бха̄йа читтампи ануппа̄детва̄ кевалам̣ маха̄тхерасса ануса̄санаматтенева ра̄джупат̣т̣ха̄навела̄йам̣ анучаран̣аматтама̄чаранто ра̄джагехам̣ пависитва̄ тато техи саддхим̣ никкхамма са̄йам̣ маха̄ тхерасса виха̄рейева васанто аттано дхаммика̄нут̣т̣ха̄нам̣ аха̄петва̄ маха̄четийо пат̣т̣ха̄нагила̄нупат̣т̣ха̄на̄дикам̣ |о0.0007| анаваджджа дхаммам̣чаранто ка̄лам̣ вӣтина̄мети.

тада̄ сан̇гхатиссо сакалараджджан̃ча пуран̃ча аттанохаттхагатам̣ катва̄ екасмим̣ дине ладдхока̄со ра̄джа̄нам̣ антобхаванейева гот̣ха̄бхайена ма̄ра̄петва̄ сайам̣ радждже патит̣т̣хати.

ити анура̄дхапураппавесапариччхедо татийо.

35. атха гот̣ха̄бхайо дхаммикам̣ аниччха̄ма̄нампи сена̄патит̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ а̄йатим̣ апеккхама̄но сайам̣ бхан̣д̣а̄га̄рико ахоси. атха сан̇гхатиссо ра̄джа̄ бахум̣ пун̃н̃ча апун̃н̃ча пасаванто джамбупхалапа̄кака̄ле сасено са̄маччо сабхородхо абхин̣хам̣ па̄чӣна десам̣ гантва̄ джамбупхала̄ни кха̄дати. ран̃н̃о йебхуййена гамана̄ гаманена упаддута̄ рат̣т̣хава̄сино ра̄джупабхога̄рахесу джамбупхалесу висам̣ йоджесум̣. атха со сан̇гхатиссо ра̄джа̄ тена висена таттхева ка̄ламака̄си.

36. атха гот̣ха̄бхайо ан̣дхавичаккхан̣асса вачанам̣ ануссаранто ануккамена раджджам̣ да̄петва̄ паччха̄ ахам̣ суппатит̣т̣хо бхависса̄ми’ти ман̃н̃ама̄но са̄маччо сасено сан̇гхабодхикума̄рам̣ раджджена нимантеси. со темийа маха̄бодхисаттена дит̣т̣ха̄дӣнаватта̄ раджджасукха̄паричча̄га̄нубхӯтам̣ махантам̣ дуккхаджа̄лам̣ ануссаритва̄ пунаппунам̣ йа̄чийама̄нопи пат̣иккхипийева абхайо га̄манигамара̄джадха̄нӣсу саббепи мануссе саннипа̄тетва̄ техи саддхим̣ на̄на̄ппака̄рам̣ йа̄чама̄нопи сампат̣иччха̄петум̣ на̄саккхи. атха саббепи рат̣т̣хава̄сино са̄мачча̄маха̄виха̄рам̣ гантва̄ маха̄ сан̇гхам̣ саннипа̄тетва̄ сан̇гха маджджхе сан̇гхабодхикума̄ро маха̄ сан̇гхам̣ бхӯмийам̣ нипаджджа намасситва̄ ладдхока̄со екамантам̣ нисӣдитва̄ евам̣ ваттума̄рабхӣ.

