ৰিনীতৰত্থু

২২৩. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অধিমানেন অঞ্ঞং ব্যাকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি – ‘‘ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং. কচ্চি নু খো অহং পারাজিকং আপত্তিং আপন্নো’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অধিমানেনা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু পণিধায অরঞ্ঞে ৰিহরতি – ‘‘এৰং মং জনো সম্ভাৰেস্সতী’’তি. তং জনো সম্ভাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৰে, পণিধায অরঞ্ঞে ৰত্থব্বং. যো ৰসেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু পণিধায পিণ্ডায চরতি – ‘‘এৰং মং জনো সম্ভাৰেস্সতী’’তি. তং জনো সম্ভাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৰে, পণিধায পিণ্ডায চরিতব্বং. যো চরেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘যে, আৰুসো, অম্হাকং উপজ্ঝাযস্স সদ্ধিৰিহারিকা সব্বেৰ অরহন্তো’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘উল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘যে, আৰুসো, অম্হাকং উপজ্ঝাযস্স অন্তেৰাসিকা সব্বেৰ মহিদ্ধিকা মহানুভাৰা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘উল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু পণিধায চঙ্কমতি… পণিধায তিট্ঠতি… পণিধায নিসীদতি… পণিধায সেয্যং কপ্পেতি – ‘‘এৰং মং জনো সম্ভাৰেস্সতী’’তি. তং জনো সম্ভাৰেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৰে, পণিধায সেয্যা কপ্পেতব্বা. যো কপ্পেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো উত্তরিমনুস্সধম্মং উল্লপতি. সোপি এৰমাহ – ‘‘ময্হম্পি, আৰুসো, সংযোজনা পহীনা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.

২২৪. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু রহোগতো উত্তরিমনুস্সধম্মং উল্লপতি. পরচিত্তৰিদূ ভিক্খু তং ভিক্খুং অপসাদেসি – ‘‘মা, আৰুসো, এৰরূপং অভণি. নত্থেসো তুয্হ’’ন্তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু রহোগতো উত্তরিমনুস্সধম্মং উল্লপতি. দেৰতা তং ভিক্খুং অপসাদেসি – ‘‘মা, ভন্তে, এৰরূপং অভণি. নত্থেসো তুয্হ’’ন্তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং উপাসকং এতদৰোচ – ‘‘যো, আৰুসো, তুয্হং ৰিহারে ৰসতি সো ভিক্খু অরহা’’তি. সো চ তস্স ৰিহারে ৰসতি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘উল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং উপাসকং এতদৰোচ – ‘‘যং ত্ৰং, আৰুসো, উপট্ঠেসি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন সো ভিক্খু অরহা’’তি. সো চ তং উপট্ঠেতি চীৰরপিণ্ডপাতসেনাসনগিলানপ্পচ্চযভেসজ্জপরিক্খারেন. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘উল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

২২৫. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘অত্থাযস্মতো উত্তরিমনুস্সধম্মো’’তি? ‘‘নাৰুসো, দুক্করং অঞ্ঞং ব্যাকাতু’’ন্তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি – ‘‘যে খো তে ভগৰতো সাৰকা তে এৰং ৰদেয্যুং. অহঞ্চম্হি ন ভগৰতো সাৰকো. কচ্চি নু খো অহং পারাজিকং আপত্তিং আপন্নো’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘অনুল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘অত্থাযস্মতো উত্তরিমনুস্সধম্মো’’তি? ‘‘আরাধনীযো খো, আৰুসো, ধম্মো আরদ্ধৰীরিযেনা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘মা খো, আৰুসো, ভাযী’’তি. নাহং, আৰুসো, মচ্চুনো ভাযামী’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘মা খো, আৰুসো, ভাযী’’তি. ‘‘যো নূনাৰুসো, ৰিপ্পটিসারী অস্স সো ভাযেয্যা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘অত্থাযস্মতো উত্তরিমনুস্সধম্মো’’তি? ‘‘আরাধনীযো খো, আৰুসো, ধম্মো সম্মাপযুত্তেনা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘অত্থাযস্মতো উত্তরিমনুস্সধম্মো’’তি? ‘‘আরাধনীযো খো, আৰুসো, ধম্মো আরদ্ধৰীরিযেনা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘অত্থাযস্মতো উত্তরিমনুস্সধম্মো’’তি? ‘‘আরাধনীযো খো, আৰুসো, ধম্মো যুত্তযোগেনা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘কচ্চাৰুসো, খমনীযং, কচ্চি যাপনীয’’ন্তি? ‘‘নাৰুসো, সক্কা যেন ৰা তেন ৰা অধিৰাসেতু’’ন্তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘কচ্চাৰুসো খমনীযং, কচ্চি যাপনীয’’ন্তি? ‘‘নাৰুসো, সক্কা পুথুজ্জনেন অধিৰাসেতু’’ন্তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘উল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.

