৩. ততিযপারাজিকং
১৬২. [ইদং ৰত্থু সং. নি. ৫.৯৮৫] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং. তেন খো পন সমযেন ভগৰা ভিক্খূনং অনেকপরিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৰণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৰনায ৰণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৰণ্ণং ভাসতি. অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ইচ্ছামহং, ভিক্খৰে, অদ্ধমাসং পটিসল্লীযিতুং. নম্হি কেনচি উপসঙ্কমিতব্বো, অঞ্ঞত্র একেন পিণ্ডপাতনীহারকেনা’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি, খো তে ভিক্খূ ভগৰতো পটিস্সুণিত্ৰা নাস্সুধ কোচি ভগৰন্তং উপসঙ্কমতি, অঞ্ঞত্র একেন পিণ্ডপাতনীহারকেন. ভিক্খূ – ‘‘ভগৰা খো অনেকপরিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৰণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৰনায ৰণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৰণ্ণং ভাসতী’’তি (তে) [( ) (?) এৰমুপরিপি ঈদিসেসু ঠানেসু] অনেকাকারৰোকারং অসুভভাৰনানুযোগমনুযুত্তা ৰিহরন্তি. তে সকেন কাযেন অট্টীযন্তি হরাযন্তি জিগুচ্ছন্তি. সেয্যথাপি নাম ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দহরো যুৰা মণ্ডনকজাতিকো সীসংন্হাতো অহিকুণপেন ৰা কুক্কুরকুণপেন ৰা মনুস্সকুণপেন ৰা কণ্ঠে আসত্তেন অট্টীযেয্য হরাযেয্য জিগুচ্ছেয্য, এৰমেৰ তে ভিক্খূ সকেন কাযেন অট্টীযন্তা হরাযন্তা জিগুচ্ছন্তা অত্তনাপি অত্তানং জীৰিতা ৰোরোপেন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৰিতা ৰোরোপেন্তি, মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘‘সাধু নো, আৰুসো, জীৰিতা ৰোরোপেহি. ইদং তে পত্তচীৰরং ভৰিস্সতী’’তি. অথ খো মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো পত্তচীৰরেহি ভটো সম্বহুলে ভিক্খূ জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা লোহিতকং [লোহিতগতং (ক.)] অসিং আদায যেন ৰগ্গমুদা নদী তেনুপসঙ্কমি.
১৬৩. অথ খো মিগলণ্ডিকস্স সমণকুত্তকস্স লোহিতকং তং অসিং ধোৰন্তস্স অহুদেৰ কুক্কুচ্চং অহু ৰিপ্পটিসারো – ‘‘অলাভা ৰত মে, ন ৰত মে লাভা; দুল্লদ্ধং ৰত মে, ন ৰত মে সুলদ্ধং. বহুং ৰত মযা অপুঞ্ঞং পসুতং, যোহং ভিক্খূ সীলৰন্তে কল্যাণধম্মে জীৰিতা ৰোরোপেসি’’ন্তি. অথ খো অঞ্ঞতরা মারকাযিকা দেৰতা অভিজ্জমানে উদকে আগন্ত্ৰা মিগলণ্ডিকং সমণকুত্তকং এতদৰোচ – ‘‘সাধু সাধু সপ্পুরিস, লাভা তে সপ্পুরিস, সুলদ্ধং তে সপ্পুরিস. বহুং তযা সপ্পুরিস পুঞ্ঞং পসুতং, যং ত্ৰং অতিণ্ণে তারেসী’’তি. অথ খো মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো – ‘‘লাভা কির মে, সুলদ্ধং কির মে, বহুং কির মযা পুঞ্ঞং পসুতং, অতিণ্ণো কিরাহং তারেমী’’তি তিণ্হং অসিং আদায ৰিহারেন ৰিহারং পরিৰেণেন পরিৰেণং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদেতি – ‘‘কো অতিণ্ণো, কং তারেমী’’তি? তত্থ যে তে ভিক্খূ অৰীতরাগা তেসং তস্মিং সমযে হোতিযেৰ ভযং হোতি ছম্ভিতত্তং হোতি লোমহংসো. যে পন তে ভিক্খূ ৰীতরাগা তেসং তস্মিং সমযে ন হোতি ভযং ন হোতি ছম্ভিতত্তং ন হোতি লোমহংসো. অথ খো মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো একম্পি ভিক্খুং একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, দ্ৰেপি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, তযোপি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, চত্তারোপি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, পঞ্চপি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, দসপি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, ৰীসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, তিংসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, চত্তালীসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, পঞ্ঞাসম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি, সট্ঠিম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি.
