4. да̄навагго
1. пат̣хамада̄насуттам̣
31. [дӣ. ни. 3.336] ‘‘ат̣т̣хима̄ни, бхиккхаве, да̄на̄ни. катама̄ни ат̣т̣ха? а̄саджджа да̄нам̣ дети, бхайа̄ да̄нам̣ дети, ‘ада̄си ме’ти да̄нам̣ дети, ‘дассати ме’ти да̄нам̣ дети, ‘са̄ху да̄на’нти да̄нам̣ дети, ‘ахам̣ пача̄ми, име на пачанти; на̄раха̄ми пачанто апачанта̄нам̣ да̄нам̣ ада̄ту’нти да̄нам̣ дети, ‘имам̣ ме да̄нам̣ дадато калйа̄н̣о киттисаддо аббхуггаччхатӣ’ти да̄нам̣ дети, читта̄лан̇ка̄рачиттапариккха̄раттхам̣ да̄нам̣ дети. има̄ни кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха да̄на̄нӣ’’ти. пат̣хамам̣.
2. дутийада̄насуттам̣
32. [катха̄. 480] ‘‘саддха̄ хирийам̣ кусалан̃ча да̄нам̣,
дхамма̄ ете саппуриса̄нуйа̄та̄;
етан̃хи маггам̣ дивийам̣ ваданти,
етена хи гаччхати девалока’’нти. дутийам̣;
3. да̄наваттхусуттам̣
33. ‘‘ат̣т̣хима̄ни, бхиккхаве, да̄наваттхӯни. катама̄ни ат̣т̣ха? чханда̄ да̄нам̣ дети, доса̄ да̄нам̣ дети, моха̄ да̄нам̣ дети, бхайа̄ да̄нам̣ дети, ‘диннапуббам̣ катапуббам̣ питупита̄махехи, на̄раха̄ми пора̄н̣ам̣ кулавам̣сам̣ ха̄пету’нти да̄нам̣ дети, ‘има̄хам̣ да̄нам̣ датва̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджисса̄мӣ’ти да̄нам̣ дети, ‘имам̣ ме да̄нам̣ дадато читтам̣ пасӣдати, аттаманата̄ соманассам̣ упаджа̄йатӣ’ти да̄нам̣ дети, читта̄лан̇ка̄рачиттапариккха̄раттхам̣ да̄нам̣ дети. има̄ни кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха да̄наваттхӯнӣ’’ти. татийам̣.
4. кхеттасуттам̣
34. ‘‘ат̣т̣хан̇гасаманна̄гате, бхиккхаве, кхетте бӣджам̣ вуттам̣ на махаппхалам̣ хоти на махасса̄дам̣ на пха̄тисеййам̣ [на пха̄тисеййанти (сӣ. сйа̄. ка.), на пха̄тисеййа̄ (каттхачи)]. катхам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гате? идха, бхиккхаве, кхеттам̣ унна̄манинна̄ми ча хоти, па̄са̄н̣асаккхарикан̃ча хоти, ӯсаран̃ча хоти, на ча гамбхӣраситам̣ хоти, на а̄йасампаннам̣ хоти, на апа̄йасампаннам̣ хоти, на ма̄тика̄сампаннам̣ хоти, на марийа̄дасампаннам̣ хоти. евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гате, бхиккхаве, кхетте бӣджам̣ вуттам̣ на махаппхалам̣ хоти на махасса̄дам̣ на пха̄тисеййам̣.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатесу саман̣абра̄хман̣есу да̄нам̣ диннам̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣ на маха̄джутикам̣ на маха̄виппха̄рам̣. катхам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатесу? идха, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ хонти, миччха̄сан̇каппа̄, миччха̄ва̄ча̄, миччха̄камманта̄, миччха̄а̄джӣва̄, миччха̄ва̄йа̄ма̄, миччха̄сатино, миччха̄сама̄дхино. евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатесу, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣есу да̄нам̣ диннам̣ на махаппхалам̣ хоти на маха̄нисам̣сам̣ на маха̄джутикам̣ на маха̄виппха̄рам̣.
