১৪. কথিনত্থারৰগ্গো
৪৬৫. ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, আনিসংসা কথিনত্থারে’’তি? ‘‘পঞ্চিমে, উপালি, আনিসংসা কথিনত্থারে. কতমে পঞ্চ? অনামন্তচারো, অসমাদানচারো, গণভোজনং, যাৰদত্থচীৰরং, যো চ তত্থ চীৰরুপ্পাদো সো নেসং ভৰিস্সতি – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ আনিসংসা কথিনত্থারে’’তি.
৪৬৬. ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, আদীনৰা মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমতো’’তি? ‘‘পঞ্চিমে, উপালি, আদীনৰা মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমতো. কতমে পঞ্চ? দুক্খং সুপতি, দুক্খং পটিবুজ্ঝতি, পাপকং সুপিনং পস্সতি, দেৰতা ন রক্খন্তি, অসুচি মুচ্চতি – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ আদীনৰা মুট্ঠস্সতিস্স অসম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমতো. পঞ্চিমে, উপালি, আনিসংসা উপট্ঠিতস্সতিস্স সম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমতো. কতমে পঞ্চ? সুখং সুপতি, সুখং পটিবুজ্ঝতি, ন পাপকং সুপিনং পস্সতি, দেৰতা রক্খন্তি, অসুচি ন মুচ্চতি – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ আনিসংসা উপট্ঠিতস্সতিস্স সম্পজানস্স নিদ্দং ওক্কমতো’’তি.
৪৬৭. ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, অৰন্দিযা’’তি? ‘‘পঞ্চিমে, উপালি, অৰন্দিযা. কতমে পঞ্চ? অন্তরঘরং পৰিট্ঠো অৰন্দিযো, রচ্ছগতো অৰন্দিযো, ওতমসিকো অৰন্দিযো, অসমন্নাহরন্তো অৰন্দিযো, সুত্তো অৰন্দিযো – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা.
‘‘অপরেপি, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা. কতমে পঞ্চ? যাগুপানে অৰন্দিযো, ভত্তগ্গে অৰন্দিযো, একাৰত্তো অৰন্দিযো, অঞ্ঞৰিহিতো অৰন্দিযো, নগ্গো অৰন্দিযো – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা.
‘‘অপরেপি, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা. কতমে পঞ্চ? খাদন্তো অৰন্দিযো, ভুঞ্জন্তো অৰন্দিযো, উচ্চারং করোন্তো অৰন্দিযো, পস্সাৰং করোন্তো অৰন্দিযো, উক্খিত্তকো অৰন্দিযো – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা.
‘‘অপরেপি, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা. কতমে পঞ্চ? পুরে উপসম্পন্নেন পচ্ছা উপসম্পন্নো অৰন্দিযো, অনুপসম্পন্নো অৰন্দিযো, নানাসংৰাসকো ৰুড্ঢতরো অধম্মৰাদী অৰন্দিযো, মাতুগামো অৰন্দিযো, পণ্ডকো অৰন্দিযো – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা.
‘‘অপরেপি, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা. কতমে পঞ্চ? পারিৰাসিকো অৰন্দিযো, মূলাযপটিকস্সনারহো অৰন্দিযো, মানত্তারহো অৰন্দিযো, মানত্তচারিকো অৰন্দিযো, অব্ভানারহো অৰন্দিযো – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ অৰন্দিযা’’তি.
৪৬৮. ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, ৰন্দিযা’’তি? ‘‘পঞ্চিমে, উপালি, ৰন্দিযা. কতমে পঞ্চ? পচ্ছা উপসম্পন্নেন পুরে উপসম্পন্নো ৰন্দিযো, নানাসংৰাসকো ৰুড্ঢতরো ধম্মৰাদী ৰন্দিযো, আচরিযো ৰন্দিযো, উপজ্ঝাযো ৰন্দিযো, সদেৰকে লোকে সমারকে সব্রহ্মকে সস্সমণব্রাহ্মণিযা পজায সদেৰমনুস্সায তথাগতো অরহং সম্মাসম্বুদ্ধো ৰন্দিযো – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ ৰন্দিযা’’তি.
৪৬৯. ‘‘নৰকতরেন, ভন্তে, ভিক্খুনা ৰুড্ঢতরস্স ভিক্খুনো পাদে ৰন্দন্তেন কতি ধম্মে অজ্ঝত্তং উপট্ঠাপেত্ৰা পাদা ৰন্দিতব্বা’’তি? ‘‘নৰকতরেনুপালি, ভিক্খুনা ৰুড্ঢতরস্স ভিক্খুনো পাদে ৰন্দন্তেন পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং উপট্ঠাপেত্ৰা পাদা ৰন্দিতব্বা. কতমে পঞ্চ? নৰকতরেনুপালি, ভিক্খুনা ৰুড্ঢতরস্স ভিক্খুনো পাদে ৰন্দন্তেন একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা, অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা, উভোহি পাণিতলেহি পাদানি পরিসম্বাহন্তেন, পেমঞ্চ গারৰঞ্চ উপট্ঠাপেত্ৰা পাদা ৰন্দিতব্বা – নৰকতরেনুপালি ভিক্খুনা ৰুড্ঢতরস্স ভিক্খুনো পাদে ৰন্দন্তেন ইমে পঞ্চ ধম্মে অজ্ঝত্তং উপট্ঠাপেত্ৰা পাদা ৰন্দিতব্বা’’তি.
কথিনত্থারৰগ্গো নিট্ঠিতো চুদ্দসমো.
তস্সুদ্দানং –
কথিনত্থারনিদ্দা চ, অন্তরা যাগুখাদনে;
পুরে চ পারিৰাসি চ, ৰন্দিযো ৰন্দিতব্বকন্তি.
উপালিপঞ্চকং নিট্ঠিতং.