১. পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদং
ইমে খো পনাযস্মন্তো চত্তারো পাটিদেসনীযা
ধম্মা উদ্দেসং আগচ্ছন্তি.
৫৫২. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরা ভিক্খুনী সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পটিক্কমনকালে অঞ্ঞতরং ভিক্খুং পস্সিত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘হন্দায্য, ভিক্খং পটিগ্গণ্হা’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি সব্বেৰ অগ্গহেসি. সা উপকট্ঠে কালে নাসক্খি পিণ্ডায চরিতুং, ছিন্নভত্তা অহোসি. অথ খো সা ভিক্খুনী দুতিযম্পি দিৰসং…পে… ততিযম্পি দিৰসং সাৰত্থিযং পিণ্ডায চরিত্ৰা পটিক্কমনকালে তং ভিক্খুং পস্সিত্ৰা এতদৰোচ – ‘‘হন্দায্য, ভিক্খং পটিগ্গণ্হা’’তি. ‘‘সুট্ঠু, ভগিনী’’তি সব্বেৰ অগ্গহেসি. সা উপকট্ঠে কালে নাসক্খি পিণ্ডায চরিতুং, ছিন্নভত্তা অহোসি. অথ খো সা ভিক্খুনী চতুত্থে দিৰসে রথিকায পৰেধেন্তী গচ্ছতি. সেট্ঠি গহপতি রথেন পটিপথং আগচ্ছন্তো তং ভিক্খুনিং এতদৰোচ – ‘‘অপেহায্যে’’তি. সা ৰোক্কমন্তী তত্থেৰ পরিপতি. সেট্ঠি গহপতি তং ভিক্খুনিং খমাপেসি – ‘‘খমাহায্যে, মযাসি পাতিতা’’তি. ‘‘নাহং, গহপতি, তযা পাতিতা. অপিচ, অহমেৰ দুব্বলা’’তি. ‘‘কিস্স পন ত্ৰং, অয্যে, দুব্বলা’’তি? অথ খো সা ভিক্খুনী সেট্ঠিস্স গহপতিস্স এতমত্থং আরোচেসি. সেট্ঠি গহপতি তং ভিক্খুনিং ঘরং নেত্ৰা ভোজেত্ৰা উজ্ঝাযতি খিয্যতি ৰিপাচেতি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভদন্তা ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেস্সন্তি! কিচ্ছলাভো মাতুগামো’’তি!
অস্সোসুং খো ভিক্খূ তস্স সেট্ঠিস্স গহপতিস্স উজ্ঝাযন্তস্স খিয্যন্তস্স ৰিপাচেন্তস্স. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খু ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেস্সতী’’তি …পে… সচ্চং কির ত্ৰং, ভিক্খু, ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেসীতি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ‘‘ঞাতিকা তে, ভিক্খু, অঞ্ঞাতিকা’’তি? ‘‘অঞ্ঞাতিকা, ভগৰা’’তি. ‘‘অঞ্ঞাতকো, মোঘপুরিস, অঞ্ঞাতিকায ন জানাতি পতিরূপং ৰা অপ্পতিরূপং ৰা সন্তং ৰা অসন্তং ৰা. কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা হত্থতো আমিসং পটিগ্গহেস্সসি! নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, ইমং সিক্খাপদং উদ্দিসেয্যাথ –
৫৫৩. ‘‘যো পন ভিক্খু অঞ্ঞাতিকায ভিক্খুনিযা অন্তরঘরং পৰিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৰা খাদেয্য ৰা ভুঞ্জেয্য ৰা, পটিদেসেতব্বং তেন ভিক্খুনা – ‘গারয্হং, আৰুসো, ধম্মং আপজ্জিং অসপ্পাযং পাটিদেসনীযং, তং পটিদেসেমী’’’তি.
৫৫৪. যো পনাতি যো যাদিসো…পে… ভিক্খূতি…পে… অযং ইমস্মিং অত্থে অধিপ্পেতো ভিক্খূতি.
অঞ্ঞাতিকা নাম মাতিতো ৰা. পিতিতো ৰা যাৰ সত্তমা পিতামহযুগা অসম্বদ্ধা.
ভিক্খুনী নাম উভতোসঙ্ঘে উপসম্পন্না.
অন্তরঘরং নাম রথিকা ব্যূহং সিঙ্ঘাটকং ঘরং.
খাদনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ঠপেত্ৰা অৰসেসং খাদনীযং নাম.
ভোজনীযং নাম পঞ্চ ভোজনানি – ওদনো, কুম্মাসো, সত্তু, মচ্ছো, মংসং. ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.
৫৫৫. অঞ্ঞাতিকায অঞ্ঞাতিকসঞ্ঞী অন্তরঘরং পৰিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. অঞ্ঞাতিকায ৰেমতিকো অন্তরঘরং পৰিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স. অঞ্ঞাতিকায ঞাতিকসঞ্ঞী অন্তরঘরং পৰিট্ঠায হত্থতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা সহত্থা পটিগ্গহেত্ৰা খাদতি ৰা ভুঞ্জতি ৰা, আপত্তি পাটিদেসনীযস্স.
যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং আহারত্থায পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. একতোউপসম্পন্নায হত্থতো খাদনীযং ৰা ভোজনীযং ৰা – ‘‘খাদিস্সামি ভুঞ্জিস্সামী’’তি পটিগ্গণ্হাতি, আপত্তি দুক্কটস্স. অজ্ঝোহারে অজ্ঝোহারে আপত্তি দুক্কটস্স. ঞাতিকায অঞ্ঞাতিকসঞ্ঞী, আপত্তি দুক্কটস্স. ঞাতিকায ৰেমতিকো, আপত্তি দুক্কটস্স. ঞাতিকায ঞাতিকসঞ্ঞী, অনাপত্তি.
৫৫৬. অনাপত্তি ঞাতিকায, দাপেতি ন দেতি, উপনিক্খিপিত্ৰা দেতি অন্তরারামে, ভিক্খুনুপস্সযে, তিত্থিযসেয্যায, পটিক্কমনে, গামতো নীহরিত্ৰা দেতি, যামকালিকং সত্তাহকালিকং যাৰজীৰিকং ‘‘সতি পচ্চযে পরিভুঞ্জা’’তি দেতি, সিক্খমানায, সামণেরিযা, উম্মত্তকস্স, আদিকম্মিকস্সাতি.
পঠমপাটিদেসনীযসিক্খাপদং নিট্ঠিতং.