‘‘ат̣т̣хан̇гасаманна̄гате, бхиккхаве, кхетте бӣджам̣ вуттам̣ махаппхалам̣ хоти махасса̄дам̣ пха̄тисеййам̣. катхам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гате? идха, бхиккхаве, кхеттам̣ анунна̄ма̄нинна̄ми ча хоти, апа̄са̄н̣асаккхарикан̃ча хоти, анӯсаран̃ча хоти, гамбхӣраситам̣ хоти, а̄йасампаннам̣ хоти, апа̄йасампаннам̣ хоти, ма̄тика̄сампаннам̣ хоти, марийа̄дасампаннам̣ хоти. евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гате, бхиккхаве, кхетте бӣджам̣ вуттам̣ махаппхалам̣ хоти махасса̄дам̣ пха̄тисеййам̣.
‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатесу саман̣абра̄хман̣есу да̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣сам̣ маха̄джутикам̣ маха̄виппха̄рам̣. катхам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатесу? идха, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣а̄ самма̄дит̣т̣хика̄ хонти, самма̄сан̇каппа̄, самма̄ва̄ча̄, самма̄камманта̄, самма̄а̄джӣва̄, самма̄ва̄йа̄ма̄, самма̄сатино, самма̄сама̄дхино. евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатесу, бхиккхаве, саман̣абра̄хман̣есу да̄нам̣ диннам̣ махаппхалам̣ хоти маха̄нисам̣сам̣ маха̄джутикам̣ маха̄виппха̄ра’’нти.
‘‘йатха̄пи кхетте сампанне, павутта̄ бӣджасампада̄;
деве сампа̄дайантамхи [сан̃джа̄йантамхи (ка.)], хоти дхан̃н̃асса сампада̄.
‘‘анӣтисампада̄ хоти, вирӯл̣хӣ бхавати сампада̄;
вепулласампада̄ хоти, пхалам̣ ве хоти сампада̄.
‘‘евам̣ сампаннасӣлесу, динна̄ бходжанасампада̄;
сампада̄нам̣ упанети, сампаннам̣ хисса там̣ катам̣.
‘‘тасма̄ сампадама̄кан̇кхӣ, сампаннаттхӯдха пуггало;
сампаннапан̃н̃е севетха, евам̣ иджджханти сампада̄.
‘‘виджджа̄чаран̣асампанне, ладдха̄ читтасса сампадам̣;
кароти каммасампадам̣, лабхати чаттхасампадам̣.
‘‘локам̣ н̃атва̄ йатха̄бхӯтам̣, паппуййа дит̣т̣хисампадам̣;
маггасампадама̄гамма, йа̄ти сампаннама̄насо.
‘‘одхунитва̄ малам̣ саббам̣, патва̄ нибба̄насампадам̣;
муччати саббадуккхехи, са̄ хоти саббасампада̄’’ти. чатуттхам̣;
5. да̄нӯпапаттисуттам̣
35. [дӣ. ни. 3.337] ‘‘ат̣т̣хима̄, бхиккхаве, да̄нӯпапаттийо. катама̄ ат̣т̣ха? идха, бхиккхаве, екаччо да̄нам̣ дети саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ сеййа̄васатхападӣпеййам̣. со йам̣ дети там̣ пачча̄сӣсати [пачча̄сим̣сати (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. со пассати кхаттийамаха̄са̄ле ва̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ле ва̄ гахапатимаха̄са̄ле ва̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппите саман̇гӣбхӯте парича̄райама̄не. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ кхаттийамаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ гахапатимаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти! со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса там̣ читтам̣ хӣне вимуттам̣ [хӣнедхимуттам̣ (сйа̄. пӣ.) вимуттанти адхимуттам̣, вимуттанти ва̄ виссат̣т̣хам̣ (т̣ӣка̄сам̣ван̣н̣ана̄)], уттари абха̄витам̣, татрӯпапаттийа̄ сам̣ваттати. ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ кхаттийамаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ гахапатимаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ сахабйатам̣ упападжджати. тан̃ча кхо сӣлавато вада̄ми, но дуссӣласса. иджджхати, бхиккхаве, сӣлавато четопан̣идхи висуддхатта̄.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо да̄нам̣ дети саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ сеййа̄васатхападӣпеййам̣. со йам̣ дети там̣ пачча̄сӣсати. тасса сутам̣ хоти – ‘ча̄тумаха̄ра̄джика̄ [ча̄туммаха̄ра̄джика̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄’ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса там̣ читтам̣ хӣне вимуттам̣, уттари абха̄витам̣, татрӯпапаттийа̄ сам̣ваттати. ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. тан̃ча кхо сӣлавато вада̄ми, но дуссӣласса. иджджхати, бхиккхаве, сӣлавато четопан̣идхи висуддхатта̄.