(6) 1. готамӣвагго
1. готамӣсуттам̣
51. екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. атха кхо маха̄паджа̄патӣ [маха̄паджа̄пати (сйа̄.) чӯл̣ава. 402] готамӣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хита̄ кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху, бханте, лабхеййа ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. ‘‘алам̣, готами! ма̄ те руччи ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄’’ти.
дутийампи кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху, бханте, лабхеййа ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. ‘‘алам̣, готами! ма̄ те руччи ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄’’ти. ‘‘татийампи кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху бханте, лабхеййа ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. ‘‘алам̣, готами! ма̄ те руччи ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄’’ти.
атха кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ ‘‘на бхагава̄ ануджа̄на̄ти ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти дуккхӣ думмана̄ ассумукхӣ рудама̄на̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми.
атха кхо бхагава̄ капилаваттхусмим̣ йатха̄бхирантам̣ вихаритва̄ йена веса̄лӣ тена ча̄рикам̣ пакка̄ми. анупуббена ча̄рикам̣ чарама̄но йена веса̄лӣ тадавасари. татра судам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ кесе чхеда̄петва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ самбахула̄хи са̄кийа̄нӣхи саддхим̣ йена веса̄лӣ тена пакка̄ми. анупуббена йена веса̄лӣ маха̄ванам̣ кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄ тенупасан̇ками. атха кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ сӯнехи па̄дехи раджокин̣н̣ена гаттена дуккхӣ думмана̄ ассумукхӣ рудама̄на̄ бахидва̄ракот̣т̣хаке ат̣т̣ха̄си.
аддаса̄ кхо а̄йасма̄ а̄нандо маха̄паджа̄патим̣ готамим̣ сӯнехи па̄дехи раджокин̣н̣ена гаттена дуккхим̣ думманам̣ ассумукхим̣ рудама̄нам̣ бахидва̄ракот̣т̣хаке т̣хитам̣. дисва̄на маха̄паджа̄патим̣ готамим̣ етадавоча – ‘‘ким̣ ну твам̣, готами, сӯнехи па̄дехи раджокин̣н̣ена гаттена дуккхӣ думмана̄ ассумукхӣ рудама̄на̄ бахидва̄ракот̣т̣хаке т̣хита̄’’ти? ‘‘татха̄ хи пана, бханте а̄нанда, на бхагава̄ ануджа̄на̄ти ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. ‘‘тена хи твам̣, готами, мухуттам̣ идхева та̄ва хохи, йа̄ва̄хам̣ бхагавантам̣ йа̄ча̄ми ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти.
атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘еса̄, бханте, маха̄паджа̄патӣ готамӣ сӯнехи па̄дехи раджокин̣н̣ена гаттена дуккхӣ думмана̄ ассумукхӣ рудама̄на̄ бахидва̄ракот̣т̣хаке т̣хита̄ – ‘на бхагава̄ ануджа̄на̄ти ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’нти. са̄дху, бханте, лабхеййа ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. ‘‘алам̣, а̄нанда! ма̄ те руччи ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄’’ти.
дутийампи кхо…пе… татийампи кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘са̄дху, бханте, лабхеййа ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. ‘‘алам̣, а̄нанда! ма̄ те руччи ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа̄’’ти.
атха кхо а̄йасмато а̄нандасса етадахоси – ‘‘на бхагава̄ ануджа̄на̄ти ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджам̣. йам̣нӯна̄хам̣ ан̃н̃енапи парийа̄йена бхагавантам̣ йа̄чеййам̣ ма̄туга̄масса татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘бхаббо ну кхо, бханте, ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитва̄ сота̄паттипхалам̣ ва̄ сакада̄га̄мипхалам̣ ва̄ ана̄га̄мипхалам̣ ва̄ арахаттапхалам̣ ва̄ саччхика̄ту’’нти? ‘‘бхаббо, а̄нанда, ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитва̄ сота̄паттипхалампи сакада̄га̄мипхалампи ана̄га̄мипхалампи арахаттапхалампи саччхика̄ту’’нти. ‘‘саче, бханте, бхаббо ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджитва̄ сота̄паттипхалампи…пе… арахаттапхалампи саччхика̄тум̣, бахука̄ра̄, бханте, маха̄паджа̄патӣ готамӣ бхагавато ма̄туччха̄ а̄па̄дика̄ посика̄ кхӣрасса да̄йика̄; бхагавантам̣ джанеттийа̄ ка̄лан̇ката̄йа тхан̃н̃ам̣ па̄йеси. са̄дху, бханте, лабхеййа ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджа’’нти.
