дха̄тувам̣со |о0.0001|

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса

1. татха̄гатасса̄гаманакатха̄

самбуддхаматулам̣ суддхам̣ дхаммам̣ сан̇гхам̣ ануттарам̣,

намасситва̄ паваккха̄ми дха̄тувам̣саппака̄санам̣;

тиккхаттумагама̄ на̄тхо лан̇ка̄дӣпам̣ манорамам̣,

сатта̄нам̣ хитамиччханто са̄санасса чират̣т̣хитим̣.

таттха тиккхаттумагама̄ на̄тхо’ти анаматагге сам̣са̄рават̣т̣е парина̄метва̄ аппатисаран̣абха̄ваппатта̄нам̣ локийалокуттарасукханиппха̄данабха̄вена на̄тхо патисаран̣а бхӯто бхагава̄ буддхадхаммасан̇гхаратанаттайамаггам̣ а̄чиккханто лан̇ка̄дӣпам̣ тиккхаттум̣ гато. таттха пат̣хамагамане та̄ва бодхиман̣д̣ам̣ а̄руйха пураттхӣма̄бхимукхо нисӣдитва̄ сӯрийе анаттхамитейева ма̄рабалам̣ видхаметва̄, пат̣хамайа̄ме пуббенива̄сан̃а̄н̣ам̣ ануссаритва̄ маджджхимайа̄ме чутупапа̄тан̃а̄н̣ам̣ патва̄ паччхимайа̄ма̄васа̄не паччайа̄ка̄ре н̃а̄н̣ам̣ ота̄ретва̄ дасабалачатувеса̄раджджа̄ди гун̣апатиман̣д̣итам̣ саббан̃н̃утан̃а̄н̣ам̣ пат̣ивиджджхитва̄ бодхиман̣д̣аппадесе ануккамена саттасатта̄хам̣ вӣтина̄метва̄ ат̣т̣хаме сатта̄хе аджапа̄ланигродхамӯле нисинно дхаммагамбхиратам̣ паччавеккханена аппоссуккатам̣ а̄паджджама̄но дасасахасса брахмапарива̄рена сахампатимаха̄брахмуна̄ а̄йа̄читадхаммадесано хутва̄ |о0.0002| буддхачаккхуна̄ локам̣ олокенто пан̃чаваггийа̄нам̣ бхиккхунам̣ бахӯпака̄ракам̣ ануссаритва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ ка̄сӣнам̣ пурам̣ гантва̄ ан̃н̃а̄кон̣ад̣ан̃н̃аппамукхе ат̣т̣ха̄раса брахмакот̣ийо аматам̣ па̄йенто дхаммачаккам̣ паваттетва̄ паккхасса пан̃чамийам̣ пан̃чаваггийе саббепи те араханте патит̣т̣ха̄петва̄ там̣ дивасамева йасакулапуттасса раттибха̄ге сота̄паттипхалам̣ датва̄ пунадивасе арахантам̣ датва̄ тасса саха̄йаке чатупан̃н̃а̄саджане арахантам̣ па̄петва̄ евам̣ локе екасат̣т̣хийа̄ арахантесу джа̄тесу вуттхавассо пава̄ретва̄, ‘чаратха бхиккхаве ча̄рика’ нти бхиккху диса̄су песетва̄ сайам̣ урувелам̣ гаччханто антара̄магге каппа̄сикаванасан̣д̣е бхаддаваггийе кума̄ре тим̣саджане винетва̄ ехибхиккхубха̄вена пабба̄джетва̄ урувелам̣ гантва̄ ад̣д̣худ̣д̣ха̄ни па̄т̣иха̄рийасахасса̄ни дассенто урувелакассапа̄дайо сахассаджат̣илапарива̄ре тебха̄тикаджат̣иле виненто таттхева виха̄си. апарабха̄ге ан̇гамагадхарат̣т̣хава̄сино урувелакассапасса маха̄йан̃н̃ам̣ упат̣т̣ха̄песум̣. со пана иччха̄ча̄ра̄бхибхӯто чинтеси? ‘‘сача̄йам̣ маха̄саман̣о имасса сама̄гамасса маджджхе па̄т̣иха̄рийам̣ кареййа ла̄бхасакка̄ро ме париха̄йиссати’’ти. тассевам̣ паваттааджджха̄сайам̣ н̃атва̄ па̄това уттаракуруто бхиккхам̣ а̄харитва̄ анотатте а̄ха̄рам̣ парибхун̃джитва̄ са̄йанха самайе пхуссапун̣н̣амӣупосатхадивасе лан̇ка̄дӣпассаттха̄йа лан̇ка̄дӣпамупа̄гами.

тасса пана дӣпасса маха̄ган̇га̄йа даккхин̣апассе а̄йа̄мато тийоджане путхулато екайоджанаппама̄н̣е маха̄на̄гавануййа̄не йаккхасама̄гамасса маджджхе тасса упари махийан̇ган̣атхӯпасса патит̣т̣ха̄нат̣т̣ха̄не а̄ка̄сейева т̣хӣто вут̣т̣хива̄тандхака̄рам̣ дассетва̄ тесам̣ бхайам̣ уппа̄деси. те бхайена упаддута̄ ‘‘касса ну кхо имам̣ камма’’нти ито чито олокенто аддасам̣су бхагавантам̣ а̄ка̄се нисиннам̣. дисва̄на бхагавантам̣ абхайам̣ йа̄вим̣су. тесам̣ бхагава̄ а̄ха?

