3. гахапативагго
1. пат̣хамауггасуттам̣
21. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи [аббхутадхаммехи (сйа̄. ка.)] саманна̄гатам̣ уггам̣ гахапатим̣ веса̄ликам̣ дха̄ретха̄’’ти. идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ па̄виси.
атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена уггасса гахапатино веса̄ликасса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо угго гахапати веса̄лико йена со бхиккху тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ бхиккхум̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо уггам̣ гахапатим̣ веса̄ликам̣ со бхиккху етадавоча –
‘‘ат̣т̣хахи кхо твам̣, гахапати, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като. катаме те, гахапати, ат̣т̣ха аччхарийа̄ аббхута̄ дхамма̄, йехи твам̣ саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като’’ти? ‘‘на кхо ахам̣, бханте, джа̄на̄ми – катамехи ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄катоти. апи ча, бханте, йе ме ат̣т̣ха аччхарийа̄ аббхута̄ дхамма̄ сам̣виджджанти, там̣ сун̣охи, са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, гахапатӣ’’ти кхо со бхиккху уггасса гахапатино веса̄ликасса паччассоси. угго гахапати веса̄лико етадавоча – ‘‘йада̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ пат̣хамам̣ дӯратова аддасам̣; саха дассаненева ме, бханте, бхагавато читтам̣ пасӣди. айам̣ кхо ме, бханте, пат̣хамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати’’.
‘‘со кхо ахам̣, бханте, пасанначитто бхагавантам̣ пайирупа̄сим̣. тасса ме бхагава̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси, сеййатхидам̣ – да̄накатхам̣ сӣлакатхам̣ саггакатхам̣; ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесам̣, неккхамме а̄нисам̣сам̣ пака̄сеси. йада̄ мам̣ бхагава̄ ан̃н̃а̄си каллачиттам̣ мудучиттам̣ винӣваран̣ачиттам̣ удаггачиттам̣ пасанначиттам̣, атха йа̄ буддха̄нам̣ са̄муккам̣сика̄ дхаммадесана̄ там̣ пака̄сеси – дуккхам̣, самудайам̣, ниродхам̣, маггам̣. сеййатха̄пи на̄ма суддхам̣ ваттхам̣ апагатака̄л̣акам̣ саммадева раджанам̣ пат̣игган̣хеййа; евамевам̣ кхо ме тасмим̣йева а̄сане вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – ‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамма’нти. со кхо ахам̣, бханте, дит̣т̣хадхаммо паттадхаммо видитадхаммо парийога̄л̣хадхаммо тин̣н̣авичикиччхо вигатакатхам̣катхо веса̄раджджаппатто апараппаччайо саттхуса̄сане таттхева буддхан̃ча дхамман̃ча сан̇гхан̃ча саран̣ам̣ агама̄сим̣, брахмачарийапан̃чама̄ни ча сиккха̄пада̄ни сама̄дийим̣. айам̣ кхо ме, бханте, дутийо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘тасса майхам̣, бханте, чатассо кома̄рийо паджа̄патийо ахесум̣. атха кхва̄хам̣, бханте, йена та̄ паджа̄патийо тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ та̄ паджа̄патийо етадавачам̣ – ‘майа̄ кхо, бхагинийо, брахмачарийапан̃чама̄ни сиккха̄пада̄ни сама̄динна̄ни [сама̄дин̣н̣а̄ни (сӣ. ка.)]. йа̄ иччхати са̄ идхева бхоге ча бхун̃джату пун̃н̃а̄ни ча кароту, сака̄ни ва̄ н̃а̄тикула̄ни гаччхату. хоти ва̄ пана пуриса̄дхиппа̄йо, касса во даммӣ’ти? евам̣ вутте са̄, бханте, джет̣т̣ха̄ паджа̄пати мам̣ етадавоча – ‘иттханна̄масса мам̣, аййапутта, пурисасса дехӣ’ти. атха кхо ахам̣, бханте, там̣ пурисам̣ паккоса̄петва̄ ва̄мена хаттхена паджа̄патим̣ гахетва̄ даккхин̣ена хаттхена бхин̇га̄рам̣ гахетва̄ тасса пурисасса он̣оджесим̣. кома̄рим̣ кхо пана̄хам̣, бханте, да̄рам̣ париччаджанто на̄бхиджа̄на̄ми читтасса ан̃н̃атхаттам̣. айам̣ кхо ме, бханте, татийо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘сам̣виджджанти кхо пана ме, бханте, куле бхога̄. те ча кхо аппат̣ивибхатта̄ сӣлавантехи калйа̄н̣адхаммехи. айам̣ кхо ме, бханте, чатуттхо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘йам̣ кхо пана̄хам̣, бханте, бхиккхум̣ пайирупа̄са̄ми; саккаччам̣йева пайирупа̄са̄ми, но асаккаччам̣. айам̣ кхо ме, бханте, пан̃чамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘со че, бханте, ме а̄йасма̄ дхаммам̣ десети; саккаччам̣йева сун̣оми, но асаккаччам̣. но че ме со а̄йасма̄ дхаммам̣ десети, ахамасса дхаммам̣ десеми. айам̣ кхо ме, бханте чхат̣т̣хо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘аначчхарийам̣ кхо пана мам̣, бханте, девата̄ упасан̇камитва̄ а̄роченти – ‘сва̄ккха̄то, гахапати, бхагавата̄ дхаммо’ти. евам̣ вутте ахам̣, бханте, та̄ девата̄ евам̣ вада̄ми – ‘вадеййа̄тха ва̄ евам̣ кхо тумхе девата̄ но ва̄ вадеййа̄тха, атха кхо сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо’ти. на кхо пана̄хам̣, бханте, абхиджа̄на̄ми татонида̄нам̣ читтасса уннатим̣ [ун̣н̣атим̣ (ка.) дха. са. 1121; вибха. 843, 845 пасситаббам̣] – ‘мам̣ ва̄ девата̄ упасан̇каманти, ахам̣ ва̄ девата̄хи саддхим̣ саллапа̄мӣ’ти. айам̣ кхо ме, бханте, саттамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘йа̄нима̄ни, бханте, бхагавата̄ десита̄ни пан̃чорамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни, на̄хам̣ тесам̣ кин̃чи аттани аппахӣнам̣ саманупасса̄ми. айам̣ кхо ме, бханте, ат̣т̣хамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати. име кхо ме, бханте, ат̣т̣ха аччхарийа̄ аббхута̄ дхамма̄ сам̣виджджанти. на ча кхо ахам̣ джа̄на̄ми – катамехи ча̄хам̣ [катамехипахам̣ (сӣ.), катамехипа̄хам̣ (пӣ. ка.)] ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като’’ти.