‘‘саче, а̄нанда, маха̄паджа̄патӣ готамӣ ат̣т̣ха гарудхамме пат̣игган̣ха̄ти, са̄васса̄ хоту упасампада̄ –
[па̄чи. 149; чӯл̣ава. 403] ‘‘вассасатӯпасампанна̄йа бхиккхунийа̄ тадахӯпасампаннасса бхиккхуно абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣ каттаббам̣. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ [гарукатва̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘на бхиккхунийа̄ абхиккхуке а̄ва̄се вассам̣ упагантаббам̣. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘анвад̣д̣хама̄сам̣ бхиккхунийа̄ бхиккхусан̇гхато две дхамма̄ пачча̄сӣситабба̄ [пачча̄сим̣ситабба̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] – упосатхапуччхакан̃ча, ова̄дӯпасан̇каманан̃ча. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘вассам̣вут̣т̣ха̄йа бхиккхунийа̄ убхатосан̇гхе тӣхи т̣ха̄нехи пава̄ретаббам̣ – дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ парисан̇ка̄йа ва̄. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘гарудхаммам̣ аджджха̄панна̄йа бхиккхунийа̄ убхатосан̇гхе паккхама̄наттам̣ чаритаббам̣. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘две васса̄ни чхасу дхаммесу сиккхитасиккха̄йа сиккхама̄на̄йа убхатосан̇гхе упасампада̄ парийеситабба̄. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘на кеначи парийа̄йена бхиккхунийа̄ бхиккху аккоситаббо парибха̄ситаббо. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘аджджатагге оват̣о бхиккхунӣнам̣ бхиккхӯсу вачанапатхо, ановат̣о бхиккхӯнам̣ бхиккхунӣсу вачанапатхо. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо.
‘‘саче, а̄нанда, маха̄паджа̄патӣ готамӣ име ат̣т̣ха гарудхамме пат̣игган̣ха̄ти, са̄васса̄ хоту упасампада̄’’ти.
атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато сантике име ат̣т̣ха гарудхамме уггахетва̄ йена маха̄паджа̄патӣ готамӣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ маха̄паджа̄патим̣ готамим̣ етадавоча –
‘‘саче кхо твам̣, готами, ат̣т̣ха гарудхамме пат̣игган̣хеййа̄си, са̄ва те бхависсати упасампада̄ –
‘‘вассасатӯпасампанна̄йа бхиккхунийа̄ тадахӯпасампаннасса бхиккхуно абхива̄данам̣ паччут̣т̣ха̄нам̣ ан̃джаликаммам̣ са̄мӣчикаммам̣ каттаббам̣. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо…пе….
‘‘аджджатагге оват̣о бхиккхунӣнам̣ бхиккхӯсу вачанапатхо, ановат̣о бхиккхӯнам̣ бхиккхунӣсу вачанапатхо. айампи дхаммо саккатва̄ гарум̣ катва̄ ма̄нетва̄ пӯджетва̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйо. саче кхо твам̣, готами, име ат̣т̣ха гарудхамме пат̣игган̣хеййа̄си, са̄ва те бхависсати упасампада̄’’ти.
‘‘сеййатха̄пи, бханте а̄нанда, иттхӣ ва̄ пурисо ва̄ дахаро йува̄ ман̣д̣анакаджа̄тико [ман̣д̣анакаджа̄тийо (сӣ. пӣ.)] сӣсам̣нха̄то [сӣсам̣наха̄то (сӣ. пӣ.), сӣсанаха̄то (сйа̄.)] уппалама̄лам̣ ва̄ вассикама̄лам̣ ва̄ адхимуттакама̄лам̣ [атимуттакама̄лам̣ (сӣ.)] ва̄ лабхитва̄ убхохи хаттхехи пат̣иггахетва̄ уттаман̇ге сирасмим̣ патит̣т̣ха̄пеййа; евамевам̣ кхо ахам̣, бханте а̄нанда, име ат̣т̣ха гарудхамме пат̣игган̣ха̄ми йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйе’’ти.
атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘пат̣иггахита̄, бханте, маха̄паджа̄патийа̄ готамийа̄ ат̣т̣ха гарудхамма̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйа̄’’ти.
‘‘саче, а̄нанда, на̄лабхисса ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджам̣, чират̣т̣хитикам̣, а̄нанда, брахмачарийам̣ абхависса, вассасахассамева саддхаммо тит̣т̣хеййа. йато ча кхо, а̄нанда, ма̄туга̄мо татха̄гатаппаведите дхаммавинайе ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджито, на да̄ни, а̄нанда, брахмачарийам̣ чират̣т̣хитикам̣ бхависсати. пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассати.
‘‘сеййатха̄пи, а̄нанда, йа̄ни ка̄ничи кула̄ни бахуттхика̄ни [бахукиттхика̄ни (сӣ. пӣ.), бахуиттхика̄ни (сйа̄.)] аппапурисака̄ни, та̄ни суппадхам̣сийа̄ни хонти чорехи кумбхаттхенакехи; евамевам̣ кхо, а̄нанда, йасмим̣ дхаммавинайе лабхати ма̄туга̄мо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджам̣, на там̣ брахмачарийам̣ чират̣т̣хитикам̣ хоти.
‘‘сеййатха̄пи, а̄нанда, сампанне са̄ликкхетте сетат̣т̣хика̄ на̄ма рогаджа̄ти нипатати, евам̣ там̣ са̄ликкхеттам̣ на чират̣т̣хитикам̣ хоти; евамевам̣ кхо, а̄нанда, йасмим̣ дхаммавинайе лабхати ма̄туга̄мо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджам̣, на там̣ брахмачарийам̣ чират̣т̣хитикам̣ хоти.
