3. наравагга

227. мануссо ма̄нусо маччо, ма̄наво мануджо наро;

посо пума̄ ча пурисо,

порисо пйатха пан̣д̣ито.

228. будхо видва̄ вибха̄вӣ ча, санто саппан̃н̃а ковида̄;

дхӣма̄ судхӣ кави бйатто, вичаккхан̣о виса̄радо.

229. медха̄вӣ матима̄ пан̃н̃о, вин̃н̃ӯ ча видӯро видӯ;

дхӣро випассӣ досан̃н̃ӯ, буддхо ча дабба виддасу.

230. иттхӣ сӣмантинӣ на̄рӣ, тхӣ вадхӯ ванита̄, н̇гана̄;

памада̄ сундарӣ канта̄, раман̣ӣ дайита̄, бала̄.

231. ма̄туга̄мо ча махила̄, лалана̄ бхӣру ка̄минӣ;

кума̄рика̄ ту кан̃н̃а̄ тха, йуватӣ тарун̣ӣ бхаве.

232. махесӣ са̄бхисека̄н̃н̃а̄,

бхогинӣ ра̄джана̄рийо;

дхаваттхинӣ ту сан̇кетам̣, йа̄ти йа̄ са̄, бхиса̄рика̄.

233. ган̣ика̄ весийа̄ ван̣н̣а, да̄сӣ нагарасобхинӣ;

рӯпӯпаджӣвинӣ весӣ, кулат̣а̄ ту ча бандхакӣ.

234. вара̄рохо, ттама̄ матта, ка̄синӣ вараван̣н̣инӣ;

патиббата̄ твапи сатӣ, кулиттхӣ кулапа̄лика̄.

235. видхава̄ патисун̃н̃а̄ тха, патимбара̄ сайамбара̄;

виджа̄та̄ ту пасӯта̄ ча, джа̄та̄пачча̄ пасӯтика̄.

236. дӯтӣ сан̃ча̄рика̄ да̄сӣ, ту чет̣ӣ кут̣адха̄рика̄;

ва̄рун̣ӣ, ккхан̣ика̄ тулйа̄, кхаттийа̄нӣ ту кхаттийа̄.

237. да̄ро джа̄йа̄ калаттан̃ча, гхаран̣ӣ бхарийа̄ пийа̄,

паджа̄патӣ ча дутийа̄, са̄ па̄дапарича̄рика̄.

238. сакхӣ тва̄’лӣ вайасса̄ тха, джа̄рӣ чева̄’тича̄ринӣ;

пуме тӯ’ту раджо пуппхам̣, утунӣ ту раджассала̄.

239. пуппхаватӣ гаругаббха̄, паннасатта̄ ча габбхинӣ;

габбха̄сайо джала̄бупи, калалам̣ пуннапум̣саке.

240. дхавоту са̄мико бхатта̄, канто пати варо пийо;

атхо папати джа̄ро тха̄,

паччам̣ путто’траджо суто.

241. тануджо танайо сӯну, путта̄дӣ дхӣтари’ттхийам̣;

на̄рийам̣ духита̄ дхӣта̄,

саджа̄то тво’расо суто.

242. джа̄йа̄патӣ джанипатӣ, джайампатӣ ту дампатӣ [дампатӣти падам̣ пуллин̇га бахувачанантам̣ ика̄рантам̣, тудампати (т̣ӣ.)];

атха вассаваро вутто, пан̣д̣ако ча напум̣сакам̣.

243. бандхаво бандху саджано, саготто н̃а̄ти н̃а̄тако;

са̄лохито сапин̣д̣о ча,

та̄то ту джанако пита̄.

244. амма, мба̄ джананӣ ма̄та̄, джанетти джаника̄ бхаве;

упама̄та̄ ту дха̄ти’ттхӣ,

са̄ло джа̄йа̄йа бха̄тико.

245. нананда̄ са̄мибхагинӣ, ма̄та̄махӣ ту аййика̄;

ма̄туло ма̄тубха̄та̄,сса, ма̄тула̄нӣ паджа̄пати.

246. джа̄йа̄патӣнам̣ джананӣ, сассу вутта̄тха таппита̄;

сасуро бха̄гинеййоту, путто бхагинийа̄ бхаве.

247. натта̄ вутто папутто тха, са̄мибха̄та̄ ту деваро;

дхӣтупати ту джа̄ма̄та̄,

аййако ту пита̄махо.

248. ма̄туччха̄ ма̄тубхагинӣ, питуччха̄ бхагинӣ питу;

папита̄махо паййако,

сун̣ха̄ ту сун̣иса̄ хуса̄.

249. содарийо сагаббхо ча, содаро сахаджо пйатха;

ма̄та̄питӯ те питаро, путта̄ ту путтадхӣтаро.

