4. упа̄ливагго

1. упа̄лисуттам̣

31. атха кхо а̄йасма̄ упа̄ли йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ упа̄ли бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘кати ну кхо, бханте, аттхавасе пат̣ичча татха̄гатена са̄вака̄нам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣, па̄тимоккхам̣ уддит̣т̣ха’’нти?

‘‘даса кхо, упа̄ли, аттхавасе пат̣ичча татха̄гатена са̄вака̄нам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣, па̄тимоккхам̣ уддит̣т̣хам̣. катаме даса? сан̇гхасут̣т̣хута̄йа, сан̇гхапха̄сута̄йа, думман̇кӯнам̣ пуггала̄нам̣ ниггаха̄йа, песала̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пха̄сувиха̄ра̄йа, дит̣т̣хадхаммика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ сам̣вара̄йа, сампара̄йика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ пат̣игха̄та̄йа, аппасанна̄нам̣ паса̄да̄йа, пасанна̄нам̣ бхиййобха̄ва̄йа, саддхаммат̣т̣хитийа̄, винайа̄нуггаха̄йа – име кхо, упа̄ли, даса аттхавасе пат̣ичча татха̄гатена са̄вака̄нам̣ сиккха̄падам̣ пан̃н̃аттам̣, па̄тимоккхам̣ уддит̣т̣ха’’нти. пат̣хамам̣.

2. па̄тимоккхат̣т̣хапана̄суттам̣

32. ‘‘кати ну кхо, бханте, па̄тимоккхат̣т̣хапана̄’’ти? ‘‘даса кхо, упа̄ли, па̄тимоккхат̣т̣хапана̄. катаме даса? па̄ра̄джико тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти, па̄ра̄джикакатха̄ виппаката̄ хоти, анупасампанно тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти, анупасампаннакатха̄ виппаката̄ хоти, сиккхам̣ паччаккха̄тако тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти, сиккхам̣ паччаккха̄такакатха̄ виппаката̄ хоти, пан̣д̣ако тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти, пан̣д̣акакатха̄ виппаката̄ хоти, бхиккхунидӯсако тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти, бхиккхунидӯсакакатха̄ виппаката̄ хоти – име кхо, упа̄ли, даса па̄тимоккхат̣т̣хапана̄’’ти. дутийам̣.

3. убба̄хика̄суттам̣

33. [чӯл̣ава. 231] ‘‘катихи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо’’ти? ‘‘дасахи кхо, упа̄ли, дхаммехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо. катамехи дасахи? идхупа̄ли, бхиккху сӣлава̄ хоти; па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо, йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ [саттха̄ сабйан̃джана̄ (сӣ.) евамупарипи] кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпа̄сса дхамма̄ бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; убхайа̄ни кхо панасса па̄тимоккха̄ни виттха̄рена сва̄гата̄ни хонти сувибхатта̄ни суппаваттӣни сувиниччхита̄ни суттасо анубйан̃джанасо; винайе кхо пана т̣хито хоти асам̣хӣро; пат̣ибало хоти убхо аттхапаччаттхике сан̃н̃а̄петум̣ пан̃н̃а̄петум̣ ниджджха̄петум̣ пеккхетум̣ паса̄детум̣; адхикаран̣асамуппа̄давӯпасамакусало хоти – адхикаран̣ам̣ джа̄на̄ти; адхикаран̣асамудайам̣ джа̄на̄ти; адхикаран̣аниродхам̣ джа̄на̄ти; адхикаран̣аниродхага̄миним̣ пат̣ипадам̣ джа̄на̄ти. имехи кхо, упа̄ли, дасахи дхаммехи саманна̄гато бхиккху убба̄хика̄йа самманнитаббо’’ти. татийам̣.