‘‘сеййатха̄пи, а̄нанда, сампанне уччхуккхетте ман̃джит̣т̣хика̄ [ман̃джет̣т̣хика̄ (сӣ. сйа̄.)] на̄ма рогаджа̄ти нипатати, евам̣ там̣ уччхуккхеттам̣ на чират̣т̣хитикам̣ хоти; евамевам̣ кхо, а̄нанда, йасмим̣ дхаммавинайе лабхати ма̄туга̄мо ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджджам̣, на там̣ брахмачарийам̣ чират̣т̣хитикам̣ хоти.
‘‘сеййатха̄пи, а̄нанда, пурисо махато тал̣а̄касса пат̣икаччева [пат̣игаччева (сӣ. пӣ.)] а̄л̣им̣ бандхеййа йа̄вадева удакасса анатиккамана̄йа; евамевам̣ кхо, а̄нанда, майа̄ пат̣икаччева бхиккхунӣнам̣ ат̣т̣ха гарудхамма̄ пан̃н̃атта̄ йа̄ваджӣвам̣ анатиккаманӣйа̄’’ти. пат̣хамам̣.
2. ова̄дасуттам̣
52. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘катихи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гато бхиккху бхиккхунова̄дако самманнитаббо’’ти?
[па̄чи. 147] ‘‘ат̣т̣хахи кхо, а̄нанда, дхаммехи саманна̄гато бхиккху бхиккхунова̄дако самманнитаббо. катамехи ат̣т̣хахи? идха̄нанда, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти…пе… дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо; калйа̄н̣ава̄чо хоти калйа̄н̣ава̄ккаран̣о, порийа̄ ва̄ча̄йа саманна̄гато виссат̣т̣ха̄йа [висат̣т̣ха̄йа (ка.)] анелагал̣а̄йа [анел̣агал̣а̄йа (сӣ. ка.)] аттхасса вин̃н̃а̄панийа̄; пат̣ибало хоти бхиккхунисан̇гхасса дхаммийа̄ катха̄йа сандассетум̣ сама̄дапетум̣ самуттеджетум̣ сампахам̣сетум̣; йебхуййена бхиккхунӣнам̣ пийо хоти мана̄по; на кхо панетам̣ бхагавантам̣ уддисса паббаджита̄йа ка̄са̄йаваттханивасана̄йа гарудхаммам̣ аджджха̄паннапуббо хоти; вӣсативассо ва̄ хоти атирекавӣсативассо ва̄. имехи кхо, а̄нанда, ат̣т̣хахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху бхиккхунова̄дако самманнитаббо’’ти. дутийам̣.
3. сам̣кхиттасуттам̣
53. [чӯл̣ава. 406] екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо маха̄паджа̄патӣ готамӣ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хита̄ кхо са̄ маха̄паджа̄патӣ готамӣ бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘са̄дху ме, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена дхаммам̣ десету, йамахам̣ бхагавато дхаммам̣ сутва̄ ека̄ вӯпакат̣т̣ха̄ аппаматта̄ а̄та̄пинӣ пахитатта̄ вихареййа’’нти. ‘‘йе кхо твам̣, готами, дхамме джа̄неййа̄си – ‘име дхамма̄ сара̄га̄йа сам̣ваттанти, но вира̄га̄йа; сам̣йога̄йа сам̣ваттанти, но висам̣йога̄йа; а̄чайа̄йа сам̣ваттанти, но апачайа̄йа; махиччхата̄йа сам̣ваттанти, но аппиччхата̄йа; асантут̣т̣хийа̄ сам̣ваттанти, но сантут̣т̣хийа̄; сан̇ган̣ика̄йа сам̣ваттанти, но павивека̄йа; косаджджа̄йа сам̣ваттанти, но вӣрийа̄рамбха̄йа; дуббхарата̄йа сам̣ваттанти, но субхарата̄йа̄’ти, екам̣сена, готами, дха̄реййа̄си – ‘несо дхаммо, несо винайо, нетам̣ саттхуса̄сана’’’нти.
‘‘йе ча кхо твам̣, готами, дхамме джа̄неййа̄си – ‘име дхамма̄ вира̄га̄йа сам̣ваттанти, но сара̄га̄йа; висам̣йога̄йа сам̣ваттанти, но сам̣йога̄йа; апачайа̄йа сам̣ваттанти, но а̄чайа̄йа; аппиччхата̄йа сам̣ваттанти, но махиччхата̄йа; сантут̣т̣хийа̄ сам̣ваттанти, но асантут̣т̣хийа̄; павивека̄йа сам̣ваттанти, но сан̇ган̣ика̄йа; вӣрийа̄рамбха̄йа сам̣ваттанти, но косаджджа̄йа; субхарата̄йа сам̣ваттанти, но дуббхарата̄йа̄’ти, екам̣сена, готами, дха̄реййа̄си – ‘есо дхаммо, есо винайо, етам̣ саттхуса̄сана’’’нти. татийам̣.