২২৬. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ব্রাহ্মণো ভিক্খূ নিমন্তেত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘আযন্তু, ভোন্তো অরহন্তো’’তি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি – ‘‘মযঞ্চম্হ ন অরহন্তো [অনরহন্তো (সী.)]. অযঞ্চ ব্রাহ্মণো অম্হে অরহন্তৰাদেন সমুদাচরতি. কথং নু খো অম্হেহি পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পসাদভঞ্ঞে’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ব্রাহ্মণো ভিক্খূ নিমন্তেত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘নিসীদন্তু, ভোন্তো অরহন্তো’’তি… ‘‘ভুঞ্জন্তু, ভোন্তো অরহন্তো’’তি… ‘‘তপ্পেন্তু, ভোন্তো অরহন্তো’’তি… ‘‘গচ্ছন্তু, ভোন্তো অরহন্তো’’তি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি – ‘‘মযঞ্চম্হ ন অরহন্তো. অযঞ্চ ব্রাহ্মণো অম্হে অরহন্তৰাদেন সমুদাচরতি. কথং নু খো অম্হেহি পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পসাদভঞ্ঞে’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো উত্তরিমনুস্সধম্মং উল্লপতি. সোপি এৰমাহ – ‘‘ময্হম্পি, আৰুসো, আসৰা পহীনা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো উত্তরিমনুস্সধম্মং উল্লপতি. সোপি এৰমাহ – ‘‘ময্হম্পি, আৰুসো, এতে ধম্মা সংৰিজ্জন্তী’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো উত্তরিমনুস্সধম্মং উল্লপতি. সোপি এৰমাহ – ‘‘অহম্পাৰুসো, তেসু ধম্মেসু সন্দিস্সামী’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ঞাতকা এতদৰোচুং – ‘‘এহি, ভন্তে, অগারং অজ্ঝাৰসা’’তি. ‘‘অভব্বো খো, আৰুসো, মাদিসো অগারং অজ্ঝাৰসিতু’’ন্তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

২২৭. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ঞাতকা এতদৰোচুং – ‘‘এহি, ভন্তে, কামে পরিভুঞ্জা’’তি. ‘‘আৰটা মে, আৰুসো, কামা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ঞাতকা এতদৰোচুং – ‘‘অভিরমসি, ভন্তে’’তি? ‘‘অভিরতো অহং, আৰুসো, পরমায অভিরতিযা’’তি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি. ‘‘যে খো তে ভগৰতো সাৰকা তে এৰং ৰদেয্যুং! অহঞ্চম্হি ন ভগৰতো সাৰকো. কচ্চি নু খো অহং পারাজিকং আপত্তিং আপন্নো’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘অনুল্লপনাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অনুল্লপনাধিপ্পাযস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন সম্বহুলা ভিক্খূ কতিকং কত্ৰা অঞ্ঞতরস্মিং আৰাসে ৰস্সং উপগচ্ছিংসু – ‘‘যো ইমম্হা আৰাসা পঠমং পক্কমিস্সতি তং মযং অরহাতি জানিস্সামা’’তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু – ‘‘মং অরহাতি জানন্তূ’’তি, তম্হা আৰাসা পঠমং পক্কামি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.