4. упасампада̄суттам̣

34. ‘‘катихи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детабба’’нти? ‘‘дасахи кхо, упа̄ли, дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детаббам̣. катамехи дасахи? идхупа̄ли, бхиккху сӣлава̄ хоти, па̄тимоккхасам̣варасам̣вуто вихарати а̄ча̄рагочарасампанно ан̣уматтесу ваджджесу бхайадасса̄вӣ, сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти сутадхаро сутасанничайо, йе те дхамма̄ а̄дикалйа̄н̣а̄ маджджхекалйа̄н̣а̄ парийоса̄накалйа̄н̣а̄ са̄ттхам̣ сабйан̃джанам̣ кевалапарипун̣н̣ам̣ парисуддхам̣ брахмачарийам̣ абхиваданти, татха̄рӯпа̄сса дхамма̄ бахуссута̄ хонти дха̄та̄ вачаса̄ паричита̄ манаса̄нупеккхита̄ дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; па̄тимоккхам̣ кхо панасса виттха̄рена сва̄гатам̣ хоти сувибхаттам̣ суппаваттам̣ сувиниччхитам̣ суттасо анубйан̃джанасо; пат̣ибало хоти гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄; пат̣ибало хоти анабхиратим̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄; пат̣ибало хоти уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣; пат̣ибало хоти уппаннам̣ дит̣т̣хигатам̣ дхаммато вивечетум̣; пат̣ибало хоти адхисӣле сама̄дапетум̣; пат̣ибало хоти адхичитте сама̄дапетум̣; пат̣ибало хоти адхипан̃н̃а̄йа сама̄дапетум̣. имехи кхо, упа̄ли, дасахи дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ упасампа̄детабба’’нти. чатуттхам̣.

5. ниссайасуттам̣

35. ‘‘катихи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ниссайо да̄таббо’’ти? ‘‘дасахи кхо, упа̄ли, дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ниссайо да̄таббо. катамехи дасахи? идхупа̄ли, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти…пе… дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; па̄тимоккхам̣ кхо панасса виттха̄рена сва̄гатам̣ хоти сувибхаттам̣ суппаваттам̣ сувиниччхитам̣ суттасо анубйан̃джанасо; пат̣ибало хоти гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄; пат̣ибало хоти анабхиратим̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄; пат̣ибало хоти уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣; пат̣ибало хоти уппаннам̣ дит̣т̣хигатам̣ дхаммато вивечетум̣; пат̣ибало хоти адхисӣле…пе… адхичитте… адхипан̃н̃а̄йа сама̄дапетум̣. имехи кхо, упа̄ли, дасахи дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ ниссайо да̄таббо’’ти. пан̃чамам̣.

6. са̄ман̣ерасуттам̣

36. ‘‘катихи ну кхо, бханте, дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’ти? ‘‘дасахи кхо, упа̄ли, дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо. катамехи дасахи? идхупа̄ли, бхиккху сӣлава̄ хоти…пе… сама̄да̄йа сиккхати сиккха̄падесу; бахуссуто хоти…пе… дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄; па̄тимоккхам̣ кхо панасса виттха̄рена сва̄гатам̣ хоти сувибхаттам̣ суппаваттам̣ сувиниччхитам̣ суттасо анубйан̃джанасо; пат̣ибало хоти гила̄нам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ ва̄ упат̣т̣ха̄петум̣ ва̄; пат̣ибало хоти анабхиратим̣ вӯпака̄сетум̣ ва̄ вӯпака̄са̄петум̣ ва̄; пат̣ибало хоти уппаннам̣ куккуччам̣ дхаммато винодетум̣; пат̣ибало хоти уппаннам̣ дит̣т̣хигатам̣ дхаммато вивечетум̣; пат̣ибало хоти адхисӣле сама̄дапетум̣; пат̣ибало хоти адхичитте сама̄дапетум̣; пат̣ибало хоти адхипан̃н̃а̄йа сама̄дапетум̣. имехи кхо, упа̄ли, дасахи дхаммехи саманна̄гатена бхиккхуна̄ са̄ман̣еро упат̣т̣ха̄петаббо’’ти. чхат̣т̣хам̣.

7. сан̇гхабхедасуттам̣

37. ‘‘‘сан̇гхабхедо сан̇гхабхедо’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхо бхинно хотӣ’’ти? ‘‘идхупа̄ли, бхиккхӯ адхаммам̣ дхаммоти дӣпенти, дхаммам̣ адхаммоти дӣпенти, авинайам̣ винайоти дӣпенти, винайам̣ авинайоти дӣпенти, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти. те имехи дасахи ваттхӯхи авакассанти апакассанти а̄вени [а̄веним̣ (чӯл̣ава. 352) а̄вен̣и, а̄вен̣икам̣ (таттхева адхолипи)] камма̄ни каронти а̄вени па̄тимоккхам̣ уддисанти. етта̄вата̄ кхо, упа̄ли, сан̇гхо бхинно хотӣ’’ти. саттамам̣.