250. сасура̄ сассусасура̄, бха̄тубхагинӣ бха̄таро;

ба̄латтам̣ ба̄лата̄ ба̄лйам̣, йоббан̃н̃ам̣ту ча йоббанам̣.

251. сукка̄ ту палитам̣ кеса̄, дайо тха джарата̄ джара̄;

путхуко пиллако чха̄по, кума̄ро ба̄ла потака̄.

252. атху’ тта̄насайу’тта̄на, сеййака̄ тханапопи ча;

253. тарун̣о ча вайат̣т̣хо ча, дахаро ча йува̄ сусу;

ма̄н̣авода̄ракоча̄тха, сукума̄ро сукхедхито.

254. махаллако ча вуддхо ча, тхеро джин̣н̣о ча джин̣н̣ако;

аггаджо пуббаджо джет̣т̣хо, канийо канит̣т̣хо нуджо.

255. валиттачо ту валино; тӣсу’тта̄насайа̄дайо;

256. сӣсо’ттаман̇га̄ни сиро, муддха̄ ча маттхако бхаве;

кесо ту кунтало ва̄ло, ттаман̇гаруха муддхаджа̄.

257. дхаммилло сам̣йата̄ кеса̄,

ка̄капаккхо сикхан̣д̣ако;

па̄со хаттхо кесачайе;

та̄паса̄нам̣ тахим̣ джат̣а̄.

258. тхийам̣ вен̣ӣ павен̣ӣ ча;

атхо чӯл̣а̄ сикха̄ сийа̄;

сӣманто ту мато на̄ри, кесамаджджхамхи паддхати.

259. ломам̣ танурухам̣ ромам̣, памхам̣ пакхума маккхигам̣;

массу вуттам̣ пумамукхе, бхӯ твиттхӣ бхамуко бхаму.

260. баппо [кхаппо (т̣ӣ.)] неттаджала’ссӯни, неттата̄ра̄ канӣника̄;

ваданам̣ ту мукхам̣ тун̣д̣ам̣, ваттам̣ лапана ма̄нанам̣.

261. двиджо лапанаджо данто, дасано радано радо;

да̄т̣ха̄ тудантабхедасмим̣, апа̄н̇го тваккхикот̣ису.

262. данта̄варан̣а мот̣т̣хо ча̄, пйа’дхаро дасаначчхадо;

ган̣д̣о каполо ханвиттхӣ [ган̣д̣аттхӣ (т̣ӣ.) ханваттхӣ=хану+иттхӣ; хана+у (н̣ва̄ди)],

чубукам̣ тва’ дхара̄ адхо.

263. гало ча кан̣т̣хо гӣва̄ ча, кандхара̄ ча сиродхара̄;

камбугӣва̄ ту йа̄ гӣва̄, суван̣н̣а̄лин̇гасаннибха̄;

ан̇кита̄ тӣхи лекха̄хи, камбугӣва̄ тхава̄ мата̄.

264. ам̣со ниттхӣ бхуджасиро, кхандхо тассандхи джатту там̣;

ба̄хумӯлам̣ ту каччхо, дхо, тва’сса пасса маниттхийам̣.

265. ба̄ху бхуджа̄двӣсу ба̄ха̄, хаттхо ту кара па̄н̣айо;

ман̣ибандхо пакот̣т̣ханто, каппаро ту капон̣йа’тха.

266. ман̣ибандха канит̣т̣ха̄нам̣, па̄н̣исса карабхо,нтарам̣;

караса̄кха̄, н̇гулӣ та̄ ту, пан̃ча, н̇гут̣т̣хо ча таджджанӣ;

маджджхима̄ на̄мика̄ ча̄пи, канит̣т̣ха̄’ти кама̄ сийум̣.

267. падесо та̄лагокан̣н̣а̄, видаттхи,ттхӣ кама̄ тате;

таджджанйа̄дийуте’н̇гут̣т̣хе, пасато па̄н̣и кун̃чито.

268. ратанам̣ кукку хаттхо тха, пуме карапут̣о,н̃джали;

караджо ту накхо ниттхӣ, кхат̣ако мут̣т̣хи ча двӣсу.

269. бйа̄мо сахакара̄ ба̄ху, две пассадвайавиттхата̄;

уддхантата бхуджапоса, ппама̄н̣е порисам̣ тису.

270. уро ча хадайам̣ ча̄тха, тхано куча пайодхара̄;

чӯчукам̣ ту тханаггасмим̣, пит̣т̣хам̣ ту пит̣т̣хи на̄рийам̣.

271. маджджхо’ниттхӣ вилагго ча, маджджхимам̣ куччхи [чатуккам̣ ударе; 944-га̄тха̄пи пасситабба̄] ту двису;

гахан̣ӣттхйударам̣ габбхо, кот̣т̣хонто куччхисамбхаве.

272. джагханам̣ ту нитамбо ча, сон̣ӣ ча кат̣и на̄рийам̣;

ан̇гаджа̄там̣ рахассан̇гам̣, ваттхагуйхан̃ча механам̣.

