8. пан̃чан̇гикасуттам̣

28. ‘‘арийасса, бхиккхаве, пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса бха̄ванам̣ десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘катама̄ ча, бхиккхаве, арийасса пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса бха̄вана̄? идха, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ вивекаджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса вивекаджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, даккхо нха̄пако [наха̄пако (сӣ. пӣ.)] ва̄ нха̄пакантева̄сӣ ва̄ кам̣сатха̄ле нха̄нӣйачун̣н̣а̄ни [наха̄нӣйачун̣н̣а̄ни (сӣ. пӣ.)] а̄киритва̄ удакена париппхосакам̣ париппхосакам̣ саннеййа. са̄йам̣ нха̄нӣйапин̣д̣и [са̄сса наха̄нӣйапин̣д̣ӣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)] снеха̄нугата̄ снехапарета̄ сантараба̄хира̄ пхут̣а̄ снехена, на ча паггхаринӣ. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ вивекаджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса вивекаджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. арийасса, бхиккхаве, пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса айам̣ пат̣хама̄ бха̄вана̄.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ сама̄дхиджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса сама̄дхиджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, удакарахадо гамбхӣро уббхидодако [уббхитодако (сйа̄. кам̣. ка.)]. тасса невасса пураттхима̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣, на паччхима̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣, на уттара̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣, на даккхин̣а̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣, дево ча ка̄лена ка̄лам̣ самма̄ дха̄рам̣ на̄нуппавеччхеййа [дево ча на ка̄лена… анупавеччхеййа (дӣ. ни. 1.227 а̄дайо; ма. ни. 2.251 а̄дайо]. атха кхо тамха̄ва удакарахада̄ сӣта̄ ва̄ридха̄ра̄ уббхиджджитва̄ тамева удакарахадам̣ сӣтена ва̄рина̄ абхисандеййа парисандеййа парипӯреййа париппхареййа; на̄сса кин̃чи сабба̄вато удакарахадасса сӣтена ва̄рина̄ аппхут̣ам̣ асса. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ сама̄дхиджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса сама̄дхиджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. арийасса, бхиккхаве, пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса айам̣ дутийа̄ бха̄вана̄.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ ниппӣтикена сукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса ниппӣтикена сукхена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, уппалинийам̣ ва̄ падуминийам̣ ва̄ пун̣д̣арӣкинийам̣ ва̄ аппекачча̄ни уппала̄ни ва̄ падума̄ни ва̄ пун̣д̣арӣка̄ни ва̄ удаке джа̄та̄ни удаке сам̣вад̣д̣ха̄ни удака̄нуггата̄ни анто нимуггапосӣни. та̄ни йа̄ва чагга̄ йа̄ва ча мӯла̄ сӣтена ва̄рина̄ абхисанна̄ни парисанна̄ни парипӯра̄ни париппхут̣а̄ни; на̄сса кин̃чи сабба̄ватам̣ уппала̄нам̣ ва̄ падума̄нам̣ ва̄ пун̣д̣арӣка̄нам̣ ва̄ сӣтена ва̄рина̄ аппхут̣ам̣ асса. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ ниппӣтикена сукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса ниппӣтикена сукхена аппхут̣ам̣ хоти. арийасса, бхиккхаве, пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса айам̣ татийа̄ бха̄вана̄.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ …пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ парисуддхена четаса̄ парийода̄тена пхаритва̄ нисинно хоти; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса парисуддхена четаса̄ парийода̄тена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо ода̄тена ваттхена сасӣсам̣ па̄рупитва̄ нисинно асса; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса ода̄тена ваттхена аппхут̣ам̣ асса. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ парисуддхена четаса̄ парийода̄тена пхаритва̄ нисинно хоти; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса парисуддхена четаса̄ парийода̄тена аппхут̣ам̣ хоти. арийасса, бхиккхаве, пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса айам̣ чатуттха̄ бха̄вана̄.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккхуно паччавеккхан̣а̄нимиттам̣ суггахитам̣ хоти суманасикатам̣ сӯпадха̄ритам̣ суппат̣ивиддхам̣ пан̃н̃а̄йа. сеййатха̄пи, бхиккхаве, ан̃н̃ова ан̃н̃ам̣ [ан̃н̃о ва̄ ан̃н̃ам̣ ва̄ (сӣ.), ан̃н̃о ва̄ ан̃н̃ам̣ (сйа̄. кам̣.), ан̃н̃о ан̃н̃ам̣ (?)] паччавеккхеййа, т̣хито ва̄ нисиннам̣ паччавеккхеййа, нисинно ва̄ нипаннам̣ паччавеккхеййа. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккхуно паччавеккхан̣а̄нимиттам̣ суггахитам̣ хоти суманасикатам̣ сӯпадха̄ритам̣ суппат̣ивиддхам̣ пан̃н̃а̄йа. арийасса, бхиккхаве, пан̃чан̇гикасса самма̄сама̄дхисса айам̣ пан̃чама̄ [пан̃чамӣ (сӣ.)] бха̄вана̄. евам̣ бха̄вите кхо, бхиккхаве, бхиккху [евам̣ бха̄вите кхо бхиккхаве (сӣ.)] арийе пан̃чан̇гике самма̄сама̄дхимхи евам̣ бахулӣкате йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, удакаман̣ико а̄дха̄ре т̣хапито пӯро удакасса саматиттико ка̄капеййо. таменам̣ балава̄ пурисо йато йато а̄ваджджеййа [а̄ват̣т̣еййа (сйа̄. кам̣.)], а̄гаччхеййа удака’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху евам̣ бха̄вите арийе пан̃чан̇гике самма̄сама̄дхимхи евам̣ бахулӣкате йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, саме бхӯмибха̄ге поккхаран̣ӣ чатурам̣са̄ а̄либаддха̄ пӯра̄ удакасса саматиттика̄ ка̄капеййа̄. таменам̣ балава̄ пурисо йато йато а̄лим̣ мун̃чеййа, а̄гаччхеййа удака’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху евам̣ бха̄вите арийе пан̃чан̇гике самма̄сама̄дхимхи евам̣ бахулӣкате йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса…пе… сати сати а̄йатане.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, субхӯмийам̣ чатумаха̄патхе [ча̄туммаха̄патхе (сӣ. пӣ.), чатуммаха̄патхе (сйа̄. кам̣.)] а̄джан̃н̃аратхо йутто асса т̣хито одхастапатодо. таменам̣ даккхо йогга̄чарийо ассадаммаса̄ратхи абхирухитва̄ ва̄мена хаттхена расмийо гахетва̄ даккхин̣ена хаттхена патодам̣ гахетва̄ йениччхакам̣ йадиччхакам̣ са̄реййапи пачча̄са̄реййапи. евамевам̣ кхо, бхиккхаве, бхиккху евам̣ бха̄вите арийе пан̃чан̇гике самма̄сама̄дхимхи евам̣ бахулӣкате йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхавеййам̣ – екопи хутва̄ бахудха̄ ассам̣…пе… йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттеййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘дибба̄йа сотадха̄туйа̄ висуддха̄йа атиккантама̄нусика̄йа убхо садде сун̣еййам̣ – диббе ча ма̄нусе ча йе дӯре сантике ча̄’ти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘со саче акан̇кхати – ‘парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄неййам̣ – сара̄гам̣ ва̄ читтам̣ сара̄гам̣ читтанти паджа̄неййам̣, вӣтара̄гам̣ ва̄ читтам̣ вӣтара̄гам̣ читтанти паджа̄неййам̣, садосам̣ ва̄ читтам̣… вӣтадосам̣ ва̄ читтам̣… самохам̣ ва̄ читтам̣… вӣтамохам̣ ва̄ читтам̣… сам̣кхиттам̣ ва̄ читтам̣… виккхиттам̣ ва̄ читтам̣… махаггатам̣ ва̄ читтам̣… амахаггатам̣ ва̄ читтам̣… сауттарам̣ ва̄ читтам̣… ануттарам̣ ва̄ читтам̣… сама̄хитам̣ ва̄ читтам̣… асама̄хитам̣ ва̄ читтам̣… вимуттам̣ ва̄ читтам̣… авимуттам̣ ва̄ читтам̣ авимуттам̣ читтанти паджа̄неййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссареййам̣, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣, двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄неййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане.

‘‘со саче а̄кан̇кхати – ‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа’нти, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сати а̄йатане’’ти. ат̣т̣хамам̣.