(16) 1. саддхаммавагго

1. пат̣хамасамматтанийа̄масуттам̣

151. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато сун̣антопи саддхаммам̣ абхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣. катамехи пан̃чахи? катхам̣ парибхоти, катхикам̣ [катхитам̣ (ка.)] парибхоти, атта̄нам̣ парибхоти, виккхиттачитто дхаммам̣ сун̣а̄ти, анекаггачитто айонисо ча [айонисо (сйа̄. кам̣.)] манаси кароти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато сун̣антопи саддхаммам̣ абхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато сун̣анто саддхаммам̣ бхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣. катамехи пан̃чахи? на катхам̣ парибхоти, на катхикам̣ парибхоти, на атта̄нам̣ парибхоти, авиккхиттачитто дхаммам̣ сун̣а̄ти, екаггачитто йонисо ча манаси кароти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато сун̣анто саддхаммам̣ бхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматта’’нти. пат̣хамам̣.

2. дутийасамматтанийа̄масуттам̣

152. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато сун̣антопи саддхаммам̣ абхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣. катамехи пан̃чахи? катхам̣ парибхоти, катхикам̣ парибхоти, атта̄нам̣ парибхоти, дуппан̃н̃о хоти джал̣о ел̣амӯго, анан̃н̃а̄те ан̃н̃а̄тама̄нӣ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато сун̣антопи саддхаммам̣ абхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато сун̣анто саддхаммам̣ бхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣. катамехи пан̃чахи? на катхам̣ парибхоти, на катхикам̣ парибхоти, на атта̄нам̣ парибхоти, пан̃н̃ава̄ хоти аджал̣о анел̣амӯго, на анан̃н̃а̄те ан̃н̃а̄тама̄нӣ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато сун̣анто саддхаммам̣ бхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматта’’нти. дутийам̣.

3. татийасамматтанийа̄масуттам̣

153. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато сун̣антопи саддхаммам̣ абхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣. катамехи пан̃чахи? маккхӣ дхаммам̣ сун̣а̄ти маккхапарийут̣т̣хито, упа̄рамбхачитто [саупа̄рамбхачитто (сйа̄. кам̣.)] дхаммам̣ сун̣а̄ти рандхагавесӣ, дхаммадесаке а̄хатачитто хоти кхӣладжа̄то [кхиладжа̄то (сйа̄. пӣ.)], дуппан̃н̃о хоти джал̣о ел̣амӯго, анан̃н̃а̄те ан̃н̃а̄тама̄нӣ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато сун̣антопи саддхаммам̣ абхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато сун̣анто саддхаммам̣ бхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣. катамехи пан̃чахи? амаккхӣ дхаммам̣ сун̣а̄ти на маккхапарийут̣т̣хито, анупа̄рамбхачитто дхаммам̣ сун̣а̄ти на рандхагавесӣ, дхаммадесаке ана̄хатачитто хоти акхӣладжа̄то, пан̃н̃ава̄ хоти аджал̣о анел̣амӯго, на анан̃н̃а̄те ан̃н̃а̄тама̄нӣ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато сун̣анто саддхаммам̣ бхаббо нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматта’’нти. татийам̣.

4. пат̣хамасаддхаммасаммосасуттам̣

154. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхӯ на саккаччам̣ дхаммам̣ сун̣анти, на саккаччам̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти, на саккаччам̣ дхаммам̣ дха̄ренти, на саккаччам̣ дха̄та̄нам̣ [дхата̄нам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] дхамма̄нам̣ аттхам̣ упапариккханти, на саккаччам̣ аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммам̣ пат̣ипаджджанти. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти.

‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхӯ саккаччам̣ дхаммам̣ сун̣анти, саккаччам̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти, саккаччам̣ дхаммам̣ дха̄ренти, саккаччам̣ дха̄та̄нам̣ дхамма̄нам̣ аттхам̣ упапариккханти, саккаччам̣ аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа дхамма̄нудхаммам̣ пат̣ипаджджанти. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттантӣ’’ти. чатуттхам̣.

5. дутийасаддхаммасаммосасуттам̣

155. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхӯ дхаммам̣ на парийа̄пун̣анти – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тхам̣, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ на виттха̄рена паресам̣ десенти. айам̣, бхиккхаве, дутийо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ на виттха̄рена парам̣ [паресам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), паре (?)] ва̄ченти. айам̣, бхиккхаве, татийо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ на виттха̄рена саджджха̄йам̣ каронти. айам̣, бхиккхаве, чатуттхо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ на четаса̄ анувитаккенти анувича̄ренти манаса̄нупеккханти. айам̣, бхиккхаве, пан̃чамо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти.

‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхӯ дхаммам̣ парийа̄пун̣анти – суттам̣, геййам̣, веййа̄каран̣ам̣, га̄тхам̣, уда̄нам̣, итивуттакам̣, джа̄такам̣, аббхутадхаммам̣, ведаллам̣. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ виттха̄рена паресам̣ десенти. айам̣, бхиккхаве, дутийо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ виттха̄рена парам̣ ва̄ченти. айам̣, бхиккхаве, татийо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ виттха̄рена саджджха̄йам̣ каронти. айам̣, бхиккхаве, чатуттхо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ йатха̄сутам̣ йатха̄парийаттам̣ дхаммам̣ четаса̄ анувитаккенти анувича̄ренти манаса̄нупеккханти. айам̣, бхиккхаве, пан̃чамо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттантӣ’’ти. пан̃чамам̣.

6. татийасаддхаммасаммосасуттам̣

156. [а. ни. 4.160] ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхӯ дуггахитам̣ суттантам̣ парийа̄пун̣анти дунниккхиттехи падабйан̃джанехи. дунниккхиттасса, бхиккхаве, падабйан̃джанасса аттхопи дуннайо хоти. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ дуббача̄ хонти, довачассакаран̣ехи дхаммехи саманна̄гата̄, аккхама̄ аппадаккхин̣агга̄хино ануса̄саним̣. айам̣, бхиккхаве, дутийо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, йе те бхиккхӯ бахуссута̄ а̄гата̄гама̄ дхаммадхара̄ винайадхара̄ ма̄тика̄дхара̄, те на саккаччам̣ суттантам̣ парам̣ ва̄ченти; тесам̣ аччайена чхиннамӯлако суттанто хоти аппат̣исаран̣о. айам̣, бхиккхаве, татийо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тхера̄ бхиккхӯ ба̄хулика̄ хонти са̄тхалика̄ оккамане пуббан̇гама̄ павивеке никкхиттадхура̄, на вӣрийам̣ а̄рабханти аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. тесам̣ паччхима̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджати. са̄пи хоти ба̄хулика̄ са̄тхалика̄ оккамане пуббан̇гама̄ павивеке никкхиттадхура̄, на вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. айам̣, бхиккхаве, чатуттхо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, сан̇гхо бхинно хоти. сан̇гхе кхо пана, бхиккхаве, бхинне ан̃н̃аман̃н̃ам̣ аккоса̄ ча хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ парибха̄са̄ ча хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париккхепа̄ ча хонти, ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париччаджана̄ [париччаджа̄ (сйа̄. кам̣.)] ча хонти. таттха аппасанна̄ чева наппасӣданти, пасанна̄нан̃ча екачча̄нам̣ ан̃н̃атхаттам̣ хоти. айам̣, бхиккхаве, пан̃чамо дхаммо саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ саддхаммасса саммоса̄йа антарадха̄на̄йа сам̣ваттанти.

‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттанти. катаме пан̃ча? идха, бхиккхаве, бхиккхӯ суггахитам̣ суттантам̣ парийа̄пун̣анти суниккхиттехи падабйан̃джанехи. суниккхиттасса, бхиккхаве, падабйан̃джанасса аттхопи сунайо хоти. айам̣, бхиккхаве, пат̣хамо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхӯ сувача̄ хонти совачассакаран̣ехи дхаммехи саманна̄гата̄, кхама̄ падаккхин̣агга̄хино ануса̄саним̣. айам̣, бхиккхаве, дутийо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, йе те бхиккхӯ бахуссута̄ а̄гата̄гама̄ дхаммадхара̄ винайадхара̄ ма̄тика̄дхара̄, те саккаччам̣ суттантам̣ парам̣ ва̄ченти; тесам̣ аччайена на чхиннамӯлако [аччхиннамӯлако (ка.) а. ни. 4.160] суттанто хоти саппат̣исаран̣о. айам̣, бхиккхаве, татийо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, тхера̄ бхиккхӯ на ба̄хулика̄ хонти на са̄тхалика̄, оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄; вӣрийам̣ а̄рабханти аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. тесам̣ паччхима̄ джаната̄ дит̣т̣ха̄нугатим̣ а̄паджджати. са̄пи хоти на ба̄хулика̄ на са̄тхалика̄, оккамане никкхиттадхура̄ павивеке пуббан̇гама̄, вӣрийам̣ а̄рабхати аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа. айам̣, бхиккхаве, чатуттхо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, сан̇гхо самагго саммодама̄но авивадама̄но екуддесо пха̄сум̣ вихарати. сан̇гхе кхо пана, бхиккхаве, самагге на чева ан̃н̃аман̃н̃ам̣ аккоса̄ хонти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ парибха̄са̄ хонти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париккхепа̄ хонти, на ча ан̃н̃аман̃н̃ам̣ париччаджана̄ хонти. таттха аппасанна̄ чева пасӣданти, пасанна̄нан̃ча бхиййобха̄во хоти. айам̣, бхиккхаве, пан̃чамо дхаммо саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттати. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча дхамма̄ саддхаммасса т̣хитийа̄ асаммоса̄йа анантарадха̄на̄йа сам̣ваттантӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. дуккатха̄суттам̣