атха кхо со бхиккху уггасса гахапатино веса̄ликасса нивесане пин̣д̣апа̄там̣ гахетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо со бхиккху паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху йа̄ватако ахоси уггена гахапатина̄ веса̄ликена саддхим̣ катха̄салла̄по, там̣ саббам̣ бхагавато а̄рочеси.
‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! йатха̄ там̣ угго гахапати веса̄лико самма̄ бйа̄карама̄но бйа̄кареййа, имехева кхо, бхиккху, ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато угго гахапати веса̄лико майа̄ бйа̄като. имехи ча пана, бхиккху, ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ уггам̣ гахапатим̣ веса̄ликам̣ дха̄рехӣ’’ти. пат̣хамам̣.
2. дутийауггасуттам̣
22. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ваджджӣсу вихарати хаттхига̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ уггам̣ гахапатим̣ хаттхига̄макам̣ дха̄ретха̄’’ти. идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ па̄виси.
атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена уггасса гахапатино хаттхига̄макасса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо угго гахапати хаттхига̄мако йена со бхиккху тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ бхиккхум̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо уггам̣ гахапатим̣ хаттхига̄макам̣ со бхиккху етадавоча – ‘‘ат̣т̣хахи кхо твам̣, гахапати, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като. катаме те, гахапати, ат̣т̣ха аччхарийа̄ аббхута̄ дхамма̄, йехи твам̣ саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като’’ти?
‘‘на кхо ахам̣, бханте, джа̄на̄ми – катамехи ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄катоти. апи ча, бханте, йе ме ат̣т̣ха аччхарийа̄ аббхута̄ дхамма̄ сам̣виджджанти, там̣ сун̣а̄хи, са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, гахапатӣ’’ти кхо со бхиккху уггасса гахапатино хаттхига̄макасса паччассоси. угго гахапати хаттхига̄мако етадавоча – ‘‘йада̄хам̣, бханте, на̄гаване паричаранто бхагавантам̣ пат̣хамам̣ дӯратова аддасам̣; саха дассаненева ме, бханте, бхагавато читтам̣ пасӣди, сура̄мадо ча пахӣйи. айам̣ кхо ме, бханте, пат̣хамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘со кхо ахам̣, бханте, пасанначитто бхагавантам̣ пайирупа̄сим̣. тасса ме бхагава̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси, сеййатхидам̣ – да̄накатхам̣ сӣлакатхам̣ саггакатхам̣; ка̄ма̄нам̣ а̄дӣнавам̣ ока̄рам̣ сам̣килесам̣, неккхамме а̄нисам̣сам̣ пака̄сеси. йада̄ мам̣ бхагава̄ ан̃н̃а̄си каллачиттам̣ мудучиттам̣ винӣваран̣ачиттам̣ удаггачиттам̣ пасанначиттам̣, атха йа̄ буддха̄нам̣ са̄муккам̣сика̄ дхаммадесана̄ там̣ пака̄сеси – дуккхам̣, самудайам̣, ниродхам̣, маггам̣. сеййатха̄пи на̄ма суддхам̣ ваттхам̣ апагатака̄л̣акам̣ саммадева раджанам̣ пат̣игган̣хеййа; евамевам̣ кхо ме тасмим̣йева а̄сане вираджам̣ вӣтамалам̣ дхаммачаккхум̣ удапа̄ди – ‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣, саббам̣ там̣ ниродхадхамма’нти. со кхо ахам̣, бханте, дит̣т̣хадхаммо паттадхаммо видитадхаммо парийога̄л̣хадхаммо тин̣н̣авичикиччхо вигатакатхам̣катхо веса̄раджджаппатто апараппаччайо саттхуса̄сане таттхева буддхан̃ча дхамман̃ча сан̇гхан̃ча саран̣ам̣ агама̄сим̣, брахмачарийапан̃чама̄ни ча сиккха̄пада̄ни сама̄дийим̣. айам̣ кхо ме, бханте, дутийо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘тасса майхам̣, бханте, чатассо кома̄рийо паджа̄патийо ахесум̣. атха кхва̄хам̣, бханте, йена та̄ паджа̄патийо тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ та̄ паджа̄патийо етадавачам̣ – ‘майа̄ кхо, бхагинийо, брахмачарийапан̃чама̄ни сиккха̄пада̄ни сама̄динна̄ни. йа̄ иччхати са̄ идхева бхоге ча бхун̃джату пун̃н̃а̄ни ча кароту, сака̄ни ва̄ н̃а̄тикула̄ни гаччхату. хоти ва̄ пана пуриса̄дхиппа̄йо, касса во даммӣ’ти? евам̣ вутте са̄, бханте, джет̣т̣ха̄ паджа̄пати мам̣ етадавоча – ‘иттханна̄масса мам̣, аййапутта, пурисасса дехӣ’ти. атха кхо ахам̣, бханте, там̣ пурисам̣ паккоса̄петва̄ ва̄мена хаттхена паджа̄патим̣ гахетва̄ даккхин̣ена хаттхена бхин̇га̄рам̣ гахетва̄ тасса пурисасса он̣оджесим̣. кома̄рим̣ кхо пана̄хам̣, бханте, да̄рам̣ париччаджанто на̄бхиджа̄на̄ми читтасса ан̃н̃атхаттам̣. айам̣ кхо ме, бханте, татийо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘сам̣виджджанти кхо пана ме, бханте, куле бхога̄. те ча кхо аппат̣ивибхатта̄ сӣлавантехи калйа̄н̣адхаммехи. айам̣ кхо ме, бханте, чатуттхо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘йам̣ кхо пана̄хам̣, бханте, бхиккхум̣ пайирупа̄са̄ми; саккаччам̣йева пайирупа̄са̄ми, но асаккаччам̣. со че ме а̄йасма̄ дхаммам̣ десети; саккаччам̣йева сун̣оми, но асаккаччам̣. но че ме со а̄йасма̄ дхаммам̣ десети, ахамасса дхаммам̣ десеми. айам̣ кхо ме, бханте, пан̃чамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘аначчхарийам̣ кхо пана, бханте, сан̇гхе нимантите девата̄ упасан̇камитва̄ а̄роченти – ‘асуко, гахапати, бхиккху убхатобха̄гавимутто асуко пан̃н̃а̄вимутто асуко ка̄йасаккхӣ асуко дит̣т̣хиппатто [дит̣т̣хаппатто (ка.)] асуко саддха̄вимутто асуко дхамма̄нуса̄рӣ асуко саддха̄нуса̄рӣ асуко сӣлава̄ калйа̄н̣адхаммо асуко дуссӣло па̄падхаммо’ти. сан̇гхам̣ кхо пана̄хам̣, бханте, паривисанто на̄бхиджа̄на̄ми евам̣ читтам̣ уппа̄денто – ‘имасса ва̄ тхокам̣ деми имасса ва̄ бахука’нти. атха кхва̄хам̣, бханте, самачиттова деми. айам̣ кхо ме, бханте, чхат̣т̣хо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘аначчхарийам̣ кхо пана мам̣, бханте, девата̄ упасан̇камитва̄ а̄роченти – ‘сва̄ккха̄то, гахапати, бхагавата̄ дхаммо’ти. евам̣ вутте ахам̣, бханте, та̄ девата̄ евам̣ вадеми – ‘вадеййа̄тха ва̄ евам̣ кхо тумхе девата̄ но ва̄ вадеййа̄тха, атха кхо сва̄ккха̄то бхагавата̄ дхаммо’ти. на кхо пана̄хам̣, бханте, абхиджа̄на̄ми татонида̄нам̣ читтасса уннатим̣ – ‘мам̣ та̄ девата̄ упасан̇каманти, ахам̣ ва̄ девата̄хи саддхим̣ саллапа̄мӣ’ти. айам̣ кхо ме, бханте, саттамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати.