273. нимиттан̃ча варан̇ган̃ча, бӣджан̃ча пхаламева ча;

лин̇гам̣ ан̣д̣ам̣ ту косо ча,

йони твиттхӣпумебхагам̣.

274. асучи самбхаво суккам̣, па̄йу ту пурисе гудам̣;

ва̄ пуме гӯтха карӣса, вачча̄ни ча малам̣ чхакам̣.

275. учча̄ро мӣл̣ха мукка̄ро, пасса̄во мутта муччате;

пӯтимуттан̃ча гомутте, сса̄дӣнам̣ чхакан̣ам̣ мале.

276. двӣсвадхо на̄бхийа̄ ваттхи, уччхан̇га’н̇ка̄ ту’бхо пуме;

ӯру саттхи пуме ӯру, паббам̣ ту джа̄н̣у джан̣н̣у ча.

277. гоппхако па̄даган̣т̣хипи, пуме ту пан̣хи па̄сан̣и;

па̄даггам̣ пападо па̄до, ту падо чаран̣ан̃ча ва̄.

278. ан̇гам̣тва’вайаво вутто, пха̄сулика̄ ту пха̄сука̄;

пан̣д̣аке ат̣т̣хи дха̄твиттхӣ, галантат̣т̣хи ту аккхако.

279. каппаро ту капа̄лам̣ ва̄, кан̣д̣ара̄ ту маха̄сира̄;

пуме нха̄ру читтхӣ сира̄, дхаманӣ тха расаггаса̄.

280. расахаран̣йа’тхо мам̣са, ма̄мисам̣ писитам̣ бхаве;

тилин̇гикам̣ ту валлӯра, муттаттам̣ атха лохитам̣.

281. рудхирам̣ сон̣итам̣ раттам̣, ла̄ла̄ кхел̣о ела̄ бхаве;

пурисе ма̄йу питтан̃ча, семхо ниттхӣ силесумо.

282. васа̄ вилӣнаснехо тха, медо чева вапа̄ бхаве;

а̄каппо весо непаччхам̣, ман̣д̣анам̣ ту паса̄дханам̣.

283. вибхӯсанам̣ ча̄бхаран̣ам̣, алан̇ка̄ро пиландханам̣;

кирӣт̣а макут̣а̄’ниттхӣ, чӯл̣а̄ман̣и сироман̣и.

284. сировет̣хана мун̣хӣсам̣, кун̣д̣алам̣ кан̣н̣авет̣ханам̣;

кан̣н̣ика̄ кан̣н̣апӯро ча, сийа̄ кан̣н̣авибхӯсанам̣.

285. кан̣т̣хабхӯса̄ ту гӣвеййам̣, ха̄ро мутта̄вали’ттхийам̣;

нийуро валайо ниттхӣ, кат̣акам̣ париха̄ракам̣.

286. кан̇кан̣ам̣ карабхӯса̄ тха, кин̇кин̣ӣ [ким̣кан̣ӣ ким̣ кан̣ика̄ (ка.)] кхуддагхан̣т̣ика̄;

ан̇гулӣйака ман̇гулйа̄, бхаран̣ам̣, са̄ккхарам̣ ту там̣.

287. муддика̄’н̇гулимудда̄ тха, расана̄ мекхала̄ бхаве;

кейӯра ман̇гадан̃чева, ба̄хумӯлавибхӯсанам̣.

288. па̄дан̇гадам̣ ту ман̃джӣро, па̄дакат̣ака нӯпура̄;

289. алан̇ка̄раппабхеда̄ ту, мукхапхуллам̣ татхо’н̣н̣атам̣;

уггаттханам̣ гин̇гамака, миччевама̄дайо сийум̣.

290. чела маччха̄данам̣ ваттхам̣, ва̄со васана мам̣сукам̣;

амбаран̃ча пат̣о ниттхӣ, дуссам̣ чоло ча са̄т̣ако.

291. кхомам̣ дукӯлам̣ косеййам̣, паттун̣н̣ам̣ камбало ча ва̄;

са̄н̣ам̣ кот̣амбурам̣ бхан̇га, нтйа̄ди ваттхантарам̣ матам̣.

292. нива̄сана нтарӣйа̄нйа, нтарамантарава̄сако;

па̄ва̄ро ту’ттара̄сан̇го, упасам̣бйа̄на муттарам̣.

293. уттарӣйа матхо ваттха, махатанти матам̣ навам̣;

нантакам̣ каппат̣о джин̣н̣а, васанам̣ ту пат̣аччарам̣.

294. кан̃чуко ва̄рава̄н̣ам̣ ва̄, тха ваттха̄вайаве даса̄;

на̄липат̣т̣оти катхито, уттаман̇гамхи кан̃чуко.

295. а̄йа̄мо дӣгхата̄ рохо,