‘‘саче |о0.0003| тумхе абхайам̣ иччхатха майхам̣ нисаджджат̣т̣ха̄насса ока̄сам̣ детха̄’’ти. саббепи те тасса нисаджджат̣т̣ха̄нам̣ адам̣су. бхагава̄ нисаджджа̄йа ока̄сам̣ гахетва̄ тесам̣ бхайам̣ винодетва̄ техи динне бхумибха̄ге чаммакхан̣д̣ам̣ паттхаритва̄ нисӣди. нисиннова пана бхагава̄ чаммакхан̣д̣ам̣ паса̄реси. те йаккха̄ бхӣтатасита̄ ан̃н̃аттха гантум̣ асахама̄на̄ самантато са̄гаратӣре ра̄сибхӯта̄ ахесум̣. саттха̄ гиридӣпам̣ иддха̄нубха̄вена а̄харитва̄ дассеси. тесу таттха патит̣т̣хитесу пуна йатха̄т̣т̣ха̄нева т̣хапетва̄ паттхаритачаммакхан̣д̣ампи сам̣кхипи. тасмим̣ кхан̣е тато тато дева̄ саннипатим̣су. тесам̣ сама̄гаме дхаммам̣ десеси. анекесам̣ па̄н̣акот̣ӣнам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣хита̄ асан̇кхеййа̄ ахесум̣. суманакӯт̣е пана маха̄суманадево сота̄паттипхалам̣ патва̄ аттано пӯджанӣйам̣ бхагавантам̣ йа̄чи. бхагава̄ тена йа̄чито сӣсам̣ па̄н̣ина̄ пара̄маситва̄ кесадха̄тум̣гахетва̄ тасса ада̄си. датва̄ ча пана лан̇ка̄дӣпам̣ тиккхаттум̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ париттам̣ катва̄ а̄раккхам̣ сам̣видха̄йа пуна урувеламева а̄гато. со пана кесадха̄туйо суван̣н̣ачан̇гот̣акена̄да̄йа саттху нисиннат̣т̣ха̄не на̄на̄ратанехи вичиттам̣ тхӯпам̣ патит̣т̣ха̄петва̄ упари инданӣламан̣итхӯпика̄хи пидахитва̄ гандхама̄ла̄дӣхи пӯдженто виха̄си. париниббуте пана бхагавати са̄рипуттасса антева̄сико сарабхӯ на̄ма тхеро кхӣн̣а̄саво читакато иддхийа̄ татха̄гатасса гӣват̣т̣хим̣ а̄да̄йа тасмим̣ инданӣламан̣итхӯпе патит̣т̣ха̄петва̄ мегхаван̣н̣апа̄са̄н̣ехи два̄дасахаттхам̣ тхӯпам̣ ка̄ра̄петва̄ гато. тато дева̄нампийатиссаран̃н̃о бха̄та̄ чӯл̣а̄бхайо на̄ма кума̄ро тамаббхутам̣ четийам̣ дисва̄ абхиппасанно там̣ пат̣иччха̄денто тим̣сахаттхам̣ четийам̣ патит̣т̣ха̄песи. пуна дут̣т̣хага̄ман̣ӣ абхайамаха̄ра̄джа̄ там̣ пат̣иччха̄детва̄ асӣтихаттхам̣ кан̃чукачетийам̣ ка̄ра̄песи. махийан̇ган̣а |о0.0004| тхӯпасса патит̣т̣ха̄на̄дхика̄ро евам̣ виттха̄рато ведитаббо?

бодхим̣ патва̄на самбуддхо бодхимӯле нара̄сабхо

нисӣдитва̄на сатта̄хам̣ па̄т̣ихӣрам̣ тато ака̄.

тато пуббуттаре т̣хатва̄ паллан̇ка̄ ӣсаке джино

анимисена неттена сатта̄хам̣ там̣ удиккхайи.

чан̇камитва̄на сатта̄хам̣ чаккхаме ратана̄майе

вичинитва̄ джино дхаммам̣ варам̣ со ратана̄гхаре.

аджапа̄ламхи сатта̄хам̣ анубхоси сама̄дхиджам̣

рамме ча мучалиндасмим̣ вимуттисукхамуттамам̣.

ра̄джа̄йатанамӯламхи саттараттиндивам̣ васӣ

дантапонодакам̣ сакко ада̄си саттхуно тада̄.

чатухи локапа̄лехи сила̄паттам̣ сама̄хат̣ам̣ чатуккамекакам̣ катва̄ адхит̣т̣ха̄нена на̄йако.

ва̄н̣иджехи тада̄ диннам̣ мантхан̃ча мадхупин̣д̣икам̣

тахим̣ пана гахетва̄на бхаттакиччам̣ ака̄ джино.

ган̣хим̣су саран̣ам̣ тасса тапуссабхаллика̄ убхо

саран̣ам̣ агамум̣ те там̣ саттху диннасироруха̄.

гантва̄на те сакам̣ рат̣т̣хам̣ тхӯпам̣ катва̄ манорамам̣

намассим̣су ча пӯджесум̣ двебха̄тикопа̄сака̄.

ити со саттасатта̄хам̣ вӣтина̄меси на̄йако?

брахмуна̄ йа̄чито саттха̄ дхаммачаккам̣ паваттитум̣.

тато ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ дхаммачаккам̣ паваттайи

кон̣д̣ан̃н̃о десите дхамме сота̄паттипхалам̣ лабхи.

брахма̄но’т̣т̣ха̄расакот̣ӣ девата̄ ча асан̇кхийа̄

сота̄паттипхалам̣ патта̄ дхаммачакке паваттите.