4. дӣгхаджа̄н̣усуттам̣
54. екам̣ самайам̣ бхагава̄ колийесу вихарати каккарапаттам̣ на̄ма колийа̄нам̣ нигамо. атха кхо дӣгхаджа̄н̣у колийапутто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо дӣгхаджа̄н̣у колийапутто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘майам̣, бханте, гихӣ ка̄мабхогино [ка̄мабхогӣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] путтасамба̄дхасайанам̣ аджджха̄васа̄ма, ка̄сикачанданам̣ паччанубхома, ма̄ла̄гандхавилепанам̣ дха̄райа̄ма, джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дайа̄ма. тесам̣ но, бханте, бхагава̄ амха̄кам̣ татха̄ дхаммам̣ десету йе амха̄кам̣ ассу дхамма̄ дит̣т̣хадхаммахита̄йа дит̣т̣хадхаммасукха̄йа, сампара̄йахита̄йа сампара̄йасукха̄йа̄’’ти.
‘‘чатта̄роме, бйаггхападжджа, дхамма̄ кулапуттасса дит̣т̣хадхаммахита̄йа сам̣ваттанти дит̣т̣хадхаммасукха̄йа. катаме чатта̄ро? ут̣т̣ха̄насампада̄, а̄раккхасампада̄, калйа̄н̣амиттата̄, самаджӣвита̄ [самаджӣвиката̄ (сӣ.) а. ни. 8.75]. катама̄ ча, бйаггхападжджа, ут̣т̣ха̄насампада̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто йена каммат̣т̣ха̄нена джӣвикам̣ [джӣвитам̣ (ка.)] каппети – йади касийа̄, йади ван̣иджджа̄йа, йади гораккхена, йади иссаттена [иссаттхена (сӣ. сйа̄. пӣ.)], йади ра̄джапорисена, йади сиппан̃н̃атарена – таттха даккхо хоти аналасо, татрупа̄йа̄йа вӣмам̣са̄йа саманна̄гато, алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, ут̣т̣ха̄насампада̄.
‘‘катама̄ ча, бйаггхападжджа, а̄раккхасампада̄? идха, бйаггхападжджа, кулапуттасса бхога̄ хонти ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигата̄ ба̄ха̄балапаричита̄, седа̄ваккхитта̄, дхаммика̄ дхаммаладдха̄. те а̄раккхена гуттийа̄ сампа̄дети – ‘кинти ме име бхоге нева ра̄джа̄но хареййум̣, на чора̄ хареййум̣, на агги д̣ахеййа, на удакам̣ вахеййа, на аппийа̄ да̄йа̄да̄ хареййу’нти! айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, а̄раккхасампада̄.
‘‘катама̄ ча, бйаггхападжджа, калйа̄н̣амиттата̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто йасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ пат̣ивасати, таттха йе те хонти – гахапатӣ ва̄ гахапатипутта̄ ва̄ дахара̄ ва̄ вуддхасӣлино, вуддха̄ ва̄ вуддхасӣлино, саддха̄сампанна̄, сӣласампанна̄, ча̄гасампанна̄, пан̃н̃а̄сампанна̄ – техи саддхим̣ сантит̣т̣хати саллапати са̄каччхам̣ сама̄паджджати; йатха̄рӯпа̄нам̣ саддха̄сампанна̄нам̣ саддха̄сампадам̣ анусиккхати, йатха̄рӯпа̄нам̣ сӣласампанна̄нам̣ сӣласампадам̣ анусиккхати, йатха̄рӯпа̄нам̣ ча̄гасампанна̄нам̣ ча̄гасампадам̣ анусиккхати, йатха̄рӯпа̄нам̣ пан̃н̃а̄сампанна̄нам̣ пан̃н̃а̄сампадам̣ анусиккхати. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, калйа̄н̣амиттата̄.
‘‘катама̄ ча, бйаггхападжджа, самаджӣвита̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто а̄йан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄, вайан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄, самам̣ джӣвикам̣ [самаджӣвикам̣ (сйа̄.), самаджӣвитам̣ (ка.)] каппети на̄ччога̄л̣хам̣ на̄тихӣнам̣ – ‘евам̣ ме а̄йо вайам̣ парийа̄да̄йа т̣хассати, на ча ме вайо а̄йам̣ парийа̄да̄йа т̣хассатӣ’ти. сеййатха̄пи, бйаггхападжджа, тула̄дха̄ро ва̄ тула̄дха̄рантева̄сӣ ва̄ тулам̣ паггахетва̄ джа̄на̄ти – ‘еттакена ва̄ онатам̣ [он̣атам̣ (ка.)], еттакена ва̄ унната’нти [ун̣н̣атанти (ка.)]; евамевам̣ кхо, бйаггхападжджа, кулапутто а̄йан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄, вайан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄, самам̣ джӣвикам̣ каппети на̄ччога̄л̣хам̣ на̄тихӣнам̣ – ‘евам̣ ме а̄йо вайам̣ парийа̄да̄йа т̣хассати, на ча ме вайо а̄йам̣ парийа̄да̄йа т̣хассатӣ’ти. сача̄йам̣, бйаггхападжджа, кулапутто аппа̄йо сама̄но ул̣а̄рам̣ джӣвикам̣ [джӣвитам̣ (ка.)] каппети, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘удумбаракха̄дӣва̄йам̣ [удумбаракха̄дикам̣ ва̄йам̣ (сӣ. пӣ.), удумбаракха̄дакам̣ ча̄йам̣ (сйа̄.)] кулапутто бхоге кха̄датӣ’ти. саче пана̄йам̣, бйаггхападжджа, кулапутто маха̄йо сама̄но касирам̣ джӣвикам̣ [джӣвитам̣ (ка.)] каппети, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘аджет̣т̣хамаран̣ам̣ва̄йам̣ [аджаддхума̄рикам̣ ва̄йам̣ (сӣ. пӣ.), аддхама̄ракам̣ ча̄йам̣ (сйа̄.), еттха джаддхӯти асанам̣ = бхаттабхун̃джанам̣, тасма̄ аджаддхума̄риканти анасанамаран̣анти вуттам̣ хоти. ма. ни. 1.379 адхолипийа̄ ‘‘аджаддхука’’нти падам̣ дасситам̣] кулапутто мариссатӣ’ти. йато ча кхойам̣, бйаггхападжджа, кулапутто а̄йан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄, вайан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄, самам̣ джӣвикам̣ каппети на̄ччога̄л̣хам̣ на̄тихӣнам̣ – ‘евам̣ ме а̄йо вайам̣ парийа̄да̄йа т̣хассати, на ча ме вайо а̄йам̣ парийа̄да̄йа т̣хассатӣ’ти. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, самаджӣвита̄.