37. айан̃хи ра̄джалаккхӣна̄ма йатха̄ йатха̄ диппате, татха̄ татха̄ каппурадӣпасикхева каджджилам̣малинамева каммаджа̄там̣ кеваламуббамати. татха̄хи айам̣ сам̣вадханава̄ридха̄ра̄ тан̣ха̄висаваллӣнам̣, нена̄да мадхурабхӣтика̄ айам̣ ин̣дрийамига̄нам̣, пара̄ма̄садхумалекха̄ сучарита читтакаммасса виббхамасеййа̄ моханидда̄нам̣ тимируггати пан̃н̃а̄дит̣т̣хӣнам̣, пурассарапата̄ка̄ авинайамаха̄сена̄йа, уппаттининнана̄ кодхавега кумбхила̄нам̣, а̄па̄набхӯми миччха̄дит̣т̣хиваданам̣. сам̣гӣти са̄ла̄ иссарийа вика̄рана̄т̣ака̄нам̣ а̄ва̄садарӣдоса̄сивиса̄нам̣, усса̄ран̣аветталата̄ саппурисавоха̄ра̄нам̣, ака̄ладжада̄гамо сучарита хам̣са̄нам̣, паттха̄вана̄ капат̣ана̄т̣ака̄нам̣, кадалика̄ ка̄макарино ваджджхава̄ла̄ са̄дхубха̄васса, ра̄хумукхам̣ дхаммачан̣да |о0.0008| ман̣д̣аласса, нахи там̣ пасса̄ми йохи апаричита̄йа̄пи ета̄йа ниббхарамупагулхо на виппаладдхо, апича, абхисекасамайе ра̄джан̃н̃а̄нам̣ ман̇галакаласаджалехи вийа виккха̄ланамупайа̄ти даккхин̃н̃ам̣ аггихутатадхуменева малинӣбхавати хадайам̣ пурохита кусагга самаджджатена вийа апанийате титиккха̄, ун̣хӣса пат̣т̣а бан̣дханена вийа чха̄дӣйатӣ джара̄гамадассанам̣, а̄тапатта ман̣д̣алена вийа тирокарӣйати паралока̄пеккхан̣ам̣, ча̄марапаванена вийа дурамуддхуйате сачча̄дита̄ ветталата̄ппаха̄рена вийа дурамапайанти саггун̣а̄ еке раджджасири мадира̄ мадаматта̄ сакаттханиппха̄данапарехи дханаписита̄гха̄сагиджджхехи саха̄налӣнӣбакехи дӯтам̣ винодананти, парада̄ра̄бхигаманам̣ виддхата̄ти, мӣгавана париссамоти, сура̄па̄нам̣ вила̄соти, ниччаппаматтата̄, сурабха̄воти сада̄раппичча̄гам̣ авйасанита̄ни, гурувачана̄вадхӣран̣ам̣ апараппанейаттамити аджитахаччатам̣ сукхопасеваттамӣти, наччагӣта ган̣а̄ка̄нусатти расикатехи парибхавасахаттам̣ кхамети, серӣбха̄вам̣ пан̣д̣ичча̄мити ван̣диджана навачанам̣ йасем̣гхосоти таралата̄ усса̄хоти. ависесан̃н̃уттам̣ апаккхапа̄титтамити? ева досаган̣ампи гун̣апаккхе аджджха̄ропайантехи сайампи анто ха сантехи пата̄ран̣акусалехи дхуттехи ама̄нусочита̄хи тхома̄на̄хи пата̄рийама̄на̄, читтамадаматта читта̄ ниччета на та̄йа татхети аттани аджджха̄ропайанта̄ алика̄бхима̄нам̣ маччадхаммасама̄на̄пи диббам̣ са̄ватин̣н̣амива ама̄нусамива атта̄на ман̃н̃ама̄на̄ а̄радхадиббочитакирайа̄ну бха̄ва̄ саббаджано пабхасанӣйа бха̄вамупайанти. атта миламбанан̃ча ану джӣвиджанена карӣйама̄нам̣ абхинан̣данти.

