2. анусайавагго
1. пат̣хамаанусайасуттам̣
11. ‘‘саттиме, бхиккхаве, анусайа̄. катаме сатта? ка̄мара̄га̄нусайо, пат̣игха̄нусайо, дит̣т̣ха̄нусайо, вичикиччха̄нусайо, ма̄на̄нусайо, бхавара̄га̄нусайо, авиджджа̄нусайо. име кхо, бхиккхаве, сатта анусайа̄’’ти. пат̣хамам̣.
2. дутийаанусайасуттам̣
12. ‘‘саттаннам̣, бхиккхаве, анусайа̄нам̣ паха̄на̄йа самуччхеда̄йа брахмачарийам̣ вуссати. катамесам̣ саттаннам̣? ка̄мара̄га̄нусайасса паха̄на̄йа самуччхеда̄йа брахмачарийам̣ вуссати, пат̣игха̄нусайасса…пе… дит̣т̣ха̄нусайасса… вичикиччха̄нусайасса… ма̄на̄нусайасса… бхавара̄га̄нусайасса… авиджджа̄нусайасса паха̄на̄йа самуччхеда̄йа брахмачарийам̣ вуссати. имесам̣ кхо, бхиккхаве, саттаннам̣ анусайа̄нам̣ паха̄на̄йа самуччхеда̄йа брахмачарийам̣ вуссати.
‘‘йато ча кхо, бхиккхаве, бхиккхуно ка̄мара̄га̄нусайо пахӣно хоти уччхиннамӯло та̄ла̄ваттхукато анабха̄вам̣като а̄йатим̣ ануппа̄дадхаммо. пат̣игха̄нусайо…пе… дит̣т̣ха̄нусайо… вичикиччха̄нусайо… ма̄на̄нусайо… бхавара̄га̄нусайо… авиджджа̄нусайо пахӣно хоти уччхиннамӯло та̄ла̄ваттхукато анабха̄вам̣като а̄йатим̣ ануппа̄дадхаммо. айам̣ вуччати, бхиккхаве, бхиккху аччхеччхи тан̣хам̣, виваттайи сам̣йоджанам̣, самма̄ ма̄на̄бхисамайа̄ антамака̄си дуккхасса̄’’ти. дутийам̣.
3. куласуттам̣
13. ‘‘саттахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ на̄лам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ на̄лам̣ упанисӣдитум̣. катамехи саттахи? на мана̄пена паччут̣т̣хенти, на мана̄пена абхива̄денти, на мана̄пена а̄санам̣ денти, сантамасса паригуханти, бахукампи тхокам̣ денти, пан̣ӣтампи лӯкхам̣ денти, асаккаччам̣ денти но саккаччам̣. имехи кхо, бхиккхаве, саттахи ан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ на̄лам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ на̄лам̣ упанисӣдитум̣.
‘‘саттахи, бхиккхаве, ан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ алам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ алам̣ упанисӣдитум̣. катамехи саттахи? мана̄пена паччут̣т̣хенти, мана̄пена абхива̄денти, мана̄пена а̄санам̣ денти, сантамасса на паригуханти, бахукампи бахукам̣ денти, пан̣ӣтампи пан̣ӣтам̣ денти, саккаччам̣ денти но асаккаччам̣. имехи кхо, бхиккхаве, саттахи ан̇гехи саманна̄гатам̣ кулам̣ анупагантва̄ ва̄ алам̣ упагантум̣, упагантва̄ ва̄ алам̣ упанисӣдиту’’нти. татийам̣.
4. пуггаласуттам̣
14. ‘‘саттиме, бхиккхаве, пуггала̄ а̄хунеййа̄ па̄хунеййа̄ даккхин̣еййа̄ ан̃джаликаран̣ӣйа̄ ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катаме сатта? убхатобха̄гавимутто, пан̃н̃а̄вимутто, ка̄йасаккхӣ, дит̣т̣хиппатто [дит̣т̣хаппатто (ка.)], саддха̄вимутто, дхамма̄нуса̄рӣ, саддха̄нуса̄рӣ. име кхо, бхиккхаве, сатта пуггала̄ а̄хунеййа̄ па̄хунеййа̄ даккхин̣еййа̄ ан̃джаликаран̣ӣйа̄ ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. чатуттхам̣.
