5. мигаса̄ла̄суттам̣

75. екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена мигаса̄ла̄йа упа̄сика̄йа нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо мигаса̄ла̄ упа̄сика̄ йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинна̄ кхо мигаса̄ла̄ упа̄сика̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча –

‘‘катхам̣ катхам̣ на̄ма̄йам̣, бханте а̄нанда, бхагавата̄ дхаммо десито ан̃н̃еййо, йатра хи на̄ма брахмача̄рӣ ча абрахмача̄рӣ ча убхо самасамагатика̄ бхависсанти абхисампара̄йам̣. пита̄ ме, бханте, пура̄н̣о брахмача̄рӣ хоти а̄ра̄ча̄рӣ [ана̄ча̄рӣ (ка.)] вирато метхуна̄ га̄мадхамма̄. со ка̄лан̇като бхагавата̄ бйа̄като – ‘сакада̄га̄мӣ сатто [сакада̄га̄мисатто (сӣ. сйа̄. пӣ.)] туситам̣ ка̄йам̣ упапанно’ти. пита̄махо ме [петта̄пи йо ме (сӣ.), пита пийо ме (сйа̄.) а. ни. 6.44], бханте, исидатто абрахмача̄рӣ ахоси сада̄расантут̣т̣хо. сопи ка̄лан̇като бхагавата̄ бйа̄като – ‘сакада̄га̄мӣ сатто туситам̣ ка̄йам̣ упапанно’ти.

‘‘катхам̣ катхам̣ на̄ма̄йам̣, бханте а̄нанда, бхагавата̄ дхаммо десито ан̃н̃еййо, йатра хи на̄ма брахмача̄рӣ ча абрахмача̄рӣ ча убхо самасамагатика̄ бхависсанти абхисампара̄йа’’нти? ‘‘евам̣ кхо панетам̣, бхагини, бхагавата̄ бйа̄ката’’нти.

атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо мигаса̄ла̄йа упа̄сика̄йа нивесане пин̣д̣апа̄там̣ гахетва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча –

‘‘идха̄хам̣, бханте, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена мигаса̄ла̄йа упа̄сика̄йа нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣдим̣. атха кхо, бханте, мигаса̄ла̄ упа̄сика̄ йена̄хам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ мам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинна̄ кхо, бханте, мигаса̄ла̄ упа̄сика̄ мам̣ етадавоча –

‘катхам̣ катхам̣ на̄ма̄йам̣, бханте а̄нанда, бхагавата̄ дхаммо десито ан̃н̃еййо, йатра хи на̄ма брахмача̄рӣ ча абрахмача̄рӣ ча убхо самасамагатика̄ бхависсанти абхисампара̄йам̣. пита̄ ме, бханте, пура̄н̣о брахмача̄рӣ ахоси а̄ра̄ча̄рӣ вирато метхуна̄ га̄мадхамма̄. со ка̄лан̇като бхагавата̄ бйа̄като сакада̄га̄мӣ сатто туситам̣ ка̄йам̣ упапанноти. пита̄махо ме, бханте, исидатто абрахмача̄рӣ ахоси сада̄расантут̣т̣хо. сопи ка̄лан̇като бхагавата̄ бйа̄като – сакада̄га̄мӣ сатто туситам̣ ка̄йам̣ упапанноти.

катхам̣ катхам̣ на̄ма̄йам̣, бханте а̄нанда, бхагавата̄ дхаммо десито ан̃н̃еййо, йатра хи на̄ма брахмача̄рӣ ча абрахмача̄рӣ ча убхо самасамагатика̄ бхависсанти абхисампара̄йа’нти? евам̣ вутте ахам̣, бханте, мигаса̄лам̣ упа̄сикам̣ етадавочам̣ – ‘евам̣ кхо панетам̣, бхагини, бхагавата̄ бйа̄ката’’’нти.

‘‘ка̄ ча̄нанда, мигаса̄ла̄ упа̄сика̄ ба̄ла̄ абйатта̄ аммака̄ аммакапан̃н̃а̄ [амбака̄ амбакапан̃н̃а̄ (сӣ. пӣ.), андхака̄ андхакапан̃н̃а̄ (сйа̄.)], ке ча пурисапуггалапаропарийе н̃а̄н̣е?

‘‘дасайиме, а̄нанда, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме даса? идха̄нанда, екаччо пуггало дуссӣло хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти, йаттхасса там̣ дуссӣлйам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи акатам̣ хоти, ба̄хусачченапи акатам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи аппат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ на лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ха̄на̄йа парети, но висеса̄йа; ха̄нага̄мӣйева хоти, но висесага̄мӣ.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало дуссӣло хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса там̣ дуссӣлйам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ [суппат̣ивиддхам̣ (сйа̄.)] хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ висеса̄йа парети, но ха̄на̄йа; висесага̄мӣйева хоти, но ха̄нага̄мӣ.