‘‘саче кхо пана̄хам̣, бханте, бхагавато пат̣хаматарам̣ ка̄лам̣ кареййам̣, аначчхарийам̣ кхо панетам̣ йам̣ мам̣ бхагава̄ евам̣ бйа̄кареййа – ‘наттхи там̣ сам̣йоджанам̣ йена сам̣йутто угго гахапати хаттхига̄мако пуна имам̣ локам̣ а̄гаччхеййа̄’ти. айам̣ кхо ме, бханте, ат̣т̣хамо аччхарийо аббхуто дхаммо сам̣виджджати. име кхо ме, бханте, ат̣т̣ха аччхарийа̄ аббхута̄ дхамма̄ сам̣виджджанти. на ча кхо ахам̣ джа̄на̄ми – катамехи ча̄хам̣ ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като’’ти.
‘‘атха кхо со бхиккху уггасса гахапатино хаттхига̄макасса нивесане пин̣д̣апа̄там̣ гахетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо со бхиккху паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху йа̄ватако ахоси уггена гахапатина̄ хаттхига̄макена саддхим̣ катха̄салла̄по, там̣ саббам̣ бхагавато а̄рочеси.
‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! йатха̄ там̣ угго гахапати хаттхига̄мако самма̄ бйа̄карама̄но бйа̄кареййа, имехева кхо бхиккху, ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато угго гахапати хаттхига̄мако майа̄ бйа̄като. имехи ча пана, бхиккху, ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ уггам̣ гахапатим̣ хаттхига̄макам̣ дха̄рехӣ’’ти. дутийам̣.
3. пат̣хамахаттхакасуттам̣
23. екам̣ самайам̣ бхагава̄ а̄л̣авийам̣ вихарати агга̄л̣аве четийе. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘саттахи, бхиккхаве, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ дха̄ретха. катамехи саттахи? саддхо хи, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; сӣлава̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; хирӣма̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; оттаппӣ, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; бахуссуто, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; ча̄гава̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако – имехи кхо, бхиккхаве, саттахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ дха̄ретха̄’’ти. идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ па̄виси.
атха кхо ан̃н̃атаро бхиккху пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена хаттхакасса а̄л̣авакасса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо хаттхако а̄л̣авако йена со бхиккху тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ бхиккхум̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ со бхиккху етадавоча –
‘‘саттахи кхо твам̣, а̄вусо, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като. катамехи саттахи? ‘саддхо, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; сӣлава̄…пе… хирима̄… оттаппӣ… бахуссуто… ча̄гава̄… пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако’ти. имехи кхо твам̣, а̄вусо, саттахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като’’ти. ‘‘каччиттха, бханте, на кочи гихӣ ахоси ода̄тавасано’’ти? ‘‘на хеттха, а̄вусо, кочи гихӣ ахоси ода̄тавасано’’ти. ‘‘са̄дху, бханте, йадеттха на кочи гихӣ ахоси ода̄тавасано’’ти.
атха кхо со бхиккху хаттхакасса а̄л̣авакасса нивесане пин̣д̣апа̄там̣ гахетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо со бхиккху паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо со бхиккху бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘идха̄хам̣, бханте, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена хаттхакасса а̄л̣авакасса нивесанам̣ тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣдим̣. атха кхо, бханте, хаттхако а̄л̣авако йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ахам̣, бханте, хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ етадавачам̣ – ‘саттахи кхо твам̣, а̄вусо, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като. катамехи саттахи? саддхо, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; сӣлава̄…пе… хирима̄… оттаппӣ… бахуссуто… ча̄гава̄… пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авакоти. имехи кхо твам̣, а̄вусо, саттахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гато бхагавата̄ бйа̄като’ти.
‘‘евам̣ вутте, бханте, хаттхако мам̣ етадавоча – ‘каччиттха, бханте, на кочи гихӣ ахоси ода̄тавасано’ти? ‘на хеттха, а̄вусо, кочи гихӣ ахоси ода̄тавасано’ти. ‘са̄дху, бханте, йадеттха на кочи гихӣ ахоси ода̄тавасано’’’ти.
‘‘са̄дху са̄дху, бхиккху! аппиччхо со, бхиккху, кулапутто. сантейева аттани кусаладхамме на иччхати парехи н̃а̄йама̄не [пан̃н̃а̄пайама̄не (ка.)]. тена хи твам̣, бхиккху, имина̄пи ат̣т̣хамена аччхарийена аббхутена дхаммена саманна̄гатам̣ хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ дха̄рехи, йадидам̣ аппиччхата̄йа̄’’ти. татийам̣.
