১৩. আৰাসিকৰগ্গো

৪৬১. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, সঙ্ঘিকং পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, সঙ্ঘিকং ন পুগ্গলিকপরিভোগেন পরিভুঞ্জতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো আৰাসিকো ভিক্খু যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি.

৪৬২. ‘‘কতি নু খো, ভন্তে, অধম্মিকা ৰিনযব্যাকরণা’’তি? ‘‘পঞ্চিমে, উপালি, অধম্মিকা ৰিনযব্যাকরণা. কতমে পঞ্চ? ইধুপালি, ভিক্খু অধম্মং ধম্মোতি পরিণামেতি, ধম্মং অধম্মোতি পরিণামেতি, অৰিনযং ৰিনযোতি পরিণামেতি, ৰিনযং অৰিনযোতি পরিণামেতি, অপঞ্ঞত্তং পঞ্ঞাপেতি, পঞ্ঞত্তং সমুচ্ছিন্দতি – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ অধম্মিকা ৰিনযব্যাকরণা. পঞ্চিমে, উপালি, ধম্মিকা ৰিনযব্যাকরণা. কতমে পঞ্চ? ইধুপালি, ভিক্খু অধম্মং অধম্মোতি পরিণামেতি, ধম্মং ধম্মোতি পরিণামেতি, অৰিনযং অৰিনযোতি পরিণামেতি, ৰিনযং ৰিনযোতি পরিণামেতি, অপঞ্ঞত্তং ন পঞ্ঞপেতি, পঞ্ঞত্তং ন সমুচ্ছিন্দতি – ইমে খো, উপালি, পঞ্চ ধম্মিকা ৰিনযব্যাকরণা’’তি.

৪৬৩. [অ. নি. ৫.২৭২-২৮৫] ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, উদ্দিট্ঠানুদ্দিট্ঠং ন জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে.

[অ. নি. ৫.২৭২-২৮৫] ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, উদ্দিট্ঠানুদ্দিট্ঠং জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো ভত্তুদ্দেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি.

৪৬৪. ‘‘কতিহি নু খো, ভন্তে, অঙ্গেহি সমন্নাগতো সেনাসনপঞ্ঞাপকো…পে… ভণ্ডাগারিকো…পে… চীৰরপটিগ্গাহকো…পে… চীৰরভাজকো…পে… যাগুভাজকো…পে… ফলভাজকো…পে… খজ্জভাজকো…পে… অপ্পমত্তকৰিস্সজ্জকো…পে… সাটিযগ্গাহাপকো…পে… পত্তগ্গাহাপকো…পে… আরামিকপেসকো…পে… সামণেরপেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে’’তি? ‘‘পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো সামণেরপেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. কতমেহি পঞ্চহি? ছন্দাগতিং গচ্ছতি, দোসাগতিং গচ্ছতি, মোহাগতিং গচ্ছতি, ভযাগতিং গচ্ছতি, পেসিতাপেসিতং ন জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো সামণেরপেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং নিরযে. পঞ্চহুপালি, অঙ্গেহি সমন্নাগতো সামণেরপেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে. কতমেহি পঞ্চহি? ন ছন্দাগতিং গচ্ছতি, ন দোসাগতিং গচ্ছতি, ন মোহাগতিং গচ্ছতি, ন ভযাগতিং গচ্ছতি, পেসিতাপেসিতং জানাতি – ইমেহি খো, উপালি, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতো সামণেরপেসকো যথাভতং নিক্খিত্তো এৰং সগ্গে’’তি.

আৰাসিকৰগ্গো নিট্ঠিতো তেরসমো.

তস্সুদ্দানং –

আৰাসিকব্যাকরণা, ভত্তুসেনাসনানি চ;

ভণ্ডচীৰরগ্গাহো চ, চীৰরস্স চ ভাজকো.

যাগু ফলং খজ্জকঞ্চ, অপ্পসাটিযগাহকো;

পত্তো আরামিকো চেৰ, সামণেরেন পেসকোতি.