6. ануруддхасуттам̣

46. екам̣ самайам̣ бхагава̄ косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ ануруддхо дива̄виха̄рам̣ гато хоти пат̣исаллӣно. атха кхо самбахула̄ мана̄пака̄йика̄ девата̄ йена̄йасма̄ ануруддхо тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо та̄ девата̄ а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ етадавочум̣ – ‘‘майам̣, бханте ануруддха, мана̄пака̄йика̄ на̄ма девата̄ тӣсу т̣ха̄несу иссарийам̣ ка̄рема васам̣ ваттема. майам̣, бханте ануруддха, йа̄дисакам̣ ван̣н̣ам̣ а̄кан̇кха̄ма та̄дисакам̣ ван̣н̣ам̣ т̣ха̄насо пат̣илабха̄ма; йа̄дисакам̣ сарам̣ а̄кан̇кха̄ма та̄дисакам̣ сарам̣ т̣ха̄насо пат̣илабха̄ма; йа̄дисакам̣ сукхам̣ а̄кан̇кха̄ма та̄дисакам̣ сукхам̣ т̣ха̄насо пат̣илабха̄ма. майам̣, бханте ануруддха, мана̄пака̄йика̄ на̄ма девата̄ имесу тӣсу т̣ха̄несу иссарийам̣ ка̄рема васам̣ ваттема̄’’ти.

атха кхо а̄йасмато ануруддхасса етадахоси – ‘‘ахо ватима̄ девата̄ сабба̄ва нӣла̄ ассу нӣлаван̣н̣а̄ нӣлаваттха̄ нӣла̄лан̇ка̄ра̄’’ти. атха кхо та̄ девата̄ а̄йасмато ануруддхасса читтаман̃н̃а̄йа сабба̄ва нӣла̄ ахесум̣ нӣлаван̣н̣а̄ нӣлаваттха̄ нӣла̄лан̇ка̄ра̄.

атха кхо а̄йасмато ануруддхасса етадахоси – ‘‘ахо ватима̄ девата̄ сабба̄ва пӣта̄ ассу…пе… сабба̄ва лохитака̄ ассу… сабба̄ва ода̄та̄ ассу ода̄таван̣н̣а̄ ода̄таваттха̄ ода̄та̄лан̇ка̄ра̄’’ти. атха кхо та̄ девата̄ а̄йасмато ануруддхасса читтаман̃н̃а̄йа сабба̄ва ода̄та̄ ахесум̣ ода̄таван̣н̣а̄ ода̄таваттха̄ ода̄та̄лан̇ка̄ра̄.

атха кхо та̄ девата̄ ека̄ ча [ко (сӣ.), ека̄ва (сйа̄. пӣ.)] га̄йи ека̄ ча [ека̄ пана (сӣ.), ека̄ва (сйа̄. пӣ.)] наччи ека̄ ча [ека̄ (сӣ.), ека̄ва (сйа̄. пӣ.)] аччхарам̣ ва̄деси. сеййатха̄пи на̄ма пан̃чан̇гикасса тӯрийасса [турийасса (сӣ. сйа̄. пӣ.)] сувинӣтасса суппат̣ипата̄л̣итасса кусалехи сусаманна̄хатасса саддо хоти ваггу ча раджанӣйо ча каманӣйо ча пеманӣйо ча маданӣйо ча; евамевам̣ та̄сам̣ девата̄нам̣ алан̇ка̄ра̄нам̣ саддо хоти ваггу ча раджанӣйо ча каманӣйо ча пеманӣйо ча маданӣйо ча. атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо индрийа̄ни оккхипи.

атха кхо та̄ девата̄ ‘‘на кхваййо ануруддхо са̄дийатӣ’’ти [са̄дайатӣти (садданӣтидха̄тума̄ла̄)] таттхевантарадха̄йим̣су. атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ ануруддхо бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘идха̄хам̣, бханте, дива̄виха̄рам̣ гато хоми пат̣исаллӣно. атха кхо, бханте, самбахула̄ мана̄пака̄йика̄ девата̄ йена̄хам̣ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. екамантам̣ т̣хита̄ кхо, бханте, та̄ девата̄ мам̣ етадавочум̣ – ‘майам̣, бханте ануруддха, мана̄пака̄йика̄ на̄ма девата̄ тӣсу т̣ха̄несу иссарийам̣ ка̄рема васам̣ ваттема. майам̣, бханте ануруддха, йа̄дисакам̣ ван̣н̣ам̣ а̄кан̇кха̄ма та̄дисакам̣ ван̣н̣ам̣ т̣ха̄насо пат̣илабха̄ма; йа̄дисакам̣ сарам̣ а̄кан̇кха̄ма та̄дисакам̣ сарам̣ т̣ха̄насо пат̣илабха̄ма; йа̄дисакам̣ сукхам̣ а̄кан̇кха̄ма та̄дисакам̣ сукхам̣ т̣ха̄насо пат̣илабха̄ма. майам̣, бханте ануруддха, мана̄пака̄йика̄ на̄ма девата̄ имесу тӣсу т̣ха̄несу иссарийам̣ ка̄рема васам̣ ваттема̄’ти. тасса майхам̣, бханте, етадахоси – ‘ахо ватима̄ девата̄ сабба̄ва нӣла̄ ассу нӣлаван̣н̣а̄ нӣлаваттха̄ нӣла̄лан̇ка̄ра̄’ти. атха кхо, бханте, та̄ девата̄ мама читтаман̃н̃а̄йа сабба̄ва нӣла̄ ахесум̣ нӣлаван̣н̣а̄ нӣлаваттха̄ нӣла̄лан̇ка̄ра̄.