4. дутийахаттхакасуттам̣
24. екам̣ самайам̣ бхагава̄ а̄л̣авийам̣ вихарати агга̄л̣аве четийе. атха кхо хаттхако а̄л̣авако пан̃чаматтехи упа̄сакасатехи паривуто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘махатӣ кхо тйа̄йам̣, хаттхака, париса̄. катхам̣ пана твам̣, хаттхака, имам̣ махатим̣ парисам̣ сан̇ган̣ха̄сӣ’’ти? ‘‘йа̄нима̄ни, бханте, бхагавата̄ десита̄ни [а. ни. 4.32; дӣ. ни. 3.313] чатта̄ри сан̇гахаваттхӯни, теха̄хам̣ [тена̄хам̣ (сӣ.)] имам̣ махатим̣ парисам̣ сан̇ган̣ха̄ми. ахам̣, бханте, йам̣ джа̄на̄ми – ‘айам̣ да̄нена сан̇гахетаббо’ти, там̣ да̄нена сан̇ган̣ха̄ми; йам̣ джа̄на̄ми – ‘айам̣ пеййаваджджена сан̇гахетаббо’ти, там̣ пеййаваджджена сан̇ган̣ха̄ми; йам̣ джа̄на̄ми – ‘айам̣ аттхачарийа̄йа сан̇гахетаббо’ти, там̣ аттхачарийа̄йа сан̇ган̣ха̄ми; йам̣ джа̄на̄ми – ‘айам̣ сама̄наттата̄йа сан̇гахетаббо’ти, там̣ сама̄наттата̄йа сан̇ган̣ха̄ми. сам̣виджджанти кхо пана ме, бханте, куле бхога̄. далиддасса кхо но татха̄ сотаббам̣ ман̃н̃антӣ’’ти. ‘‘са̄дху са̄дху, хаттхака! йони кхо тйа̄йам̣, хаттхака, махатим̣ парисам̣ сан̇гахетум̣. йе хи кечи, хаттхака, атӣтамаддха̄нам̣ махатим̣ парисам̣ сан̇гахесум̣, саббе те имехева чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи махатим̣ парисам̣ сан̇гахесум̣. йепи хи кечи, хаттхака, ана̄гатамаддха̄нам̣ махатим̣ парисам̣ сан̇ган̣хиссанти, саббе те имехева чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи махатим̣ парисам̣ сан̇ган̣хиссанти. йепи хи кечи, хаттхака, етарахи махатим̣ парисам̣ сан̇ган̣ханти, саббе те имехева чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи махатим̣ парисам̣ сан̇ган̣хантӣ’’ти.
атха кхо хаттхако а̄л̣авако бхагавата̄ дхаммийа̄ катха̄йа сандассито сама̄дапито самуттеджито сампахам̣сито ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ пакка̄ми. атха кхо бхагава̄ ачирапакканте хаттхаке а̄л̣аваке бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ат̣т̣хахи, бхиккхаве, аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ дха̄ретха. катамехи ат̣т̣хахи? саддхо, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; сӣлава̄, бхиккхаве…пе… хирӣма̄… оттаппӣ… бахуссуто… ча̄гава̄… пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако; аппиччхо, бхиккхаве, хаттхако а̄л̣авако. имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахи аччхарийехи аббхутехи дхаммехи саманна̄гатам̣ хаттхакам̣ а̄л̣авакам̣ дха̄ретха̄’’ти. чатуттхам̣.
5. маха̄на̄масуттам̣
25. екам̣ самайам̣ бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ нигродха̄ра̄ме. атха кхо маха̄на̄мо сакко йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо сакко бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘китта̄вата̄ ну кхо, бханте, упа̄сако хотӣ’’ти? ‘‘йато кхо, маха̄на̄ма, буддхам̣ саран̣ам̣ гато хоти, дхаммам̣ саран̣ам̣ гато хоти, сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато хоти; етта̄вата̄ кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако хотӣ’’ти.
‘‘китта̄вата̄ пана, бханте, упа̄сако сӣлава̄ хотӣ’’ти? ‘‘йато кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти, сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти; етта̄вата̄ кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако сӣлава̄ хотӣ’’ти.
‘‘китта̄вата̄ пана, бханте, упа̄сако аттахита̄йа пат̣ипанно хоти, но парахита̄йа̄’’ти? ‘‘йато кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако аттана̄ва саддха̄сампанно хоти, но парам̣ саддха̄сампада̄йа сама̄дапети [сама̄да̄пети (?)]; аттана̄ва сӣласампанно хоти, но парам̣ сӣласампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ва ча̄гасампанно хоти, но парам̣ ча̄гасампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ва бхиккхӯнам̣ дассанака̄мо хоти, но парам̣ бхиккхӯнам̣ дассане сама̄дапети; аттана̄ва саддхаммам̣ сотука̄мо хоти, но парам̣ саддхаммассаване сама̄дапети; аттана̄ва сута̄нам̣ дхамма̄нам̣ дха̄ран̣аджа̄тико хоти, но парам̣ дхаммадха̄ран̣а̄йа сама̄дапети; аттана̄ва сута̄нам̣ дхамма̄нам̣ аттхӯпапариккхита̄ хоти, но парам̣ аттхӯпапариккха̄йа сама̄дапети; аттана̄ва аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хоти, но парам̣ дхамма̄нудхаммаппат̣ипаттийа̄ сама̄дапети. етта̄вата̄ кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако аттахита̄йа пат̣ипанно хоти, но парахита̄йа̄’’ти.
‘‘китта̄вата̄ пана, бханте, упа̄сако аттахита̄йа ча пат̣ипанно хоти парахита̄йа ча̄’’ти? ‘‘йато кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако аттана̄ ча саддха̄сампанно хоти, паран̃ча саддха̄сампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча сӣласампанно хоти, паран̃ча сӣласампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча ча̄гасампанно хоти, паран̃ча ча̄гасампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча бхиккхӯнам̣ дассанака̄мо хоти, паран̃ча бхиккхӯнам̣ дассане сама̄дапети; аттана̄ ча саддхаммам̣ сотука̄мо хоти, паран̃ча саддхаммассаване сама̄дапети; аттана̄ ча сута̄нам̣ дхамма̄нам̣ дха̄ран̣аджа̄тико хоти, паран̃ча дхаммадха̄ран̣а̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча сута̄нам̣ дхамма̄нам̣ аттхӯпапариккхита̄ хоти, паран̃ча аттхӯпапариккха̄йа сама̄дапети, аттана̄ ча аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хоти, паран̃ча дхамма̄нудхаммаппат̣ипаттийа̄ сама̄дапети. етта̄вата̄ кхо, маха̄на̄ма, упа̄сако аттахита̄йа ча пат̣ипанно хоти парахита̄йа ча̄’’ти. пан̃чамам̣.