5. удакӯпама̄суттам̣
15. ‘‘саттиме, бхиккхаве, удакӯпама̄ пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме сатта? [пу. па. 203; катха̄. 852] идха, бхиккхаве, екаччо пуггало саким̣ нимугго нимуггова хоти; идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджитва̄ нимуджджати; идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджитва̄ т̣хито хоти; идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджитва̄ випассати вилокети; идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджитва̄ патарати; идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджитва̄ патига̄дхаппатто хоти; идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджитва̄ тин̣н̣о хоти па̄ран̇гато [па̄рагато (сӣ. сйа̄. кам̣.)] тхале тит̣т̣хати бра̄хман̣о.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало саким̣ нимугго нимуггова хоти? идха бхиккхаве, екаччо пуггало саманна̄гато хоти екантака̄л̣акехи акусалехи дхаммехи. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало саким̣ нимугго нимуггова хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ нимуджджати? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджати са̄дху саддха̄ кусалесу дхаммесу, са̄дху хирӣ…пе… са̄дху оттаппам̣… са̄дху вӣрийам̣ [вирийам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] … са̄дху пан̃н̃а̄ кусалесу дхаммесӯти. тасса са̄ саддха̄ нева тит̣т̣хати но вад̣д̣хати ха̄йатийева, тасса са̄ хирӣ…пе… тасса там̣ оттаппам̣… тасса там̣ вӣрийам̣… тасса са̄ пан̃н̃а̄ нева тит̣т̣хати но вад̣д̣хати ха̄йатийева. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ нимуджджати.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ т̣хито хоти? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджати са̄дху саддха̄ кусалесу дхаммесу, са̄дху хирӣ…пе… са̄дху оттаппам̣… са̄дху вӣрийам̣… са̄дху пан̃н̃а̄ кусалесу дхаммесӯти. тасса са̄ саддха̄ нева ха̄йати но вад̣д̣хати т̣хита̄ хоти. тасса са̄ хирӣ…пе… тасса там̣ оттаппам̣… тасса там̣ вӣрийам̣… тасса са̄ пан̃н̃а̄ нева ха̄йати но вад̣д̣хати т̣хита̄ хоти. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ т̣хито хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ випассати вилокети? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджати са̄дху саддха̄ кусалесу дхаммесу, са̄дху хирӣ…пе… са̄дху оттаппам̣… са̄дху вӣрийам̣… са̄дху пан̃н̃а̄ кусалесу дхаммесӯти. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ випассати вилокети.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ патарати? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджати са̄дху саддха̄ кусалесу дхаммесу, са̄дху хирӣ…пе… са̄дху оттаппам̣… са̄дху вӣрийам̣… са̄дху пан̃н̃а̄ кусалесу дхаммесӯти. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева [саким̣дева (ка.)] имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти [дуккхассантакаро хоти (ка.)]. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ патарати.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ патига̄дхаппатто хоти? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджати са̄дху саддха̄ кусалесу дхаммесу, са̄дху хирӣ…пе… са̄дху оттаппам̣… са̄дху вӣрийам̣… са̄дху пан̃н̃а̄ кусалесу дхаммесӯти. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ патига̄дхаппатто хоти.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ тин̣н̣о хоти па̄ран̇гато тхале тит̣т̣хати бра̄хман̣о. идха, бхиккхаве, екаччо пуггало уммуджджати са̄дху саддха̄ кусалесу дхаммесу, са̄дху хирӣ…пе… са̄дху оттаппам̣… са̄дху вӣрийам̣… са̄дху пан̃н̃а̄ кусалесу дхаммесӯти. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало уммуджджитва̄ тин̣н̣о хоти па̄ран̇гато тхале тит̣т̣хати бра̄хман̣о.
‘‘име кхо, бхиккхаве, сатта удакӯпама̄ пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти. пан̃чамам̣.