১৬৪. অথ খো ভগৰা তস্স অদ্ধমাসস্স অচ্চযেন পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কিং নু খো, আনন্দ, তনুভূতো ৰিয ভিক্খুসঙ্ঘো’’তি? ‘‘তথা হি পন, ভন্তে, ভগৰা ভিক্খূনং অনেকপরিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৰণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৰনায ৰণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৰণ্ণং ভাসতি. তে চ, ভন্তে, ভিক্খূ – ‘ভগৰা খো অনেকপরিযাযেন অসুভকথং কথেতি, অসুভায ৰণ্ণং ভাসতি, অসুভভাৰনায ৰণ্ণং ভাসতি, আদিস্স আদিস্স অসুভসমাপত্তিযা ৰণ্ণং ভাসতী’তি, তে অনেকাকারৰোকারং অসুভভাৰনানুযোগমনুযুত্তা ৰিহরন্তি. তে সকেন কাযেন অট্টীযন্তি হরাযন্তি জিগুচ্ছন্তি. সেয্যথাপি নাম ইত্থী ৰা পুরিসো ৰা দহরো যুৰা মণ্ডনকজাতিকো সীসংন্হাতো অহিকুণপেন ৰা কুক্কুরকুণপেন ৰা মনুস্সকুণপেন ৰা কণ্ঠে আসত্তেন অট্টীযেয্য হরাযেয্য জিগুচ্ছেয্য, এৰমেৰ তে ভিক্খূ সকেন কাযেন অট্টীযন্তা হরাযন্তা জিগুচ্ছন্তা অত্তনাপি অত্তানং জীৰিতা ৰোরোপেন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৰিতা ৰোরোপেন্তি, মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘সাধু নো, আৰুসো, জীৰিতা ৰোরোপেহি. ইদং তে পত্তচীৰরং ভৰিস্সতী’তি. অথ খো, ভন্তে, মিগলণ্ডিকো সমণকুত্তকো পত্তচীৰরেহি ভটো একম্পি ভিক্খুং একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি…পে… সট্ঠিম্পি ভিক্খূ একাহেন জীৰিতা ৰোরোপেসি. সাধু, ভন্তে, ভগৰা অঞ্ঞং পরিযাযং আচিক্খতু যথাযং ভিক্খুসঙ্ঘো অঞ্ঞায সণ্ঠহেয্যা’’তি. ‘‘তেনহানন্দ, যাৰতিকা ভিক্খূ ৰেসালিং উপনিস্সায ৰিহরন্তি তে সব্বে উপট্ঠানসালাযং সন্নিপাতেহী’’তি. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি, খো আযস্মা আনন্দো ভগৰতো পটিস্সুণিত্ৰা যাৰতিকা ভিক্খূ ৰেসালিং উপনিস্সায ৰিহরন্তি তে সব্বে উপট্ঠানসালাযং সন্নিপাতেত্ৰা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘সন্নিপতিতো, ভন্তে ভিক্খুসঙ্ঘো; যস্স দানি, ভন্তে, ভগৰা কালং মঞ্ঞতী’’তি.
১৬৫. অথ খো ভগৰা যেন উপট্ঠানসালা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. নিসজ্জ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অযম্পি খো, ভিক্খৰে, আনাপানস্সতিসমাধি ভাৰিতো বহুলীকতো সন্তো চেৰ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৰিহারো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তরধাপেতি ৰূপসমেতি. সেয্যথাপি, ভিক্খৰে, গিম্হানং পচ্ছিমে মাসে উহতং [ঊহতং (ক.)] রজোজল্লং তমেনং মহা অকালমেঘো ঠানসো অন্তরধাপেতি ৰূপসমেতি, এৰমেৰ খো, ভিক্খৰে, আনাপানস্সতিসমাধি ভাৰিতো বহুলীকতো সন্তো চেৰ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৰিহারো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তরধাপেতি ৰূপসমেতি. কথং ভাৰিতো চ, ভিক্খৰে, আনাপানস্সতিসমাধি কথং বহুলীকতো সন্তো চেৰ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৰিহারো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তরধাপেতি ৰূপসমেতি? ইধ, ভিক্খৰে, ভিক্খু অরঞ্ঞগতো ৰা রুক্খমূলগতো ৰা সুঞ্ঞাগারগতো ৰা নিসীদতি পল্লঙ্কং আভুজিত্ৰা উজুং কাযং পণিধায পরিমুখং সতিং উপট্ঠপেত্ৰা. সো সতোৰ অস্সসতি সতো পস্সসতি. দীঘং ৰা অস্সসন্তো দীঘং অস্সসামীতি পজানাতি, দীঘং ৰা পস্সসন্তো দীঘং পস্সসামীতি পজানাতি. রস্সং ৰা অস্সসন্তো রস্সং অস্সসামীতি পজানাতি, রস্সং ৰা পস্সসন্তো রস্সং পস্সসামীতি পজানাতি. সব্বকাযপ্পটিসংৰেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. সব্বকাযপ্পটিসংৰেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং কাযসঙ্খারং অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং কাযসঙ্খারং পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পীতিপ্পটিসংৰেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পীতিপ্পটিসংৰেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. সুখপ্পটিসংৰেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. সুখপ্পটিসংৰেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তসঙ্খারপ্পটিসংৰেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তসঙ্খারপ্পটিসংৰেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খারং অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পস্সম্ভযং চিত্তসঙ্খারং পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তপ্পটিসংৰেদী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. চিত্তপ্পটিসংৰেদী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. অভিপ্পমোদযং চিত্তং…পে… সমাদহং চিত্তং…পে… ৰিমোচযং চিত্তং…পে… অনিচ্চানুপস্সী…পে… ৰিরাগানুপস্সী…পে… নিরোধানুপস্সী…পে… পটিনিস্সগ্গানুপস্সী অস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. পটিনিস্সগ্গানুপস্সী পস্সসিস্সামীতি সিক্খতি. এৰং ভাৰিতো খো, ভিক্খৰে, আনাপানস্সতিসমাধি এৰং বহুলীকতো সন্তো চেৰ পণীতো চ অসেচনকো চ সুখো চ ৰিহারো উপ্পন্নুপ্পন্নে চ পাপকে অকুসলে ধম্মে ঠানসো অন্তরধাপেতি ৰূপসমেতী’’তি.
১৬৬. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৰা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ভিক্খূ অত্তনাপি অত্তানং জীৰিতা ৰোরোপেন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৰিতা ৰোরোপেন্তি মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘সাধু নো, আৰুসো, জীৰিতা ৰোরোপেহি, ইদং তে পত্তচীৰরং ভৰিস্সতী’’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা – ‘‘অননুচ্ছৰিকং, ভিক্খৰে, তেসং ভিক্খূনং অননুলোমিকং অপ্পটিরূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকরণীযং. কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, ভিক্খূ অত্তনাপি অত্তানং জীৰিতা ৰোরোপেস্সন্তি, অঞ্ঞমঞ্ঞম্পি জীৰিতা ৰোরোপেস্সন্তি, মিগলণ্ডিকম্পি সমণকুত্তকং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰক্খন্তি – ‘সাধু নো, আৰুসো, জীৰিতা ৰোরোপেহি, ইদং তে পত্তচীৰরং ভৰিস্সতী’তি. নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
১৬৭. ‘‘যো পন ভিক্খু সঞ্চিচ্চ মনুস্সৰিগ্গহং জীৰিতা ৰোরোপেয্য সত্থহারকং ৰাস্স পরিযেসেয্য, অযম্পি পারাজিকো হোতি অসংৰাসো’’তি.