6. джӣвакасуттам̣
26. екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати джӣвакамбаване. атха кхо джӣвако кома̄рабхаччо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо джӣвако кома̄рабхаччо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘китта̄вата̄ ну кхо, бханте, упа̄сако хотӣ’’ти? ‘‘йато кхо, джӣвака, буддхам̣ саран̣ам̣ гато хоти, дхаммам̣ саран̣ам̣ гато хоти, сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато хоти; етта̄вата̄ кхо джӣвака, упа̄сако хотӣ’’ти.
‘‘китта̄вата̄ пана, бханте, упа̄сако сӣлава̄ хотӣ’’ти? ‘‘йато кхо, джӣвака, упа̄сако па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти…пе… сура̄мерайамаджджапама̄дат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато хоти; етта̄вата̄ кхо, джӣвака, упа̄сако сӣлава̄ хотӣ’’ти.
‘‘китта̄вата̄ пана, бханте, упа̄сако аттахита̄йа пат̣ипанно хоти, но парахита̄йа̄’’ти? ‘‘йато кхо, джӣвака, упа̄сако аттана̄ва саддха̄сампанно хоти, но парам̣ саддха̄сампада̄йа сама̄дапети…пе… аттана̄ва аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хоти, но парам̣ дхамма̄нудхаммаппат̣ипаттийа̄ сама̄дапети. етта̄вата̄ кхо, джӣвака, упа̄сако аттахита̄йа пат̣ипанно хоти, но парахита̄йа̄’’ти.
‘‘китта̄вата̄ пана, бханте, упа̄сако аттахита̄йа ча пат̣ипанно хоти парахита̄йа ча̄’’ти? ‘‘йато кхо, джӣвака, упа̄сако аттана̄ ча саддха̄сампанно хоти, паран̃ча саддха̄сампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча сӣласампанно хоти, паран̃ча сӣласампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча ча̄гасампанно хоти, паран̃ча ча̄гасампада̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча бхиккхӯнам̣ дассанака̄мо хоти, паран̃ча бхиккхӯнам̣ дассане сама̄дапети; аттана̄ ча саддхаммам̣ сотука̄мо хоти, паран̃ча саддхаммассаване сама̄дапети; аттана̄ ча сута̄нам̣ дхамма̄нам̣ дха̄ран̣аджа̄тико хоти, паран̃ча дхаммадха̄ран̣а̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча сута̄нам̣ дхамма̄нам̣ аттхӯпапариккхита̄ хоти, паран̃ча аттхӯпапариккха̄йа сама̄дапети; аттана̄ ча аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хоти, паран̃ча дхамма̄нудхаммаппат̣ипаттийа̄ сама̄дапети. етта̄вата̄ кхо, джӣвака, упа̄сако аттахита̄йа ча пат̣ипанно хоти парахита̄йа ча̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. пат̣хамабаласуттам̣
27. ‘‘ат̣т̣хима̄ни, бхиккхаве, бала̄ни. катама̄ни ат̣т̣ха? рун̣н̣абала̄, бхиккхаве, да̄рака̄, кодхабала̄ ма̄туга̄ма̄, а̄вудхабала̄ чора̄, иссарийабала̄ ра̄джа̄но, уджджхаттибала̄ ба̄ла̄, ниджджхаттибала̄ пан̣д̣ита̄, пат̣исан̇кха̄набала̄ бахуссута̄, кхантибала̄ саман̣абра̄хман̣а̄ – има̄ни кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха бала̄нӣ’’ти. саттамам̣.
8. дутийабаласуттам̣
28. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘кати ну кхо, са̄рипутта, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно бала̄ни, йехи балехи саманна̄гато кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти? ‘‘ат̣т̣ха, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно бала̄ни, йехи балехи саманна̄гато кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти.
‘‘катама̄ни ат̣т̣ха? [а. ни. 10.90; пат̣и. ма. 2.44] идха, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно аниччато саббе сан̇кха̄ра̄ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣ха̄ хонти. йампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно аниччато саббе сан̇кха̄ра̄ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣ха̄ хонти, идампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно балам̣ хоти, йам̣ балам̣ а̄гамма кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣ха̄ хонти. йампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно ан̇га̄рака̄сӯпама̄ ка̄ма̄ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа судит̣т̣ха̄ хонти, идампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно балам̣ хоти, йам̣ балам̣ а̄гамма кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно вивеканиннам̣ читтам̣ хоти вивекапон̣ам̣ вивекапаббха̄рам̣ вивекат̣т̣хам̣ неккхамма̄бхиратам̣ бйантибхӯтам̣ саббасо а̄сават̣т̣ха̄нийехи дхаммехи. йампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно вивеканиннам̣ читтам̣ хоти вивекапон̣ам̣ вивекапаббха̄рам̣ вивекат̣т̣хам̣ неккхамма̄бхиратам̣ бйантибхӯтам̣ саббасо а̄сават̣т̣ха̄нийехи дхаммехи, идампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно балам̣ хоти, йам̣ балам̣ а̄гамма кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ бха̄вита̄ хонти субха̄вита̄. йампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ бха̄вита̄ хонти субха̄вита̄, идампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно балам̣ хоти, йам̣ балам̣ а̄гамма кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти.
‘‘пуна чапарам̣, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ хонти субха̄вита̄…пе… пан̃чиндрийа̄ни бха̄вита̄ни хонти субха̄вита̄ни…пе… сатта боджджхан̇га̄ бха̄вита̄ хонти субха̄вита̄…пе… арийо ат̣т̣хан̇гико магго бха̄вито хоти субха̄вито. йампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно арийо ат̣т̣хан̇гико магго бха̄вито хоти субха̄вито, идампи, бханте, кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно балам̣ хоти, йам̣ балам̣ а̄гамма кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти.
