(11) 1. самбодхавагго
1. пуббевасамбодхасуттам̣
104. ‘‘пуббева ме, бхиккхаве, самбодха̄ анабхисамбуддхасса бодхисаттассева сато етадахоси – ‘ко ну кхо локе асса̄до, ко а̄дӣнаво, ким̣ ниссаран̣а’нти? тасса майхам̣, бхиккхаве, етадахоси – ‘йам̣ кхо локам̣ [локе (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пат̣ичча уппаджджати сукхам̣ соманассам̣, айам̣ локе асса̄до. йам̣ локо [локе (пӣ. ка.)] аниччо дуккхо випарин̣а̄мадхаммо, айам̣ локе а̄дӣнаво. йо локе чхандара̄гавинайо чхандара̄гаппаха̄нам̣, идам̣ локе ниссаран̣а’нти [локаниссаран̣ам̣ (ат̣т̣ха.) ‘‘локе ниссаран̣а’’нти падена сам̣сандитаббам̣]. йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, бхиккхаве, евам̣ локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ на̄ббхан̃н̃а̄сим̣, нева та̄ва̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти [абхисамбуддхо (сӣ. сйа̄. кам̣. ка.)] паччан̃н̃а̄сим̣. йато ча кхва̄хам̣ [кхо ахам̣ (сӣ. пӣ.), кхохам̣ (сйа̄. кам̣. ка.)], бхиккхаве, евам̣ локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, атха̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди – ‘акуппа̄ ме вимутти [четовимутти (сӣ. пӣ. ка.)], айамантима̄ джа̄ти, наттхи да̄ни пунаббхаво’’’ти. пат̣хамам̣.
2. пат̣хамаасса̄дасуттам̣
105. ‘‘локасса̄хам̣, бхиккхаве, асса̄дапарийесанам̣ ачарим̣. йо локе асса̄до тададжджхагамам̣. йа̄ватако локе асса̄до, пан̃н̃а̄йа ме со судит̣т̣хо. локасса̄хам̣, бхиккхаве, а̄дӣнавапарийесанам̣ ачарим̣. йо локе а̄дӣнаво тададжджхагамам̣. йа̄ватако локе а̄дӣнаво, пан̃н̃а̄йа ме со судит̣т̣хо. локасса̄хам̣, бхиккхаве, ниссаран̣апарийесанам̣ ачарим̣. йам̣ локе ниссаран̣ам̣ тададжджхагамам̣. йа̄ватакам̣ локе ниссаран̣ам̣, пан̃н̃а̄йа ме там̣ судит̣т̣хам̣. йа̄вакӣван̃ча̄хам̣, бхиккхаве, локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ на̄ббхан̃н̃а̄сим̣, нева та̄ва̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. йато ча кхва̄хам̣, бхиккхаве, локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, атха̄хам̣, бхиккхаве, садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ‘ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуддхо’ти паччан̃н̃а̄сим̣. н̃а̄н̣ан̃ча пана ме дассанам̣ удапа̄ди – ‘акуппа̄ ме вимутти, айамантима̄ джа̄ти, наттхи да̄ни пунаббхаво’’’ти. дутийам̣.
3. дутийаасса̄дасуттам̣
106. ‘‘но чедам̣ [но четам̣ (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.) сам̣. ни. 3.28 пасситаббам̣], бхиккхаве, локе асса̄до абхависса, найидам̣ сатта̄ локе са̄раджджеййум̣. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, аттхи локе асса̄до, тасма̄ сатта̄ локе са̄раджджанти. но чедам̣, бхиккхаве, локе а̄дӣнаво абхависса, найидам̣ сатта̄ локе ниббиндеййум̣. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, аттхи локе а̄дӣнаво, тасма̄ сатта̄ локе ниббинданти. но чедам̣, бхиккхаве, локе ниссаран̣ам̣ абхависса, найидам̣ сатта̄ локамха̄ [локе (ка.)] ниссареййум̣. йасма̄ ча кхо, бхиккхаве, аттхи локе ниссаран̣ам̣, тасма̄ сатта̄ локамха̄ ниссаранти. йа̄вакӣван̃ча, бхиккхаве, сатта̄ локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ на̄ббхан̃н̃а̄сум̣ [на̄ббхан̃н̃ам̣су (сам̣. ни. 3.28], нева та̄ва, бхиккхаве, сатта̄ садевака̄ лока̄ сама̄рака̄ сабрахмака̄ сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ниссат̣а̄ висам̣йутта̄ виппамутта̄ [виппайутта̄ (ка.)] вимарийа̄дӣкатена [вимарийа̄дикатена (сӣ. пӣ. ка.)] четаса̄ вихарим̣су. йато ча кхо, бхиккхаве, сатта̄ локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сум̣, атха, бхиккхаве, сатта̄ садевака̄ лока̄ сама̄рака̄ сабрахмака̄ сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа ниссат̣а̄ висам̣йутта̄ виппамутта̄ вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарантӣ’’ти. татийам̣.