патто |о0.0005| па̄т̣ипаде ваппо бхаддийо дутийе пхалам̣,

татийе ча маха̄на̄мо ассаджӣ ча чатуттхӣйам̣.

те саббе саннипа̄тетва̄ пан̃ча’ме пан̃чаваггийе,

анаттасуттам̣ десетва̄ бодхийагга пхалена те.

бодхим̣ па̄петва̄ пан̃ча̄хе йасаттхера̄дике джане,

тато маггантаре тим̣сакума̄ре бхаддаваггийе.

урувелам̣ тато гантва̄ урувела̄йа сан̃н̃итам̣,

урувеленанун̃н̃а̄то урувелана̄гам̣ дами.

там̣ там̣ дамӣ джино на̄гам̣ даманена ура̄дигам̣,

татха̄гатам̣ нимантим̣су дисва̄ те па̄т̣иха̄рийам̣.

идхева ванасан̣д̣асмим̣ виха̄ретва̄ маха̄мунӣ,

упат̣т̣ха̄ха̄масе саббе ниччабхаттена там̣ майам̣.

урувелакассапасса маха̄йан̃н̃е упат̣т̣хите,

тасса’ттано на̄гамане иччха̄ча̄рам̣ виджа̄нийа.

уттаракуруто бхиккхам̣ харитва̄ дипадуттамо,

анотаттадахе бхутва̄ са̄йанха самайе сайам̣.

бодхито наваме ма̄се пхуссапун̣н̣амийам̣ джино,

лан̇ка̄дӣпам̣ висодхетум̣ лан̇ка̄дӣпамупа̄гами.

йаккхе дамитва̄ самбуддхо дха̄тум̣ датва̄на на̄йако,

гантва̄на урувелам̣ со васӣ таттха ване джино.

пат̣хамагаманакатха̄ саматта̄.

дутийагамане пана бодхито пан̃чаме вассе джетаванамаха̄виха̄ре васанто чӯл̣одара’маходара̄нам̣ ма̄тулабха̄гинеййа̄нам̣ на̄га̄нам̣ ман̣ипаллан̇кам̣ нисса̄йа сан̇га̄мам̣ паччупат̣т̣хитам̣ дисва̄ сайам̣ паттачӣварама̄да̄йа читтама̄сасса ка̄л̣апаккхе упосатхадивасе |о0.0006| на̄гадӣпам̣ гантва̄ тесам̣ сан̇га̄мамаджджхе а̄ка̄се нисинно андхака̄рам̣ ака̄си. те андхака̄ра̄бхибхӯте самасса̄сетва̄ а̄локам̣ дассетва̄ аттано саран̣абхӯта̄нам̣ тесам̣ са̄маггикаран̣аттхам̣ пхалабхаритаруккхам̣ ча̄ленто вийа дхаммам̣ десеси. те убхопи дхамме пасӣдитва̄ тампи паллан̇кам̣ татха̄гатасса адам̣су. бхагава̄ паллан̇ке нисинно диббаннапа̄нехи сантаппито бхатта̄нумоданам̣ катва̄ асӣтикот̣ийо на̄ге саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄песи. тасмим̣ сама̄гаме маходарасса ма̄туло ман̣иаккхико на̄ма на̄гара̄джа̄ бхагавантам̣ пуна калйа̄н̣идесама̄гаманаттхам̣. айа̄чи. бхагава̄ пана тун̣хӣбха̄вена адхива̄сетва̄ ‘‘джетаванамева гато.

еван̃хи со на̄гадӣпам̣ упето,

ма̄ра̄бхибху саббавиду сумедхо;

даметва на̄ге карун̣а̄йупето,

гантва̄ васӣ джетаване муниндо.

дутийагаманакатха̄ саматта̄.