‘‘евам̣ самуппанна̄нам̣, бйаггхападжджа, бхога̄нам̣ чатта̄ри апа̄йамукха̄ни хонти – иттхидхутто, сура̄дхутто, аккхадхутто, па̄памитто па̄пасаха̄йо па̄пасампаван̇ко. сеййатха̄пи, бйаггхападжджа, махато тал̣а̄касса чатта̄ри чева а̄йамукха̄ни, чатта̄ри ча апа̄йамукха̄ни. тасса пурисо йа̄ни чева а̄йамукха̄ни та̄ни пидахеййа, йа̄ни ча апа̄йамукха̄ни та̄ни вивареййа; дево ча на самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхеййа. еван̃хи тасса, бйаггхападжджа, махато тал̣а̄касса париха̄нийева па̄т̣икан̇кха̄, но вуддхи; евамевам̣, бйаггхападжджа, евам̣ самуппанна̄нам̣ бхога̄нам̣ чатта̄ри апа̄йамукха̄ни хонти – иттхидхутто, сура̄дхутто, аккхадхутто, па̄памитто па̄пасаха̄йо па̄пасампаван̇ко.
‘‘евам̣ самуппанна̄нам̣, бйаггхападжджа, бхога̄нам̣ чатта̄ри а̄йамукха̄ни хонти – на иттхидхутто, на сура̄дхутто, на аккхадхутто, калйа̄н̣амитто калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко. сеййатха̄пи, бйаггхападжджа, махато тал̣а̄касса чатта̄ри чева а̄йамукха̄ни, чатта̄ри ча апа̄йамукха̄ни. тасса пурисо йа̄ни чева а̄йамукха̄ни та̄ни вивареййа, йа̄ни ча апа̄йамукха̄ни та̄ни пидахеййа; дево ча самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхеййа. еван̃хи тасса, бйаггхападжджа, махато тал̣а̄касса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни; евамевам̣ кхо, бйаггхападжджа, евам̣ самуппанна̄нам̣ бхога̄нам̣ чатта̄ри а̄йамукха̄ни хонти – на иттхидхутто, на сура̄дхутто, на аккхадхутто, калйа̄н̣амитто калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко. име кхо, бйаггхападжджа, чатта̄ро дхамма̄ кулапуттасса дит̣т̣хадхаммахита̄йа сам̣ваттанти дит̣т̣хадхаммасукха̄йа.
‘‘чатта̄роме, бйаггхападжджа, дхамма̄ кулапуттасса сампара̄йахита̄йа сам̣ваттанти сампара̄йасукха̄йа. катаме чатта̄ро? саддха̄сампада̄, сӣласампада̄, ча̄гасампада̄, пан̃н̃а̄сампада̄. катама̄ ча, бйаггхападжджа, саддха̄сампада̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто саддхо хоти, саддахати татха̄гатасса бодхим̣ – ‘итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, саддха̄сампада̄.
‘‘катама̄ ча, бйаггхападжджа, сӣласампада̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти…пе… сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, сӣласампада̄.
‘‘катама̄ ча, бйаггхападжджа, ча̄гасампада̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто вигатамаламаччхерена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати муттача̄го пайатапа̄н̣и воссаггарато йа̄чайого да̄насам̣вибха̄гарато. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, ча̄гасампада̄.
‘‘катама̄ ча, бйаггхападжджа, пан̃н̃а̄сампада̄? идха, бйаггхападжджа, кулапутто пан̃н̃ава̄ хоти, удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа саманна̄гато арийа̄йа ниббедхика̄йа самма̄ дуккхаккхайага̄минийа̄. айам̣ вуччати, бйаггхападжджа, пан̃н̃а̄сампада̄. име кхо, бйаггхападжджа, чатта̄ро дхамма̄ кулапуттасса сампара̄йахита̄йа сам̣ваттанти сампара̄йасукха̄йа̄’’ти.
‘‘ут̣т̣ха̄та̄ каммадхеййесу, аппаматто видха̄нава̄;
самам̣ каппети джӣвикам̣ [джӣвитам̣ (ка.)], самбхатам̣ анураккхати.