4. саман̣абра̄хман̣асуттам̣
107. ‘‘йе кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄нанти, на ме те [на те (ка.)], бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу ва̄ саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ва̄ бра̄хман̣асаммата̄, на ча пана те а̄йасманто са̄ман̃н̃аттхам̣ ва̄ брахман̃н̃аттхам̣ ва̄ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаранти. йе ча кхо кечи, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ локасса асса̄дан̃ча асса̄дато а̄дӣнаван̃ча а̄дӣнавато ниссаран̣ан̃ча ниссаран̣ато йатха̄бхӯтам̣ паджа̄нанти, те кхо, бхиккхаве, саман̣а̄ ва̄ бра̄хман̣а̄ ва̄ саман̣есу ва̄ саман̣асаммата̄ бра̄хман̣есу ва̄ бра̄хман̣асаммата̄, те ча пана̄йасманто са̄ман̃н̃аттхан̃ча брахман̃н̃аттхан̃ча дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарантӣ’’ти [вихариссанти (сӣ. пӣ.)]. чатуттхам̣.
5. рун̣н̣асуттам̣
108. ‘‘рун̣н̣амидам̣, бхиккхаве, арийасса винайе йадидам̣ гӣтам̣. умматтакамидам̣, бхиккхаве, арийасса винайе йадидам̣ наччам̣. кома̄ракамидам̣, бхиккхаве, арийасса винайе йадидам̣ ативелам̣ дантавидам̣сакахаситам̣ [дантавидам̣сакам̣ хаситам̣ (сӣ. пӣ.)]. тасма̄тиха, бхиккхаве, сетугха̄то гӣте, сетугха̄то начче, алам̣ во дхаммаппамодита̄нам̣ сатам̣ ситам̣ ситаматта̄йа̄’’ти. пан̃чамам̣.
6. атиттисуттам̣
109. ‘‘тин̣н̣ам̣, бхиккхаве, пат̣исевана̄йа наттхи титти. катамесам̣ тин̣н̣ам̣? соппасса, бхиккхаве, пат̣исевана̄йа наттхи титти. сура̄мерайапа̄насса, бхиккхаве, пат̣исевана̄йа наттхи титти. метхунадхаммасама̄паттийа̄, бхиккхаве, пат̣исевана̄йа наттхи титти. имесам̣, бхиккхаве, тин̣н̣ам̣ пат̣исевана̄йа наттхи титтӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣.
7. араккхитасуттам̣
110. атха кхо ана̄тхапин̣д̣ико гахапати йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘читте, гахапати, араккхите ка̄йакаммампи араккхитам̣ хоти, вачӣкаммампи араккхитам̣ хоти, манокаммампи араккхитам̣ хоти. тасса араккхитака̄йакаммантасса араккхитавачӣкаммантасса араккхитаманокаммантасса ка̄йакаммампи авассутам̣ хоти, вачӣкаммампи авассутам̣ хоти, манокаммампи авассутам̣ хоти. тасса авассутака̄йакаммантасса авассутавачӣкаммантасса авассутаманокаммантасса ка̄йакаммампи пӯтикам̣ хоти, вачӣкаммампи пӯтикам̣ хоти, манокаммампи пӯтикам̣ хоти. тасса пӯтика̄йакаммантасса пӯтивачӣкаммантасса пӯтиманокаммантасса на бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, на бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄.
