(14) 4. пуггалавагго

1. сам̣йоджанасуттам̣

131. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни хонти, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни хонти, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни хонти.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни хонти, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни хонти.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни хонти.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччасса пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни хонти.

‘‘катамасса, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни? сакада̄га̄мисса. имасса кхо, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни.

‘‘катамасса, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни? уддхам̣сотасса аканит̣т̣хага̄мино. имасса кхо, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни.

‘‘катамасса, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни? антара̄паринибба̄йисса. имасса кхо, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни.

‘‘катамасса, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни? арахато. имасса кхо, бхиккхаве, пуггаласса орамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, упапаттипат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни, бхавапат̣ила̄бхийа̄ни сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти. пат̣хамам̣.

2. пат̣ибха̄насуттам̣

132. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? йуттаппат̣ибха̄но, но муттаппат̣ибха̄но; муттаппат̣ибха̄но, но йуттаппат̣ибха̄но; йуттаппат̣ибха̄но ча муттаппат̣ибха̄но ча; нева йуттаппат̣ибха̄но на муттаппат̣ибха̄но – име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти [пу. па. 152 а̄дайо]. дутийам̣.

3. уггхат̣итан̃н̃ӯсуттам̣

133. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? уггхат̣итан̃н̃ӯ, випан̃читан̃н̃ӯ, неййо, падапарамо – име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти [пу. па. 152 а̄дайо]. татийам̣.

4. ут̣т̣ха̄напхаласуттам̣

134. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? ут̣т̣ха̄напхалӯпаджӣвӣ на каммапхалӯпаджӣвӣ, каммапхалӯпаджӣвӣ на ут̣т̣ха̄напхалӯпаджӣвӣ, ут̣т̣ха̄напхалӯпаджӣвӣ чева каммапхалӯпаджӣвӣ ча, нева ут̣т̣ха̄напхалӯпаджӣвӣ на каммапхалӯпаджӣвӣ – име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти [пу. па. 167]. чатуттхам̣.

5. са̄ваджджасуттам̣

135. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ [пу. па. 144 а̄дайо] санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? са̄ваджджо, ваджджабахуло, аппаваджджо, анаваджджо.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало са̄ваджджо хоти? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало са̄ваджджена ка̄йакаммена саманна̄гато хоти, са̄ваджджена вачӣкаммена саманна̄гато хоти, са̄ваджджена манокаммена саманна̄гато хоти. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало са̄ваджджо хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало ваджджабахуло хоти? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало са̄ваджджена бахулам̣ ка̄йакаммена саманна̄гато хоти, аппам̣ анаваджджена; са̄ваджджена бахулам̣ вачӣкаммена саманна̄гато хоти, аппам̣ анаваджджена; са̄ваджджена бахулам̣ манокаммена саманна̄гато хоти, аппам̣ анаваджджена. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало ваджджабахуло хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало аппаваджджо хоти? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало анаваджджена бахулам̣ ка̄йакаммена саманна̄гато хоти, аппам̣ са̄ваджджена; анаваджджена бахулам̣ вачӣкаммена саманна̄гато хоти, аппам̣ са̄ваджджена; анаваджджена бахулам̣ манокаммена саманна̄гато хоти, аппам̣ са̄ваджджена. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало аппаваджджо хоти.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало анаваджджо хоти? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало анаваджджена ка̄йакаммена саманна̄гато хоти, анаваджджена вачӣкаммена саманна̄гато хоти, анаваджджена манокаммена саманна̄гато хоти. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало анаваджджо хоти. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти. пан̃чамам̣.

6. пат̣хамасӣласуттам̣

136. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлесу на парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ на парипӯрака̄рӣ, пан̃н̃а̄йа на парипӯрака̄рӣ.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ на парипӯрака̄рӣ, пан̃н̃а̄йа на парипӯрака̄рӣ.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ, пан̃н̃а̄йа на парипӯрака̄рӣ.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлесу парипӯрака̄рӣ хоти, сама̄дхисмим̣ парипӯрака̄рӣ, пан̃н̃а̄йа парипӯрака̄рӣ. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти. чхат̣т̣хам̣.

7. дутийасӣласуттам̣

137. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало на сӣлагару хоти на сӣла̄дхипатеййо, на сама̄дхигару хоти на сама̄дха̄дхипатеййо, на пан̃н̃а̄гару хоти на пан̃н̃а̄дхипатеййо.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлагару хоти сӣла̄дхипатеййо, на сама̄дхигару хоти на сама̄дха̄дхипатеййо, на пан̃н̃а̄гару хоти на пан̃н̃а̄дхипатеййо.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлагару хоти сӣла̄дхипатеййо, сама̄дхигару хоти сама̄дха̄дхипатеййо, на пан̃н̃а̄гару хоти на пан̃н̃а̄дхипатеййо.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо пуггало сӣлагару хоти сӣла̄дхипатеййо, сама̄дхигару хоти сама̄дха̄дхипатеййо, пан̃н̃а̄гару хоти пан̃н̃а̄дхипатеййо. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти. саттамам̣.