এৰঞ্চিদং ভগৰতা ভিক্খূনং সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং হোতি.
১৬৮. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো উপাসকো গিলানো হোতি. তস্স পজাপতি অভিরূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ তস্সা ইত্থিযা পটিবদ্ধচিত্তা হোন্তি. অথ খো ছব্বগ্গিযানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘সচে খো সো, আৰুসো, উপাসকো জীৰিস্সতি ন মযং তং ইত্থিং লভিস্সাম. হন্দ মযং, আৰুসো, তস্স উপাসকস্স মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণেমা’’তি. অথ খো ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ যেন সো উপাসকো তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা তং উপাসকং এতদৰোচুং – ‘‘ত্ৰং খোসি, উপাসক, কতকল্যাণো কতকুসলো কতভীরুত্তাণো অকতপাপো অকতলুদ্দো অকতকিব্বিসো. কতং তযা কল্যাণং, অকতং তযা পাপং. কিং তুয্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৰিতেন! মতং তে জীৰিতা সেয্যো. ইতো ত্ৰং কালঙ্কতো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সসি. তত্থ দিব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গীভূতো পরিচারেস্সসী’’তি.
১৬৯. অথ খো সো উপাসকো – ‘‘সচ্চং খো অয্যা আহংসু. অহঞ্হি কতকল্যাণো কতকুসলো কতভীরুত্তাণো অকতপাপো অকতলুদ্দো অকতকিব্বিসো. কতং মযা কল্যাণং, অকতং মযা পাপং. কিং ময্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৰিতেন! মতং মে জীৰিতা সেয্যো. ইতো অহং কালঙ্কতো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সামি. তত্থ দিব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গীভূতো পরিচারেস্সামী’’তি, সো অসপ্পাযানি চেৰ ভোজনানি ভুঞ্জি অসপ্পাযানি চ খাদনীযানি খাদি অসপ্পাযানি চ সাযনীযানি সাযি অসপ্পাযানি চ পানানি পিৰি. তস্স অসপ্পাযানি চেৰ ভোজনানি ভুঞ্জতো অসপ্পাযানি চ খাদনীযানি খাদতো অসপ্পাযানি চ সাযনীযানি সাযতো অসপ্পাযানি চ পানানি পিৰতো খরো আবাধো উপ্পজ্জি. সো তেনেৰ আবাধেন কালমকাসি. তস্স পজাপতি উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘অলজ্জিনো ইমে সমণা সক্যপুত্তিযা দুস্সীলা মুসাৰাদিনো. ইমে হি নাম ধম্মচারিনো সমচারিনো ব্রহ্মচারিনো সচ্চৰাদিনো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা পটিজানিস্সন্তি! নত্থি ইমেসং সামঞ্ঞং নত্থি ইমেসং ব্রহ্মঞ্ঞং, নট্ঠং ইমেসং সামঞ্ঞং নট্ঠং ইমেসং ব্রহ্মঞ্ঞং, কুতো ইমেসং সামঞ্ঞং কুতো ইমেসং ব্রহ্মঞ্ঞং, অপগতা ইমে সামঞ্ঞা অপগতা ইমে ব্রহ্মঞ্ঞা. ইমে মে সামিকস্স মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণেসুং. ইমেহি মে সামিকো মারিতো’’তি. অঞ্ঞেপি মনুস্সা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘অলজ্জিনো ইমে সমণা সক্যপুত্তিযা দুস্সীলা মুসাৰাদিনো. ইমে হি নাম ধম্মচারিনো সমচারিনো ব্রহ্মচারিনো সচ্চৰাদিনো সীলৰন্তো কল্যাণধম্মা পটিজানিস্সন্তি! নত্থি ইমেসং সামঞ্ঞং নত্থি ইমেসং ব্রহ্মঞ্ঞং, নট্ঠং ইমেসং সামঞ্ঞং নট্ঠং ইমেসং ব্রহ্মঞ্ঞং, কুতো ইমেসং সামঞ্ঞং কুতো ইমেসং ব্রহ্মঞ্ঞং, অপগতা ইমে সামঞ্ঞা অপগতা ইমে ব্রহ্মঞ্ঞা. ইমে উপাসকস্স মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণেসুং. ইমেহি উপাসকো মারিতো’’তি. অস্সোসুং খো ভিক্খূ তেসং মনুস্সানং উজ্ঝাযন্তানং খিয্যন্তানং ৰিপাচেন্তানং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ উপাসকস্স মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণিস্সন্তী’’তি!
১৭০. অথ খো তে ভিক্খূ ছব্বগ্গিযে ভিক্খূ অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির তুম্হে, ভিক্খৰে, উপাসকস্স মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণেথা’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা – ‘‘অননুচ্ছৰিকং, মোঘপুরিসা, অননুলোমিকং অপ্পটিরূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকরণীযং. কথঞ্হি নাম তুম্হে, মোঘপুরিসা, উপাসকস্স মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণিস্সথ! নেতং, মোঘপুরিসা, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
১৭১. ‘‘যো পন ভিক্খু সঞ্চিচ্চ মনুস্সৰিগ্গহং জীৰিতা ৰোরোপেয্য সত্থহারকং ৰাস্স পরিযেসেয্য মরণৰণ্ণং ৰা সংৰণ্ণেয্য মরণায ৰা সমাদপেয্য – ‘অম্ভো পুরিস, কিং তুয্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৰিতেন, মতং তে জীৰিতা সেয্যো’তি, ইতি চিত্তমনো চিত্তসঙ্কপ্পো অনেকপরিযাযেন মরণৰণ্ণং ৰা সংৰণ্ণেয্য, মরণায ৰা সমাদপেয্য, অযম্পি পারাজিকো হোতি অসংৰাসো’’তি.
১৭২. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
সঞ্চিচ্চাতি জানন্তো সঞ্জানন্তো চেচ্চ অভিৰিতরিত্ৰা ৰীতিক্কমো.
মনুস্সৰিগ্গহো নাম যং মাতুকুচ্ছিস্মিং পঠমং চিত্তং উপ্পন্নং পঠমং ৰিঞ্ঞাণং পাতুভূতং, যাৰ মরণকালা এত্থন্তরে এসো মনুস্সৰিগ্গহো নাম.
জীৰিতা ৰোরোপেয্যাতি জীৰিতিন্দ্রিযং উপচ্ছিন্দতি উপরোধেতি সন্ততিং ৰিকোপেতি.
সত্থহারকং ৰাস্স পরিযেসেয্যাতি অসিং ৰা সত্তিং ৰা ভেণ্ডিং ৰা [ভেন্দিং ৰা (ক.)] লগুল়ং ৰা [সূলংৰা লগুল়ংৰা (স্যা.)] পাসাণং ৰা সত্থং ৰা ৰিসং ৰা রজ্জুং ৰা.
মরণৰণ্ণং ৰা সংৰণ্ণেয্যাতি জীৰিতে আদীনৰং দস্সেতি, মরণে ৰণ্ণং ভণতি.
মরণায ৰা সমাদপেয্যাতি সত্থং ৰা আহর, ৰিসং ৰা খাদ, রজ্জুযা ৰা উব্বন্ধিত্ৰা কালঙ্করোহীতি.
অম্ভো পুরিসাতি আলপনাধিৰচনমেতং.
কিং তুয্হিমিনা পাপকেন দুজ্জীৰিতেনাতি পাপকং নাম জীৰিতং অড্ঢানং জীৰিতং উপাদায দলিদ্দানং জীৰিতং পাপকং লামকং, সধনানং জীৰিতং উপাদায অধনানং জীৰিতং পাপকং, দেৰানং জীৰিতং উপাদায মনুস্সানং জীৰিতং পাপকং.
দুজ্জীৰিতং নাম হত্থচ্ছিন্নস্স পাদচ্ছিন্নস্স হত্থপাদচ্ছিন্নস্স কণ্ণচ্ছিন্নস্স নাসচ্ছিন্নস্স কণ্ণনাসচ্ছিন্নস্স, ইমিনা চ পাপকেন ইমিনা চ দুজ্জীৰিতেন মতং তে জীৰিতা সেয্যোতি.
ইতি চিত্তমনোতি যং চিত্তং তং মনো, যং মনো তং চিত্তং.
চিত্তসঙ্কপ্পোতি মরণসঞ্ঞী মরণচেতনো মরণাধিপ্পাযো.
অনেকপরিযাযেনাতি উচ্চাৰচেহি আকারেহি.
মরণৰণ্ণং ৰা সংৰণ্ণেয্যাতি জীৰিতে আদীনৰং দস্সেতি, মরণে ৰণ্ণং ভণতি – ‘‘ইতো ত্ৰং কালঙ্কতো কাযস্স ভেদা পরং মরণা সুগতিং সগ্গং লোকং উপপজ্জিস্সসি, তত্থ দিব্বেহি পঞ্চহি কামগুণেহি সমপ্পিতো সমঙ্গীভূতো পরিচারেস্সসী’’তি.
মরণায ৰা সমাদপেয্যাতি সত্থং ৰা আহর, ৰিসং ৰা খাদ, রজ্জুযা ৰা উব্বন্ধিত্ৰা কালঙ্করোহি, সোব্ভে ৰা নরকে ৰা পপাতে ৰা পপতাতি.
অযম্পীতি পুরিমে উপাদায ৰুচ্চতি.
পারাজিকো হোতীতি সেয্যথাপি নাম পুথুসিলা দ্ৰিধা ভিন্না [দ্ৰেধা ভিন্না (স্যা.)] অপ্পটিসন্ধিকা হোতি, এৰমেৰ ভিক্খু সঞ্চিচ্চ মনুস্সৰিগ্গহং জীৰিতা ৰোরোপেত্ৰা অস্সমণো হোতি অসক্যপুত্তিযো. তেন ৰুচ্চতি – ‘পারাজিকো হোতী’তি.
অসংৰাসোতি সংৰাসো নাম এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতা – এসো সংৰাসো নাম. সো তেন সদ্ধিং নত্থি, তেন ৰুচ্চতি অসংৰাসোতি.
১৭৩. সামং, অধিট্ঠায, দূতেন, দূতপরংপরায, ৰিসক্কিযেন দূতেন, গতপচ্চাগতেন দূতেন, অরহো রহোসঞ্ঞী, রহো অরহোসঞ্ঞী, অরহো অরহোসঞ্ঞী, রহো রহোসঞ্ঞী কাযেন সংৰণ্ণেতি, ৰাচায সংৰণ্ণেতি, কাযেন ৰাচায সংৰণ্ণেতি, দূতেন সংৰণ্ণেতি, লেখায সংৰণ্ণেতি, ওপাতং অপস্সেনং, উপনিক্খিপনং, ভেসজ্জং, রূপূপহারো, সদ্দূপহারো, গন্ধূপহারো, রসূপহারো, ফোট্ঠব্বূপহারো, ধম্মূপহারো, আচিক্খনা, অনুসাসনী, সঙ্কেতকম্মং, নিমিত্তকম্মন্তি.
১৭৪. সামন্তি সযং হনতি কাযেন ৰা কাযপটিবদ্ধেন ৰা নিস্সগ্গিযেন ৰা.