২২৮. [ইমানি ৰত্থুনি সং. নি. ২.২০২ আগতানি] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মা চ লক্খণো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটে পব্বতে ৰিহরন্তি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরং আদায যেনাযস্মা লক্খণো তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং লক্খণং এতদৰোচ – ‘‘আযামাৰুসো লক্খণ, রাজগহং পিণ্ডায পৰিসিস্সামা’’তি. ‘‘এৰমাৰুসো’’তি খো আযস্মা লক্খণো আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স পচ্চস্সোসি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অঞ্ঞতরস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৰাকাসি. অথ খো আযস্মা লক্খণো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৰোচ – ‘‘কো নু খো, আৰুসো মোগ্গল্লান, হেতু কো পচ্চযো সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি? ‘‘অকালো খো, আৰুসো লক্খণ, এতস্স পঞ্হস্স [পঞ্হস্স ব্যাকরণায (স্যা.)]. ভগৰতো মং সন্তিকে এতং পঞ্হং পুচ্ছাতি. অথ খো আযস্মা চ লক্খণো আযস্মা চ মহামোগ্গল্লানো রাজগহে পিণ্ডায চরিত্ৰা পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপটিক্কন্তা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা লক্খণো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৰোচ – ‘‘ইধাযস্মা মহামোগ্গল্লানো গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অঞ্ঞতরস্মিং পদেসে সিতং পাত্ৰাকাসি. কো নু খো, আৰুসো মোগ্গল্লান, হেতু কো পচ্চযো সিতস্স পাতুকম্মাযা’’তি? ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং অট্ঠিকসঙ্খলিকং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ফাসুল়ন্তরিকাহি ৰিতুডেন্তি [ৰিতুদেন্তি ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি (স্যা.)]. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি. তস্স ময্হং, আৰুসো, এতদহোসি – ‘অচ্ছরিযং ৰত ভো, অব্ভুতং ৰত ভো, এৰরূপোপি নাম সত্তো ভৰিস্সতি! এৰরূপোপি নাম যক্খো ভৰিস্সতি! এৰরূপোপি নাম অত্তভাৰপ্পটিলাভো ভৰিস্সতী’’’তি! ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘উত্তরিমনুস্সধম্মং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো উল্লপতী’’তি. অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘চক্খুভূতা ৰত, ভিক্খৰে, সাৰকা ৰিহরন্তি. ঞাণভূতা ৰত, ভিক্খৰে, সাৰকা ৰিহরন্তি. যত্র হি নাম সাৰকো এৰরূপং ঞস্সতি ৰা দক্খতি ৰা সক্খিং ৰা করিস্সতি. পুব্বেৰ মে সো, ভিক্খৰে, সত্তো দিট্ঠো অহোসি. অপি চাহং ন ব্যাকাসিং. অহঞ্চেতং ব্যাকরেয্যং পরে চ মে ন সদ্দহেয্যুং. যে মে ন সদ্দহেয্যুং তেসং তং অস্স দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায. এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে গোঘাতকো অহোসি. সো তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন বহূনি ৰস্সানি বহূনি ৰস্সসতানি বহূনি ৰস্সসহস্সানি বহূনি ৰস্সসতসহস্সানি নিরযে পচ্চিত্ৰা তস্সেৰ কম্মস্স ৰিপাকাৰসেসেন এৰরূপং অত্তভাৰপ্পটিলাভং পটিসংৰেদেতি. সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহ. অনাপত্তি, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানস্সা’’তি.

