8. уттаравипаттисуттам̣
8. екам̣ самайам̣ а̄йасма̄ уттаро махисаваттхусмим̣ вихарати сан̇кхеййаке паббате ват̣аджа̄лика̄йам̣ [дхаваджа̄лика̄йам̣ (сӣ.), ват̣т̣аджа̄лика̄йам̣ (сйа̄.)]. татра кхо а̄йасма̄ уттаро бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттавипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ паравипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттасампаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ парасампаттим̣ паччавеккхита̄ хотӣ’’ти.
тена кхо пана самайена вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ уттара̄йа диса̄йа даккхин̣ам̣ дисам̣ гаччхати кеначидева каран̣ӣйена. ассоси кхо вессаван̣о маха̄ра̄джа̄ а̄йасмато уттарасса махисаваттхусмим̣ сан̇кхеййаке паббате ват̣аджа̄лика̄йам̣ бхиккхӯнам̣ евам̣ дхаммам̣ десентасса – ‘‘са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттавипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ паравипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттасампаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ парасампаттим̣ паччавеккхита̄ хотӣ’’ти.
атха кхо вессаван̣н̣о маха̄ра̄джа̄ – сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ [саммин̃джитам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа [саммин̃джеййа (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)], евамевам̣ махисаваттхусмим̣ сан̇кхеййаке паббате ват̣аджа̄лика̄йам̣ антарахито девесу та̄ватим̣сесу па̄турахоси. атха кхо вессаван̣н̣о маха̄ра̄джа̄ йена сакко дева̄наминдо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ саккам̣ дева̄наминдам̣ етадавоча – ‘‘йаггхе ма̄риса, джа̄неййа̄си! есо а̄йасма̄ уттаро махисаваттхусмим̣ сан̇кхеййаке паббате ват̣аджа̄лика̄йам̣ бхиккхӯнам̣ евам̣ дхаммам̣ десети – ‘са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттавипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ паравипаттим̣…пе… аттасампаттим̣… парасампаттим̣ паччавеккхита̄ хотӣ’’’ти.
атха кхо сакко дева̄наминдо сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа, евамевам̣ девесу та̄ватим̣сесу антарахито махисаваттхусмим̣ сан̇кхеййаке паббате ват̣аджа̄лика̄йам̣ а̄йасмато уттарасса саммукхе па̄турахоси. атха кхо сакко дева̄наминдо йена̄йасма̄ уттаро тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ уттарам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо сакко дева̄наминдо а̄йасмантам̣ уттарам̣ етадавоча –
‘‘саччам̣ кира, бханте, а̄йасма̄ уттаро бхиккхӯнам̣ евам̣ дхаммам̣ десеси – ‘са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттавипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти, са̄дха̄вусо, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ паравипаттим̣…пе… аттасампаттим̣… парасампаттим̣ паччавеккхита̄ хотӣ’’’ ти? ‘‘евам̣, дева̄наминда̄’’ти. ‘‘ким̣ панидам̣ [ким̣ пана (сйа̄.)], бханте, а̄йасмато уттарасса сакам̣ пат̣ибха̄нам̣ [сакапат̣ибха̄нам̣ упа̄да̄йа (ка.)], уда̄ху тасса бхагавато вачанам̣ арахато самма̄самбуддхасса̄’’ти? ‘‘тена хи, дева̄наминда, упамам̣ те карисса̄ми. упама̄йа мидхекачче вин̃н̃ӯ пуриса̄ бха̄ситасса аттхам̣ а̄джа̄на’’нти.
‘‘сеййатха̄пи, дева̄наминда, га̄масса ва̄ нигамасса ва̄ авидӯре маха̄дхан̃н̃ара̄си. тато маха̄джанака̄йо дхан̃н̃ам̣ а̄хареййа – ка̄джехипи пит̣акехипи уччхан̇гехипи ан̃джалӣхипи. йо ну кхо, дева̄наминда, там̣ маха̄джанака̄йам̣ упасан̇камитва̄ евам̣ пуччхеййа – ‘куто имам̣ дхан̃н̃ам̣ а̄харатха̄’ти, катхам̣ бйа̄карама̄но ну кхо, дева̄наминда, со маха̄джанака̄йо самма̄ бйа̄карама̄но бйа̄кареййа̄’’ти? ‘‘‘амумха̄ маха̄дхан̃н̃ара̄симха̄ а̄хара̄ма̄’ти кхо, бханте, со маха̄джанака̄йо самма̄ бйа̄карама̄но бйа̄кареййа̄’’ти. ‘‘евамевам̣ кхо, дева̄наминда, йам̣ кин̃чи субха̄ситам̣ саббам̣ там̣ тасса бхагавато вачанам̣ арахато самма̄самбуддхасса. тато упа̄да̄йупа̄да̄йа майам̣ чан̃н̃е ча бхан̣а̄ма̄’’ти.