‘‘сеййатха̄пи, гахапати, кӯт̣а̄га̄ре дуччханне кӯт̣ампи араккхитам̣ хоти, гопа̄насийопи араккхита̄ хонти, бхиттипи араккхита̄ хоти; кӯт̣ампи авассутам̣ хоти, гопа̄насийопи авассута̄ хонти, бхиттипи авассута̄ хоти; кӯт̣ампи пӯтикам̣ хоти, гопа̄насийопи пӯтика̄ хонти, бхиттипи пӯтика̄ хоти.
‘‘евамевам̣ кхо, гахапати, читте араккхите ка̄йакаммампи араккхитам̣ хоти, вачӣкаммампи араккхитам̣ хоти, манокаммампи араккхитам̣ хоти. тасса араккхитака̄йакаммантасса араккхитавачӣкаммантасса араккхитаманокаммантасса ка̄йакаммампи авассутам̣ хоти, вачӣкаммампи авассутам̣ хоти, манокаммампи авассутам̣ хоти. тасса авассутака̄йакаммантасса авассутавачӣкаммантасса авассутаманокаммантасса ка̄йакаммампи пӯтикам̣ хоти, вачӣкаммампи пӯтикам̣ хоти, манокаммампи пӯтикам̣ хоти. тасса пӯтика̄йакаммантасса пӯтивачӣкаммантасса пӯтиманокаммантасса на бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, на бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄.
‘‘читте, гахапати, раккхите ка̄йакаммампи раккхитам̣ хоти, вачӣкаммампи раккхитам̣ хоти, манокаммампи раккхитам̣ хоти. тасса раккхитака̄йакаммантасса раккхитавачӣкаммантасса раккхитаманокаммантасса ка̄йакаммампи анавассутам̣ хоти, вачӣкаммампи анавассутам̣ хоти, манокаммампи анавассутам̣ хоти. тасса анавассутака̄йакаммантасса анавассутавачӣкаммантасса анавассутаманокаммантасса ка̄йакаммампи апӯтикам̣ хоти, вачӣкаммампи апӯтикам̣ хоти, манокаммампи апӯтикам̣ хоти. тасса апӯтика̄йакаммантасса апӯтивачӣкаммантасса апӯтиманокаммантасса бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄.
‘‘сеййатха̄пи, гахапати, кӯт̣а̄га̄ре суччханне кӯт̣ампи раккхитам̣ хоти, гопа̄насийопи раккхита̄ хонти, бхиттипи раккхита̄ хоти; кӯт̣ампи анавассутам̣ хоти, гопа̄насийопи анавассута̄ хонти, бхиттипи анавассута̄ хоти; кӯт̣ампи апӯтикам̣ хоти, гопа̄насийопи апӯтика̄ хонти, бхиттипи апӯтика̄ хоти.
евамевам̣ кхо, гахапати, читте раккхите ка̄йакаммампи раккхитам̣ хоти, вачӣкаммампи раккхитам̣ хоти, манокаммампи раккхитам̣ хоти. тасса раккхитака̄йакаммантасса раккхитавачӣкаммантасса раккхитаманокаммантасса ка̄йакаммампи анавассутам̣ хоти, вачӣкаммампи анавассутам̣ хоти, манокаммампи анавассутам̣ хоти. тасса анавассутака̄йакаммантасса анавассутавачӣкаммантасса анавассутаманокаммантасса ка̄йакаммампи апӯтикам̣ хоти, вачӣкаммампи апӯтикам̣ хоти, манокаммампи апӯтикам̣ хоти. тасса апӯтика̄йакаммантасса апӯтивачӣкаммантасса апӯтиманокаммантасса бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄’’ти. саттамам̣.
8. бйа̄паннасуттам̣
111. екамантам̣ нисиннам̣ кхо ана̄тхапин̣д̣икам̣ гахапатим̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘читте, гахапати, бйа̄панне ка̄йакаммампи бйа̄паннам̣ хоти, вачӣкаммампи бйа̄паннам̣ хоти, манокаммампи бйа̄паннам̣ хоти. тасса бйа̄паннака̄йакаммантасса бйа̄паннавачӣкаммантасса бйа̄паннаманокаммантасса на бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, на бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄. сеййатха̄пи, гахапати, кӯт̣а̄га̄ре дуччханне кӯт̣ампи бйа̄паннам̣ хоти, гопа̄насийопи бйа̄панна̄ хонти, бхиттипи бйа̄панна̄ хоти; евамевам̣ кхо, гахапати, читте бйа̄панне ка̄йакаммампи бйа̄паннам̣ хоти, вачӣкаммампи бйа̄паннам̣ хоти, манокаммампи бйа̄паннам̣ хоти. тасса бйа̄паннака̄йакаммантасса бйа̄паннавачӣкаммантасса бйа̄паннаманокаммантасса на бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, на бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄.