‘‘саддхо сӣлена сампанно, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхаро;
ниччам̣ маггам̣ висодхети, соттха̄нам̣ сампара̄йикам̣.
‘‘иччете ат̣т̣ха дхамма̄ ча, саддхасса гхарамесино;
аккха̄та̄ саччана̄мена, убхайаттха сукха̄ваха̄.
‘‘дит̣т̣хадхаммахитаттха̄йа, сампара̄йасукха̄йа ча;
еваметам̣ гахат̣т̣ха̄нам̣, ча̄го пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хатӣ’’ти. чатуттхам̣;
5. уджджайасуттам̣
55. атха кхо уджджайо бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо уджджайо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘майам̣, бхо готама, пава̄сам̣ гантука̄ма̄. тесам̣ но бхавам̣ готамо амха̄кам̣ татха̄ дхаммам̣ десету – йе амха̄кам̣ ассу дхамма̄ дит̣т̣хадхаммахита̄йа, дит̣т̣хадхаммасукха̄йа, сампара̄йахита̄йа, сампара̄йасукха̄йа̄’’ти.
‘‘чатта̄роме, бра̄хман̣а, дхамма̄ кулапуттасса дит̣т̣хадхаммахита̄йа сам̣ваттанти, дит̣т̣хадхаммасукха̄йа. катаме чатта̄ро? ут̣т̣ха̄насампада̄, а̄раккхасампада̄, калйа̄н̣амиттата̄, самаджӣвита̄. катама̄ ча, бра̄хман̣а, ут̣т̣ха̄насампада̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто йена каммат̣т̣ха̄нена джӣвикам̣ каппети – йади касийа̄, йади ван̣иджджа̄йа, йади гораккхена, йади иссаттена, йади ра̄джапорисена, йади сиппан̃н̃атарена – таттха даккхо хоти аналасо, татрупа̄йа̄йа вӣмам̣са̄йа саманна̄гато, алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, ут̣т̣ха̄насампада̄.
‘‘катама̄ ча, бра̄хман̣а, а̄раккхасампада̄? идха, бра̄хман̣а, кулапуттасса бхога̄ хонти ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигата̄, ба̄ха̄балапаричита̄, седа̄ваккхитта̄, дхаммика̄ дхаммаладдха̄. те а̄раккхена гуттийа̄ сампа̄дети – ‘кинти ме име бхоге нева ра̄джа̄но хареййум̣, на чора̄ хареййум̣, на агги д̣ахеййа, на удакам̣ вахеййа, на аппийа̄ да̄йа̄да̄ хареййу’нти. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, а̄раккхасампада̄.
‘‘катама̄ ча, бра̄хман̣а, калйа̄н̣амиттата̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто йасмим̣ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ пат̣ивасати татра йе те хонти – гахапатӣ ва̄ гахапатипутта̄ ва̄ дахара̄ ва̄ вуддхасӣлино, вуддха̄ ва̄ вуддхасӣлино, саддха̄сампанна̄, сӣласампанна̄, ча̄гасампанна̄, пан̃н̃а̄сампанна̄ – техи саддхим̣ сантит̣т̣хати саллапати са̄каччхам̣ сама̄паджджати; йатха̄рӯпа̄нам̣ саддха̄сампанна̄нам̣ саддха̄сампадам̣ анусиккхати, йатха̄рӯпа̄нам̣ сӣласампанна̄нам̣ сӣласампадам̣ анусиккхати, йатха̄рӯпа̄нам̣ ча̄гасампанна̄нам̣ ча̄гасампадам̣ анусиккхати, йатха̄рӯпа̄нам̣ пан̃н̃а̄сампанна̄нам̣ пан̃н̃а̄сампадам̣ анусиккхати. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, калйа̄н̣амиттата̄.
‘‘катама̄ ча, бра̄хман̣а, самаджӣвита̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто а̄йан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄ вайан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄ самам̣ джӣвикам̣ каппети на̄ччога̄л̣хам̣ на̄тихӣнам̣ – ‘евам̣ ме а̄йо вайам̣ парийа̄да̄йа т̣хассати, на ча ме вайо а̄йам̣ парийа̄да̄йа т̣хассатӣ’ти. сеййатха̄пи, бра̄хман̣а, тула̄дха̄ро ва̄ тула̄дха̄рантева̄сӣ ва̄ тулам̣ паггахетва̄ джа̄на̄ти – ‘еттакена ва̄ онатам̣, еттакена ва̄ унната’нти; евамевам̣ кхо, бра̄хман̣а, кулапутто а̄йан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄ вайан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄ самам̣ джӣвикам̣ каппети на̄ччога̄л̣хам̣ на̄тихӣнам̣ – ‘евам̣ ме а̄йо вайам̣ парийа̄да̄йа т̣хассати, на ча ме вайо а̄йам̣ парийа̄да̄йа т̣хассатӣ’ти. сача̄йам̣, бра̄хман̣а, кулапутто аппа̄йо сама̄но ул̣а̄рам̣ джӣвикам̣ каппети, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘удумбаракха̄дӣва̄йам̣ кулапутто бхоге кха̄датӣ’ти. саче пана̄йам̣, бра̄хман̣а, кулапутто маха̄йо сама̄но касирам̣ джӣвикам̣ каппети, тасса бхаванти ватта̄ро – ‘аджет̣т̣хамаран̣ам̣ва̄йам̣ кулапутто мариссатӣ’ти. йато ча кхойам̣, бра̄хман̣а, кулапутто а̄йан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄ вайан̃ча бхога̄нам̣ видитва̄ самам̣ джӣвикам̣ каппети на̄ччога̄л̣хам̣ на̄тихӣнам̣ – ‘евам̣ ме а̄йо вайам̣ парийа̄да̄йа т̣хассати, на ча ме вайо а̄йам̣ парийа̄да̄йа т̣хассатӣ’ти, айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, самаджӣвита̄.