‘‘има̄ни кхо, бханте, ат̣т̣ха кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно бала̄ни, йехи балехи саманна̄гато кхӣн̣а̄саво бхиккху а̄сава̄нам̣ кхайам̣ пат̣иджа̄на̄ти – ‘кхӣн̣а̄ ме а̄сава̄’’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. аккхан̣асуттам̣
29. ‘‘‘кхан̣акиччо локо, кхан̣акиччо локо’ти, бхиккхаве, ассутава̄ путхуджджано бха̄сати, но ча кхо со джа̄на̄ти кхан̣ам̣ ва̄ аккхан̣ам̣ ва̄. ат̣т̣химе, бхиккхаве, аккхан̣а̄ асамайа̄ брахмачарийава̄са̄йа. катаме ат̣т̣ха? идха, бхиккхаве, татха̄гато ча локе уппанно хоти арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄, дхаммо ча десийати опасамико паринибба̄нико самбодхага̄мӣ сугатаппаведито; айан̃ча пуггало нирайам̣ упапанно хоти. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо аккхан̣о асамайо брахмачарийава̄са̄йа.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, татха̄гато ча локе уппанно хоти…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄, дхаммо ча десийати опасамико паринибба̄нико самбодхага̄мӣ сугатаппаведито; айан̃ча пуггало тираччха̄найоним̣ упапанно хоти…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве…пе… айан̃ча пуггало петтивисайам̣ упапанно хоти…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве…пе… айан̃ча пуггало ан̃н̃атарам̣ дӣгха̄йукам̣ деваника̄йам̣ упапанно хоти…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве…пе… айан̃ча пуггало паччантимесу джанападесу пачча̄джа̄то хоти, со ча хоти авин̃н̃а̄та̄ресу милаккхесу [милаккхӯсу (сйа̄. ка.) дӣ. ни. 3.358], йаттха наттхи гати бхиккхӯнам̣ бхиккхунӣнам̣ упа̄сака̄нам̣ упа̄сика̄нам̣…пе… пан̃чамо аккхан̣о асамайо брахмачарийава̄са̄йа.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве…пе… айан̃ча пуггало маджджхимесу джанападесу пачча̄джа̄то хоти, со ча хоти миччха̄дит̣т̣хико випарӣтадассано – ‘наттхи диннам̣, наттхи йит̣т̣хам̣, наттхи хутам̣, наттхи сукатадуккат̣а̄нам̣ камма̄нам̣ пхалам̣ випа̄ко, наттхи айам̣ локо, наттхи паро локо, наттхи ма̄та̄, наттхи пита̄, наттхи сатта̄ опапа̄тика̄, наттхи локе саман̣абра̄хман̣а̄ саммаггата̄ самма̄ пат̣ипанна̄ йе иман̃ча локам̣ паран̃ча локам̣ сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведентӣ’ти…пе….
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве…пе… айан̃ча пуггало маджджхимесу джанападесу пачча̄джа̄то хоти, со ча хоти дуппан̃н̃о джал̣о ел̣амӯго аппат̣ибало субха̄ситадуббха̄ситасса аттхаман̃н̃а̄тум̣. айам̣, бхиккхаве, саттамо аккхан̣о асамайо брахмачарийава̄са̄йа.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, татха̄гато ча локе ануппанно хоти арахам̣ самма̄самбуддхо…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄. дхаммо ча на десийати опасамико паринибба̄нико самбодхага̄мӣ сугатаппаведито. айан̃ча пуггало маджджхимесу джанападесу пачча̄джа̄то хоти, со ча хоти пан̃н̃ава̄ аджал̣о анел̣амӯго пат̣ибало субха̄ситадуббха̄ситасса аттхаман̃н̃а̄тум̣. айам̣, бхиккхаве, ат̣т̣хамо аккхан̣о асамайо брахмачарийава̄са̄йа. ‘име кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха аккхан̣а̄ асамайа̄ брахмачарийава̄са̄йа’’’.
‘‘екова кхо, бхиккхаве, кхан̣о ча самайо ча брахмачарийава̄са̄йа. катамо еко? идха, бхиккхаве, татха̄гато ча локе уппанно хоти арахам̣ самма̄самбуддхо виджджа̄чаран̣асампанно сугато локавидӯ ануттаро пурисадаммаса̄ратхи саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄. дхаммо ча десийати опасамико паринибба̄нико самбодхага̄мӣ сугатаппаведито. айан̃ча пуггало маджджхимесу джанападесу пачча̄джа̄то хоти, со ча хоти пан̃н̃ава̄ аджал̣о анел̣амӯго пат̣ибало субха̄ситадуббха̄ситасса аттхаман̃н̃а̄тум̣. айам̣, бхиккхаве, екова кхан̣о ча самайо ча брахмачарийава̄са̄йа̄’’ти.
‘‘мануссала̄бхам̣ [мануссалокам̣ (сйа̄.)] ладдха̄на, саддхамме суппаведите;
йе кхан̣ам̣ на̄дхигаччханти, атина̄менти те кхан̣ам̣.
‘‘бахӯ хи аккхан̣а̄ вутта̄, маггасса антара̄йика̄;
када̄чи карахачи локе, уппаджджанти татха̄гата̄.
‘‘тайидам̣ [тассидам̣ (ка.)] саммукхӣбхӯтам̣, йам̣ локасмим̣ судуллабхам̣;
мануссапат̣ила̄бхо ча, саддхаммасса ча десана̄;
алам̣ ва̄йамитум̣ таттха, аттака̄мена [аттхака̄мена (сӣ. сйа̄. ка.)] джантуна̄.
‘‘катхам̣ виджан̃н̃а̄ саддхаммам̣, кхан̣о ве [во (сйа̄.)] ма̄ упаччага̄;
кхан̣а̄тӣта̄ хи сочанти, нирайамхи самаппита̄.
‘‘идха че нам̣ вира̄дхети, саддхаммасса нийа̄матам̣ [нийа̄митам̣ (сйа̄.)];
ва̄н̣иджова атӣтаттхо, чираттам̣ [чирантам̣ (ка.)] анутаписсати.
‘‘авиджджа̄нивуто посо, саддхаммам̣ апара̄дхико;
джа̄тимаран̣асам̣са̄рам̣, чирам̣ паччанубхоссати.
‘‘йе ча ладдха̄ мануссаттам̣, саддхамме суппаведите;
акам̣су саттху вачанам̣, кариссанти каронти ва̄.
‘‘кхан̣ам̣ паччавидум̣ локе, брахмачарийам̣ ануттарам̣;
йе маггам̣ пат̣ипаджджим̣су, татха̄гатаппаведитам̣.