‘‘тасса майхам̣, бханте, етадахоси – ‘ахо ватима̄ девата̄ сабба̄ва пӣта̄ ассу…пе… сабба̄ва лохитака̄ ассу…пе… сабба̄ва ода̄та̄ ассу ода̄таван̣н̣а̄ ода̄таваттха̄ ода̄та̄лан̇ка̄ра̄’ти. атха кхо, бханте, та̄ девата̄ мама читтаман̃н̃а̄йа сабба̄ва ода̄та̄ ахесум̣ ода̄таван̣н̣а̄ ода̄таваттха̄ ода̄та̄лан̇ка̄ра̄.

‘‘атха кхо, бханте, та̄ девата̄ ека̄ ча га̄йи ека̄ ча наччи ека̄ ча аччхарам̣ ва̄деси. сеййатха̄пи на̄ма пан̃чан̇гикасса тӯрийасса сувинӣтасса суппат̣ипата̄л̣итасса кусалехи сусаманна̄хатасса саддо хоти ваггу ча раджанӣйо ча каманӣйо ча пеманӣйо ча маданӣйо ча; евамевам̣ та̄сам̣ девата̄нам̣ алан̇ка̄ра̄нам̣ саддо хоти ваггу ча раджанӣйо ча каманӣйо ча пеманӣйо ча маданӣйо ча. атха кхва̄хам̣, бханте, индрийа̄ни оккхипим̣.

‘‘атха кхо, бханте, та̄ девата̄ ‘на кхваййо ануруддхо са̄дийатӣ’ти таттхевантарадха̄йим̣су. катихи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мана̄пака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджатӣ’’ти?

‘‘ат̣т̣хахи кхо, ануруддха, дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мана̄пака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. катамехи ат̣т̣хахи? идха, ануруддха, ма̄туга̄мо йасса ма̄та̄питаро бхаттуно денти аттхака̄ма̄ хитесино анукампака̄ анукампам̣ упа̄да̄йа тасса хоти пуббут̣т̣ха̄йинӣ паччха̄нипа̄тинӣ кин̇ка̄рапат̣исса̄винӣ мана̄пача̄ринӣ пийава̄динӣ.

‘‘йе те бхатту гаруно [гуруно (ка.)] хонти – ма̄та̄ти ва̄ пита̄ти ва̄ саман̣абра̄хман̣а̄ти ва̄ – те саккароти, гарум̣ кароти [гарукароти (сӣ. сйа̄. пӣ.)], ма̄нети, пӯджети, аббха̄гате ча а̄санодакена пат̣ипӯджети.

‘‘йе те бхатту аббхантара̄ камманта̄ – ун̣н̣а̄ти ва̄ каппа̄са̄ти ва̄ – таттха даккха̄ хоти аналаса̄ татрупа̄йа̄йа [татрӯпа̄йа̄йа (сӣ.), а. ни. 4.35; 11.14] вӣмам̣са̄йа саманна̄гата̄ алам̣ ка̄тум̣ алам̣ сам̣видха̄тум̣.

‘‘йо со бхатту аббхантаро антоджано – да̄са̄ти ва̄ песса̄ти ва̄ каммакара̄ти ва̄ – тесам̣ катан̃ча катато джа̄на̄ти акатан̃ча акатато джа̄на̄ти, гила̄нака̄нан̃ча бала̄балам̣ джа̄на̄ти кха̄данӣйам̣ бходжанӣйан̃часса паччам̣сена [паччайена (сйа̄.), паччаттам̣сена (ка.) а. ни. 5.33] сам̣вибхаджати.

‘‘йам̣ бхатту а̄харати дханам̣ ва̄ дхан̃н̃ам̣ ва̄ джа̄тарӯпам̣ ва̄ там̣ а̄раккхена гуттийа̄ сампа̄дети, таттха ча хоти адхуттӣ атхенӣ асон̣д̣ӣ авина̄сика̄.

‘‘упа̄сика̄ кхо пана хоти буддхам̣ саран̣ам̣ гата̄ дхаммам̣ саран̣ам̣ гата̄ сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гата̄.

‘‘сӣлаватӣ кхо пана хоти – па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирата̄, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирата̄, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирата̄, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирата̄, сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирата̄.

‘‘ча̄гаватӣ кхо пана хоти. вигатамаламаччхерена четаса̄ ага̄рам̣ аджджха̄васати муттача̄га̄ [муттача̄гӣ (сйа̄.)] пайатапа̄н̣инӣ [пайатапа̄н̣и (сӣ.), пайатапа̄н̣ӣ (сйа̄. пӣ. ка.)] воссаггарата̄ йа̄чайога̄ да̄насам̣вибха̄гарата̄.

‘‘имехи кхо, ануруддха, ат̣т̣хахи дхаммехи саманна̄гато ма̄туга̄мо ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мана̄пака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджатӣ’’ти.

‘‘йо нам̣ бхарати саббада̄, ниччам̣ а̄та̄пи уссуко;

там̣ саббака̄мадам̣ [там̣ саббака̄махарам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.) саббака̄махарам̣ (а. ни. 5.33] посам̣, бхатта̄рам̣ на̄тиман̃н̃ати.

‘‘на ча̄пи соттхи бхатта̄рам̣, исса̄ва̄дена росайе;

бхатту ча гаруно саббе, пат̣ипӯджети пан̣д̣ита̄.

‘‘ут̣т̣ха̄хика̄ [ут̣т̣ха̄йика̄ (ка.)] аналаса̄, сан̇гахитапариджджана̄;

бхатту мана̄пам̣ чарати, самбхатам̣ анураккхати.

‘‘йа̄ евам̣ ваттати на̄рӣ, бхатту чхандаваса̄нуга̄;

мана̄па̄ на̄ма те [мана̄пака̄йика̄ (сӣ. ка.)] дева̄, йаттха са̄ упападжджатӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣;