6. дутийалокадхаммасуттам̣
6. ‘‘ат̣т̣химе, бхиккхаве, локадхамма̄ локам̣ анупариваттанти, локо ча ат̣т̣ха локадхамме анупариваттати. катаме ат̣т̣ха? ла̄бхо ча, ала̄бхо ча, йасо ча, айасо ча, нинда̄ ча, пасам̣са̄ ча, сукхан̃ча, дуккхан̃ча. име кхо, бхиккхаве, ат̣т̣ха локадхамма̄ локам̣ анупариваттанти, локо ча име ат̣т̣ха локадхамме анупариваттати.
‘‘ассутавато, бхиккхаве, путхуджджанасса уппаджджати ла̄бхопи ала̄бхопи йасопи айасопи нинда̄пи пасам̣са̄пи сукхампи дуккхампи. сутаватопи, бхиккхаве, арийаса̄вакасса уппаджджати ла̄бхопи ала̄бхопи йасопи айасопи нинда̄пи пасам̣са̄пи сукхампи дуккхампи. татра, бхиккхаве, ко висесо ко адхиппайа̄со [адхиппа̄йо (сӣ.), адхиппа̄йасо (сйа̄. кам̣.) адхи + па + йасу + н̣а = адхиппайа̄со] ким̣ на̄на̄каран̣ам̣ сутавато арийаса̄вакасса ассутавата̄ путхуджджанена̄’’ти? ‘‘бхагавам̣мӯлака̄ но, бханте, дхамма̄ бхагавам̣неттика̄ бхагавам̣пат̣исаран̣а̄. са̄дху вата, бханте, бхагавантам̣йева пат̣ибха̄ту етасса бха̄ситасса аттхо. бхагавато сутва̄ бхиккхӯ дха̄рессантӣ’’ти.
‘‘тена хи, бхиккхаве, сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘ассутавато, бхиккхаве, путхуджджанасса уппаджджати ла̄бхо. со на ити пат̣исан̃чиккхати – ‘уппанно кхо ме айам̣ ла̄бхо; со ча кхо аниччо дуккхо випарин̣а̄мадхаммо’ти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти. уппаджджати ала̄бхо…пе… уппаджджати йасо… уппаджджати айасо… уппаджджати нинда̄… уппаджджати пасам̣са̄… уппаджджати сукхам̣… уппаджджати дуккхам̣. со на ити пат̣исан̃чиккхати – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ дуккхам̣; тан̃ча кхо аниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхамма’нти йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти’’.
‘‘тасса ла̄бхопи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, ала̄бхопи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, йасопи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, айасопи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, нинда̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, пасам̣са̄пи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, сукхампи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, дуккхампи читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣хати. со уппаннам̣ ла̄бхам̣ ануруджджхати, ала̄бхе пат̣ивируджджхати; уппаннам̣ йасам̣ ануруджджхати, айасе пат̣ивируджджхати; уппаннам̣ пасам̣сам̣ ануруджджхати, нинда̄йа пат̣ивируджджхати; уппаннам̣ сукхам̣ ануруджджхати, дуккхе пат̣ивируджджхати. со евам̣ ануродхавиродхасама̄панно на паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи. ‘на паримуччати дуккхасма̄’ти вада̄ми’’.
‘‘сутавато ча кхо, бхиккхаве, арийаса̄вакасса уппаджджати ла̄бхо. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘уппанно кхо ме айам̣ ла̄бхо; со ча кхо аниччо дуккхо випарин̣а̄мадхаммо’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. уппаджджати ала̄бхо…пе… уппаджджати йасо… уппаджджати айасо… уппаджджати нинда̄… уппаджджати пасам̣са̄… уппаджджати сукхам̣… уппаджджати дуккхам̣. со ити пат̣исан̃чиккхати – ‘уппаннам̣ кхо ме идам̣ дуккхам̣; тан̃ча кхо аниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхамма’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти’’.
‘‘тасса ла̄бхопи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, ала̄бхопи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, йасопи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, айасопи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, нинда̄пи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, пасам̣са̄пи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, сукхампи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати, дуккхампи читтам̣ на парийа̄да̄йа тит̣т̣хати. со уппаннам̣ ла̄бхам̣ на̄нуруджджхати, ала̄бхе наппат̣ивируджджхати; уппаннам̣ йасам̣ на̄нуруджджхати, айасе наппат̣ивируджджхати; уппаннам̣ пасам̣сам̣ на̄нуруджджхати, нинда̄йа наппат̣ивируджджхати; уппаннам̣ сукхам̣ на̄нуруджджхати, дуккхе наппат̣ивируджджхати. со евам̣ ануродхавиродхавиппахӣно паримуччати джа̄тийа̄ джара̄йа маран̣ена сокехи паридевехи дуккхехи доманассехи упа̄йа̄сехи. ‘паримуччати дуккхасма̄’ти вада̄ми. айам̣ кхо, бхиккхаве, висесо айам̣ адхиппайа̄со идам̣ на̄на̄каран̣ам̣ сутавато арийаса̄вакасса ассутавата̄ путхуджджанена̄’’ти.
‘‘ла̄бхо ала̄бхо ча йаса̄йасо ча,
нинда̄ пасам̣са̄ ча сукхам̣ дукхан̃ча;
ете аничча̄ мануджесу дхамма̄,
асассата̄ випарин̣а̄мадхамма̄.
‘‘ете ча н̃атва̄ сатима̄ сумедхо,
авеккхати випарин̣а̄мадхамме;
ит̣т̣хасса дхамма̄ на матхенти читтам̣,
анит̣т̣хато но пат̣игха̄тамети.
‘‘тасса̄нуродха̄ атха ва̄ виродха̄,
видхӯпита̄ аттхан̇гата̄ на санти;
падан̃ча н̃атва̄ вираджам̣ асокам̣,
саммаппаджа̄на̄ти бхавасса па̄рагӯ’’ти. чхат̣т̣хам̣;