157. ‘‘пан̃чаннам̣, бхиккхаве, пуггала̄нам̣ катха̄ дуккатха̄ пуггале пуггалам̣ [пуггалам̣ пуггалам̣ (сӣ. пӣ.)] упанидха̄йа. катамесам̣ пан̃чаннам̣? ассаддхасса, бхиккхаве, саддха̄катха̄ дуккатха̄; дуссӣласса сӣлакатха̄ дуккатха̄; аппассутасса ба̄хусаччакатха̄ дуккатха̄; маччхарисса [маччхарийасса (сӣ. пӣ. ка.)] ча̄гакатха̄ дуккатха̄; дуппан̃н̃асса пан̃н̃а̄катха̄ дуккатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, ассаддхасса саддха̄катха̄ дуккатха̄? ассаддхо, бхиккхаве, саддха̄катха̄йа каччхама̄на̄йа абхисаджджати куппати бйа̄паджджати патиттхӣйати копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, саддха̄сампадам̣ аттани на саманупассати [на сампассати (сӣ.)], на ча лабхати татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ ассаддхасса саддха̄катха̄ дуккатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, дуссӣласса сӣлакатха̄ дуккатха̄? дуссӣло, бхиккхаве, сӣлакатха̄йа каччхама̄на̄йа абхисаджджати куппати бйа̄паджджати патиттхӣйати копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, сӣласампадам̣ аттани на саманупассати на ча лабхати татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ дуссӣласса сӣлакатха̄ дуккатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, аппассутасса ба̄хусаччакатха̄ дуккатха̄? аппассуто, бхиккхаве, ба̄хусаччакатха̄йа каччхама̄на̄йа абхисаджджати куппати бйа̄паджджати патиттхӣйати копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, сутасампадам̣ аттани на саманупассати, на ча лабхати татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ аппассутасса ба̄хусаччакатха̄ дуккатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, маччхарисса ча̄гакатха̄ дуккатха̄? маччхарӣ, бхиккхаве, ча̄гакатха̄йа каччхама̄на̄йа абхисаджджати куппати бйа̄паджджати патиттхӣйати копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, ча̄гасампадам̣ аттани на саманупассати на ча лабхати татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ маччхарисса ча̄гакатха̄ дуккатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, дуппан̃н̃асса пан̃н̃а̄катха̄ дуккатха̄? дуппан̃н̃о, бхиккхаве, пан̃н̃а̄катха̄йа каччхама̄на̄йа абхисаджджати куппати бйа̄паджджати патиттхӣйати копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, пан̃н̃а̄сампадам̣ аттани на саманупассати, на ча лабхати татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ дуппан̃н̃асса пан̃н̃а̄катха̄ дуккатха̄. имесам̣ кхо, бхиккхаве, пан̃чаннам̣ пуггала̄нам̣ катха̄ дуккатха̄ пуггале пуггалам̣ упанидха̄йа.

‘‘пан̃чаннам̣, бхиккхаве, пуггала̄нам̣ катха̄ сукатха̄ пуггале пуггалам̣ упанидха̄йа. катамесам̣ пан̃чаннам̣? саддхасса, бхиккхаве, саддха̄катха̄ сукатха̄; сӣлавато сӣлакатха̄ сукатха̄; бахуссутасса ба̄хусаччакатха̄ сукатха̄; ча̄гавато ча̄гакатха̄ сукатха̄; пан̃н̃авато пан̃н̃а̄катха̄ сукатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, саддхасса саддха̄катха̄ сукатха̄? саддхо, бхиккхаве, саддха̄катха̄йа каччхама̄на̄йа на̄бхисаджджати на куппати на бйа̄паджджати на патиттхӣйати на копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, саддха̄сампадам̣ аттани саманупассати лабхати ча татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ саддхасса саддха̄катха̄ сукатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, сӣлавато сӣлакатха̄ сукатха̄? сӣлава̄, бхиккхаве, сӣлакатха̄йа каччхама̄на̄йа на̄бхисаджджати на куппати на бйа̄паджджати на патиттхӣйати на копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, сӣласампадам̣ аттани саманупассати, лабхати ча татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ сӣлавато сӣлакатха̄ сукатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, бахуссутасса ба̄хусаччакатха̄ сукатха̄? бахуссуто, бхиккхаве, ба̄хусаччакатха̄йа каччхама̄на̄йа на̄бхисаджджати на куппати на бйа̄паджджати на патиттхӣйати на копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, сутасампадам̣ аттани саманупассати, лабхати ча татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ бахуссутасса ба̄хусаччакатха̄ сукатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, ча̄гавато ча̄гакатха̄ сукатха̄? ча̄гава̄, бхиккхаве, ча̄гакатха̄йа каччхама̄на̄йа на̄бхисаджджати на куппати на бйа̄паджджати на патиттхӣйати на копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, ча̄гасампадам̣ аттани саманупассати, лабхати ча татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ ча̄гавато ча̄гакатха̄ сукатха̄.

‘‘касма̄ ча, бхиккхаве, пан̃н̃авато пан̃н̃а̄катха̄ сукатха̄? пан̃н̃ава̄, бхиккхаве, пан̃н̃а̄катха̄йа каччхама̄на̄йа на̄бхисаджджати на куппати на бйа̄паджджати на патиттхӣйати на копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тукароти. там̣ кисса хету? тан̃хи со, бхиккхаве, пан̃н̃а̄сампадам̣ аттани саманупассати лабхати ча татонида̄нам̣ пӣтипа̄моджджам̣. тасма̄ пан̃н̃авато пан̃н̃а̄катха̄ сукатха̄. имесам̣ кхо, бхиккхаве, пан̃чаннам̣ пуггала̄нам̣ катха̄ сукатха̄ пуггале пуггалам̣ упанидха̄йа̄’’ти. саттамам̣.

8. са̄раджджасуттам̣

158. ‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху са̄раджджам̣ окканто [оккаманто (ка.)] хоти. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху ассаддхо хоти, дуссӣло хоти, аппассуто хоти, кусӣто хоти, дупан̃н̃о хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи, дхаммехи саманна̄гато бхиккху са̄раджджам̣ окканто хоти.

‘‘пан̃чахи, бхиккхаве, дхаммехи саманна̄гато бхиккху виса̄радо хоти. катамехи пан̃чахи? идха, бхиккхаве, бхиккху саддхо хоти, сӣлава̄ хоти, бахуссуто хоти, а̄раддхавӣрийо хоти, пан̃н̃ава̄ хоти. имехи кхо, бхиккхаве, пан̃чахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху виса̄радо хотӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. уда̄йӣсуттам̣

159. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ уда̄йӣ махатийа̄ гихипариса̄йа паривуто дхаммам̣ десенто нисинно хоти. аддаса̄ кхо а̄йасма̄ а̄нандо а̄йасмантам̣ уда̄йим̣ махатийа̄ гихипариса̄йа паривутам̣ дхаммам̣ десентам̣ нисиннам̣. дисва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘а̄йасма̄, бханте, уда̄йӣ махатийа̄ гихипариса̄йа паривуто дхаммам̣ десетӣ’’ти [десенто нисинно’’ти (сйа̄.)].

‘‘на кхо, а̄нанда, сукарам̣ паресам̣ дхаммам̣ десетум̣. паресам̣, а̄нанда, дхаммам̣ десентена пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ паресам̣ дхаммо десетаббо. катаме пан̃ча? ‘анупуббим̣ катхам̣ [а̄нупуббикатхам̣ (сӣ.), анупуббикатхам̣ (сйа̄. пӣ. ка.)] катхесса̄мӣ’ти паресам̣ дхаммо десетаббо; ‘парийа̄йадасса̄вӣ катхам̣ катхесса̄мӣ’ти паресам̣ дхаммо десетаббо; ‘ануддайатам̣ пат̣ичча катхам̣ катхесса̄мӣ’ти паресам̣ дхаммо десетаббо; ‘на а̄мисантаро катхам̣ катхесса̄мӣ’ти паресам̣ дхаммо десетаббо; ‘атта̄нан̃ча паран̃ча анупахачча катхам̣ катхесса̄мӣ’ти паресам̣ дхаммо десетаббо. на кхо, а̄нанда, сукарам̣ паресам̣ дхаммам̣ десетум̣. паресам̣, а̄нанда, дхаммам̣ десентена име пан̃ча дхамме аджджхаттам̣ упат̣т̣ха̄петва̄ паресам̣ дхаммо десетаббо’’ти. навамам̣.

10. дуппат̣ивинодайасуттам̣

160. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, уппанна̄ дуппат̣ивинодайа̄. катаме пан̃ча? уппанно ра̄го дуппат̣ивинодайо, уппанно досо дуппат̣ивинодайо, уппанно мохо дуппат̣ивинодайо, уппаннам̣ пат̣ибха̄нам̣ дуппат̣ивинодайам̣, уппаннам̣ гамикачиттам̣ дуппат̣ивинодайам̣. име кхо, бхиккхаве, пан̃ча уппанна̄ дуппат̣ивинодайа̄’’ти. дасамам̣.

саддхаммавагго пат̣хамо.