১. পঠমপারাজিকং

৬৫৬. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন সাল়্হো মিগারনত্তা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স ৰিহারং কত্তুকামো হোতি. অথ খো সাল়্হো মিগারনত্তা ভিক্খুনিযো উপসঙ্কমিত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘ইচ্ছামহং, অয্যে, ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স ৰিহারং কাতুং. দেথ মে নৰকম্মিকং ভিক্খুনি’’ন্তি. তেন খো পন সমযেন চতস্সো ভগিনিযো ভিক্খুনীসু পব্বজিতা হোন্তি – নন্দা, নন্দৰতী, সুন্দরীনন্দা, থুল্লনন্দাতি. তাসু সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী তরুণপব্বজিতা অভিরূপা হোতি দস্সনীযা পাসাদিকা পণ্ডিতা ব্যত্তা মেধাৰিনী দক্খা অনলসা, তত্রুপাযায ৰীমংসায সমন্নাগতা, অলং কাতুং অলং সংৰিধাতুং. অথ খো ভিক্খুনিসঙ্ঘো সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং সম্মন্নিত্ৰা সাল়্হস্স মিগারনত্তুনো নৰকম্মিকং অদাসি. তেন খো পন সমযেন সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী সাল়্হস্স মিগারনত্তুনো নিৰেসনং অভিক্খণং গচ্ছতি – ‘‘ৰাসিং দেথ, পরসুং [ফরসুং (স্যা. ক.)] দেথ, কুঠারিং [কুধারিং (ক.)] দেথ, কুদ্দালং দেথ, নিখাদনং দেথা’’তি. সাল়্হোপি মিগারনত্তা ভিক্খুনুপস্সযং অভিক্খণং গচ্ছতি কতাকতং জানিতুং. তে অভিণ্হদস্সনেন পটিবদ্ধচিত্তা অহেসুং.

অথ খো সাল়্হো মিগারনত্তা সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং দূসেতুং ওকাসং অলভমানো এতদেৰত্থায ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স ভত্তং অকাসি. অথ খো সাল়্হো মিগারনত্তা ভত্তগ্গে আসনং পঞ্ঞপেন্তো – ‘‘এত্তকা ভিক্খুনিযো অয্যায সুন্দরীনন্দায ৰুড্ঢতরা’’তি একমন্তং আসনং পঞ্ঞপেসি ‘‘এত্তকা নৰকতরা’’তি – একমন্তং আসনং পঞ্ঞপেসি. পটিচ্ছন্নে ওকাসে নিকূটে সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা আসনং পঞ্ঞপেসি, যথা থেরা ভিক্খুনিযো জানেয্যুং – ‘‘নৰকানং ভিক্খুনীনং সন্তিকে নিসিন্না’’তি; নৰকাপি ভিক্খুনিযো জানেয্যুং – ‘‘থেরানং ভিক্খুনীনং সন্তিকে নিসিন্না’’তি. অথ খো সাল়্হো মিগারনত্তা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স কালং আরোচাপেসি – ‘‘কালো, অয্যে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী সল্লক্খেত্ৰা – ‘‘ন বহুকতো সাল়্হো মিগারনত্তা ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স ভত্তং অকাসি; মং সো দূসেতুকামো. সচাহং গমিস্সামি ৰিস্সরো মে ভৰিস্সতী’’তি, অন্তেৰাসিনিং ভিক্খুনিং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ মে পিণ্ডপাতং নীহর. যো চে মং পুচ্ছতি, ‘গিলানা’তি পটিৰেদেহী’’তি. ‘‘এৰং, অয্যে’’তি খো সা ভিক্খুনী সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা পচ্চস্সোসি.

তেন খো পন সমযেন সাল়্হো মিগারনত্তা বহিদ্ৰারকোট্ঠকে ঠিতো হোতি সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং পটিপুচ্ছন্তো – ‘‘কহং, অয্যে, অয্যা সুন্দরীনন্দা? কহং, অয্যে, অয্যা সুন্দরীনন্দা’’তি? এৰং ৰুত্তে সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা অন্তেৰাসিনী ভিক্খুনী সাল়্হং মিগারনত্তারং এতদৰোচ – ‘‘গিলানাৰুসো; পিণ্ডপাতং নীহরিস্সামী’’তি. অথ খো সাল়্হো মিগারনত্তা – ‘‘যম্পাহং অত্থায [যংপাহং (স্যা.)] ভিক্খুনিসঙ্ঘস্স ভত্তং অকাসিং অয্যায সুন্দরীনন্দায কারণা’’তি মনুস্সে আণাপেত্ৰা – ‘‘ভিক্খুনিসঙ্ঘং ভত্তেন পরিৰিসথা’’তি ৰত্ৰা যেন ভিক্খুনুপস্সযো তেনুপসঙ্কমি. তেন খো পন সমযেন সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী বহারামকোট্ঠকে ঠিতা হোতি সাল়্হং মিগারনত্তারং পতিমানেন্তী. অদ্দসা খো সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী সাল়্হং মিগারনত্তারং দূরতোৰ আগচ্ছন্তং. দিস্ৰান উপস্সযং পৰিসিত্ৰা সসীসং পারুপিত্ৰা মঞ্চকে নিপজ্জি. অথ খো সাল়্হো মিগারনত্তা যেন সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং এতদৰোচ – ‘‘কিং তে, অয্যে, অফাসু, কিস্স নিপন্নাসী’’তি? ‘‘এৰঞ্হেতং, আৰুসো, হোতি যা অনিচ্ছন্তং ইচ্ছতী’’তি. ‘‘ক্যাহং তং, অয্যে, ন ইচ্ছিস্সামি? অপি চাহং ওকাসং ন লভামি তং দূসেতু’’ন্তি. অৰস্সুতো অৰস্সুতায সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জি.

তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী জরাদুব্বলা চরণগিলানা সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা অৰিদূরে নিপন্না হোতি. অদ্দসা খো সা ভিক্খুনী সাল়্হং মিগারনত্তারং অৰস্সুতং অৰস্সুতায সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা কাযসংসগ্গং সমাপজ্জন্তং. দিস্ৰান উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা সুন্দরীনন্দা অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স কাযসংসগ্গং সাদিযিস্সতী’’তি! অথ খো সা ভিক্খুনী ভিক্খুনীনং এতমত্থং আরোচেসি. যা তা ভিক্খুনিযো অপ্পিচ্ছা সন্তুট্ঠা লজ্জিনিযো কুক্কুচ্চিকা সিক্খাকামা তা উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম অয্যা সুন্দরীনন্দা অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স কাযসংসগ্গং সাদিযিস্সতী’’তি! অথ খো তা ভিক্খুনিযো ভিক্খূনং এতমত্থং আরোচেসুং. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা সন্তুট্ঠা লজ্জিনো কুক্কুচ্চকা সিক্খাকামা তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স কাযসংসগ্গং সাদিযিস্সতী’’তি!

অথ খো তে ভিক্খূ সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৰা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স কাযসংসগ্গং সাদিযতী’’তি [সাদিযীতি (ক.)]? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা – ‘‘অননুচ্ছৰিকং, ভিক্খৰে, সুন্দরীনন্দায ভিক্খুনিযা অননুলোমিকং অপ্পতিরূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকরণীযং. কথঞ্হি নাম, ভিক্খৰে, সুন্দরীনন্দা ভিক্খুনী অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স কাযসংসগ্গং সাদিযিস্সতি! নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায পসন্নানং ৰা ভিয্যোভাৰায. অথ খ্ৰেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানঞ্চেৰ অপ্পসাদায পসন্নানঞ্চ একচ্চানং অঞ্ঞথত্তাযা’’তি. অথ খো ভগৰা সুন্দরীনন্দং ভিক্খুনিং অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা দুব্ভরতায দুপ্পোসতায মহিচ্ছতায অসন্তুট্ঠিতায [অসন্তুট্ঠতায (স্যা.), অসন্তুট্ঠিযা (ক.)] সঙ্গণিকায কোসজ্জস্স অৰণ্ণং ভাসিত্ৰা, অনেকপরিযাযেন সুভরতায সুপোসতায অপ্পিচ্ছস্স সন্তুট্ঠস্স [সন্তুট্ঠিযা (ক.)] সল্লেখস্স ধুতস্স পাসাদিকস্স অপচযস্স ৰীরিযারম্ভস্স ৰণ্ণং ভাসিত্ৰা, ভিক্খূনং তদনুচ্ছৰিকং তদনুলোমিকং ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, ভিক্খুনীনং সিক্খাপদং পঞ্ঞপেস্সামি দস অত্থৰসে পটিচ্চ – সঙ্ঘসুট্ঠুতায, সঙ্ঘফাসুতায, দুম্মঙ্কূনং ভিক্খুনীনং নিগ্গহায, পেসলানং ভিক্খুনীনং ফাসুৰিহারায, দিট্ঠধম্মিকানং আসৰানং সংৰরায, সম্পরাযিকানং আসৰানং পটিঘাতায, অপ্পসন্নানং পসাদায, পসন্নানং ভিয্যোভাৰায, সদ্ধম্মট্ঠিতিযা ৰিনযানুগ্গহায. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনিযো ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসন্তু –

৬৫৭. ‘‘যা পন ভিক্খুনী অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং আমসনং ৰা পরামসনং ৰা গহণং ৰা ছুপনং ৰা পটিপীল়নং ৰা সাদিযেয্য, অযম্পি পারাজিকা হোতি অসংৰাসা উব্ভজাণুমণ্ডলিকা’’তি.