‘‘йе сам̣вара̄ чаккхумата̄, десита̄диччабандхуна̄;
тесу [тесам̣ (ка.)] гутто сада̄ сато, вихаре анавассуто.
‘‘саббе анусайе чхетва̄, ма̄радхеййапара̄нуге;
те ве па̄ран̇гата̄ [па̄рагата̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] локе, йе патта̄ а̄саваккхайа’’нти. навамам̣;
10. ануруддхамаха̄витаккасуттам̣
30. екам̣ самайам̣ бхагава̄ бхаггесу вихарати сум̣сума̄рагире бхесакал̣а̄ване мигада̄йе. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ ануруддхо четӣсу вихарати па̄чӣнавам̣сада̄йе. атха кхо а̄йасмато ануруддхасса рахогатасса пат̣исаллӣнасса евам̣ четасо паривитакко удапа̄ди – ‘‘аппиччхасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо махиччхасса; сантут̣т̣хасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асантут̣т̣хасса; павивиттасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо сан̇ган̣ика̄ра̄масса; а̄раддхавӣрийасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо кусӣтасса; упат̣т̣хитассатисса̄йам̣ [упат̣т̣хитасатисса̄йам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] дхаммо, на̄йам̣ дхаммо мут̣т̣хассатисса [мут̣т̣хасатисса (сӣ. сйа̄. пӣ.)]; сама̄хитасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асама̄хитасса; пан̃н̃авато айам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо дуппан̃н̃асса̄’’ти.
атха кхо бхагава̄ а̄йасмато ануруддхасса четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа; евамевам̣ – бхаггесу сум̣сума̄рагире бхесакал̣а̄ване мигада̄йе антарахито четӣсу па̄чӣнавам̣сада̄йе а̄йасмато ануруддхасса саммукхе па̄турахоси. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. а̄йасма̄пи кхо ануруддхо бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣
нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ бхагава̄ етадавоча –
‘‘са̄дху са̄дху, ануруддха! са̄дху кхо твам̣, ануруддха, (йам̣ там̣ маха̄пурисавитаккам̣) [сатта маха̄пурисавитакке (сӣ. пӣ.) дӣ. ни. 3.358] витаккеси – ‘аппиччхасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо махиччхасса; сантут̣т̣хасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асантут̣т̣хасса; павивиттасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо сан̇ган̣ика̄ра̄масса; а̄раддхавӣрийасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо кусӣтасса; упат̣т̣хитассатисса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо мут̣т̣хассатисса; сама̄хитасса̄йам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асама̄хитасса; пан̃н̃авато айам̣ дхаммо, на̄йам̣ дхаммо дуппан̃н̃асса̄’ти. тена хи твам̣, ануруддха, имампи ат̣т̣хамам̣ маха̄пурисавитаккам̣ витаккехи – ‘ниппапан̃ча̄ра̄масса̄йам̣ дхаммо ниппапан̃чаратино, на̄йам̣ дхаммо папан̃ча̄ра̄масса папан̃чаратино’’’ти.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, тато твам̣, ануруддха, йа̄вадева [йа̄ваде (сам̣. ни. 2.152)] а̄кан̇кхиссаси, вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихариссаси.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, тато твам̣, ануруддха, йа̄вадева а̄кан̇кхиссаси, витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихариссаси.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, тато твам̣, ануруддха, йа̄вадева а̄кан̇кхиссаси, пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихариссаси сато ча сампаджа̄но сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведиссаси йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихариссаси.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, тато твам̣, ануруддха, йа̄вадева а̄кан̇кхиссаси, сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихариссаси.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ча ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, имесан̃ча чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ бхависсаси акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, тато туйхам̣, ануруддха, сеййатха̄пи на̄ма гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ на̄на̄ратта̄нам̣ дусса̄нам̣ дуссакаран̣д̣ако пӯро; евамевам̣ те пам̣сукӯлачӣварам̣ кха̄йиссати сантут̣т̣хасса вихарато ратийа̄ апаритасса̄йа пха̄сувиха̄ра̄йа оккамана̄йа нибба̄насса.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ча ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, имесан̃ча чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ бхависсаси акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, тато туйхам̣, ануруддха, сеййатха̄пи на̄ма гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ са̄лӣнам̣ одано вичитака̄л̣ако анекасӯпо анекабйан̃джано; евамевам̣ те пин̣д̣ийа̄лопабходжанам̣ кха̄йиссати сантут̣т̣хасса вихарато ратийа̄ апаритасса̄йа пха̄сувиха̄ра̄йа оккамана̄йа нибба̄насса.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ча ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, имесан̃ча чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ бхависсаси акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, тато туйхам̣, ануруддха, сеййатха̄пи на̄ма гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ кӯт̣а̄га̄рам̣ уллитта̄валиттам̣ нива̄там̣ пхуситаггал̣ам̣ пихитава̄тапа̄нам̣; евамевам̣ те руккхамӯласена̄санам̣ кха̄йиссати сантут̣т̣хасса вихарато ратийа̄ апаритасса̄йа пха̄сувиха̄ра̄йа оккамана̄йа нибба̄насса.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ча ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, имесан̃ча чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ бхависсаси акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, тато туйхам̣, ануруддха, сеййатха̄пи на̄ма гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ паллан̇ко гонакаттхато пат̣икаттхато пат̣аликаттхато кадалимигапаварапаччаттхаран̣о [ка̄дали… паччаттхаран̣о (сӣ.)] сауттараччхадо убхатолохитакӯпадха̄но; евамевам̣ те тин̣асантха̄ракасайана̄санам̣ кха̄йиссати сантут̣т̣хасса вихарато ратийа̄ апаритасса̄йа пха̄сувиха̄ра̄йа оккамана̄йа нибба̄насса.
‘‘йато кхо твам̣, ануруддха, име ча ат̣т̣ха маха̄пурисавитакке витаккессаси, имесан̃ча чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ бхависсаси акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ, тато туйхам̣, ануруддха, сеййатха̄пи на̄ма гахапатисса ва̄ гахапатипуттасса ва̄ на̄на̄бхесаджджа̄ни, сеййатхидам̣ – саппи наванӣтам̣ телам̣ мадху пха̄н̣итам̣; евамевам̣ те пӯтимуттабхесаджджам̣ кха̄йиссати сантут̣т̣хасса вихарато ратийа̄ апаритасса̄йа пха̄сувиха̄ра̄йа оккамана̄йа нибба̄насса. тена хи твам̣, ануруддха, а̄йатикампи васса̄ва̄сам̣ идхева четӣсу па̄чӣнавам̣сада̄йе вихареййа̄сӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ ануруддхо бхагавато паччассоси.
атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ ануруддхам̣ имина̄ ова̄дена овадитва̄ – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамевам̣ – четӣсу па̄чӣнавам̣сада̄йе антарахито бхаггесу сум̣сума̄рагире бхесакал̣а̄ване мигада̄йе па̄турахосӣти. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. нисаджджа кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ат̣т̣ха кхо, бхиккхаве, маха̄пурисавитакке десесса̄ми, там̣ сун̣а̄тха…пе… катаме ча, бхиккхаве, ат̣т̣ха маха̄пурисавитакка̄? аппиччхасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо махиччхасса; сантут̣т̣хасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асантут̣т̣хасса; павивиттасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо сан̇ган̣ика̄ра̄масса; а̄раддхавӣрийасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо кусӣтасса; упат̣т̣хитассатисса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо мут̣т̣хассатисса; сама̄хитасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асама̄хитасса; пан̃н̃авато айам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо дуппан̃н̃асса; ниппапан̃ча̄ра̄масса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо ниппапан̃чаратино, на̄йам̣ дхаммо папан̃ча̄ра̄масса папан̃чаратино’’.
‘‘‘аппиччхасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо махиччхасса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху аппиччхо сама̄но ‘аппиччхоти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, сантут̣т̣хо сама̄но ‘сантут̣т̣хоти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, павивитто сама̄но ‘павивиттоти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, а̄раддхавӣрийо сама̄но ‘а̄раддхавӣрийоти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, упат̣т̣хитассати сама̄но ‘упат̣т̣хитассатӣти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, сама̄хито сама̄но ‘сама̄хитоти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, пан̃н̃ава̄ сама̄но ‘пан̃н̃ава̄ти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати, ниппапан̃ча̄ра̄мо сама̄но ‘ниппапан̃ча̄ра̄моти мам̣ джа̄неййу’нти на иччхати. ‘аппиччхасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо махиччхасса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘сантут̣т̣хасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асантут̣т̣хасса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣, кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху сантут̣т̣хо хоти итарӣтарачӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рена. ‘сантут̣т̣хасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асантут̣т̣хасса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘павивиттасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо сан̇ган̣ика̄ра̄масса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣, кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккхуно павивиттасса вихарато бхаванти упасан̇камита̄ро бхиккхӯ бхиккхунийо упа̄сака̄ упа̄сика̄йо ра̄джа̄но ра̄джамаха̄матта̄ титтхийа̄ титтхийаса̄вака̄. татра бхиккху вивеканиннена читтена вивекапон̣ена вивекапаббха̄рена вивекат̣т̣хена неккхамма̄бхиратена ан̃н̃адаттху уййоджаникапат̣исам̣йуттам̣йева катхам̣ катта̄ [паватта̄ (ка.)] хоти. ‘павивиттасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо сан̇ган̣ика̄ра̄масса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘а̄раддхавӣрийасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо кусӣтасса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣, кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху а̄раддхавӣрийо вихарати акусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа тха̄мава̄ дал̣хапараккамо аниккхиттадхуро кусалесу дхаммесу. ‘а̄раддхавӣрийасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо кусӣтасса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘упат̣т̣хитассатисса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо мут̣т̣хассатисса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху сатима̄ хоти парамена сатинепаккена саманна̄гато, чиракатампи чирабха̄ситампи сарита̄ ануссарита̄. ‘упат̣т̣хитассатисса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо, мут̣т̣хассатисса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘сама̄хитасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асама̄хитасса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. ‘сама̄хитасса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо асама̄хитасса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘пан̃н̃авато айам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо дуппан̃н̃асса̄’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккху пан̃н̃ава̄ хоти удайаттхага̄минийа̄ пан̃н̃а̄йа саманна̄гато арийа̄йа ниббедхика̄йа самма̄ дуккхаккхайага̄минийа̄. ‘пан̃н̃авато айам̣, бхиккхаве, дхаммо, на̄йам̣ дхаммо дуппан̃н̃асса̄’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вуттам̣.
‘‘‘ниппапан̃ча̄ра̄масса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо ниппапан̃чаратино, на̄йам̣ дхаммо папан̃ча̄ра̄масса папан̃чаратино’ти, ити кхо панетам̣ вуттам̣. кин̃четам̣ пат̣ичча вуттам̣? идха, бхиккхаве, бхиккхуно папан̃чаниродхе читтам̣ паккхандати пасӣдати сантит̣т̣хати вимуччати. ‘ниппапан̃ча̄ра̄масса̄йам̣, бхиккхаве, дхаммо, ниппапан̃чаратино, на̄йам̣ дхаммо папан̃ча̄ра̄масса папан̃чаратино’ти, ити йам̣ там̣ вуттам̣ идаметам̣ пат̣ичча вутта’’нти.
атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо а̄йатикампи васса̄ва̄сам̣ таттхева четӣсу па̄чӣнавам̣сада̄йе виха̄си. атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо еко вӯпакат̣т̣хо аппаматто а̄та̄пӣ пахитатто вихаранто начирассева – йассаттха̄йа кулапутта̄ саммадева ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджанти, тадануттарам̣ – брахмачарийапарийоса̄нам̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа виха̄си. ‘‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’’ти аббхан̃н̃а̄си. ан̃н̃атаро ча пана̄йасма̄ ануруддхо арахатам̣ ахосӣти. атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо арахаттаппатто та̄йам̣ вела̄йам̣ има̄ га̄тха̄йо абха̄си –
[тхерага̄. 901-903] ‘‘мама сан̇каппаман̃н̃а̄йа, саттха̄ локе ануттаро;
маномайена ка̄йена, иддхийа̄ упасан̇ками.
‘‘йатха̄ ме аху сан̇каппо, тато уттари десайи;
ниппапан̃чарато буддхо, ниппапан̃чам̣ адесайи.
‘‘тасса̄хам̣ дхаммаман̃н̃а̄йа, виха̄сим̣ са̄сане рато;
тиссо виджджа̄ ануппатта̄, катам̣ буддхасса са̄сана’’нти. дасамам̣;
гахапативагго татийо.