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо да̄нам̣ дети саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ сеййа̄васатхападӣпеййам̣. со йам̣ дети там̣ пачча̄сӣсати. тасса сутам̣ хоти – та̄ватим̣са̄ дева̄…пе… йа̄ма̄ дева̄… тусита̄ дева̄… нимма̄наратӣ дева̄… параниммитавасаваттӣ дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ параниммитавасаваттӣнам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса там̣ читтам̣ хӣне вимуттам̣, уттари абха̄витам̣, татрӯпапаттийа̄ сам̣ваттати. ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ параниммитавасаваттӣнам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. тан̃ча кхо сӣлавато вада̄ми, но дуссӣласса. иджджхати, бхиккхаве, сӣлавато четопан̣идхи висуддхатта̄.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо да̄нам̣ дети саман̣асса ва̄ бра̄хман̣асса ва̄ аннам̣ па̄нам̣ ваттхам̣ йа̄нам̣ ма̄ла̄гандхавилепанам̣ сеййа̄васатхападӣпеййам̣. со йам̣ дети там̣ пачча̄сӣсати. тасса сутам̣ хоти – ‘брахмака̄йика̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄’ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахмака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса там̣ читтам̣ хӣне вимуттам̣, уттари абха̄витам̣, татрӯпапаттийа̄ сам̣ваттати. ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ брахмака̄йика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. тан̃ча кхо сӣлавато вада̄ми, но дуссӣласса; вӣтара̄гасса, но сара̄гасса. иджджхати, бхиккхаве, сӣлавато четопан̣идхи вӣтара̄гатта̄. има̄ кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха да̄нӯпапаттийо’’ти. пан̃чамам̣.
6. пун̃н̃акирийаваттхусуттам̣
36. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, пун̃н̃акирийаваттхӯни. катама̄ни тӣн̣и? да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху [пун̃н̃акирийаваттхум̣ (сӣ. пӣ.) евамупарипи], сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттху. идха, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху париттам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху париттам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ [пун̃н̃акирийаваттху (сйа̄.)] на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мануссадобхагйам̣ упападжджати.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху маттасо катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху маттасо катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мануссасобхагйам̣ упападжджати.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. татра, бхиккхаве, чатта̄ро маха̄ра̄джа̄но да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, ча̄тумаха̄ра̄джике деве дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣ханти – диббена а̄йуна̄, диббена ван̣н̣ена, диббена сукхена, диббена йасена, диббена а̄дхипатеййена, диббехи рӯпехи, диббехи саддехи, диббехи гандхехи, диббехи расехи, диббехи пхот̣т̣хаббехи.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ та̄ватим̣са̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. татра, бхиккхаве, сакко дева̄наминдо да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄ сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄ та̄ватим̣се деве дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣ха̄ти – диббена а̄йуна̄…пе… диббехи пхот̣т̣хаббехи.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ йа̄ма̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. татра, бхиккхаве, суйа̄мо девапутто да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, йа̄ме деве дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣ха̄ти – диббена а̄йуна̄…пе… диббехи пхот̣т̣хаббехи.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ тусита̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. татра, бхиккхаве, сантусито девапутто да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, тусите деве дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣ха̄ти – диббена а̄йуна̄…пе… диббехи пхот̣т̣хаббехи.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ нимма̄наратӣнам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. татра, бхиккхаве, суниммито девапутто да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, нимма̄наратӣдеве дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣ха̄ти – диббена а̄йуна̄…пе… диббехи пхот̣т̣хаббехи.
‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттху адхиматтам̣ катам̣ хоти, бха̄вана̄майам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ на̄бхисамбхоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ параниммитавасаваттӣнам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджати. татра, бхиккхаве, васаваттӣ девапутто да̄намайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, сӣламайам̣ пун̃н̃акирийаваттхум̣ атирекам̣ каритва̄, параниммитавасаваттӣдеве дасахи т̣ха̄нехи адхиган̣ха̄ти – диббена а̄йуна̄, диббена ван̣н̣ена, диббена сукхена, диббена йасена, диббена а̄дхипатеййена, диббехи рӯпехи, диббехи саддехи, диббехи гандхехи, диббехи расехи, диббехи пхот̣т̣хаббехи. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и пун̃н̃акирийаваттхӯнӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. саппурисада̄насуттам̣
37. ‘‘ат̣т̣хима̄ни, бхиккхаве, саппурисада̄на̄ни. катама̄ни ат̣т̣ха? сучим̣ дети, пан̣ӣтам̣ дети, ка̄лена дети, каппийам̣ дети, вичеййа дети, абхин̣хам̣ дети, дадам̣ читтам̣ паса̄дети, датва̄ аттамано хоти. има̄ни кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха саппурисада̄на̄нӣ’’ти.
‘‘сучим̣ пан̣ӣтам̣ ка̄лена, каппийам̣ па̄набходжанам̣;
абхин̣хам̣ дада̄ти да̄нам̣, сукхеттесу [сукхетте (сӣ. пӣ.)] брахмача̄рису.
‘‘нева [на ча (сӣ. пӣ.)] виппат̣иса̄рисса, чаджитва̄ а̄мисам̣ бахум̣;
евам̣ динна̄ни да̄на̄ни, ван̣н̣айанти випассино.
‘‘евам̣ йаджитва̄ медха̄вӣ, саддхо муттена четаса̄;
абйа̄баджджхам̣ [абйа̄паджджхам̣ (ка.) а. ни. 4.40; 6.37] сукхам̣ локам̣, пан̣д̣ито упападжджатӣ’’ти. саттамам̣;
8. саппурисасуттам̣
38. ‘‘саппурисо, бхиккхаве, куле джа̄йама̄но бахуно джанасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти – ма̄та̄питӯнам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, путтада̄расса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, да̄сакаммакарапорисасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, митта̄мачча̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, пуббапета̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, ран̃н̃о аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, девата̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, маха̄мегхо саббасасса̄ни сампа̄денто бахуно джанасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа [хита̄йа…пе… (сйа̄. ка.)] хоти; евамевам̣ кхо, бхиккхаве, саппурисо куле джа̄йама̄но бахуно джанасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти – ма̄та̄питӯнам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, путтада̄расса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, да̄сакаммакарапорисасса аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, митта̄мачча̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, пуббапета̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, ран̃н̃о аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, девата̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хоти, саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа хотӣ’’ти.
‘‘бахӯнам̣ [бахуннам̣ (сӣ. пӣ.)] вата аттха̄йа, саппан̃н̃о гхарама̄васам̣;
ма̄тарам̣ питарам̣ пуббе, раттиндиваматандито.
‘‘пӯджети сахадхаммена, пуббекатамануссарам̣;
ана̄га̄ре паббаджите, апаче брахмача̄райо [брахмача̄рино (сйа̄.)].
‘‘нивит̣т̣хасаддхо пӯджети, н̃атва̄ дхамме ча песало [песале (ка.)];
ран̃н̃о хито девахито, н̃а̄тӣнам̣ сакхинам̣ хито.