৬৫৮. যা পনাতি যা যাদিসা যথাযুত্তা যথাজচ্চা যথানামা যথাগোত্তা যথাসীলা যথাৰিহারিনী যথাগোচরা থেরা ৰা নৰা ৰা মজ্ঝিমা ৰা, এসা ৰুচ্চতি যা পনাতি.

ভিক্খুনীতি ভিক্খিকাতি ভিক্খুনী; ভিক্খাচরিযং অজ্ঝুপগতাতি ভিক্খুনী; ভিন্নপটধরাতি ভিক্খুনী; সমঞ্ঞায ভিক্খুনী; পটিঞ্ঞায ভিক্খুনী; এহি ভিক্খুনীতি ভিক্খুনী; তীহি সরণগমনেহি উপসম্পন্নাতি ভিক্খুনী; ভদ্রা ভিক্খুনী; সারা ভিক্খুনী; সেখা ভিক্খুনী; অসেখা ভিক্খুনী; সমগ্গেন উভতোসঙ্ঘেন ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন অকুপ্পেন ঠানারহেন উপসম্পন্নাতি ভিক্খুনী. তত্র যাযং ভিক্খুনী সমগ্গেন উভতোসঙ্ঘেন ঞত্তিচতুত্থেন কম্মেন অকুপ্পেন ঠানারহেন উপসম্পন্না, অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতা ভিক্খুনীতি.

অৰস্সুতা নাম সারত্তা অপেক্খৰতী পটিবদ্ধচিত্তা.

অৰস্সুতো নাম সারত্তো অপেক্খৰা পটিবদ্ধচিত্তো.

পুরিসপুগ্গলো নাম মনুস্সপুরিসো ন যক্খো ন পেতো ন তিরচ্ছানগতো ৰিঞ্ঞূ পটিবলো কাযসংসগ্গং সমাপজ্জিতুং.

অধক্খকন্তি হেট্ঠক্খকং.

উব্ভজাণুমণ্ডলন্তি উপরিজাণুমণ্ডলং.

আমসনং নাম আমট্ঠমত্তং.

পরামসনং নাম ইতোচিতো চ সঞ্চোপনং.

গহণং নাম গহিতমত্তং.

ছুপনং নাম ফুট্ঠমত্তং.

পটিপীল়নং ৰা সাদিযেয্যাতি অঙ্গং গহেত্ৰা নিপ্পীল়নং সাদিযতি.

অযম্পীতি পুরিমাযো উপাদায ৰুচ্চতি.

পারাজিকা হোতীতি সেয্যথাপি নাম পুরিসো সীসচ্ছিন্নো অভব্বো তেন সরীরবন্ধনেন জীৰিতুং, এৰমেৰ ভিক্খুনী অৰস্সুতা অৰস্সুতস্স পুরিসপুগ্গলস্স অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং আমসনং ৰা পরামসনং ৰা গহণং ৰা ছুপনং ৰা পটিপীল়নং ৰা সাদিযন্তী অস্সমণী হোতি অসক্যধীতা. তেন ৰুচ্চতি পারাজিকা হোতীতি.

অসংৰাসাতি সংৰাসো নাম এককম্মং একুদ্দেসো সমসিক্খতা, এসো সংৰাসো নাম. সো তায সদ্ধিং নত্থি, তেন ৰুচ্চতি অসংৰাসাতি.

৬৫৯. উভতোঅৰস্সুতে অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি পারাজিকস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উব্ভক্খকং অধোজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৬৬০. একতোঅৰস্সুতে অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উব্ভক্খকং অধোজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৬৬১. উভতোঅৰস্সুতে যক্খস্স ৰা পেতস্স ৰা পণ্ডকস্স ৰা তিরচ্ছানগতমনুস্সৰিগ্গহস্স ৰা অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উব্ভক্খকং অধোজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৬৬২. একতোঅৰস্সুতে অধক্খকং উব্ভজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

উব্ভক্খকং অধোজাণুমণ্ডলং কাযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. কাযপটিবদ্ধেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

নিস্সগ্গিযেন কাযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন কাযপটিবদ্ধং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স. নিস্সগ্গিযেন নিস্সগ্গিযং আমসতি, আপত্তি দুক্কটস্স.

৬৬৩. অনাপত্তি অসঞ্চিচ্চ, অস্সতিযা, অজানন্তিযা, অসাদিযন্তিযা, উম্মত্তিকায, খিত্তচিত্তায, ৰেদনাট্টায, আদিকম্মিকাযাতি.

পঠমপারাজিকং সমত্তং [ভিক্খুনিৰিভঙ্গে সিক্খাপদগণনা ভিক্খূহি§অসাধারণৰসেন পকাসিতাতি ৰেদিতব্বা].