‘‘татра̄нанда, пама̄н̣ика̄ памин̣анти – ‘имассапи тева дхамма̄, апарассапи тева дхамма̄. касма̄ несам̣ еко хӣно еко пан̣ӣто’ти? тан̃хи тесам̣, а̄нанда, хоти дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ пуггало дуссӣло хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса там̣ дуссӣлйам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. айам̣, а̄нанда, пуггало амуна̄ пуримена пуггалена абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча. там̣ кисса хету? имам̣ ха̄нанда, пуггалам̣ дхаммасото ниббахати. тадантарам̣ ко джа̄неййа, ан̃н̃атра татха̄гатена! тасма̄тиха̄нанда, ма̄ пуггалесу пама̄н̣ика̄ ахуваттха, ма̄ пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хиттха. кхан̃н̃ати ха̄нанда, пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣ханто. ахам̣ ва̄, а̄нанда [ахан̃ча̄нанда (сӣ. сйа̄. ка.) а. ни. 6.44 пасситаббам̣], пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хеййам̣ йо ва̄ панасса ма̄дисо.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало сӣлава̄ хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти йаттхасса там̣ сӣлам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи акатам̣ хоти, ба̄хусачченапи акатам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи аппат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ на лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ха̄на̄йа парети, но висеса̄йа; ха̄нага̄мӣйева хоти, но висесага̄мӣ.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало сӣлава̄ хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса там̣ сӣлам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ висеса̄йа парети, но ха̄на̄йа; висесага̄мӣйева хоти, но ха̄нага̄мӣ.

‘‘татра̄нанда, пама̄н̣ика̄ памин̣анти…пе… ахам̣ ва̄, а̄нанда, пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хеййам̣ йо ва̄ панасса ма̄дисо.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало тиббара̄го хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти йаттхасса со ра̄го апарисесо нируджджхати. тасса саваненапи акатам̣ хоти, ба̄хусачченапи акатам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи аппат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ на лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ха̄на̄йа парети, но висеса̄йа; ха̄нага̄мӣйева хоти, но висесага̄мӣ.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало тиббара̄го хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса со ра̄го апарисесо нируджджхати. тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ висеса̄йа парети, но ха̄на̄йа; висесага̄мӣйева хоти, но ха̄нага̄мӣ.

‘‘татра̄нанда, пама̄н̣ика̄ памин̣анти…пе… ахам̣ ва̄, а̄нанда, пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хеййам̣ йо ва̄ панасса ма̄дисо.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало кодхано хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти йаттхасса со кодхо апарисесо нируджджхати. тасса саваненапи акатам̣ хоти, ба̄хусачченапи акатам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи аппат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ на лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ха̄на̄йа парети, но висеса̄йа; ха̄нага̄мӣйева хоти, но висесага̄мӣ.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало кодхано хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса со кодхо апарисесо нируджджхати. тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ висеса̄йа парети, но ха̄на̄йа; висесага̄мӣйева хоти, но ха̄нага̄мӣ.

‘‘татра̄нанда, пама̄н̣ика̄ памин̣анти…пе… ахам̣ ва̄, а̄нанда, пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хеййам̣ йо ва̄ панасса ма̄дисо.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало уддхато хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ наппаджа̄на̄ти йаттхасса там̣ уддхаччам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи акатам̣ хоти, ба̄хусачченапи акатам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи аппат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ на лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ха̄на̄йа парети, но висеса̄йа; ха̄нага̄мӣйева хоти, но висесага̄мӣ.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало уддхато хоти. тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса там̣ уддхаччам̣ апарисесам̣ нируджджхати. тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ висеса̄йа парети, но ха̄на̄йа; висесага̄мӣйева хоти, но ха̄нага̄мӣ.

‘‘татра̄нанда, пама̄н̣ика̄ памин̣анти – ‘имассапи тева дхамма̄, апарассапи тева дхамма̄. касма̄ несам̣ еко хӣно еко пан̣ӣто’ти? тан̃хи тесам̣, а̄нанда, хоти дӣгхараттам̣ ахита̄йа дуккха̄йа.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ пуггало уддхато хоти тан̃ча четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти йаттхасса там̣ уддхаччам̣ апарисесам̣ нируджджхати, тасса саваненапи катам̣ хоти, ба̄хусачченапи катам̣ хоти, дит̣т̣хийа̄пи пат̣ивиддхам̣ хоти, са̄ма̄йикампи вимуттим̣ лабхати. айам̣, а̄нанда, пуггало амуна̄ пуримена пуггалена абхиккантатаро ча пан̣ӣтатаро ча. там̣ кисса хету? имам̣ ха̄нанда, пуггалам̣ дхаммасото ниббахати. тадантарам̣ ко джа̄неййа ан̃н̃атра татха̄гатена! тасма̄тиха̄нанда, ма̄ пуггалесу пама̄н̣ика̄ ахуваттха; ма̄ пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хиттха. кхан̃н̃ати ха̄нанда, пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣ханто. ахам̣ ва̄, а̄нанда, пуггалесу пама̄н̣ам̣ ган̣хеййам̣ йо ва̄ панасса ма̄дисо.

‘‘ка̄ ча̄нанда, мигаса̄ла̄ упа̄сика̄ ба̄ла̄ абйатта̄ аммака̄ аммакапан̃н̃а̄, ке ча пурисапуггалапаропарийе н̃а̄н̣е! име кхо, а̄нанда, даса пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣.

‘‘йатха̄рӯпена, а̄нанда, сӣлена пура̄н̣о саманна̄гато ахоси татха̄рӯпена сӣлена исидатто саманна̄гато абхависса, найидха пура̄н̣о исидаттасса гатимпи ан̃н̃асса. йатха̄рӯпа̄йа ча̄нанда, пан̃н̃а̄йа исидатто саманна̄гато ахоси татха̄рӯпа̄йа пан̃н̃а̄йа пура̄н̣о саманна̄гато абхависса, найидха исидатто пура̄н̣асса гатимпи ан̃н̃асса. ити кхо, а̄нанда, име пуггала̄ убхо екан̇гахӣна̄’’ти. пан̃чамам̣.