‘‘читте, гахапати, абйа̄панне ка̄йакаммампи абйа̄паннам̣ хоти, вачӣкаммампи абйа̄паннам̣ хоти, манокаммампи абйа̄паннам̣ хоти. тасса абйа̄паннака̄йакаммантасса абйа̄паннавачӣкаммантасса абйа̄паннаманокаммантасса бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄. сеййатха̄пи, гахапати, кӯт̣а̄га̄ре суччханне кӯт̣ампи абйа̄паннам̣ хоти, гопа̄насийопи абйа̄панна̄ хонти, бхиттипи абйа̄панна̄ хоти; евамевам̣ кхо, гахапати, читте абйа̄панне ка̄йакаммампи абйа̄паннам̣ хоти, вачӣкаммампи абйа̄паннам̣ хоти, манокаммампи абйа̄паннам̣ хоти. тасса абйа̄паннака̄йакаммантасса…пе… абйа̄паннаманокаммантасса бхаддакам̣ маран̣ам̣ хоти, бхаддика̄ ка̄лан̇кирийа̄’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. пат̣хаманида̄насуттам̣
112. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа. катама̄ни тӣн̣и? лобхо нида̄нам̣ камма̄нам̣ самудайа̄йа, досо нида̄нам̣ камма̄нам̣ самудайа̄йа, мохо нида̄нам̣ камма̄нам̣ самудайа̄йа. йам̣, бхиккхаве, лобхапакатам̣ каммам̣ лобхаджам̣ лобханида̄нам̣ лобхасамудайам̣, там̣ каммам̣ акусалам̣ там̣ каммам̣ са̄ваджджам̣ там̣ каммам̣ дуккхавипа̄кам̣, там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттати, на там̣ каммам̣ камманиродха̄йа сам̣ваттати. йам̣, бхиккхаве, досапакатам̣ каммам̣ досаджам̣ досанида̄нам̣ досасамудайам̣, там̣ каммам̣ акусалам̣ там̣ каммам̣ са̄ваджджам̣ там̣ каммам̣ дуккхавипа̄кам̣, там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттати, на там̣ каммам̣ камманиродха̄йа сам̣ваттати. йам̣, бхиккхаве, мохапакатам̣ каммам̣ мохаджам̣ моханида̄нам̣ мохасамудайам̣, там̣ каммам̣ акусалам̣ там̣ каммам̣ са̄ваджджам̣ там̣ каммам̣ дуккхавипа̄кам̣, там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттати, на там̣ каммам̣ камманиродха̄йа сам̣ваттати. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа.
‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа. катама̄ни тӣн̣и? алобхо нида̄нам̣ камма̄нам̣ самудайа̄йа, адосо нида̄нам̣ камма̄нам̣ самудайа̄йа, амохо нида̄нам̣ камма̄нам̣ самудайа̄йа. йам̣, бхиккхаве, алобхапакатам̣ каммам̣ алобхаджам̣ алобханида̄нам̣ алобхасамудайам̣, там̣ каммам̣ кусалам̣ там̣ каммам̣ анаваджджам̣ там̣ каммам̣ сукхавипа̄кам̣, там̣ каммам̣ камманиродха̄йа сам̣ваттати, на там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттати. йам̣, бхиккхаве, адосапакатам̣ каммам̣ адосаджам̣ адосанида̄нам̣ адосасамудайам̣, там̣ каммам̣ кусалам̣ там̣ каммам̣ анаваджджам̣ там̣ каммам̣ сукхавипа̄кам̣, там̣ каммам̣ камманиродха̄йа сам̣ваттати, на там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттати. йам̣, бхиккхаве, амохапакатам̣ каммам̣ амохаджам̣ амоханида̄нам̣ амохасамудайам̣, там̣ каммам̣ кусалам̣ там̣ каммам̣ анаваджджам̣ там̣ каммам̣ сукхавипа̄кам̣, там̣ каммам̣ камманиродха̄йа сам̣ваттати, на там̣ каммам̣ каммасамудайа̄йа сам̣ваттати. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа̄’’ти. навамам̣.