২২৯. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং মংসপেসিং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি [ৰিতুদেন্তি ৰিতচ্ছেন্তি ৰিরাজেন্তি (স্যা.)]. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে গোঘাতকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং মংসপিণ্ডং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সাকুণিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং নিচ্ছৰিং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে ওরব্ভিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং অসিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তে অসী উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সূকরিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং সত্তিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সত্তিযো উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে মাগৰিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং উসুলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তে উসূ উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে কারণিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং সূচিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সূচিযো উপ্পতিত্ৰা উপ্পতিত্ৰা তস্সেৰ কাযে নিপতন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সারথিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং সূচিলোমং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স তা সূচিযো সীসে পৰিসিত্ৰা মুখতো নিক্খমন্তি; মুখে পৰিসিত্ৰা উরতো নিক্খমন্তি; উরে পৰিসিত্ৰা উদরতো নিক্খমন্তি; উদরে পৰিসিত্ৰা ঊরূহি নিক্খমন্তি; ঊরূসু পৰিসিত্ৰা জঙ্ঘাহি নিক্খমন্তি; জঙ্ঘাসু পৰিসিত্ৰা পাদেহি নিক্খমন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে সূচকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং কুম্ভণ্ডং পুরিসং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. সো গচ্ছন্তোপি তেৰ অণ্ডে খন্ধে আরোপেত্ৰা গচ্ছতি, নিসীদন্তোপি তেস্ৰেৰ অণ্ডেসু নিসীদতি. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে গামকূটো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং পুরিসং গূথকূপে সসীসকং নিমুগ্গং…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে পারদারিকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং পুরিসং গূথকূপে সসীসকং নিমুগ্গং উভোহি হত্থেহি গূথং খাদন্তং…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে দুট্ঠব্রাহ্মণো অহোসি. সো কস্সপস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাৰচনে ভিক্খুসঙ্ঘং ভত্তেন নিমন্তেত্ৰা দোণিযো [দোণিযো (ইতিপি)] গূথস্স পূরাপেত্ৰা কালং আরোচাপেত্ৰা এতদৰোচ – ‘অতো [ইতো (স্যা.) অহো (ইতিপি)], ভোন্তো, যাৰদত্থং ভুঞ্জন্তু চেৰ হরন্তু চা’’’তি…পে….

২৩০. ‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং নিচ্ছৰিং ইত্থিং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসা, ভিক্খৰে, ইত্থী ইমস্মিংযেৰ রাজগহে অতিচারিনী অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং ইত্থিং দুগ্গন্ধং মঙ্গুলিং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসা, ভিক্খৰে, ইত্থী ইমস্মিংযেৰ রাজগহে ইক্খণিকা অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং ইত্থিং উপ্পক্কং ওকিলিনিং ওকিরিনিং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসা, ভিক্খৰে, ইত্থী কালিঙ্গস্স রঞ্ঞো অগ্গমহেসী অহোসি. সা ইস্সাপকতা সপত্তিং অঙ্গারকটাহেন ওকিরি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং অসীসকং কবন্ধং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স উরে অক্খীনি চেৰ হোন্তি মুখঞ্চ. তমেনং গিজ্ঝাপি কাকাপি কুললাপি অনুপতিত্ৰা অনুপতিত্ৰা ৰিতচ্ছেন্তি ৰিভজ্জেন্তি. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, সত্তো ইমস্মিংযেৰ রাজগহে হারিকো নাম চোরঘাতকো অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং ভিক্খুং ৰেহাসং গচ্ছন্তং. তস্স সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা সম্পজ্জলিতা সজোতিভূতা, পত্তোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো, কাযবন্ধনম্পি আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং, কাযোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো. সো সুদং অট্টস্সরং করোতি…পে… এসো, ভিক্খৰে, ভিক্খু কস্সপস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাৰচনে পাপভিক্খু অহোসি…পে….