‘‘аччхарийам̣, бханте, аббхутам̣ бханте! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣ а̄йасмата̄ уттарена – ‘йам̣ кин̃чи субха̄ситам̣ саббам̣ там̣ тасса бхагавато вачанам̣ арахато самма̄самбуддхасса. тато упа̄да̄йупа̄да̄йа майам̣ чан̃н̃е ча бхан̣а̄ма̄’ти. екамидам̣, бханте уттара, самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате ачирапакканте девадатте. татра кхо бхагава̄ девадаттам̣ а̄раббха бхиккхӯ а̄мантеси –
‘‘са̄дху, бхиккхаве, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ аттавипаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. са̄дху, бхиккхаве, бхиккху ка̄лена ка̄лам̣ паравипаттим̣…пе… аттасампаттим̣… парасампаттим̣ паччавеккхита̄ хоти. ат̣т̣хахи, бхиккхаве, асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо. катамехи ат̣т̣хахи? ла̄бхена хи, бхиккхаве, абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо; ала̄бхена, бхиккхаве…пе… йасена, бхиккхаве … айасена, бхиккхаве… сакка̄рена, бхиккхаве… асакка̄рена, бхиккхаве… па̄пиччхата̄йа, бхиккхаве… па̄памиттата̄йа, бхиккхаве, абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо. имехи кхо, бхиккхаве, ат̣т̣хахи асаддхаммехи абхибхӯто парийа̄динначитто девадатто а̄па̄йико нерайико каппат̣т̣хо атекиччхо.
‘‘са̄дху, бхиккхаве, бхиккху уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа; уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа.
‘‘кин̃ча, бхиккхаве, бхиккху аттхавасам̣ пат̣ичча уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа; уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа?
‘‘йам̣ хисса, бхиккхаве, уппаннам̣ ла̄бхам̣ анабхибхуййа вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа вихарато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. йам̣ хисса, бхиккхаве, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ анабхибхуййа вихарато уппаджджеййум̣ а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄, уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа вихарато евам̣са те а̄сава̄ вигха̄тапарил̣а̄ха̄ на хонти. идам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху аттхавасам̣ пат̣ичча уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа; уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣ … уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихареййа.
‘‘тасма̄тиха, бхиккхаве, евам̣ сиккхитаббам̣ – уппаннам̣ ла̄бхам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарисса̄ма, уппаннам̣ ала̄бхам̣…пе… уппаннам̣ йасам̣… уппаннам̣ айасам̣… уппаннам̣ сакка̄рам̣… уппаннам̣ асакка̄рам̣… уппаннам̣ па̄пиччхатам̣… уппаннам̣ па̄памиттатам̣ абхибхуййа абхибхуййа вихарисса̄ма̄ти. еван̃хи во, бхиккхаве, сиккхитабба’’нти.
‘‘етта̄вата̄, бханте уттара, мануссесу чатассо париса̄ – бхиккхӯ, бхиккхунийо, упа̄сака̄, упа̄сика̄йо. на̄йам̣ дхаммапарийа̄йо кисмин̃чи упат̣т̣хито [патит̣т̣хито (сӣ. сйа̄.)]. угган̣хату, бханте, а̄йасма̄ уттаро имам̣ дхаммапарийа̄йам̣. парийа̄пун̣а̄ту, бханте, а̄йасма̄ уттаро имам̣ дхаммапарийа̄йам̣. дха̄рету, бханте, а̄йасма̄ уттаро имам̣ дхаммапарийа̄йам̣. аттхасам̣хито айам̣, бханте, дхаммапарийа̄йо а̄дибрахмачарийако’’ти [а̄дибрахмачарийико (сӣ. ка.)]. ат̣т̣хамам̣.