6. аничча̄нупассӣсуттам̣
16. ‘‘саттиме, бхиккхаве, пуггала̄ а̄хунеййа̄ па̄хунеййа̄ даккхин̣еййа̄ ан̃джаликаран̣ӣйа̄ ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катаме сатта? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассӣ вихарати, аниччасан̃н̃ӣ, аниччапат̣исам̣ведӣ сататам̣ самитам̣ аббокин̣н̣ам̣ четаса̄ адхимуччама̄но пан̃н̃а̄йа парийога̄хама̄но. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо пуггало а̄хунеййо па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, идхекаччо пуггало саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассӣ вихарати, аниччасан̃н̃ӣ, аниччапат̣исам̣ведӣ сататам̣ самитам̣ аббокин̣н̣ам̣ четаса̄ адхимуччама̄но пан̃н̃а̄йа парийога̄хама̄но. тасса апуббам̣ ачаримам̣ а̄савапарийа̄да̄нан̃ча хоти джӣвитапарийа̄да̄нан̃ча. айам̣, бхиккхаве, дутийо пуггало а̄хунеййо…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, идхекаччо пуггало саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассӣ вихарати, аниччасан̃н̃ӣ, аниччапат̣исам̣ведӣ сататам̣ самитам̣ аббокин̣н̣ам̣ четаса̄ адхимуччама̄но пан̃н̃а̄йа парийога̄хама̄но. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ антара̄паринибба̄йӣ хоти…пе… упахаччапаринибба̄йӣ хоти…пе… асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти…пе… сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти…пе… уддхам̣сото хоти аканит̣т̣хага̄мӣ. айам̣, бхиккхаве, саттамо пуггало а̄хунеййо па̄хунеййо даккхин̣еййо ан̃джаликаран̣ӣйо ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. име кхо, бхиккхаве, сатта пуггала̄ а̄хунеййа̄ па̄хунеййа̄ даккхин̣еййа̄ ан̃джаликаран̣ӣйа̄ ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. дуккха̄нупассӣсуттам̣
17. саттиме, бхиккхаве, пуггала̄ а̄хунеййа̄…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. катаме сатта? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало саббасан̇кха̄ресу дуккха̄нупассӣ вихарати…пе…. саттамам̣.
8. анатта̄нупассӣсуттам̣
18. саббесу дхаммесу анатта̄нупассӣ вихарати…пе…. ат̣т̣хамам̣.
9. нибба̄насуттам̣
19. [катха̄. 547-548] ‘‘нибба̄не сукха̄нупассӣ вихарати сукхасан̃н̃ӣ сукхапат̣исам̣ведӣ сататам̣ самитам̣ аббокин̣н̣ам̣ четаса̄ адхимуччама̄но пан̃н̃а̄йа парийога̄хама̄но. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄…пе… саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣ бхиккхаве, пат̣хамо пуггало а̄хунеййо…пе… пун̃н̃аккхеттам̣ локасса.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, идхекаччо пуггало нибба̄не сукха̄нупассӣ вихарати сукхасан̃н̃ӣ сукхапат̣исам̣ведӣ сататам̣ самитам̣ аббокин̣н̣ам̣ четаса̄ адхимуччама̄но пан̃н̃а̄йа парийога̄хама̄но. тасса апуббам̣ ачаримам̣ а̄савапарийа̄да̄нан̃ча хоти джӣвитапарийа̄да̄нан̃ча. айам̣, бхиккхаве, дутийо пуггало а̄хунеййо…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, идхекаччо пуггало нибба̄не сукха̄нупассӣ вихарати сукхасан̃н̃ӣ сукхапат̣исам̣ведӣ сататам̣ самитам̣ аббокин̣н̣ам̣ четаса̄ адхимуччама̄но пан̃н̃а̄йа парийога̄хама̄но. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ антара̄паринибба̄йӣ хоти…пе… упахаччапаринибба̄йӣ хоти…пе… асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти…пе… сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти…пе… уддхам̣сото хоти аканит̣т̣хага̄мӣ. айам̣, бхиккхаве, саттамо пуггало а̄хунеййо…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса. име кхо, бхиккхаве, сатта пуггала̄ а̄хунеййа̄…пе… ануттарам̣ пун̃н̃аккхеттам̣ локасса̄’’ти. навамам̣.
10. ниддасаваттхусуттам̣
20. ‘‘саттима̄ни, бхиккхаве, ниддасаваттхӯни. катама̄ни сатта? идха, бхиккхаве, бхиккху сиккха̄сама̄да̄не тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча сиккха̄сама̄да̄не авигатапемо [адхигатапемо (сйа̄.) а. ни. 7.42; дӣ. ни. 3.331], дхамманисантийа̄ тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча дхамманисантийа̄ авигатапемо, иччха̄винайе тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча иччха̄винайе авигатапемо, пат̣исалла̄не тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча пат̣исалла̄не авигатапемо, вӣрийа̄рамбхе [вӣрийа̄раббхе (ка.)] тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча вӣрийа̄рамбхе авигатапемо, сатинепакке тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча сатинепакке авигатапемо, дит̣т̣хипат̣иведхе тиббаччхандо хоти а̄йатин̃ча дит̣т̣хипат̣иведхе авигатапемо. има̄ни кхо, бхиккхаве, сатта ниддасаваттхӯнӣ’’ти. дасамам̣.
анусайавагго дутийо.