2. вассака̄расуттам̣
22. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати гиджджхакӯт̣е паббате. тена кхо пана самайена ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ваджджӣ абхийа̄тука̄мо хоти. со евама̄ха – ‘‘ахам̣ химе ваджджӣ евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве уччхеччха̄ми [уччхеджджисса̄ми (сйа̄.), уччхиджджисса̄ми (ка.)], ваджджӣ вина̄сесса̄ми, ваджджӣ анайабйасанам̣ а̄па̄десса̄мӣ’’ти [а̄па̄десса̄ми ваджджӣти (ка.) дӣ. ни. 2.131].
атха кхо ра̄джа̄ ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто вассака̄рам̣ бра̄хман̣ам̣ ма̄гадхамаха̄маттам̣ а̄мантеси – ‘‘ехи твам̣, бра̄хман̣а, йена бхагава̄ тенупасан̇кама; упасан̇камитва̄ мама вачанена бхагавато па̄де сираса̄ ванда̄хи, аппа̄ба̄дхам̣ аппа̄тан̇кам̣ лахут̣т̣ха̄нам̣ балам̣ пха̄сувиха̄рам̣ пуччха – ‘ра̄джа̄, бханте, ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто бхагавато па̄де сираса̄ вандати, аппа̄ба̄дхам̣ аппа̄тан̇кам̣ лахут̣т̣ха̄нам̣ балам̣ пха̄сувиха̄рам̣ пуччхатӣ’ти. еван̃ча вадехи – ‘ра̄джа̄, бханте, ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ваджджӣ абхийа̄тука̄мо. со евама̄ха – ‘ахам̣ химе ваджджӣ евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве уччхеччха̄ми, ваджджӣ вина̄сесса̄ми, ваджджӣ анайабйасанам̣ а̄па̄десса̄мӣ’ти. йатха̄ те бхагава̄ бйа̄кароти, там̣ са̄дхукам̣ уггахетва̄ мама а̄рочеййа̄си. на хи татха̄гата̄ витатхам̣ бхан̣антӣ’’ти.
‘‘евам̣, бхо’’ти кхо вассака̄ро бра̄хман̣о ма̄гадхамаха̄матто ран̃н̃о ма̄гадхасса аджа̄тасаттусса ведехипуттасса пат̣иссутва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо вассака̄ро бра̄хман̣о ма̄гадхамаха̄матто бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ра̄джа̄, бхо готама, ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто бхото готамасса па̄де сираса̄ вандати, аппа̄ба̄дхам̣ аппа̄тан̇кам̣ лахут̣т̣ха̄нам̣ балам̣ пха̄сувиха̄рам̣ пуччхати. ра̄джа̄ [еван̃ча вадети ра̄джа̄ (сӣ. ка.)], бхо готама, ма̄гадхо аджа̄тасатту ведехипутто ваджджӣ абхийа̄тука̄мо. со евама̄ха – ‘ахам̣ химе ваджджӣ евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве уччхеччха̄ми, ваджджӣ вина̄сесса̄ми, ваджджӣ анайабйасанам̣ а̄па̄десса̄мӣ’’’ти.
тена кхо пана самайена а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пит̣т̣хито т̣хито хоти бхагавантам̣ бӣджайама̄но [вӣджама̄но (сӣ. сйа̄.)]. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣ абхин̣хам̣ саннипа̄та̄ саннипа̄табахула̄’’’ти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣ абхин̣хам̣ саннипа̄та̄ саннипа̄табахула̄’’’ти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣ абхин̣хам̣ саннипа̄та̄ бхависсанти саннипа̄табахула̄; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.
‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣ самагга̄ саннипатанти, самагга̄ вут̣т̣хаханти, самагга̄ ваджджикаран̣ӣйа̄ни каронтӣ’’’ти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣ самагга̄ саннипатанти, самагга̄ вут̣т̣хаханти, самагга̄ ваджджикаран̣ӣйа̄ни каронтӣ’’’ти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣ самагга̄ саннипатиссанти, самагга̄ вут̣т̣хахиссанти, самагга̄ ваджджикаран̣ӣйа̄ни кариссанти; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.
‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣ апан̃н̃аттам̣ на пан̃н̃а̄пенти, пан̃н̃аттам̣ на самуччхинданти, йатха̄пан̃н̃атте пора̄н̣е ваджджидхамме сама̄да̄йа ваттантӣ’’’ти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣ апан̃н̃аттам̣ на пан̃н̃а̄пенти, пан̃н̃аттам̣ на самуччхинданти, йатха̄пан̃н̃атте пора̄н̣е ваджджидхамме сама̄да̄йа ваттантӣ’’’ти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣ апан̃н̃аттам̣ на пан̃н̃а̄пессанти, пан̃н̃аттам̣ на самуччхиндиссанти, йатха̄пан̃н̃атте пора̄н̣е ваджджидхамме сама̄да̄йа ваттиссанти; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.
‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣ йе те ваджджӣнам̣ ваджджимахаллака̄ те саккаронти гарум̣ каронти ма̄ненти пӯдженти, тесан̃ча сотаббам̣ ман̃н̃антӣ’’’ти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣ йе те ваджджӣнам̣ ваджджимахаллака̄ те саккаронти гарум̣ каронти ма̄ненти пӯдженти, тесан̃ча сотаббам̣ ман̃н̃антӣ’’’ти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣ йе те ваджджӣнам̣ ваджджимахаллака̄ те саккариссанти гарум̣ кариссанти ма̄нессанти пӯджессанти, тесан̃ча сотаббам̣ ман̃н̃иссанти; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.
‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣ йа̄ та̄ кулиттхийо кулакума̄рийо та̄ на окасса пасайха ва̄сентӣ’’’ти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣ йа̄ та̄ кулиттхийо кулакума̄рийо та̄ на окасса пасайха ва̄сентӣ’’’ти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣ йа̄ та̄ кулиттхийо кулакума̄рийо та̄ на окасса пасайха ва̄сессанти; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.
‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣ йа̄ни та̄ни ваджджӣнам̣ ваджджичетийа̄ни аббхантара̄ни чева ба̄хира̄ни ча та̄ни саккаронти гарум̣ каронти ма̄ненти пӯдженти, тесан̃ча диннапуббам̣ катапуббам̣ дхаммикам̣ балим̣ но париха̄пентӣ’’’ти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣ йа̄ни та̄ни ваджджӣнам̣ ваджджичетийа̄ни аббхантара̄ни чева ба̄хира̄ни ча та̄ни саккаронти гарум̣ каронти ма̄ненти пӯдженти, тесан̃ча диннапуббам̣ катапуббам̣ дхаммикам̣ балим̣ но париха̄пентӣ’’’ти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣ йа̄ни та̄ни ваджджӣнам̣ ваджджичетийа̄ни аббхантара̄ни чева ба̄хира̄ни ча та̄ни саккариссанти гарум̣ кариссанти ма̄нессанти пӯджессанти, тесан̃ча диннапуббам̣ катапуббам̣ дхаммикам̣ балим̣ но париха̄пессанти; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.
‘‘кинти те, а̄нанда, сутам̣ – ‘ваджджӣнам̣ арахантесу дхаммика̄ раккха̄варан̣агутти сусам̣вихита̄ – кинти ана̄гата̄ ча араханто виджитам̣ а̄гаччхеййум̣, а̄гата̄ ча араханто виджите пха̄сум̣ вихареййу’’’нти? ‘‘сутам̣ метам̣, бханте – ‘ваджджӣнам̣ арахантесу дхаммика̄ раккха̄варан̣агутти сусам̣вихита̄ бхависсати – кинти ана̄гата̄ ча араханто виджитам̣ а̄гаччхеййум̣, а̄гата̄ ча араханто виджите пха̄сум̣ вихареййу’’’нти. ‘‘йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, ваджджӣнам̣ арахантесу дхаммика̄ раккха̄варан̣агутти сусам̣вихита̄ бхависсати – ‘кинти ана̄гата̄ ча араханто виджитам̣ а̄гаччхеййум̣, а̄гата̄ ча араханто виджите пха̄сум̣ вихареййу’нти; вуддхийева, а̄нанда, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄нӣ’’ти.
атха кхо бхагава̄ вассака̄рам̣ бра̄хман̣ам̣ ма̄гадхамаха̄маттам̣ а̄мантеси – ‘‘екамида̄хам̣, бра̄хман̣а, самайам̣ веса̄лийам̣ вихара̄ми са̄рандаде четийе. татра̄хам̣, бра̄хман̣а, ваджджӣнам̣ име сатта апариха̄нийе дхамме десесим̣. йа̄вакӣван̃ча, бра̄хман̣а, име сатта апариха̄нийа̄ дхамма̄ ваджджӣсу т̣хассанти, имесу ча саттасу апариха̄нийесу дхаммесу ваджджӣ сандиссиссанти; вуддхийева, бра̄хман̣а, ваджджӣнам̣ па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄нӣ’’ти.
‘‘екамекенапи [екамекенапи тена кхо (ка.) дӣ. ни. 2.135] бхо, готама, апариха̄нийена дхаммена саманна̄гата̄нам̣ ваджджӣнам̣ вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни; ко пана ва̄до саттахи апариха̄нийехи дхаммехи! акаран̣ӣйа̄ ча, бхо готама, ваджджӣ ран̃н̃а̄ ма̄гадхена аджа̄тасаттуна̄ ведехипуттена йадидам̣ йуддхасса, ан̃н̃атра упала̄пана̄йа [упала̄пана̄ (ка. сӣ. ка.)], ан̃н̃атра митхубхеда̄. ханда ча да̄ни майам̣, бхо готама, гаччха̄ма, бахукичча̄ майам̣ бахукаран̣ӣйа̄’’ти. ‘‘йассада̄ни твам̣, бра̄хман̣а, ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. атха кхо вассака̄ро бра̄хман̣о ма̄гадхамаха̄матто бхагавато бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄мӣти. дутийам̣.