татийагамане пана бодхито ат̣т̣хаме вассе джетаванамаха̄виха̄ре вихаранто бхагава̄? ‘‘мама паринибба̄нато паччха̄ тамбапан̣н̣идӣпе са̄санам̣ патит̣т̣хахиссати, со дӣпо баху бхиккхубхиккхунӣупа̄сакопа̄сика̄ди арийаган̣асевито ка̄са̄вападжджото бхависсати, майхам̣ чатуннам̣ да̄т̣ха̄дха̄тунам̣ антаре ека̄ да̄т̣ха̄ ча даккхин̣ааккхадха̄ту ча нала̄т̣адха̄ту ча ра̄мага̄мава̄сӣхи ладдхо екакот̣т̣ха̄со ча ан̃н̃е бахусарӣрадха̄ту ча кесадха̄туйо ча таттхева патит̣т̣хахиссанти анека̄ни сан̇гха̄ра̄масахасса̄ни ча. буддхадхаммасан̇гхаратане патит̣т̣хитасаддхо маха̄джано бхависсати. тасма̄ лан̇ка̄дӣпам̣ гантва̄ таттха сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ а̄гантум̣ ват̣т̣атӣ ‘‘ти чинтетва̄ а̄нандаттхерам̣ а̄мантеси? ‘‘а̄нанда чатупат̣исамбхидаппатта̄нам̣ пан̃часатамаха̄кхӣн̣а̄сава̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пат̣иведеси. амхехи саддхим̣ гантабба ‘‘нти. а̄нандаттхеро капилаваттхукол̣ийа нагарава̄сӣнам̣ пан̃часатамаха̄кхӣн̣а̄сава̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пат̣иведеси. те пат̣иведита̄ пан̃часатакхӣн̣а̄сава̄ паттачӣварадха̄ра̄ хутва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ |о0.0007| ан̃джалим̣ паггайха намассама̄на̄ ат̣т̣хам̣су. саттхуно пана салала̄йа на̄ма гандхакут̣ийа̄ авидӯре раттасетанӣлуппалакумудападумапун̣д̣арӣкасатапаттасахассапаттаджаладжехи согандхика на̄на̄пуппхехи сан̃чанна̄,субхасопа̄на̄, паса̄дитасаматиттикака̄капеййасураман̣ӣйасӣталамадхуродака̄ супхуллапуппхапхаладха̄рита на̄на̄видхавичиттаса̄ласалалачампака̄сокаруккха̄на̄гаруккха̄дӣхи сусаджджитабхӯмипадеса̄ аччантараман̣ийа̄ поккхаран̣ӣ аттхи. таттха адхиваттхо маха̄нубха̄во суманона̄ма на̄гара̄джа̄ сол̣асасахассаматта̄хи на̄гама̄н̣авика̄хи паривуто махантам̣ сирисампаттим̣ анубхавама̄но татха̄гатасса рӯпасобхаггаппаттам̣ аттабха̄вам̣ олокетва̄ махантам̣ сукхасоманассам̣ анубхавама̄но аттано ма̄тарам̣ нандана̄гама̄навикам̣ гарут̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ тасса̄ веййа̄ваччам̣ курума̄но тасмим̣йева поккхаран̣им̣ аджджха̄васати. саттха̄ пана аттано гаманам̣ сам̣видха̄на̄нантаре суманам̣ на̄гара̄джа̄нам̣ авидуре т̣хитам̣ а̄мантетва̄ сапарива̄ро а̄гаччха̄ хӣти а̄ха. со са̄дхути сампат̣иччхитва̄ аттано парива̄ре чхакот̣иматте на̄ге гахетва̄ супуппӣтачампакаруккхам̣ татха̄гатасса сӯрийарам̣синива̄ран̣аттхам̣ чхаттам̣ катва̄ ган̣хи. атха бхагава̄ равирасмипаттхат̣асуван̣н̣апаббато вийа вирочама̄но аттано паттачӣварама̄да̄йа а̄ка̄сам̣ аббхӯгган̃чхи. саттха̄рам̣ парива̄ретва̄ т̣хӣта̄ те пан̃часатакхӣн̣а̄сава̄пи сакам̣ сакам̣ паттачӣварама̄да̄йа а̄ка̄сам̣ уггантва̄ саттха̄рам̣ парива̄райим̣су. саттха̄ пан̃часатакхӣн̣а̄савапаривуто виса̄кхапун̣н̣амупосатхадивасе калйа̄н̣ийам̣ гантва̄ маха̄рахе ман̣д̣апамаджджхе пан̃н̃аттавара буддха̄сане пан̃часатакхӣн̣а̄савапаривуто хутва̄ нисӣди.