‘‘ইধাহং, আৰুসো, গিজ্ঝকূটা পব্বতা ওরোহন্তো অদ্দসং ভিক্খুনিং… অদ্দসং সিক্খমানং… অদ্দসং সামণেরং… অদ্দসং সামণেরিং ৰেহাসং গচ্ছন্তিং. তস্সা সঙ্ঘাটিপি আদিত্তা সম্পজ্জলিতা সজোতিভূতা, পত্তোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো, কাযবন্ধনম্পি আদিত্তং সম্পজ্জলিতং সজোতিভূতং, কাযোপি আদিত্তো সম্পজ্জলিতো সজোতিভূতো. সা সুদং অট্টস্সরং করোতি. তস্স ময্হং, আৰুসো, এতদহোসি – ‘অচ্ছরিযং ৰত ভো, অব্ভুতং ৰত ভো, এৰরূপোপি নাম সত্তো ভৰিস্সতি! এৰরূপোপি নাম যক্খো ভৰিস্সতি! এৰরূপোপি নাম অত্তভাৰপ্পটিলাভো ভৰিস্সতী’’’তি! ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘উত্তরিমনুস্সধম্মং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো উল্লপতী’’তি.

অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘চক্খুভূতা ৰত, ভিক্খৰে, সাৰকা ৰিহরন্তি. ঞাণভূতা ৰত, ভিক্খৰে, সাৰকা ৰিহরন্তি. যত্র হি নাম সাৰকো এৰরূপং ঞস্সতি ৰা দক্খতি ৰা সক্খিং ৰা করিস্সতি! পুব্বেৰ মে সা, ভিক্খৰে, সামণেরী দিট্ঠা অহোসি. অপি চাহং ন ব্যাকাসিং. অহঞ্চেতং ব্যাকরেয্যং পরে চ মে ন সদ্দহেয্যুং. যে মে ন সদ্দহেয্যুং তেসং তং অস্স দীঘরত্তং অহিতায দুক্খায. এসা, ভিক্খৰে, সামণেরী কস্সপস্স সম্মাসম্বুদ্ধস্স পাৰচনে পাপসামণেরী অহোসি. সা তস্স কম্মস্স ৰিপাকেন বহূনি ৰস্সানি বহূনি ৰস্সসতানি বহূনি ৰস্সসহস্সানি বহূনি ৰস্সসতসহস্সানি নিরযে পচ্চিত্ৰা তস্সেৰ কম্মস্স ৰিপাকাৰসেসেন এৰরূপং অত্তভাৰপ্পটিলাভং পটিসংৰেদেতি. সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহ. অনাপত্তি, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানস্সা’’তি.

২৩১. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘যতাযং, আৰুসো, তপোদা সন্দতি সো দহো অচ্ছোদকো সীতোদকো সাতোদকো সেতকো সুপ্পতিত্থো রমণীযো পহূতমচ্ছকচ্ছপো চক্কমত্তানি চ পদুমানি পুপ্ফন্তী’’তি. ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা মহামোগ্গল্লানো এৰং ৰক্খতি – ‘যতাযং, আৰুসো, তপোদা সন্দতি সো দহো অচ্ছোদকো সীতোদকো সাতোদকো সেতকো সুপ্পতিত্থো রমণীযো পহূতমচ্ছকচ্ছপো চক্কমত্তানি চ পদুমানি পুপ্ফন্তী’তি. অথ চ পনাযং তপোদা কুথিতা সন্দতি. উত্তরিমনুস্সধম্মং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো উল্লপতী’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘যতাযং, ভিক্খৰে, তপোদা সন্দতি সো দহো অচ্ছোদকো সীতোদকো সাতোদকো সেতকো সুপ্পতিত্থো রমণীযো পহূতমচ্ছকচ্ছপো চক্কমত্তানি চ পদুমানি পুপ্ফন্তি. অপি চাযং, ভিক্খৰে, তপোদা দ্ৰিন্নং মহানিরযানং অন্তরিকায আগচ্ছতি. তেনাযং তপোদা কুথিতা সন্দতি. সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহ. অনাপত্তি, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানস্সা’’তি.