‘‘евам̣ самуппанна̄нам̣, бра̄хман̣а, бхога̄нам̣ чатта̄ри апа̄йамукха̄ни хонти – иттхидхутто, сура̄дхутто, аккхадхутто, па̄памитто па̄пасаха̄йо па̄пасампаван̇ко. сеййатха̄пи, бра̄хман̣а, махато тал̣а̄касса чатта̄ри чева а̄йамукха̄ни, чатта̄ри ча апа̄йамукха̄ни. тасса пурисо йа̄ни чева а̄йамукха̄ни та̄ни пидахеййа, йа̄ни ча апа̄йамукха̄ни та̄ни вивареййа; дево ча на самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхеййа. еван̃хи тасса бра̄хман̣а, махато тал̣а̄касса париха̄нийева па̄т̣икан̇кха̄, но вуддхи; евамевам̣ кхо, бра̄хман̣а, евам̣ самуппанна̄нам̣ бхога̄нам̣ чатта̄ри апа̄йамукха̄ни хонти – иттхидхутто, сура̄дхутто, аккхадхутто, па̄памитто па̄пасаха̄йо па̄пасампаван̇ко.
‘‘евам̣ самуппанна̄нам̣, бра̄хман̣а, бхога̄нам̣ чатта̄ри а̄йамукха̄ни хонти – на иттхидхутто, на сура̄дхутто, на аккхадхутто, калйа̄н̣амитто калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко. сеййатха̄пи, бра̄хман̣а, махато тал̣а̄касса чатта̄ри чева а̄йамукха̄ни чатта̄ри ча апа̄йамукха̄ни. тасса пурисо йа̄ни чева а̄йамукха̄ни та̄ни вивареййа, йа̄ни ча апа̄йамукха̄ни та̄ни пидахеййа; дево ча самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхеййа. еван̃хи тасса, бра̄хман̣а, махато тал̣а̄касса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни; евамевам̣ кхо, бра̄хман̣а, евам̣ самуппанна̄нам̣ бхога̄нам̣ чатта̄ри а̄йамукха̄ни хонти – на иттхидхутто…пе… калйа̄н̣асампаван̇ко. име кхо, бра̄хман̣а, чатта̄ро дхамма̄ кулапуттасса дит̣т̣хадхаммахита̄йа сам̣ваттанти дит̣т̣хадхаммасукха̄йа.
‘‘чатта̄роме, бра̄хман̣а, кулапуттасса дхамма̄ сампара̄йахита̄йа сам̣ваттанти сампара̄йасукха̄йа. катаме чатта̄ро? саддха̄сампада̄, сӣласампада̄, ча̄гасампада̄, пан̃н̃а̄сампада̄. катама̄ ча, бра̄хман̣а, саддха̄сампада̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто саддхо хоти, саддахати татха̄гатасса бодхим̣ – ‘итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄’ти. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, саддха̄сампада̄.
‘‘катама̄ ча, бра̄хман̣а, сӣласампада̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти…пе… сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, сӣласампада̄.
‘‘катама̄ ча, бра̄хман̣а, ча̄гасампада̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто вигатамаламаччхерена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати муттача̄го пайатапа̄н̣и воссаггарато йа̄чайого да̄насам̣вибха̄гарато. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, ча̄гасампада̄.
‘‘катама̄ ча, бра̄хман̣а, пан̃н̃а̄сампада̄? идха, бра̄хман̣а, кулапутто пан̃н̃ава̄ хоти…пе… самма̄ дуккхаккхайага̄минийа̄. айам̣ вуччати, бра̄хман̣а, пан̃н̃а̄сампада̄. име кхо, бра̄хман̣а, чатта̄ро дхамма̄ кулапуттасса сампара̄йахита̄йа сам̣ваттанти сампара̄йасукха̄йа̄’’ти.
‘‘ут̣т̣ха̄та̄ каммадхеййесу, аппаматто видха̄нава̄;
самам̣ каппети джӣвикам̣, самбхатам̣ анураккхати.
‘‘саддхо сӣлена сампанно, вадан̃н̃ӯ вӣтамаччхаро;
ниччам̣ маггам̣ висодхети, соттха̄нам̣ сампара̄йикам̣.
‘‘иччете ат̣т̣ха дхамма̄ ча, саддхасса гхарамесино;
аккха̄та̄ саччана̄мена, убхайаттха сукха̄ваха̄.