10. дутийанида̄насуттам̣
113. ‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа. катама̄ни тӣн̣и? атӣте, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати; ана̄гате, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати; паччуппанне, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати. катхан̃ча, бхиккхаве, атӣте чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати? атӣте, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха четаса̄ анувитаккети анувича̄рети. тасса атӣте чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха четаса̄ анувитаккайато анувича̄райато чхандо джа̄йати. чхандаджа̄то техи дхаммехи сам̣йутто хоти. етамахам̣, бхиккхаве, сам̣йоджанам̣ вада̄ми йо четасо са̄ра̄го. евам̣ кхо, бхиккхаве, атӣте чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, ана̄гате чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати? ана̄гате, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха четаса̄ анувитаккети анувича̄рети. тасса ана̄гате чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха четаса̄ анувитаккайато анувича̄райато чхандо джа̄йати. чхандаджа̄то техи дхаммехи сам̣йутто хоти. етамахам̣, бхиккхаве, сам̣йоджанам̣ вада̄ми йо четасо са̄ра̄го. евам̣ кхо, бхиккхаве, ана̄гате чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, паччуппанне чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати? паччуппанне, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха четаса̄ анувитаккети анувича̄рети. тасса паччуппанне чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха четаса̄ анувитаккайато анувича̄райато чхандо джа̄йати. чхандаджа̄то техи дхаммехи сам̣йутто хоти. етамахам̣, бхиккхаве, сам̣йоджанам̣ вада̄ми йо четасо са̄ра̄го. евам̣ кхо, бхиккхаве, паччуппанне чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо джа̄йати. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа.
‘‘тӣн̣има̄ни, бхиккхаве, нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа. катама̄ни тӣн̣и? атӣте, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати; ана̄гате бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати; паччуппанне, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати. катхан̃ча, бхиккхаве, атӣте чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати? атӣта̄нам̣, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийа̄нам̣ дхамма̄нам̣ а̄йатим̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти. а̄йатим̣ випа̄кам̣ видитва̄ тадабхиниваттети. тадабхиниваттетва̄ [тадабхиниваджджети, тадабхиниваджджетва̄ (сӣ. сйа̄. кам̣.)] четаса̄ абхинивиджджхитва̄ [абхивира̄джетва̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пан̃н̃а̄йа ативиджджха [абхинивиджджха (ка.)] пассати. евам̣ кхо, бхиккхаве, атӣте чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, ана̄гате чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати? ана̄гата̄нам̣, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийа̄нам̣ дхамма̄нам̣ а̄йатим̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти. а̄йатим̣ випа̄кам̣ видитва̄ тадабхиниваттети. тадабхиниваттетва̄ четаса̄ абхинивиджджхитва̄ пан̃н̃а̄йа ативиджджха пассати. евам̣ кхо, бхиккхаве, ана̄гате чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати.
‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, паччуппанне чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати? паччуппанна̄нам̣, бхиккхаве, чхандара̄гат̣т̣ха̄нийа̄нам̣ дхамма̄нам̣ а̄йатим̣ випа̄кам̣ паджа̄на̄ти, а̄йатим̣ випа̄кам̣ видитва̄ тадабхиниваттети, тадабхиниваттетва̄ четаса̄ абхинивиджджхитва̄ пан̃н̃а̄йа ативиджджха пассати. евам̣ кхо, бхиккхаве, паччуппанне чхандара̄гат̣т̣ха̄нийе дхамме а̄раббха чхандо на джа̄йати. има̄ни кхо, бхиккхаве, тӣн̣и нида̄на̄ни камма̄нам̣ самудайа̄йа̄’’ти. дасамам̣.
самбодхавагго пат̣хамо.