8. никат̣т̣хасуттам̣

138. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? никат̣т̣хака̄йо аникат̣т̣хачитто, аникат̣т̣хака̄йо никат̣т̣хачитто, аникат̣т̣хака̄йо ча аникат̣т̣хачитто ча, никат̣т̣хака̄йо ча никат̣т̣хачитто ча.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало никат̣т̣хака̄йо хоти аникат̣т̣хачитто? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало аран̃н̃аванапаттха̄ни [аран̃н̃е ванапаттха̄ни (сӣ. пӣ.)] панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исевати. со таттха ка̄мавитаккампи витаккети бйа̄па̄давитаккампи витаккети вихим̣са̄витаккампи витаккети. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало никат̣т̣хака̄йо хоти аникат̣т̣хачитто.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало аникат̣т̣хака̄йо хоти никат̣т̣хачитто? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало нахева кхо аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исевати. со таттха неккхаммавитаккампи витаккети абйа̄па̄давитаккампи витаккети авихим̣са̄витаккампи витаккети. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало аникат̣т̣хака̄йо хоти никат̣т̣хачитто.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало аникат̣т̣хака̄йо ча хоти аникат̣т̣хачитто ча? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало нахева кхо аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исевати. со таттха ка̄мавитаккампи витаккети бйа̄па̄давитаккампи витаккети вихим̣са̄витаккампи витаккети. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало аникат̣т̣хака̄йо ча хоти аникат̣т̣хачитто ча.

‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, пуггало никат̣т̣хака̄йо ча хоти никат̣т̣хачитто ча? идха, бхиккхаве, екаччо пуггало аран̃н̃аванапаттха̄ни панта̄ни сена̄сана̄ни пат̣исевати. со таттха неккхаммавитаккампи витаккети абйа̄па̄давитаккампи витаккети авихим̣са̄витаккампи витаккети. евам̣ кхо, бхиккхаве, пуггало никат̣т̣хака̄йо ча хоти никат̣т̣хачитто ча. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасми’’нти. ат̣т̣хамам̣.

9. дхаммакатхикасуттам̣

139. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, дхаммакатхика̄. катаме чатта̄ро? идха, бхиккхаве, екаччо дхаммакатхико аппан̃ча бха̄сати асахитан̃ча; париса̄ часса [париса̄ ча (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.) пу. па. 156] на кусала̄ хоти сахита̄сахитасса. еварӯпо, бхиккхаве, дхаммакатхико еварӯпа̄йа париса̄йа дхаммакатхикотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо дхаммакатхико аппан̃ча бха̄сати сахитан̃ча; париса̄ часса кусала̄ хоти сахита̄сахитасса. еварӯпо, бхиккхаве, дхаммакатхико еварӯпа̄йа париса̄йа дхаммакатхикотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо дхаммакатхико бахун̃ча бха̄сати асахитан̃ча; париса̄ часса на кусала̄ хоти сахита̄сахитасса. еварӯпо, бхиккхаве, дхаммакатхико еварӯпа̄йа париса̄йа дхаммакатхикотвева сан̇кхам̣ гаччхати.

‘‘идха пана, бхиккхаве, екаччо дхаммакатхико бахун̃ча бха̄сати сахитан̃ча; париса̄ часса кусала̄ хоти сахита̄сахитасса. еварӯпо, бхиккхаве, дхаммакатхико еварӯпа̄йа париса̄йа дхаммакатхикотвева сан̇кхам̣ гаччхати. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро дхаммакатхика̄’’ти. навамам̣.

10. ва̄дӣсуттам̣

140. ‘‘чатта̄роме, бхиккхаве, ва̄дӣ. катаме чатта̄ро? аттхи, бхиккхаве, ва̄дӣ аттхато парийа̄да̄нам̣ гаччхати, но бйан̃джанато; аттхи, бхиккхаве, ва̄дӣ бйан̃джанато парийа̄да̄нам̣ гаччхати, но аттхато; аттхи, бхиккхаве, ва̄дӣ аттхато ча бйан̃джанато ча парийа̄да̄нам̣ гаччхати; аттхи, бхиккхаве, ва̄дӣ неваттхато но бйан̃джанато парийа̄да̄нам̣ гаччхати. име кхо, бхиккхаве, чатта̄ро ва̄дӣ. ат̣т̣ха̄наметам̣, бхиккхаве, анавака̄со йам̣ чатӯхи пат̣исамбхида̄хи саманна̄гато [саманна̄гато бхиккху (сӣ. сйа̄. кам̣.)] аттхато ва̄ бйан̃джанато ва̄ парийа̄да̄нам̣ гаччхеййа̄’’ти. дасамам̣.

пуггалавагго чатуттхо.