38. ма̄наса̄ девата̄джджха̄ропан̣аппата̄ран̣а самбхӯта самбха̄вано пахатан̃ча анто павит̣т̣ха апарабхуджайугам̣ вийа аттано ба̄хуйугам̣ самбха̄вайанти. тачантарита лочанам̣сакалала̄т̣а ма̄сам̣канти, аликасамбха̄вана̄бхима̄набхарита̄ на намассанти девата̄йо на пӯджайанти саман̣а бра̄хман̣е на ма̄найантӣ ма̄нанӣйе, на упатит̣т̣ханти гурудассанепи анаттхака̄йа̄ са̄нтарӣта, висайо пабхогасукха̄ти апахасанти йатино? джара̄бхи бхавапалапимити на сун̣анти вуддхаджанупадесам̣, аттано пан̃н̃а̄ парибхавоти усусанти сачиво пахесасса,кун̃джанти еканта хитава̄динам̣ евама̄дина̄ ка̄кан̣ена бахуннам̣ доса̄нам̣ ма̄кара бхӯтам̣раджджӣвибхавам̣ айам̣ на иччха̄мӣ’ти авоча.

39. атха маха̄джанена са̄дара маджджхесито маха̄сан̇гхо кума̄рабхимукхо хутва̄ ‘‘маха̄бха̄гадхеййа! тханачучуке лаггита̄джалука тиккхад̣асаненататтха ведануппа̄дайанти лохитамева а̄кад̣д̣хати, да̄рако пана комалена мукхапут̣енама̄ту сукхасан̃н̃ам̣ уппа̄дайанто кхӣрамева авхети.

40. |о0.0009| евамева раджджавибхавам̣ патто адхӣро ба̄ло бахум̣ апун̃н̃амева сан̃чин̣а̄ни, медха̄ви дхирапурисо пана а̄йусан̇кха̄расса дуббалаттан̃ча дханасан̃чайасса нисса̄раттан̃ча пан̃н̃а̄йа упа париккхитва̄ даса кусалакамма̄ни пӯренто та̄дисена махата̄ бхогаккхан̣дхена махантам̣ кусалара̄сим̣ упачин̣а̄ти, твамасиката̄дхи ка̄ро маха̄саттадхуран̣дхаро, ета̄дисам̣ пун̃н̃а̄йатанат̣т̣ха̄нам̣ ладдха̄ дхаммена самена локам̣ парипа̄ленто сугатаса̄санам̣ пагган̣ханто да̄напа̄рамикот̣иппаттам̣ катва̄ паччха̄ абхиниккхаман̣ан̃ча каронто бодхипаккхийадхамме парипа̄чехӣ’’ти ануса̄си.

41. атха со махаджджха̄сайо пурисаваро маха̄сан̇гхасса ануса̄саним̣ маддиту масаман̣тхо адхива̄сесӣ. анантаран̃ча маха̄джанака̄йо сан̇гхасса анун̃н̃а̄йа сакалам̣ сӣладӣпам̣ екаччхаттам̣ катва̄ абхисин̃чийа дхаммика сирисан̇гхабодхира̄джа̄ти воха̄рам̣ пат̣т̣хапеси гот̣ха̄бхайан̃ча сена̄патит̣т̣ха̄не т̣хапеси.

42. да̄нам̣ ада̄ дха̄райи ниччасӣлам̣,

вахӣ титиккхам̣ бхаджи аппама̄дам̣;

паджа̄ хитаджджха̄сайа соммарӯпо,

дхаммо ча со виггабхава̄ вирочӣ.

43. вин̃н̃а̄йа локасса хи со сабха̄вам̣,

падха̄наватта̄ну гатиппадха̄нам̣;

нидха̄тука̄мо джанта̄су дхаммам̣,

сайампи дхамма̄ варан̣амхи сатто.

ити раджджа̄бхисека париччхедо чатуттхо.

