১. পঠমকথিনসিক্খাপদং

ইমে খো পনাযস্মন্তো তিংস নিস্সগ্গিযা পাচিত্তিযা

ধম্মা উদ্দেসং আগচ্ছন্তি.

৪৫৯. তেনে সমযেন বুদ্ধো ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি গোতমকে চেতিযে. তেন খো পন সমযেন ভগৰতা ভিক্খূনং তিচীৰরং অনুঞ্ঞাতং হোতি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ – ‘‘ভগৰতা তিচীৰরং অনুঞ্ঞাত’’ন্তি অঞ্ঞেনেৰ তিচীৰরেন গামং পৰিসন্তি, অঞ্ঞেন তিচীৰরেন আরামে অচ্ছন্তি, অঞ্ঞেন তিচীৰরেন নহানং ওতরন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ অতিরেকচীৰরং ধারেস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, অতিরেকচীৰরং ধারেথা’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, অতিরেকচীৰরং ধারেস্সথ! নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৪৬০. ‘‘যো পন ভিক্খু অতিরেকচীৰরং ধারেয্য, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.

এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.

৪৬১. [মহাৰ. ৩৪৭] তেন খো পন সমযেন আযস্মতো আনন্দস্স অতিরেকচীৰরং উপ্পন্নং হোতি. আযস্মা চ আনন্দো তং চীৰরং আযস্মতো সারিপুত্তস্স দাতুকামো হোতি. আযস্মা চ সারিপুত্তো সাকেতে ৰিহরতি. অথ খো আযস্মতো আনন্দস্স এতদহোসি – ‘‘ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং – ‘ন অতিরেকচীৰরং ধারেতব্ব’ন্তি. ইদঞ্চ মে অতিরেকচীৰরং উপ্পন্নং. অহঞ্চিমং চীৰরং আযস্মতো সারিপুত্তস্স দাতুকামো. আযস্মা চ সারিপুত্তো সাকেতে ৰিহরতি. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? অথ খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘কীৰচিরং পনানন্দ, সারিপুত্তো আগচ্ছিস্সতী’’তি? ‘‘নৰমং ৰা, ভগৰা, দিৰসং দসমং ৰা’’তি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, দসাহপরমং অতিরেকচীৰরং ধারেতুং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –

৪৬২. ‘‘নিট্ঠিতচীৰরস্মিং ভিক্খুনা উব্ভতস্মিং কথিনে দসাহপরমং অতিরেকচীৰরং ধারেতব্বং. তং অতিক্কামযতো নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিয’’ন্তি.

৪৬৩. নিট্ঠিতচীৰরস্মিন্তি ভিক্খুনো চীৰরং কতং ৰা হোতি নট্ঠং ৰা ৰিনট্ঠং ৰা দড্ঢং ৰা চীৰরাসা ৰা উপচ্ছিন্না.

উব্ভতস্মিং কথিনেতি অট্ঠন্নং মাতিকানং অঞ্ঞতরায মাতিকায উব্ভতং হোতি, সঙ্ঘেন ৰা অন্তরা উব্ভতং হোতি.

দসাহপরমন্তি দসাহপরমতা ধারেতব্বং.

অতিরেকচীৰরং নাম অনধিট্ঠিতং অৰিকপ্পিতং.

চীৰরং নাম ছন্নং চীৰরানং অঞ্ঞতরং চীৰরং, ৰিকপ্পনুপগং পচ্ছিমং.

তং অতিক্কামযতো নিস্সগ্গিযং হোতী [হোতীতি ইদং পদং সব্বপোত্থকেসু অত্থি, সিক্খাপদে পন নত্থি, এৰমুপরিপি] তি একাদসে অরুণুগ্গমনে নিস্সগ্গিযং হোতি. নিস্সজ্জিতব্বং সঙ্ঘস্স ৰা গণস্স ৰা পুগ্গলস্স ৰা. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, নিস্সজ্জিতব্বং. তেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘ইদং মে, ভন্তে, চীৰরং দসাহাতিক্কন্তং নিস্সগ্গিযং, ইমাহং সঙ্ঘস্স নিস্সজ্জামী’’তি. নিস্সজ্জিত্ৰা আপত্তি দেসেতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা. নিস্সট্ঠচীৰরং দাতব্বং.

৪৬৪. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইদং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং সঙ্ঘস্স নিস্সট্ঠং. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যা’’তি.

৪৬৫. তেন ভিক্খুনা সম্বহুলে ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্সু ৰচনীযা – ‘‘ইদং মে, ভন্তে, চীৰরং দসাহাতিক্কন্তং নিস্সগ্গিযং. ইমাহং আযস্মন্তানং নিস্সজ্জামী’’তি. নিস্সজ্জিত্ৰা আপত্তি দেসেতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা. নিস্সট্ঠচীৰরং দাতব্বং.

৪৬৬. ‘‘সুণন্তু মে আযস্মন্তা. ইদং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো নিস্সগ্গিযং আযস্মন্তানং নিস্সট্ঠং. যদাযস্মন্তানং পত্তকল্লং, আযস্মন্তা ইমং চীৰরং ইত্থন্নামস্স ভিক্খুনো দদেয্যু’’ন্তি.

৪৬৭. তেন ভিক্খুনা একং ভিক্খুং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘‘ইদং মে, আৰুসো, চীৰরং দসাহাতিক্কন্তং নিস্সগ্গিযং. ইমাহং আযস্মতো নিস্সজ্জামী’’তি. নিস্সজ্জিত্ৰা আপত্তি দেসেতব্বা. তেন ভিক্খুনা আপত্তি পটিগ্গহেতব্বা. নিস্সট্ঠচীৰরং দাতব্বং – ‘‘ইমং চীৰরং আযস্মতো দম্মী’’তি.

৪৬৮. দসাহাতিক্কন্তে অতিক্কন্তসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. দসাহাতিক্কন্তে ৰেমতিকো, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. দসাহাতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অনধিট্ঠিতে অধিট্ঠিতসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৰিকপ্পিতে ৰিকপ্পিতসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৰিস্সজ্জিতে ৰিস্সজ্জিতসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অনট্ঠে নট্ঠসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৰিনট্ঠে ৰিনট্ঠসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অদড্ঢে দড্ঢসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং. অৰিলুত্তে ৰিলুত্তসঞ্ঞী, নিস্সগ্গিযং পাচিত্তিযং.

নিস্সগ্গিযং চীৰরং অনিস্সজ্জিত্ৰা পরিভুঞ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. দসাহানতিক্কন্তে অতিক্কন্তসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. দসাহানতিক্কন্তে ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. দসাহানতিক্কন্তে অনতিক্কন্তসঞ্ঞী, অনাপত্তি.

৪৬৯. অনাপত্তি অন্তোদসাহং অধিট্ঠেতি, ৰিকপ্পেতি, ৰিস্সজ্জেতি, নস্সতি, ৰিনস্সতি, ডয্হতি, অচ্ছিন্দিত্ৰা গণ্হন্তি, ৰিস্সাসং গণ্হন্তি, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.

৪৭০. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ নিস্সট্ঠচীৰরং ন দেন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘ন, ভিক্খৰে, নিস্সট্ঠচীৰরং ন দাতব্বং. যো ন দদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

কথিনসিক্খাপদং নিট্ঠিতং পঠমং.