8. сан̇гхаса̄маггӣсуттам̣

38. [чӯл̣ава. 353] ‘‘‘сан̇гхаса̄маггӣ сан̇гхаса̄маггӣ’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхо самагго хотӣ’’ти? ‘‘идхупа̄ли, бхиккхӯ адхаммам̣ адхаммоти дӣпенти, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенти, авинайам̣ авинайоти дӣпенти, винайам̣ винайоти дӣпенти, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти. те имехи дасахи ваттхӯхи на авакассанти на апакассанти на а̄вени камма̄ни каронти на а̄вени па̄тимоккхам̣ уддисанти. етта̄вата̄ кхо, упа̄ли, сан̇гхо самагго хотӣ’’ти. ат̣т̣хамам̣.

9. пат̣хамаа̄нандасуттам̣

39. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘‘сан̇гхабхедо сан̇гхабхедо’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхо бхинно хотӣ’’ти? ‘‘идха̄нанда, бхиккхӯ адхаммам̣ дхаммоти дӣпенти, дхаммам̣ адхаммоти дӣпенти, авинайам̣ винайоти дӣпенти…пе… пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти. те имехи дасахи ваттхӯхи авакассанти апакассанти а̄вени камма̄ни каронти а̄вени па̄тимоккхам̣ уддисанти. етта̄вата̄ кхо, а̄нанда, сан̇гхо бхинно хотӣ’’ти.

‘‘самаггам̣ пана, бханте, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ ким̣ со пасаватӣ’’ти? ‘‘каппат̣т̣хикам̣, а̄нанда, киббисам̣ пасаватӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана, бханте, каппат̣т̣хикам̣ киббиса’’нти? ‘‘каппам̣, а̄нанда, нирайамхи паччатӣти –

‘‘а̄па̄йико нерайико, каппат̣т̣хо сан̇гхабхедако;

ваггарато адхаммат̣т̣хо, йогаккхема̄ падхам̣сати;

сан̇гхам̣ самаггам̣ бхиндитва̄ [бхетва̄на (сӣ. сйа̄.), бхитва̄на (ка.) чӯл̣ава. 354; итиву. 18; катха̄ва. 657] каппам̣ нирайамхи паччатӣ’’ти. навамам̣;

10. дутийаа̄нандасуттам̣

40. ‘‘‘сан̇гхаса̄маггӣ сан̇гхаса̄маггӣ’ти, бханте, вуччати. китта̄вата̄ ну кхо, бханте, сан̇гхо самагго хотӣ’’ти? ‘‘идха̄нанда, бхиккхӯ адхаммам̣ адхаммоти дӣпенти, дхаммам̣ дхаммоти дӣпенти, авинайам̣ авинайоти дӣпенти, винайам̣ винайоти дӣпенти, абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена абха̄ситам̣ алапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена бха̄ситам̣ лапитам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена ана̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена а̄чин̣н̣ам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена апан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти, пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена пан̃н̃аттам̣ татха̄гатена̄ти дӣпенти. те имехи дасахи ваттхӯхи на авакассанти на апакассанти на а̄вени камма̄ни каронти на а̄вени па̄тимоккхам̣ уддисанти. етта̄вата̄ кхо, а̄нанда, сан̇гхо самагго хотӣ’’ти.

‘‘бхиннам̣ пана, бханте, сан̇гхам̣ самаггам̣ катва̄ ким̣ со пасаватӣ’’ти? ‘‘брахмам̣, а̄нанда, пун̃н̃ам̣ пасаватӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана, бханте, брахмам̣ пун̃н̃а’’нти? ‘‘каппам̣, а̄нанда, саггамхи модатӣти –

‘‘сукха̄ сан̇гхасса са̄маггӣ, самагга̄нан̃ча ануггахо;

самаггарато дхаммат̣т̣хо, йогаккхема̄ на дхам̣сати;

сан̇гхам̣ самаггам̣ катва̄на, каппам̣ саггамхи модатӣ’’ти. дасамам̣;

упа̄ливагго чатуттхо.