তেন খো পন সমযেন রাজা মাগধো সেনিযো বিম্বিসারো লিচ্ছৰীহি সদ্ধিং সঙ্গামেন্তো পভগ্গো অহোসি. অথ রাজা পচ্ছা সেনং সঙ্কড্ঢিত্ৰা লিচ্ছৰযো পরাজেসি. সঙ্গামে চ নন্দি চরতি – ‘‘রঞ্ঞা লিচ্ছৰী পভগ্গা’’তি. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘রাজা, আৰুসো, লিচ্ছৰীহি পভগ্গো’’তি. ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা মহামোগ্গল্লানো এৰং ৰক্খতি – ‘রাজা, আৰুসো, লিচ্ছৰীহি পভগ্গো’তি! সঙ্গামে চ নন্দিং চরতি – ‘রঞ্ঞা লিচ্ছৰী পভগ্গা’তি! উত্তরিমনুস্সধম্মং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো উল্লপতী’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘পঠমং, ভিক্খৰে, রাজা লিচ্ছৰীহি পভগ্গো. অথ রাজা পচ্ছা সেনং সঙ্কড্ঢিত্ৰা লিচ্ছৰযো পরাজেসি. সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহ. অনাপত্তি, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানস্সা’’তি.

২৩২. অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইধাহং, আৰুসো, সপ্পিনিকায নদিযা তীরে আনেঞ্জং সমাধিং সমাপন্নো নাগানং ওগয্হ উত্তরন্তানং কোঞ্চং করোন্তানং সদ্দং অস্সোসি’’ন্তি. ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা মহামোগ্গল্লানো আনেঞ্জং সমাধিং সমাপন্নো সদ্দং সোস্সতি! উত্তরিমনুস্সধম্মং আযস্মা মহামোগ্গল্লানো উল্লপতী’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অত্থেসো, ভিক্খৰে, সমাধি সো চ খো অপরিসুদ্ধো. সচ্চং, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানো আহ. অনাপত্তি, ভিক্খৰে, মোগ্গল্লানস্সা’’তি.

অথ খো আযস্মা সোভিতো ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অহং, আৰুসো, পঞ্চ কপ্পসতানি অনুস্সরামী’’তি. ভিক্খূ উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম আযস্মা সোভিতো এৰং ৰক্খতি – ‘অহং, আৰুসো, পঞ্চ কপ্পসতানি অনুস্সরামী’তি! উত্তরিমনুস্সধম্মং আযস্মা সোভিতো উল্লপতী’’তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘অত্থেসা, ভিক্খৰে, সোভিতস্স. সা চ খো একাযেৰ জাতি. সচ্চং, ভিক্খৰে, সোভিতো আহ. অনাপত্তি, ভিক্খৰে, সোভিতস্সাতি.

চতুত্থপারাজিকং সমত্তং.

২৩৩. উদ্দিট্ঠা খো আযস্মন্তো চত্তারো পারাজিকা ধম্মা, যেসং ভিক্খু অঞ্ঞতরং ৰা অঞ্ঞতরং ৰা আপজ্জিত্ৰা ন লভতি ভিক্খূহি সদ্ধিং সংৰাসং, যথা পুরে তথা পচ্ছা, পারাজিকো হোতি অসংৰাসো. তত্থাযস্মন্তে পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চিত্থ পরিসুদ্ধা’’? দুতিযম্পি পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চিত্থ পরিসুদ্ধা’’? ততিযম্পি পুচ্ছামি – ‘‘কচ্চিত্থ পরিসুদ্ধা’’? পরিসুদ্ধেত্থাযস্মন্তো, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামীতি.

পারাজিকং নিট্ঠিতং.

তস্সুদ্দানং –

মেথুনাদিন্নাদানঞ্চ, মনুস্সৰিগ্গহুত্তরি;

পারাজিকানি চত্তারি, ছেজ্জৰত্থূ অসংসযাতি.

পারাজিককণ্ডং নিট্ঠিতং.