44. со ра̄джа̄ маха̄ виха̄ре махаггха маха̄виса̄лам̣ сала̄каггам̣ ка̄ра̄петва̄ анекасахасса̄нам̣ бхиккхӯнам̣ ниччам̣ сала̄ка бхаттам̣ пат̣т̣хапеси. ма̄туламаха̄тхерассам̣ча сакана̄ма дхеййена махантам̣ паривен̣а виха̄рам̣ ка̄ра̄петва̄ анекехи каппийабхан̣д̣ехи саддхим̣ сапарива̄ра вен̣а̄ ка̄ни га̄маккхетта̄ни сан̇асапарибхога̄раха̄ни катва̄ да̄песи саттамева нисӣтхака̄ле рахогато маха̄бодхисаттасса дуккарачарита̄ни саллаккхенто та̄диса̄пада̄нам̣ аттани сампа̄детума̄сим̣си. татха̄ хи

45. дехӣти ваттхумасукам̣ гадитоттхикехи,

на̄лам̣ катхетумха наттхи на демича̄ти;

читте маха̄карун̣а̄йа пахат̣а̄вака̄са̄ва,

дурам̣джага̄ма вийа тасса бхаваттху тан̣ха̄.

евамамха̄кам̣ |о0.0010| бодхисаттасса вийа ба̄хира ваттхупаричча̄гамахуссаво када̄ ме бхависсатити ча,

46. а̄нӣйате нисита саттханипа̄танена,

никкад̣д̣хате ча муху да̄нхава̄йаратйа̄;

евам̣ пунаппуна гата̄гатавегакхиннам̣,

дуккхам̣ на тасса хадайам̣ вата пӣл̣айиттха.

евам̣ кирасса маха̄саттасса мам̣са лохита̄ди аджджхаттикаваттхуда̄насамайе дуккхаведана̄ манам̣ на самба̄дхеси. мама̄пи ӣдисам̣ аджджхаттика да̄намаха̄ман̇галам̣ када̄ бхависсатӣти ча.

47. со сам̣кхапа̄лабхӯджаго висавегава̄пи,

сӣласса бхеданабхайена акуппама̄но;

иччхам̣ садехахарава̄бхиджане дайа̄йа,

гантум̣ сайам̣ ападата̄йа сусочанӯнам̣.

евам̣ сӣла раккхана̄пада̄насирим̣ када̄ винда̄мӣти ча,

48. пивеййа тхан̃н̃ам̣ аматан̃ча ба̄ло,

вуддхим̣ гато сова джигуччхите там̣;

са джа̄ту евам̣ анубхӯйа раджджам̣,

н̃а̄н̣асса па̄ке сататам̣ джаха̄ти.

евам̣ майа̄пи ачирассева авассам̣ абхиниккхаманам̣ ка̄таббанти ча,

49. со сенако двиджапасиббакаса̄йисаппам̣,

ан̃н̃а̄си досакалуса̄йа дхийа̄ббхутам̣там̣;

ка̄ ван̣н̣ана̄сса кхалу досавиниггата̄йа,

саббан̃н̃ута̄йа дасапа̄рамиса̄дхита̄йа.

евам̣видха̄ калйа̄нан̃а̄н̣асампатти када̄ ме самиджджхиссатӣти ча,

50. ва̄лена со кисакалан̣дакаджа̄тийампи,

уссин̃читум̣ салиламуссахи са̄гарасса;

там̣ муддхата̄йа на бхаве матийа̄ маханйа̄,

сампа̄дана̄йа бхиматасса саматтхата̄йа.

евам̣ видха̄йа вӣрийапа̄рамийа̄ када̄ бха̄джанам̣ бхависса̄мити ча

51. кала̄бура̄джена хи кхантива̄ди,

вадхам̣ видха̄йа̄пи атиттакена;

хате паденораси кхантисодхе,

со кӯт̣асан̣дхиггахан̣ам̣ бубодха.

евам̣ видха̄йа кхаттипа̄рамийа̄ атта̄нам̣ када̄ алам̣карисса̄мити ча

52. |о0.0011|

миччха̄бхийогам̣ на сахим̣су тасса,

ра̄ма̄бхидха̄нассапи па̄дука̄йо;

саччан̃чайа̄ на̄н̃н̃амабха̄сидхӣро,