‘‘саббесам̣ [саббесу (ка.)] со [са (сйа̄. пӣ. ка.)] хито хоти, саддхамме суппатит̣т̣хито;
винеййа маччхерамалам̣, са локам̣ бхаджате сива’’нти. ат̣т̣хамам̣;
9. абхисандасуттам̣
39. ‘‘ат̣т̣химе, бхиккхаве, пун̃н̃а̄бхисанда̄ кусала̄бхисанда̄ сукхасса̄ха̄ра̄ соваггика̄ сукхавипа̄ка̄ саггасам̣ваттаника̄, ит̣т̣ха̄йа канта̄йа мана̄па̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттанти. катаме ат̣т̣ха? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако буддхам̣ саран̣ам̣ гато хоти. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро соваггико сукхавипа̄ко саггасам̣ваттанико, ит̣т̣ха̄йа канта̄йа мана̄па̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако дхаммам̣ саран̣ам̣ гато хоти. айам̣, бхиккхаве, дутийо пун̃н̃а̄бхисандо…пе… сам̣ваттати.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато хоти. айам̣, бхиккхаве, татийо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро соваггико сукхавипа̄ко саггасам̣ваттанико, ит̣т̣ха̄йа канта̄йа мана̄па̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати.
[катха̄. 480] ‘‘пан̃чима̄ни, бхиккхаве, да̄на̄ни маха̄да̄на̄ни агган̃н̃а̄ни раттан̃н̃а̄ни вам̣сан̃н̃а̄ни пора̄н̣а̄ни асам̣кин̣н̣а̄ни асам̣кин̣н̣апубба̄ни, на сам̣кийанти на сам̣кийиссанти, аппат̣икут̣т̣ха̄ни [аппатикут̣т̣ха̄ни (сӣ.)] саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. катама̄ни пан̃ча? идха, бхиккхаве, арийаса̄вако па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти. па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато, бхиккхаве, арийаса̄вако апарима̄н̣а̄нам̣ сатта̄нам̣ абхайам̣ дети, аверам̣ дети, абйа̄баджджхам̣ [абйа̄паджджхам̣ (ка.) евамупарипи] дети. апарима̄н̣а̄нам̣ сатта̄нам̣ абхайам̣ датва̄ аверам̣ датва̄ абйа̄баджджхам̣ датва̄ апарима̄н̣асса абхайасса аверасса абйа̄баджджхасса бха̄гӣ хоти. идам̣, бхиккхаве, пат̣хамам̣ да̄нам̣ маха̄да̄нам̣ агган̃н̃ам̣ раттан̃н̃ам̣ вам̣сан̃н̃ам̣ пора̄н̣ам̣ асам̣кин̣н̣ам̣ асам̣кин̣н̣апуббам̣, на сам̣кийати на сам̣кийиссати, аппат̣икут̣т̣хам̣ саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. айам̣, бхиккхаве, чатуттхо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро соваггико сукхавипа̄ко саггасам̣ваттанико, ит̣т̣ха̄йа канта̄йа мана̄па̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, арийаса̄вако адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти…пе… ка̄месумиччха̄ча̄рам̣ паха̄йа ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти…пе… муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти…пе… сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄нам̣ паха̄йа сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти. сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато, бхиккхаве, арийаса̄вако апарима̄н̣а̄нам̣ сатта̄нам̣ абхайам̣ дети аверам̣ дети абйа̄баджджхам̣ дети. апарима̄н̣а̄нам̣ сатта̄нам̣ абхайам̣ датва̄ аверам̣ датва̄ абйа̄баджджхам̣ датва̄, апарима̄н̣асса абхайасса аверасса абйа̄баджджхасса бха̄гӣ хоти. идам̣, бхиккхаве, пан̃чамам̣ да̄нам̣ маха̄да̄нам̣ агган̃н̃ам̣ раттан̃н̃ам̣ вам̣сан̃н̃ам̣ пора̄н̣ам̣ асам̣кин̣н̣ам̣ асам̣кин̣н̣апуббам̣, на сам̣кийати на сам̣кийиссати, аппат̣икут̣т̣хам̣ саман̣ехи бра̄хман̣ехи вин̃н̃ӯхи. айам̣ кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хамо пун̃н̃а̄бхисандо кусала̄бхисандо сукхасса̄ха̄ро соваггико сукхавипа̄ко саггасам̣ваттанико, ит̣т̣ха̄йа канта̄йа мана̄па̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттати. име кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха пун̃н̃а̄бхисанда̄ кусала̄бхисанда̄ сукхасса̄ха̄ра̄ соваггика̄ сукхавипа̄ка̄ саггасам̣ваттаника̄, ит̣т̣ха̄йа канта̄йа мана̄па̄йа хита̄йа сукха̄йа сам̣ваттантӣ’’ти. навамам̣.
10. дуччаритавипа̄касуттам̣
40. ‘‘па̄н̣а̄типа̄то, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато нирайасам̣ваттанико тираччха̄найонисам̣ваттанико петтивисайасам̣ваттанико. йо саббалахусо [саббалахусоти саббалахуко (сйа̄. ат̣т̣ха.)] па̄н̣а̄типа̄тасса випа̄ко, мануссабхӯтасса аппа̄йукасам̣ваттанико хоти.
‘‘адинна̄да̄нам̣, бхиккхаве, а̄севитам̣ бха̄витам̣ бахулӣкатам̣ нирайасам̣ваттаникам̣ тираччха̄найонисам̣ваттаникам̣ петтивисайасам̣ваттаникам̣. йо саббалахусо адинна̄да̄насса випа̄ко, мануссабхӯтасса бхогабйасанасам̣ваттанико хоти.
‘‘ка̄месумиччха̄ча̄ро, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато нирайасам̣ваттанико тираччха̄найонисам̣ваттанико петтивисайасам̣ваттанико. йо саббалахусо ка̄месумиччха̄ча̄расса випа̄ко, мануссабхӯтасса сапаттаверасам̣ваттанико хоти.
‘‘муса̄ва̄до, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато нирайасам̣ваттанико тираччха̄найонисам̣ваттанико петтивисайасам̣ваттанико. йо саббалахусо муса̄ва̄дасса випа̄ко, мануссабхӯтасса абхӯтаббхаккха̄насам̣ваттанико хоти.
‘‘писун̣а̄, бхиккхаве, ва̄ча̄ а̄севита̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ нирайасам̣ваттаника̄ тираччха̄найонисам̣ваттаника̄ петтивисайасам̣ваттаника̄. йо саббалахусо писун̣а̄йа ва̄ча̄йа випа̄ко, мануссабхӯтасса миттехи бхеданасам̣ваттанико хоти.
‘‘пхаруса̄, бхиккхаве, ва̄ча̄ а̄севита̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ нирайасам̣ваттаника̄ тираччха̄найонисам̣ваттаника̄ петтивисайасам̣ваттаника̄. йо саббалахусо пхаруса̄йа ва̄ча̄йа випа̄ко, мануссабхӯтасса амана̄пасаддасам̣ваттанико хоти.
‘‘сампхаппала̄по, бхиккхаве, а̄севито бха̄вито бахулӣкато нирайасам̣ваттанико тираччха̄найонисам̣ваттанико петтивисайасам̣ваттанико. йо саббалахусо сампхаппала̄пасса випа̄ко, мануссабхӯтасса ана̄деййава̄ча̄сам̣ваттанико хоти.
‘‘сура̄мерайапа̄нам̣, бхиккхаве, а̄севитам̣ бха̄витам̣ бахулӣкатам̣ нирайасам̣ваттаникам̣ тираччха̄найонисам̣ваттаникам̣ петтивисайасам̣ваттаникам̣. йо саббалахусо сура̄мерайапа̄насса випа̄ко, мануссабхӯтасса умматтакасам̣ваттанико хотӣ’’ти. дасамам̣.
да̄навагго чатуттхо.