атха ман̣иаккхико на̄ма на̄гара̄джа̄ буддхапамукхам̣ бхиккху сан̇гхам̣ анекехи диббехи кхаджджабходжджехи сантаппетва̄ екамантам̣ нисӣди. саттха̄ тасса бхатта̄нумоданам̣ катва̄ суманакут̣е падалан̃чханам̣ дассетва̄ тасмим̣ паббатапа̄де анекапа̄дапа̄кин̣н̣абхӯмиппадесе нисинно дива̄виха̄рам̣ катва̄ тато вут̣т̣ха̄йа дӣгхава̄пичетийат̣т̣ха̄не сама̄паттим̣ сама̄паджджи. маха̄патхавӣ удакапарийантам̣ катва̄ сатава̄рам̣ сахассава̄рам̣ сан̇кампи. таттха маха̄сенам̣ на̄ма девапуттам̣ а̄раккхаттха̄йа ниваттетва̄ тато |о0.0008| вут̣т̣ха̄йа маха̄тхӯпат̣т̣ха̄не татхева сама̄паттим̣ сама̄паджджи. маха̄патхави татхева кампи. татра̄пи виса̄ларӯпа девапуттам̣ а̄раккхам̣ ган̣ханаттха̄йа т̣хапетва̄ тато вут̣т̣ха̄йа тхӯпа̄ра̄ма четийат̣т̣ха̄не татхева ниродхасама̄паттим̣ сама̄паджджи. маха̄патхавӣ татхева кампи. таттха ча патхавипа̄ла девапуттам̣ а̄раккхаттха̄йа. ниваттетва̄ тато вут̣т̣ха̄йа маричават̣т̣ичетийат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ сама̄паттим̣ аппайи. патхави татхева кампи. тасмим̣ т̣ха̄не индакадевапуттам̣ а̄раккхам̣ ган̣ханаттха̄йа т̣хапеси. тато вут̣т̣ха̄йа ка̄чарага̄мачетийат̣т̣ха̄не татхева сама̄паттим̣ сама̄паджджи. патхави татхева кампи. (тасмим̣ т̣ха̄не маха̄гхоса девапуттам̣ а̄раккхам̣ ган̣ханаттха̄йа ниййа̄деси) етасмим̣ маха̄четийат̣т̣ха̄не маха̄гхосам̣ на̄ма девапуттам̣ а̄раккхам̣ гахан̣аттха̄йа ниваттетва̄ тато вут̣т̣ха̄йа тиссамаха̄виха̄рачетийат̣т̣ха̄не татхева сама̄паттим̣ сама̄паджджи. патхави татхева кампи. таттха ман̣имекхалам̣ на̄ма девадхӣтарам̣ а̄раккхам̣ га̄ха̄петва̄ тато на̄гамаха̄виха̄рачетийат̣т̣ха̄не татхева сама̄паттим̣ сама̄паджджи. патхави татхева кампи. тасмимпи махиндам̣ на̄ма девапуттам̣ а̄раккхам̣ гахан̣аттха̄йа т̣хапеси. тато вут̣т̣ха̄йа маха̄ган̇га̄йа даккхин̣адиса̄бха̄ге серу на̄ма дахасса анте вара̄ха на̄ма сон̣д̣иматтхаке атиманорамам̣ удакабуббул̣акела̄сакӯт̣апат̣ибха̄гам̣ четийам̣ патит̣т̣хахиссатӣ’ти пан̃часатакхӣн̣а̄савехи саддхим̣ ниродхасама̄паттим̣ сама̄паджджи. бахалагханамаха̄патхави париббхамитакумбхака̄рачаккам̣ вийа пабхинтамадамаха̄ хаттхина̄гасса кун̃чана̄дакаран̣ам̣ вийа уччхукот̣т̣ана йанта-мукхасаддо |о0.0009| вийа (ча) сатава̄рам̣ сахассава̄рам̣ надама̄на̄ соманассаппатта̄ вийа сакалалан̇ка̄дӣпам̣ унна̄дам̣ курума̄на̄ сам̣кампи. тато вут̣т̣ха̄йа суманана̄гаран̃н̃о хаттхесу т̣хита чампакаруккхато пуппха̄ни а̄да̄йа таттха пӯджетва̄ пунаппунам̣ там̣ олокеси. со саттха̄рам̣ вандитва̄ майа̄ бханте ким̣ каттаббанти пуччхи. имасса т̣ха̄насса а̄раккхам̣ карохӣти а̄ха. со там̣ сутва̄ бханте тумха̄кам̣ гандхакут̣им̣ мама а̄раккхам̣ каронтасса рӯпасобхаггаппаттам̣ асӣтйа̄нубйан̃джанабйа̄маппабха̄дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣авичиттам̣ дассана̄нуттарийабхӯтам̣ пассантасса маносила̄тале сӣхана̄дам̣ наданто тарун̣асӣхо вийа гаджджанто па̄вуссакамаха̄мегхо вийа а̄ка̄саган̇гам̣ отаранто вийа ратанада̄мам̣ гантхенто вийа ча ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатам̣ саванӣйасарам̣ виссаджджетва̄ брамхагхосам̣ ниччха̄ренто на̄на̄найехи вичиттакатхам̣ катхайама̄на̄нам̣ савана̄нуриттайабхӯтам̣ сам̣са̄ран̣н̣аванимугга̄нам̣ та̄ран̣асаматтхам̣ мадхура дхаммадесанам̣ сун̣антасса, н̃а̄н̣иддхийа̄ кот̣иппатте са̄рипуттамоггалла̄на̄дайо асӣтимаха̄са̄ваке пассантасса, таттхева майхам̣ васанам̣ руччати. на саккоми ан̃н̃аттха тумхехи вина̄ васитунти а̄ха. бхагава̄ тасса катхам̣ сутва̄ нагара̄джа, имам̣ падесам̣ тайа̄ чирам̣ васитат̣т̣ха̄нам̣. какусандхасса бхагавато дха̄ту имасмим̣йева т̣ха̄не патит̣т̣хита̄, твамева тасмим̣ ка̄ле вараниддо на̄ма на̄гара̄джа̄ хутва̄ тасса̄ дха̄туйа̄ а̄раккхам̣ гахетва̄ гандхама̄ла̄дӣхи пӯджам̣ каронто чирам̣ виха̄си. пуна кон̣а̄гаманасса бхагавато дха̄ту имасмим̣йева т̣ха̄не патит̣т̣хита̄ твамева тасмим̣ ка̄ле джайасено на̄ма девапутто хутва̄ тасса̄ дха̄туйа̄ а̄раккхам̣ гахетва̄ гандхама̄ла̄дӣхи пӯджам̣ катва̄ таттхева чирам̣ виха̄си. пуна кассапасса бхагавато дха̄ту имасмим̣йева т̣ха̄не патит̣т̣хита̄. твамева тасмим̣ ка̄ле дӣгхаса̄ло на̄ма на̄гара̄джа̄ хутва̄ та̄йа дха̄туйа̄ а̄раккхам̣ гахетва̄ гандхама̄ла̄дӣхи пӯджам̣ каронто виха̄си. майи пана париниббуте ка̄каван̣н̣атиссамаха̄ра̄джа̄ майхам̣ нала̄т̣адха̄тум̣ имасмим̣йева |о0.0010| т̣ха̄не патит̣т̣ха̄пессати, тасма̄ твам̣ имасса т̣ха̄насса а̄раккхам̣ карохӣти ватва̄ пан̃часӣлесу патит̣т̣ха̄петва̄ пан̃часатакхӣн̣а̄савехи саддхим̣ четийат̣т̣ха̄нам̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ твам̣ аппаматто хохӣти ватва̄ а̄ка̄сам̣ уппатитва̄ джетаванамева гато.

тасса пана на̄гаран̃н̃о ма̄та̄ индама̄навика̄ на̄ма а̄гантва̄ татха̄гатам̣ вандитва̄ екамантам̣ т̣хита̄, бханте мама путто сумано на̄ма на̄гара̄джа̄ кухинти а̄ха. тава путто тамбапан̣н̣идӣпе маха̄ва̄лукаган̇га̄йа даккхин̣абха̄ге серу на̄ма дахасса самӣпе вара̄ха на̄ма сон̣д̣ийам̣ сама̄дхи аппитатта̄ аттано парива̄ре чхакот̣иматте на̄ге гахетва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ бханте ито пат̣т̣ха̄йа тумха̄кам̣ дассанам̣ дуллабхам̣, кхаматха мети аччайам̣ десетва̄ махатим̣ на̄гасампаттим̣ гахетва̄ путтасса суманана̄гара̄джасса сантикам̣ гантва̄ махатим̣ иссарийасампаттим̣ анубхаванти таттхева а̄раккхам̣ гахетва̄ чирам̣ виха̄си.

маха̄пан̃н̃о маха̄саддхо маха̄вӣро маха̄иси,

маха̄балена сампанно махантагун̣абхусито;

гантва̄на тамбапан̣н̣им̣ со сатта̄нуддайама̄насо,

гантва̄ на̄гаварам̣ дӣпам̣ ага̄ джетаванам̣ виду.

атисайаматиса̄ро са̄рада̄нам̣ каронто,

атиадхираман̣ийо саббалокеканетто;

атигун̣адхаран̣ӣйо саббасатте тамаггам̣,

ативипуладайо та̄нетума̄га̄ судӣпам̣.

татийагаманакатха̄ саматта̄.

ити арийаджанапаса̄данаттха̄йа кате дха̄тувам̣се татха̄гатасса гаманам̣ на̄ма пат̣хамо париччхедо.

а̄гантва̄ тамбапан̣н̣им̣ со сатта̄нуддайама̄насо

пуна гантва̄ на̄гадӣпам̣ ага̄ джетаванам̣ варам̣

атисайаматиса̄ро са̄рада̄нека ратто

атидхитираман̣ийо саббалокеканетто

атигун̣араман̣ӣйам̣ саббасантекамаггам̣

ативипуладайатта̄ лан̇кама̄га̄ судӣпам̣

ити сӣхал̣абха̄са̄йа кате дха̄тувам̣се диссате.

2. |о0.0011| паринибба̄накатха̄

саттха̄ пана тато пан̃чачатта̄лӣсавасса̄ни типит̣акапарийаттидхаммам̣ десетва̄ венеййаджане сам̣са̄рато чатуарийамаггапхалапат̣ила̄бхавасена уддха̄ретва̄ нибба̄не патит̣т̣ха̄петва̄ паччхиме ка̄ле веса̄линагарам̣ упанисса̄йа ча̄па̄лачетийам̣ нисса̄йа вихаранто ма̄рена паринибба̄наттха̄йа а̄ра̄дхито сато сампаджа̄но а̄йусан̇кха̄ре виссаджджеси. тасса виссат̣т̣хабха̄вам̣ а̄нандойева ан̃н̃а̄си. ан̃н̃о кочипи джа̄нанто на̄ма наттхи. тасма̄ бхиккхусан̇гхампи джа̄на̄песса̄мӣти джетаванамаха̄виха̄рам̣ гантва̄ саббам̣ бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄та̄петва̄ бхиккхаве татха̄гатасса на чирассева тин̣н̣ам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена паринибба̄нам̣ бхависсати, тумхе саттатим̣сабодхи паккхийадхаммесу самагга̄ хутва̄ екӣбха̄ва̄ хотха, тумхе вива̄дам̣ ма̄ каротха. аппама̄дена тиссо сиккха̄ сампа̄детха̄ти ватва̄ пуна дивасе веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ пин̣д̣апа̄та̄ пат̣иккамитва̄ бхан̣д̣ага̄мам̣ гато. бхан̣д̣ага̄мато хаттхига̄мам̣ хаттхига̄мато амбага̄мам̣ амбага̄мато джамбуга̄мам̣ джамбуга̄мато нигродхага̄мам̣ нигродхага̄мато бхоганагарам̣ бхоганагарато па̄ва̄нагарам̣ па̄ва̄нагарато кусина̄ра̄нагарам̣ патто. таттха йамакаса̄ла̄намантаре т̣хӣто а̄нандаттхерам̣ а̄мантетва̄ унтарасӣсакам̣ катва̄ ман̃чакам̣ пан̃н̃а̄пехи килантосми а̄нанда нипаджджисса̄ми’ти а̄ха. там̣ сутва̄ а̄нандаттхеро уттарасӣсакам̣ катва̄ ман̃чакам̣ пан̃н̃а̄петва̄ чатуггун̣ам̣ сан̇гха̄т̣им̣ аттхаритва̄ пан̃чачатта̄лӣсавасса̄ни асайитабуддхасеййам̣ сайанто даккхин̣апассена сато сампаджа̄но анут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манасикаритва̄ сӣхасеййам̣ каппеси.

атӣтамаддха̄на бхаве чаранто,

анантасатте карун̣а̄йупето;

катва̄на пун̃н̃а̄ни анаппака̄ни,

патто сивам̣ локахита̄йа на̄тхо.

евам̣ |о0.0012| хи со дасабалопи вихӣнатха̄мо,

йамасса са̄ла̄на нипаджджи маджджхе;

катва̄на сан̃н̃ан̃хи анут̣т̣хаха̄нам̣,

са иддхима̄ ма̄рамукхам̣ павит̣т̣хо.

тасмим̣ кхан̣е самакаса̄ла̄ супуппхита̄ ахесум̣. на кевалам̣ йамакаса̄ла̄йева супуппхӣта̄, атха кхо дасасахассӣ локадха̄ту чаккава̄л̣есу са̄ларуккха̄пи пуппхита̄. на са̄ларуккха̄йева супуппхита̄, атха кхо йам̣ кин̃чи пуппхупагапхалӯпага руккхаджа̄там̣ саббампи пуппхан̃ча пхалан̃ча ган̣хи. джалесу джалападума̄ни тхалесу тхалападума̄ни кхандхесу кхандхападума̄ни са̄кха̄су са̄кха̄падума̄ни лата̄су лата̄падума̄ни а̄ка̄се оламбападума̄ни пит̣т̣хипа̄са̄н̣е хиндитва̄ сатапаттападума̄ни супуппхита̄ни ахесум̣. патхавито йа̄ва брахмалоко та̄ва дасасахасси чаккава̄л̣а̄ екама̄ла̄гун̣а̄ вийа ахесум̣. дева̄ а̄ка̄сато диббаманда̄равапа̄риччхаттакаковил̣а̄рапуппха̄ни ча чанданачун̣н̣а̄ни ча сама̄киранти. диббатурийасан̇гитийо ча анталиккхе паваттанти. анека̄ни аччхарийасахасса̄ни ахесум̣. евам̣ пӯджа̄висесе паваттама̄не пат̣хамайа̄ме субхаддапарибба̄джакам̣ винетва̄ маджджхимайа̄ме дасасахасси локадха̄ту девата̄нам̣ ануса̄ситва̄ паччхимайа̄ма̄васа̄не пат̣хамаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣ха̄йа дутийаджджха̄нам̣ чатуттхаджджха̄нам̣ сама̄паджджи. тато вут̣т̣ха̄йа а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣ха̄йа ниродхасама̄паттим̣ сама̄паджджи. тато вут̣т̣ха̄йа пат̣хамаджджха̄нам̣ дутийаджджха̄нам̣ татийаджджха̄нам̣ чатуттхаджджха̄нан̃ча сама̄паджджи. тато вут̣т̣ха̄йа еттхантарато анупа̄дисесанибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йи.

маха̄мохатамам̣ хантва̄ сатта̄нам̣ хадайасситам̣,

равӣва джотама̄но со локасса анукампако;

васса̄ни |о0.0013| пан̃чата̄лӣсам̣ катва̄ саттахитам̣ бахум̣,

адхуна̄ аггиккхандхова паринибба̄йи со джино.

евам̣ пана бхагавати париниббуте виссакаммадевапутто татха̄гатасса сарӣраппама̄н̣ам̣ варадон̣им̣ ратанехи ма̄петва̄ висуддхакаппа̄сехи татха̄гатасса сарӣрам̣ вет̣хетва̄ ратанадон̣ийам̣ паккхипитва̄ гандхателехи пӯретва̄ апара̄йа дон̣ийа̄ пидахитва̄ саббагандхада̄ручитакам̣ катва̄ йебхуййена девата̄йо лохитачанданагхат̣ика̄йо а̄да̄йа читака̄йам̣ паккхипитва̄ аггим̣ га̄ха̄петум̣ на̄саккхим̣су. касма̄? маха̄кассапаттхерасса ана̄гататта̄. со а̄йасма̄ маха̄кассапаттхеро йебхуййена бахуннам̣ дева̄нам̣ пийо мана̄по. тхерасса хи да̄нам̣ датва̄ сагге ниббатта̄нам̣ пама̄н̣о на̄ма наттхи. тасма̄ девата̄ тасмим̣ сама̄гаме аттано кулӯпагаттхерам̣ адисва̄ амха̄кам̣ маха̄кассапаттхеро кухинти олокенто аттано парива̄рехи пан̃чаматтехи бхиккхусатехи саддхим̣ маггам̣ пат̣ипанноти н̃атва̄ йа̄ва тхеро имасмим̣ на сампатто читакам̣ та̄ва на паджджалатути адхит̣т̣хахим̣су. тасмим̣ ка̄ле тхеро йебхуййена терасадхутан̇гадхарехи пан̃чаматтехи бхиккхусатехи саддхим̣ а̄гантва̄ читакам̣ тиккхаттум̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ па̄дапассе т̣хӣто, бханте тумха̄кам̣ дассанаттха̄йа ито каппасатасахассаматтхаке падумуттарасаттхуно па̄дамуле абхинӣха̄рато пат̣т̣ха̄йа авиджахитва̄ а̄гато. ида̄ни ме аваса̄надассананти па̄де гахетва̄ вандитум̣ адхит̣т̣ха̄си.

маха̄кассапатхеро со бхиккхусан̇гхапураккхато;

екам̣сам̣ чӣварам̣ катва̄ паггахетва̄на ан̃джалим̣.

падаккхин̣ан̃ча тиккхаттум̣ катва̄ т̣хатва̄ падантике;

патит̣т̣хаханту сӣсе ме джинапа̄дети’дхит̣т̣хахи.

саха̄дхит̣т̣ха̄нам̣ читака̄ дусса̄ни ча вибхиндийа;

никкхамим̣су тада̄ па̄да̄ гханамуттова чандима̄.

ухо хаттхехи паггайха т̣хапетва̄ аттано сире;

вандитва̄ саттхуно па̄де кхама̄петва̄ висаджджайӣ.

пун̣н̣ачандо йатха̄ аббхам̣ читакам̣ па̄виси тада̄;

идам̣ аччхеракам̣ дисва̄ равам̣ рави маха̄джано.

ут̣т̣хахитва̄на па̄чӣна̄ вандо аттхан̇гато йатха̄;

па̄де антарадха̄йанте ародим̣су маха̄джана̄.

тада̄ маллара̄джа̄но бхагавато сарӣракиччам̣ карисса̄ма̄ти ватва̄ на̄на̄ваттха̄бхаран̣а̄ни нива̄сетва̄ парива̄райим̣су. тато ра̄джа̄но манусса̄ ча аггим̣ да̄тум̣ а̄рахим̣су. тада̄ сакко? майи пана париниббуте сакко девара̄джа̄ ман̣иджотирасам̣ паса̄ретва̄ никкхантааггина̄ мама сарӣракиччам̣ кариссати. ман̣иаггино аваса̄не манусса̄ аггим̣ кариссантити. евам̣ буддхавачанам̣ парибха̄ветва̄ никкхаттум̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ бхагавато сарӣракиччам̣ катва̄ самантато ут̣т̣хахатути адхит̣т̣хахи.

тасмим̣ кхан̣е сайамева читакам̣ агги ган̣хи. сарӣрам̣ пана бхагавато джха̄йа̄ма̄нам̣ чхавичаммамам̣санаха̄руат̣т̣хиат̣т̣химин̃джам̣ асесетва̄ суманамакул̣амутта̄ра̄сисадисамева дха̄туйо авасеса̄ ахесум̣.

париниббутака̄лепи сакалам̣ калунам̣ аху;

паридево маха̄ а̄си махӣ удрийанам̣ йатха̄.

девата̄йа̄нубха̄вена саттхуно читако сайам̣;

тато екаппаха̄рена паджджалиттха самантато.

йан̃ча аббхантарам̣ дуссам̣ йам̣ дуссам̣ саббаба̄хирам̣

дуссе двева на джха̄йим̣су тесам̣ дусса̄намантаре;

йатха̄ нируддхателасса на масӣ на ча чха̄рика̄;

евамасса на диссати буддхагаттасса джха̄йато.

суманамакул̣асабха̄ва̄ ча дхотамутта̄бхамева ча;

суван̣н̣аван̣н̣асам̣ка̄са̄ авасиссам̣су дха̄туйо.

да̄т̣ха̄ чатассо ун̣хӣсам̣ аккхака̄ две ча саттима̄;

на викин̣н̣а̄ тато сеса̄ виппакин̣н̣а̄ва дха̄туйо.

ахоси танука̄ дха̄ту са̄сапабӣджаматтика̄;

дха̄туйо маджджхима̄ маджджхебхиннатан̣д̣уламаттика̄.

дха̄туйо |о0.0015| махати маджджхе бхиннамуггаппама̄н̣ика̄;

дха̄туван̣н̣а̄ тайо а̄сум̣ буддха̄дхит̣т̣ха̄натеджаса̄.

са̄рипуттасса тхерасса сиссо сарабхуна̄мако;

а̄да̄йа джинагӣват̣т̣хим̣ читака̄това дха̄ту со.

саддхим̣ сиссасахассена четийе махийан̇ган̣е;

т̣хапетва̄ четийам̣ катва̄ кусина̄рамага̄ муни.

чхал̣абхин̃н̃о васиппатто кхемо ка̄рун̣ико муни;

сахаса̄ читака̄това ва̄мада̄т̣хам̣ самаггахӣ.

а̄ка̄сато патитва̄пи никкхамитва̄пи са̄лато;

самантатомбумуггантва̄ нибба̄песум̣ джала̄налам̣.

маллара̄джаган̣а̄ саббе саббагандходакена там̣;

читакам̣ локана̄тхасса нибба̄песум̣ махесино.

евам̣ пана саббалоке карун̣а̄дхико самма̄самбуддхо веса̄кхапун̣н̣амупосатхе ан̇га̄радивасе париниббуто. деваманусса̄нам̣ сан̇гахакаран̣аттха̄йа йамакаса̄ла̄намантаре читакам̣ саттараттиндивам̣ васӣ. тато вӣсам̣ хаттхасатикасса упари саттараттиндивам̣ васи. йа̄ва аггипаринибба̄панам̣ саттараттиндивам̣ хоти.

тато саттадиваса̄ни кусина̄ра̄йам̣ маллара̄джапуттесу гандходакена читакам̣ нибба̄пайама̄несу са̄ларуккхато удакадха̄ра̄ никкхамитва̄ читакам̣ нибба̄пайим̣су. тато дасабаласса дха̄туйо суван̣н̣ачан̇гот̣аке паккхипитва̄ аттано нагаре сантха̄га̄ре т̣хапетва̄ саттипан̃джарам̣ катва̄ дханупа̄ка̄рехи париккхипа̄петва̄ сатта̄хам̣ наччагӣтава̄дитагандхама̄ла̄дӣхи маллара̄джапутта̄ сакка̄рам̣ карим̣су.

тато те маллара̄джа̄но раммам̣ девасабхопамам̣;

саббатха̄ ман̣д̣уйитва̄на сантха̄га̄рам̣ тато пана.

маггам̣ |о0.0016| алан̇каритва̄на йа̄ва макут̣ачетийа̄;

хаттхӣккхандхе т̣хапетва̄на хемадон̣им̣ садха̄тукам̣.

гандха̄дӣхипи пӯджетва̄ кӣл̣анта̄ са̄дхукӣл̣итам̣;

павесетва̄на нагарам̣ сантха̄га̄ре манораме.

дасабхӯмасмим̣ паллан̇ке т̣хапетва̄ джинадха̄туйо;

уссайум̣ те тада̄ чхатте сантха̄га̄расамантато.

хаттхӣхи париккхипа̄песум̣ тато ассе тато ратхе,

ан̃н̃о’н̃н̃ам̣ парива̄ретва̄ тато йодхе тато дхану;

ити париккхипа̄песум̣ саманта̄ йоджанам̣ кама̄,

тада̄ наччехи гӣтехи ва̄дитехи ча пӯджайум̣.)