অধিট্ঠাযাতি অধিট্ঠহিত্ৰা আণাপেতি – ‘‘এৰং ৰিজ্ঝ, এৰং পহর, এৰং ঘাতেহী’’তি.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং মঞ্ঞমানো তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৰিতা ৰোরোপেত্তি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি. ৰধকস্স আপত্তি পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৰিতা ৰোরোপেতি; মূলট্ঠস্স অনাপত্তি, ৰধকস্স আপত্তি পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামস্স পাৰদ – ‘ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স পাৰদতু – ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেতূ’’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো ইতরস্স আরোচেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৰধকো পটিগ্গণ্হাতি, মূলট্ঠস্স আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. সো তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি সব্বেসং পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামস্স পাৰদ – ‘ইত্থন্নামো ইত্থন্নামস্স পাৰদতু – ইত্থন্নামো ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেতূ’’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো অঞ্ঞং আণাপেতি, আপত্তি দুক্কটস্স. ৰধকো পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি; আণাপকস্স চ ৰধকস্স চ আপত্তি পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো গন্ত্ৰা পুন পচ্চাগচ্ছতি – ‘‘নাহং সক্কোমি তং জীৰিতা ৰোরোপেতু’’ন্তি. সো পুন আণাপেতি – ‘‘যদা সক্কোসি তদা তং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো আণাপেত্ৰা ৰিপ্পটিসারী ন সাৰেতি – ‘‘মা ঘাতেহী’’তি. সো তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো আণাপেত্ৰা ৰিপ্পটিসারী সাৰেতি – ‘‘মা ঘাতেহী’’তি. সো – ‘‘আণত্তো অহং তযা’’তি তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি. ৰধকস্স আপত্তি পারাজিকস্স.
ভিক্খু ভিক্খুং আণাপেতি – ‘‘ইত্থন্নামং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সো আণাপেত্ৰা ৰিপ্পটিসারী সাৰেতি – ‘‘মা ঘাতেহী’’তি. সো সাধূতি ওরমতি, উভিন্নং অনাপত্তি.
১৭৫. অরহো রহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. রহো অরহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. অরহো অরহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. রহো রহোসঞ্ঞী উল্লপতি – ‘‘অহো ইত্থন্নামো হতো অস্সা’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স.
কাযেন সংৰণ্ণেতি নাম কাযেন ৰিকারং করোতি – ‘‘যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায সংৰণ্ণনায মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
ৰাচায সংৰণ্ণেতি নাম ৰাচায ভণতি – ‘‘যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায সংৰণ্ণনায মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
কাযেন ৰাচায সংৰণ্ণেতি নাম কাযেন চ ৰিকারং করোতি, ৰাচায চ ভণতি – ‘‘যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায সংৰণ্ণনায মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
দূতেন সংৰণ্ণেতি নাম দূতস্স সাসনং আরোচেতি – ‘‘যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. দূতস্স সাসনং সুত্ৰা মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
১৭৬. লেখায সংৰণ্ণেতি নাম লেখং ছিন্দতি – ‘‘যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, অক্খরক্খরায আপত্তি দুক্কটস্স. লেখং পস্সিত্ৰা মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
ওপাতং নাম মনুস্সং উদ্দিস্স ওপাতং খনতি – ‘‘পপতিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. অনোদিস্স ওপাতং খনতি – ‘‘যো কোচি পপতিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. মনুস্সো তস্মিং পপততি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. যক্খো ৰা পেতো ৰা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহো ৰা তস্মিং পপততি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. মরতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. তিরচ্ছানগতো তস্মিং পপততি, আপত্তি দুক্কটস্স. পপতিতে দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি দুক্কটস্স. মরতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্স.
১৭৭. অপস্সেনং নাম অপস্সেনে সত্থং ৰা ঠপেতি ৰিসেন ৰা মক্খেতি দুব্বলং ৰা করোতি সোব্ভে ৰা নরকে ৰা পপাতে ৰা ঠপেতি – ‘‘পপতিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. সত্থেন ৰা ৰিসেন ৰা পপতিতেন ৰা দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
উপনিক্খিপনং নাম অসিং ৰা সত্তিং ৰা ভেণ্ডিং ৰা লগুল়ং ৰা পাসাণং ৰা সত্থং ৰা ৰিসং ৰা রজ্জুং ৰা উপনিক্খিপতি – ‘‘ইমিনা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. ‘‘তেন মরিস্সামী’’তি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
ভেসজ্জং নাম সপ্পিং ৰা নৰনীতং ৰা তেলং ৰা মধুং ৰা ফাণিতং ৰা দেতি – ‘‘ইমং সাযিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সাযিতে দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
১৭৮. রূপূপহারো নাম অমনাপিকং রূপং উপসংহরতি ভযানকং ভেরৰং – ‘‘ইমং পস্সিত্ৰা উত্তসিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং পস্সিত্ৰা উত্তসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. মনাপিকং রূপং উপসংহরতি [উপসংহরতি পেমনীযং হদযঙ্গমং (স্যা.)] – ‘‘ইমং পস্সিত্ৰা অলাভকেন সুস্সিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং পস্সিত্ৰা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
সদ্দূপহারো নাম অমনাপিকং সদ্দং উপসংহরতি ভযানকং ভেরৰং – ‘‘ইমং সুত্ৰা উত্তসিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৰা উত্তসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. মনাপিকং সদ্দং উপসংহরতি পেমনীযং হদযঙ্গমং – ‘‘ইমং সুত্ৰা অলাভকেন সুস্সিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৰা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
গন্ধূপহারো নাম অমনাপিকং গন্ধং উপসংহরতি জেগুচ্ছং পাটিকুল্যং [পটিকূলং (?)] – ‘‘ইমং ঘাযিত্ৰা জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং ঘাযিতে জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. মনাপিকং গন্ধং উপসংহরতি – ‘‘ইমং ঘাযিত্ৰা অলাভকেন সুস্সিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং ঘাযিত্ৰা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
রসূপহারো নাম অমনাপিকং রসং উপসংহরতি জেগুচ্ছং পাটিকুল্যং [পটিকূলং (?)] – ‘‘ইমং সাযিত্ৰা জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সাযিতে জেগুচ্ছতা পাটিকুল্যতা দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. মনাপিকং রসং উপসংহরতি – ‘‘ইমং সাযিত্ৰা অলাভকেন সুস্সিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সাযিত্ৰা অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
ফোট্ঠব্বূপহারো নাম অমনাপিকং ফোট্ঠব্বং উপসংহরতি দুক্খসম্ফস্সং খরসম্ফস্সং – ‘‘ইমিনা ফুট্ঠো মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন ফুট্ঠস্স দুক্খা ৰেদনা উপ্পজ্জতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. মনাপিকং ফোট্ঠব্বং উপসংহরতি সুখসম্ফস্সং মুদুসম্ফস্সং – ‘‘ইমিনা ফুট্ঠো অলাভকেন সুস্সিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন ফুট্ঠো অলাভকেন সুস্সতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
ধম্মূপহারো নাম নেরযিকস্স নিরযকথং কথেতি – ‘‘ইমং সুত্ৰা উত্তসিত্ৰা মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৰা উত্তসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স. কল্যাণকম্মস্স সগ্গকথং কথেতি – ‘‘ইমং সুত্ৰা অধিমুত্তো মরিস্সতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তং সুত্ৰা অধিমুত্তো মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
১৭৯. আচিক্খনা নাম পুট্ঠো ভণতি – ‘‘এৰং মরস্সু. যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায আচিক্খনায মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
অনুসাসনী নাম অপুট্ঠো ভণতি – ‘‘এৰং মরস্সু. যো এৰং মরতি সো ধনং ৰা লভতি যসং ৰা লভতি সগ্গং ৰা গচ্ছতী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তায অনুসাসনিযা মরিস্সামীতি দুক্খং ৰেদনং উপ্পাদেতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. মরতি, আপত্তি পারাজিকস্স.
সঙ্কেতকম্মং নাম সঙ্কেতং করোতি পুরেভত্তং ৰা পচ্ছাভত্তং ৰা রত্তিং ৰা দিৰা ৰা – ‘‘তেন সঙ্কেতেন তং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন সঙ্কেতেন তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পারাজিকস্স. তং সঙ্কেতং পুরে ৰা পচ্ছা ৰা তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি, ৰধকস্স আপত্তি পারাজিকস্স.
নিমিত্তকম্মং নাম নিমিত্তং করোতি – ‘‘অক্খিং ৰা নিখণিস্সামি ভমুকং ৰা উক্খিপিস্সামি সীসং ৰা উক্খিপিস্সামি, তেন নিমিত্তেন তং জীৰিতা ৰোরোপেহী’’তি, আপত্তি দুক্কটস্স. তেন নিমিত্তেন তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, আপত্তি উভিন্নং পারাজিকস্স. তং নিমিত্তং পুরে ৰা পচ্ছা ৰা তং জীৰিতা ৰোরোপেতি, মূলট্ঠস্স অনাপত্তি, ৰধকস্স আপত্তি পারাজিকস্স.
অনাপত্তি অসঞ্চিচ্চ অজানন্তস্স নমরণাধিপ্পাযস্স উম্মত্তকস্স [উম্মত্তকস্স খিত্তচিত্তস্স ৰেদনাট্টস্স (স্যা.)] আদিকম্মিকস্সাতি.
মনুস্সৰিগ্গহপারাজিকম্হি পঠমভাণৰারো নিট্ঠিতো.
ৰিনীতৰত্থুউদ্দানগাথা
সংৰণ্ণনা নিসীদন্তো, মুসলোদুক্খলেন চ;
ৰুড্ঢপব্বজিতাভিসন্নো, অগ্গৰীমংসনাৰিসং.
তযো চ ৰত্থুকম্মেহি, ইট্ঠকাহিপরে তযো;
ৰাসী গোপানসী চেৰ, অট্টকোতরণং পতি.
সেদং নত্থুঞ্চ সম্বাহো, ন্হাপনব্ভঞ্জনেন চ;
উট্ঠাপেন্তো নিপাতেন্তো, অন্নপানেন মারণং.
জারগব্ভো সপত্তী চ, মাতা পুত্তং উভো ৰধি;
উভো ন মিয্যরে মদ্দা, তাপং ৰঞ্ঝা ৰিজাযিনী.
পতোদং নিগ্গহে যক্খো, ৰাল়যক্খঞ্চ পাহিণি;
তং মঞ্ঞমানো পহরি, সগ্গঞ্চ নিরযং ভণে.
আল়ৰিযা তযো রুক্খা, দাযেহি অপরে তযো;
মা কিলমেসি ন তুয্হং, তক্কং সোৰীরকেন চাতি.
ৰিনীতৰত্থু
১৮০. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ কারুঞ্ঞেন মরণৰণ্ণং সংৰণ্ণেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি ‘‘ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, কচ্চি নু খো মযং পারাজিকং আপত্তিং আপন্না’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. ‘‘আপত্তিং তুম্হে, ভিক্খৰে, আপন্না পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু পীঠকে পিলোতিকায পটিচ্ছন্নং দারকং নিসীদন্তো ওত্থরিত্ৰা মারেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি ‘‘ভগৰতা সিক্খাপদং পঞ্ঞত্তং, কচ্চি নু খো অহং পারাজিকং আপত্তিং আপন্নো’’তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৰে, অপ্পটিৰেক্খিত্ৰা আসনে নিসীদিতব্বং; যো নিসীদেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু ভত্তগ্গে অন্তরঘরে আসনং পঞ্ঞপেন্তো মুসলে উস্সিতে একং মুসলং অগ্গহেসি. দুতিযো মুসলো পরিপতিত্ৰা অঞ্ঞতরস্স দারকস্স মত্থকে অৰত্থাসি. সো কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘অসঞ্চিচ্চ অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু ভত্তগ্গে অন্তরঘরে আসনং পঞ্ঞপেন্তো উদুক্খলভণ্ডিকং অক্কমিত্ৰা পৰট্টেসি. অঞ্ঞতরং দারকং ওত্থরিত্ৰা মারেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন পিতাপুত্তা ভিক্খূসু পব্বজিতা হোন্তি. কালে আরোচিতে পুত্তো পিতরং এতদৰোচ – ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, সঙ্ঘো তং পতিমানেতী’’তি পিট্ঠিযং গহেত্ৰা পণামেসি. সো পপতিত্ৰা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং, ভগৰা, মরণাধিপ্পাযো’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন পিতাপুত্তা ভিক্খূসু পব্বজিতা হোন্তি. কালে আরোচিতে পুত্তো পিতরং এতদৰোচ – ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, সঙ্ঘো তং পতিমানেতী’’তি মরণাধিপ্পাযো পিট্ঠিযং গহেত্ৰা পণামেসি. সো পপতিত্ৰা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন পিতাপুত্তা ভিক্খূসু পব্বজিতা হোন্তি. কালে আরোচিতে পুত্তো পিতরং এতদৰোচ – ‘‘গচ্ছ, ভন্তে, সঙ্ঘো তং পতিমানেতী’’তি মরণাধিপ্পাযো পিট্ঠিযং গহেত্ৰা পণামেসি. সো পপতিত্ৰা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮১. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো ভুঞ্জন্তস্স মংসং কণ্ঠে ৰিলগ্গং হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু তস্স ভিক্খুনো গীৰাযং পহারং অদাসি. সলোহিতং মংসং পতি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো ভুঞ্জন্তস্স মংসং কণ্ঠে ৰিলগ্গং হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো তস্স ভিক্খুনো গীৰাযং পহারং অদাসি. সলোহিতং মংসং পতি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো ভুঞ্জন্তস্স মংসং কণ্ঠে ৰিলগ্গং হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো তস্স ভিক্খুনো গীৰাযং পহারং অদাসি. সলোহিতং মংসং পতি. সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো পিণ্ডচারিকো ভিক্খু ৰিসগতং পিণ্ডপাতং লভিত্ৰা পটিক্কমনং হরিত্ৰা ভিক্খূনং অগ্গকারিকং অদাসি. তে ভিক্খূ কালমকংসু. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং, ভগৰা, জানামী’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অজানন্তস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু ৰীমংসাধিপ্পাযো অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো ৰিসং অদাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘ৰীমংসাধিপ্পাযো অহং, ভগৰা’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮২. তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা [আল়ৰিকা (স্যা.)] ভিক্খূ ৰিহারৰত্থুং করোন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা সিলং উচ্চারেসি. উপরিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা সিলা হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৰত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ ৰিহারৰত্থুং করোন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা সিলং উচ্চারেসি. উপরিমো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে সিলং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ ৰিহারস্স কুট্টং উট্ঠাপেন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা ইট্ঠকং উচ্চারেসি. উপরিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা ইট্ঠকা হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৰত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপতি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ ৰিহারস্স কুট্টং উট্ঠাপেন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা ইট্ঠকং উচ্চারেসি. উপরিমো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে ইট্ঠকং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৩. তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা ৰাসিং উচ্চারেসি. উপরিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা ৰাসী হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৰত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা ৰাসিং উচ্চারেসি. উপরিমো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে ৰাসিং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা গোপানসিং উচ্চারেসি. উপরিমেন ভিক্খুনা দুগ্গহিতা গোপানসী হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে অৰত্থাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, অসঞ্চিচ্চা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু হেট্ঠা হুত্ৰা গোপানসিং উচ্চারেসি. উপরিমো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো হেট্ঠিমস্স ভিক্খুনো মত্থকে গোপানসিং মুঞ্চি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তা অট্টকং বন্ধন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘আৰুসো, অত্রট্ঠিতো বন্ধাহী’’তি. সো তত্রট্ঠিতো বন্ধন্তো পরিপতিত্ৰা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘কিংচিত্তো ত্ৰং, ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং, ভগৰা, মরণাধিপ্পাযো’’তি. ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তা অট্টকং বন্ধন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতরং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘আৰুসো, অত্রট্ঠিতো বন্ধাহী’’তি. সো তত্রট্ঠিতো বন্ধন্তো পরিপতিত্ৰা কালমকাসি…পে… পরিপতিত্ৰা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু ৰিহারং ছাদেত্ৰা ওতরতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘আৰুসো, ইতো ওতরাহী’’তি. সো তেন ওতরন্তো পরিপতিত্ৰা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু ৰিহারং ছাদেত্ৰা ওতরতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো তং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘আৰুসো, ইতো ওতরাহী’’তি. সো তেন ওতরন্তো পরিপতিত্ৰা কালমকাসি…পে… পরিপতিত্ৰা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অনভিরতিযা পীল়িতো গিজ্ঝকূটং পব্বতং অভিরুহিত্ৰা পপাতে পপতন্তো অঞ্ঞতরং ৰিলীৰকারং ওত্থরিত্ৰা মারেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৰে, অত্তানং পাতেতব্বং. যো পাতেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ গিজ্ঝকূটং পব্বতং অভিরুহিত্ৰা দৰায সিলং পৰিজ্ঝিংসু. সা অঞ্ঞতরং গোপালকং ওত্থরিত্ৰা মারেসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি …পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স. ন চ, ভিক্খৰে, দৰায সিলা পৰিজ্ঝিতব্বা. যো পৰিজ্ঝেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
১৮৪. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ সেদেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা সেদেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি.…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো সীসাভিতাপো হোতি. তস্স ভিক্খূ নত্থুং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো সীসাভিতাপো হোতি. তস্স ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা নত্থুং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ সম্বাহেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা সম্বাহেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খু ন্হাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা ন্হাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ তেলেন অব্ভঞ্জিংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা তেলেন অব্ভঞ্জিংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৫. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ উট্ঠাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা উট্ঠাপেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ নিপাতেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তং ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা নিপাতেসুং. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ অন্নং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা অন্নং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খু পানং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু গিলানো হোতি. তস্স ভিক্খূ মরণাধিপ্পাযা পানং অদংসু. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৬. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ইত্থী পৰুত্থপতিকা জারেন গব্ভিনী হোতি. সা কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. দারকো কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স পুরিসস্স দ্ৰে পজাপতিযো হোন্তি – একা ৰঞ্ঝা, একা ৰিজাযিনী. ৰঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘সচে সা, ভন্তে, ৰিজাযিস্সতি সব্বস্স কুটুম্বস্স ইস্সরা ভৰিস্সতি. ইঙ্ঘায্য, তস্সা গব্ভপাতনং জানাহী’’তি.‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. দারকো কালমকাসি, মাতা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স পুরিসস্স দ্ৰে পজাপতিযো হোন্তি – একা ৰঞ্ঝা, একা ৰিজাযিনী. ৰঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘সচে সা, ভন্তে, ৰিজাযিস্সতি সব্বস্স কুটুম্বস্স ইস্সরা ভৰিস্সতি. ইঙ্ঘায্য, তস্সা গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. মাতা কালমকাসি, দারকো ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স পুরিসস্স দ্ৰে পজাপতিযো হোন্তি – একা ৰঞ্ঝা, একা ৰিজাযিনী. ৰঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘সচে সা, ভন্তে, ৰিজাযিস্সতি সব্বস্স কুটুম্বস্স ইস্সরা ভৰিস্সতি. ইঙ্ঘায্য, তস্সা গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা গব্ভপাতনং অদাসি. উভো কালমকংসু…পে… উভো ন কালমকংসু. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৭. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা গব্ভিনী ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘তেন হি, ভগিনি, মদ্দস্সূ’’তি. সা মদ্দাপেত্ৰা গব্ভং পাতেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা গব্ভিনী ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, গব্ভপাতনং জানাহী’’তি. ‘‘তেন হি, ভগিনি, তাপেহী’’তি. সা তাপেত্ৰা গব্ভং পাতেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ৰঞ্ঝা ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, ভেসজ্জং জানাহি যেনাহং ৰিজাযেয্য’’ন্তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা ভেসজ্জং অদাসি. সা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ৰিজাযিনী ইত্থী কুলূপকং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘ইঙ্ঘায্য, ভেসজ্জং জানাহি যেনাহং ন ৰিজাযেয্য’’ন্তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি তস্সা ভেসজ্জং অদাসি. সা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ সত্তরসৰগ্গিযং ভিক্খুং অঙ্গুলিপতোদকেন হাসেসুং. সো ভিক্খু উত্তন্তো অনস্সাসকো কালমকাসি. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্সা’’তি [পারাজিকস্স, আপত্তি পাচিত্তিযস্সাতি (স্যা.)].
তেন খো পন সমযেন সত্তরসৰগ্গিযা ভিক্খূ ছব্বগ্গিযং ভিক্খুং কম্মং করিস্সামাতি ওত্থরিত্ৰা মারেসুং. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, পারাজিকস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভূতৰেজ্জকো ভিক্খু যক্খং জীৰিতা ৰোরোপেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ৰাল়যক্খৰিহারং পাহেসি. তং যক্খা জীৰিতা ৰোরোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ৰাল়যক্খৰিহারং পাহেসি. তং যক্খা জীৰিতা ৰোরোপেসুং…পে… তং যক্খা জীৰিতা ন ৰোরোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ৰাল়কন্তারং পাহেসি. তং ৰাল়া জীৰিতা ৰোরোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতরং ভিক্খুং ৰাল়কন্তারং পাহেসি. তং ৰাল়া জীৰিতা ৰোরোপেসুং…পে… তং ৰাল়া জীৰিতা ন ৰোরোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং চোরকন্তারং পাহেসি. তং চোরা জীৰিতা ৰোরোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতরং ভিক্খুং চোরকন্তারং পাহেসি. তং চোরা জীৰিতা ৰোরোপেসুং…পে… তং চোরা জীৰিতা ন ৰোরোপেসুং. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৮. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু তং মঞ্ঞমানো তং জীৰিতা ৰোরোপেসি…পে… তং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৰিতা ৰোরোপেসি…পে… অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো তং জীৰিতা ৰোরোপেসি…পে… অঞ্ঞং মঞ্ঞমানো অঞ্ঞং জীৰিতা ৰোরোপেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘আপত্তিং ত্ৰং, ভিক্খু, আপন্নো পারাজিক’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অমনুস্সেন গহিতো হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু তস্স ভিক্খুনো পহারং অদাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু অমনুস্সেন গহিতো হোতি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো তস্স ভিক্খুনো পহারং অদাসি. সো ভিক্খু কালমকাসি…পে… সো ভিক্খু ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু কল্যাণকম্মস্স সগ্গকথং কথেসি. সো অধিমুত্তো কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো কল্যাণকম্মস্স সগ্গকথং কথেসি. সো অধিমুত্তো কালমকাসি…পে… সো অধিমুত্তো ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু নেরযিকস্স নিরযকথং কথেসি. সো উত্তসিত্ৰা কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো নেরযিকস্স নিরযকথং কথেসি. সো উত্তসিত্ৰা কালমকাসি…পে… সো উত্তসিত্ৰা ন কালমকাসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৮৯. তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তা রুক্খং ছিন্দন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু অঞ্ঞতরং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘আৰুসো, অত্রট্ঠিতো ছিন্দাহী’’তি. তং তত্রট্ঠিতং ছিন্দন্তং রুক্খো ওত্থরিত্ৰা মারেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.
তেন খো পন সমযেন আল়ৰকা ভিক্খূ নৰকম্মং করোন্তা রুক্খং ছিন্দন্তি. অঞ্ঞতরো ভিক্খু মরণাধিপ্পাযো অঞ্ঞতরং ভিক্খুং এতদৰোচ – ‘‘আৰুসো, অত্রট্ঠিতো ছিন্দাহী’’তি. তং তত্রট্ঠিতং ছিন্দন্তং রুক্খো ওত্থরিত্ৰা মারেসি…পে… রুক্খো ওত্থরিত্ৰা ন মারেসি. তস্স কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খু, পারাজিকস্স; আপত্তি থুল্লচ্চযস্সা’’তি.
১৯০. তেন খো পন সমযেন ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ দাযং আলিম্পেসুং [আল়িম্পেসুং (স্যা. ক.)]; মনুস্সা দড্ঢা কালমকংসু. তেসং কুক্কুচ্চং অহোসি…পে… ‘‘অনাপত্তি, ভিক্খৰে, নমরণাধিপ্পাযস্সা’’তি.