‘‘дит̣т̣хадхаммахитаттха̄йа, сампара̄йасукха̄йа ча;
еваметам̣ гахат̣т̣ха̄нам̣, ча̄го пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хатӣ’’ти. пан̃чамам̣;
6. бхайасуттам̣
56. ‘‘‘бхайа’нти [чӯл̣ани. кхаггависа̄н̣асуттаниддеса 137], бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘дуккха’нти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘рого’ти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘ган̣д̣о’ти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘салла’нти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘сан̇го’ти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘пан̇ко’ти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. ‘габбхо’ти, бхиккхаве, ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. касма̄ ча, бхиккхаве, ‘бхайа’нти ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣? йасма̄ ча ка̄мара̄гаратта̄йам̣, бхиккхаве, чхандара̄гавинибаддхо дит̣т̣хадхаммика̄пи бхайа̄ на паримуччати, сампара̄йика̄пи бхайа̄ на паримуччати, тасма̄ ‘бхайа’нти ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣. касма̄ ча, бхиккхаве, ‘дуккха’нти…пе… ‘рого’ти… ‘ган̣д̣о’ти… ‘салла’нти… ‘сан̇го’ти… ‘пан̇ко’ти… ‘габбхо’ти ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣? йасма̄ ча ка̄мара̄гаратта̄йам̣, бхиккхаве, чхандара̄гавинибаддхо дит̣т̣хадхаммика̄пи габбха̄ на паримуччати, сампара̄йика̄пи габбха̄ на паримуччати, тасма̄ ‘габбхо’ти ка̄ма̄наметам̣ адхивачанам̣’’.
‘‘бхайам̣ дуккхан̃ча рого ча, ган̣д̣о саллан̃ча сан̇го ча;
пан̇ко габбхо ча убхайам̣, ете ка̄ма̄ павуччанти;
йаттха сатто путхуджджано.
‘‘отин̣н̣о са̄тарӯпена, пуна габбха̄йа гаччхати;
йато ча бхиккху а̄та̄пӣ, сампаджан̃н̃ам̣ [сампаджан̃н̃о (сйа̄. ка.) сам̣. ни. 4.251 пасситаббам̣] на риччати.
‘‘со имам̣ палипатхам̣ дуггам̣, атиккамма татха̄видхо;
паджам̣ джа̄тиджарӯпетам̣, пхандама̄нам̣ авеккхатӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣;
7. пат̣хамаа̄хунеййасуттам̣
57. ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катамехи ат̣т̣хахи? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти …пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти…пе… дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; калйа̄н̣амитто хоти калйа̄н̣асаха̄йо калйа̄н̣асампаван̇ко; самма̄дит̣т̣хико хоти, самма̄дассанена саманна̄гато; чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ; анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати; диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти; а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. саттамам̣.
8. дутийаа̄хунеййасуттам̣
58. ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо хоти…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катамехи ат̣т̣хахи? идха, бхиккхаве, бхиккху сӣлава̄ хоти …пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти…пе… дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; а̄раддхавӣрийо вихарати тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу; а̄ран̃н̃ико хоти пантасена̄сано; аратиратисахо хоти, уппаннам̣ аратим̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарати; бхайабхеравасахо хоти, уппаннам̣ бхайабхеравам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарати; чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ; а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху а̄хунеййо…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. пат̣хамапуггаласуттам̣
59. ‘‘ат̣т̣химе бхиккхаве, пуггала̄ а̄хунеййа̄ па̄хунеййа̄ даккхин̣еййа̄ ан̃джаликаран̣ӣйа̄ ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса? катаме ат̣т̣ха? сота̄панно, сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно, сакада̄га̄мӣ, сакада̄га̄мипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно, ана̄га̄мӣ, ана̄га̄мипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно, араха̄, арахатта̄йа пат̣ипанно. име кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха пуггала̄ а̄хунеййа̄…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти.
‘‘чатта̄ро ча пат̣ипанна̄, чатта̄ро ча пхале т̣хита̄;
еса сан̇гхо уджубхӯто, пан̃н̃а̄сӣласама̄хито.
‘‘йаджама̄на̄нам̣ манусса̄нам̣, пун̃н̃апеккха̄на па̄н̣инам̣;
каротам̣ опадхикам̣ пун̃н̃ам̣, сан̇гхе диннам̣ махаппхала’’нти. навамам̣;
10. дутийапуггаласуттам̣
60. ‘‘ат̣т̣химе, бхиккхаве, пуггала̄ а̄хунеййа̄…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катаме ат̣т̣ха? сота̄панно, сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно…пе… араха̄, арахатта̄йа пат̣ипанно. име кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха пуггала̄ а̄хунеййа̄…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти.
‘‘чатта̄ро ча пат̣ипанна̄, чатта̄ро ча пхале т̣хита̄;
еса сан̇гхо самуккат̣т̣хо, сатта̄нам̣ ат̣т̣ха пуггала̄.
‘‘йаджама̄на̄нам̣ манусса̄нам̣, пун̃н̃апеккха̄на па̄н̣инам̣;
каротам̣ опадхикам̣ пун̃н̃ам̣, еттха диннам̣ махаппхала’’нти. дасамам̣;
готамӣвагго пат̣хамо.