8. личчхавикума̄ракасуттам̣

58. екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа веса̄лим̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто маха̄ванам̣ аджджхога̄хетва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле дива̄виха̄рам̣ нисӣди.

тена кхо пана самайена самбахула̄ личчхавикума̄рака̄ саджджа̄ни дханӯни а̄да̄йа куккурасан̇гхапаривута̄ маха̄ване анучан̇камама̄на̄ анувичарама̄на̄ аддасу бхагавантам̣ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисиннам̣; дисва̄на саджджа̄ни дханӯни никкхипитва̄ куккурасан̇гхам̣ екамантам̣ уййоджетва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ тун̣хӣбхӯта̄ тун̣хӣбхӯта̄ пан̃джалика̄ бхагавантам̣ пайирупа̄санти.

тена кхо пана самайена маха̄на̄мо личчхави маха̄ване джан̇гха̄виха̄рам̣ анучан̇камама̄но аддаса те личчхавикума̄раке тун̣хӣбхӯте тун̣хӣбхӯте пан̃джалике бхагавантам̣ пайирупа̄санте; дисва̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо личчхави уда̄нам̣ уда̄неси – ‘бхависсанти ваджджӣ, бхависсанти ваджджӣ’’’ти!

‘‘ким̣ пана твам̣, маха̄на̄ма, евам̣ вадеси – ‘бхависсанти ваджджӣ, бхависсанти ваджджӣ’’’ти? ‘‘име, бханте, личчхавикума̄рака̄ чан̣д̣а̄ пхаруса̄ апа̄нубха̄ [ападжаха̄ти (сӣ.), апа̄т̣убха̄ (сйа̄. кам̣.), ападжаха̄ (пӣ.), апа̄нута̄ (каттхачи)]. йа̄нипи та̄ни кулесу пахен̣ака̄ни [пахӣнака̄ни (сӣ.), пахӣн̣ака̄ни (сйа̄. кам̣. пӣ.)] пахӣйанти, уччхӯти ва̄ бадара̄ти ва̄ пӯва̄ти ва̄ модака̄ти ва̄ сам̣кулика̄ти ва̄ [саккхалика̄ти ва̄ (сӣ. пӣ.)], та̄ни вилумпитва̄ вилумпитва̄ кха̄данти; кулиттхӣнампи кулакума̄рӣнампи паччха̄лийам̣ кхипанти. те да̄ниме тун̣хӣбхӯта̄ тун̣хӣбхӯта̄ пан̃джалика̄ бхагавантам̣ пайирупа̄сантӣ’’ти.

‘‘йасса кассачи, маха̄на̄ма, кулапуттасса пан̃ча дхамма̄ сам̣виджджанти – йади ва̄ ран̃н̃о кхаттийасса муддха̄васиттасса, йади ва̄ рат̣т̣хикасса петтаникасса [муддха̄бхиситтасса (ка.) а. ни. 5.135, 136 пасситаббам̣], йади ва̄ сена̄йа сена̄патикасса, йади ва̄ га̄мага̄ман̣икасса, йади ва̄ пӯгага̄ман̣икасса, йе ва̄ пана кулесу паччека̄дхипаччам̣ ка̄ренти, вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.

‘‘катаме пан̃ча? идха, маха̄на̄ма, кулапутто ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи ма̄та̄питаро саккароти гарум̣ кароти ма̄нети пӯджети. таменам̣ ма̄та̄питаро сакката̄ гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ калйа̄н̣ена манаса̄ анукампанти – ‘чирам̣ джӣва, дӣгхама̄йум̣ па̄лехӣ’ти. ма̄та̄пита̄нукампитасса, маха̄на̄ма, кулапуттасса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, кулапутто ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи путтада̄рада̄сакаммакарапорисе [… са̄мантасам̣воха̄ре (сӣ. пӣ.)] саккароти гарум̣ кароти ма̄нети пӯджети. таменам̣ путтада̄рада̄сакаммакарапориса̄ сакката̄ гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ калйа̄н̣ена манаса̄ анукампанти – ‘чирам̣ джӣва, дӣгхама̄йум̣ па̄лехӣ’ти. путтада̄рада̄сакаммакарапориса̄нукампитасса, маха̄на̄ма, кулапуттасса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, кулапутто ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи кхеттакаммантаса̄мантасабйоха̄ре саккароти гарум̣ кароти ма̄нети пӯджети. таменам̣ кхеттакаммантаса̄мантасабйоха̄ра̄ сакката̄ гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ калйа̄н̣ена манаса̄ анукампанти – ‘чирам̣ джӣва, дӣгхама̄йум̣ па̄лехӣ’ти. кхеттакаммантаса̄мантасабйоха̄ра̄нукампитасса, маха̄на̄ма, кулапуттасса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, кулапутто ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи йа̄вата̄ балипат̣игга̄хика̄ девата̄ саккароти гарум̣ кароти ма̄нети пӯджети. таменам̣ балипат̣игга̄хика̄ девата̄ сакката̄ гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ калйа̄н̣ена манаса̄ анукампанти – ‘чирам̣ джӣва, дӣгхама̄йум̣ па̄лехӣ’ти. девата̄нукампитасса, маха̄на̄ма, кулапуттасса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.

‘‘пуна чапарам̣, маха̄на̄ма, кулапутто ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехи бхогехи ба̄ха̄балапаричитехи седа̄ваккхиттехи дхаммикехи дхаммаладдхехи саман̣абра̄хман̣е саккароти гарум̣ кароти ма̄нети пӯджети. таменам̣ саман̣абра̄хман̣а̄ сакката̄ гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ калйа̄н̣ена манаса̄ анукампанти – ‘чирам̣ джӣва, дӣгхама̄йум̣ па̄лехӣ’ти. саман̣абра̄хман̣а̄нукампитасса, маха̄на̄ма, кулапуттасса вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄ни.

‘‘йасса кассачи, маха̄на̄ма, кулапуттасса име пан̃ча дхамма̄ сам̣виджджанти – йади ва̄ ран̃н̃о кхаттийасса муддха̄васиттасса, йади ва̄ рат̣т̣хикасса петтаникасса, йади ва̄ сена̄йа сена̄патикасса, йади ва̄ га̄мага̄ман̣икасса, йади ва̄ пӯгага̄ман̣икасса, йе ва̄ пана кулесу паччека̄дхипаччам̣ ка̄ренти, вуддхийева па̄т̣икан̇кха̄, но париха̄нӣ’’ти.

‘‘ма̄та̄питукиччакаро, путтада̄рахито сада̄;

антоджанасса аттха̄йа, йе часса ануджӣвино.

‘‘убхиннан̃чева аттха̄йа, вадан̃н̃ӯ хоти сӣлава̄;

н̃а̄тӣнам̣ пуббапета̄нам̣, дит̣т̣хе дхамме ча джӣватам̣ [джӣвинам̣ (сӣ.), джӣвитам̣ (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)].

‘‘саман̣а̄нам̣ бра̄хман̣а̄нам̣, девата̄нан̃ча пан̣д̣ито;

виттисан̃джанано хоти, дхаммена гхарама̄васам̣.

‘‘со каритва̄на калйа̄н̣ам̣, пуджджо хоти пасам̣сийо;

идхева нам̣ пасам̣санти, печча сагге памодатӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣;