২৩৫. অধম্মেন ৰগ্গাদিকম্মকথা
৩৮২. তেন খো পন সমযেন চম্পাযং ভিক্খূ এৰরূপানি কম্মানি করোন্তি – অধম্মেন ৰগ্গকম্মং করোন্তি, অধম্মেন সমগ্গকম্মং করোন্তি; ধম্মেন ৰগ্গকম্মং করোন্তি, ধম্মপতিরূপকেন ৰগ্গকম্মং করোন্তি; ধম্মপতিরূপকেন সমগ্গকম্মং করোন্তি; একোপি একং উক্খিপতি, একোপি দ্ৰে উক্খিপতি, একোপি সম্বহুলে উক্খিপতি, একোপি সঙ্ঘং উক্খিপতি; দ্ৰেপি একং উক্খিপন্তি, দ্ৰেপি দ্ৰে উক্খিপন্তি, দ্ৰেপি সম্বহুলে উক্খিপন্তি, দ্ৰেপি সঙ্ঘং উক্খিপন্তি; সম্বহুলাপি একং উক্খিপন্তি; সম্বহুলাপি দ্ৰে উক্খিপন্তি, সম্বহুলাপি সম্বহুলে উক্খিপন্তি, সম্বহুলাপি সঙ্ঘং উক্খিপন্তি; সঙ্ঘোপি সঙ্ঘং উক্খিপতি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম চম্পাযং ভিক্খূ এৰরূপানি কম্মানি করিস্সন্তি – অধম্মেন ৰগ্গকম্মং করিস্সন্তি, অধম্মেন সমগ্গকম্মং করিস্সন্তি, ধম্মেন ৰগ্গকম্মং করিস্সন্তি, ধম্মপতিরূপকেন ৰগ্গকম্মং করিস্সন্তি, ধম্মপতিরূপকেন সমগ্গকম্মং করিস্সন্তি, একোপি একং উক্খিপিস্সতি, একোপি দ্ৰে উক্খিপিস্সতি, একোপি সম্বহুলে উক্খিপিস্সতি, একোপি সঙ্ঘং উক্খিপিস্সতি, দ্ৰেপি একং উক্খিপিস্সন্তি, দ্ৰেপি দ্ৰে উক্খিপিস্সন্তি, দ্ৰেপি সম্বহুলে উক্খিপিস্সন্তি, দ্ৰেপি সঙ্ঘং উক্খিপিস্সন্তি, সম্বহুলাপি একং উক্খিপিস্সন্তি, সম্বহুলাপি দ্ৰে উক্খিপিস্সন্তি, সম্বহুলাপি সম্বহুলে উক্খিপিস্সন্তি, সম্বহুলাপি সঙ্ঘং উক্খিপিস্সন্তি, সঙ্ঘোপি সঙ্ঘং উক্খিপিস্সতী’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, চম্পাযং ভিক্খূ এৰরূপানি কম্মানি করোন্তি – অধম্মেন ৰগ্গকম্মং করোন্তি…পে… সঙ্ঘোপি সঙ্ঘং উক্খিপতী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা – ‘‘অননুচ্ছৰিকং, ভিক্খৰে, তেসং মোঘপুরিসানং অননুলোমিকং অপ্পতিরূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকরণীযং. কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা এৰরূপানি কম্মানি করিস্সন্তি – অধম্মেন ৰগ্গকম্মং করিস্সন্তি…পে… সঙ্ঘোপি সঙ্ঘং উক্খিপিস্সতি. নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… ৰিগরহিত্ৰা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি –
৩৮৩. ‘‘অধম্মেন চে, ভিক্খৰে, ৰগ্গকম্মং অকম্মং ন চ করণীযং, অধম্মেন [অধম্মেন চে ভিক্খৰে (স্যা.)] সমগ্গকম্মং অকম্মং ন চ করণীযং, ধম্মেন ৰগ্গকম্মং অকম্মং ন চ করণীযং; ধম্মপতিরূপকেন ৰগ্গকম্মং অকম্মং ন চ করণীযং, ধম্মপতিরূপকেন সমগ্গকম্মং অকম্মং ন চ করণীযং; একোপি একং উক্খিপতি অকম্মং ন চ করণীযং, একোপি দ্ৰে উক্খিপতি অকম্মং ন চ করণীযং, একোপি সম্বহুলে উক্খিপতি অকম্মং ন চ করণীযং, একোপি সঙ্ঘং উক্খিপতি অকম্মং ন চ করণীযং; দ্ৰেপি একং উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং, দ্ৰেপি দ্ৰে উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং, দ্ৰেপি সম্বহুলে উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং, দ্ৰেপি সঙ্ঘং উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং; সম্বহুলাপি একং উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং, সম্বহুলাপি দ্ৰে উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং, সম্বহুলাপি সম্বহুলে উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং, সম্বহুলাপি সঙ্ঘং উক্খিপন্তি অকম্মং ন চ করণীযং; সঙ্ঘোপি সঙ্ঘং উক্খিপতি অকম্মং ন চ করণীযং.
৩৮৪. ‘‘চত্তারিমানি, ভিক্খৰে, কম্মানি – অধম্মেন ৰগ্গকম্মং, অধম্মেন সমগ্গকম্মং, ধম্মেন ৰগ্গকম্মং, ধম্মেন সমগ্গকম্মং. তত্র, ভিক্খৰে, যদিদং অধম্মেন ৰগ্গকম্মং, ইদং, ভিক্খৰে, কম্মং অধম্মত্তা ৰগ্গত্তা কুপ্পং অট্ঠানারহং; ন, ভিক্খৰে, এৰরূপং কম্মং কাতব্বং, ন চ মযা এৰরূপং কম্মং অনুঞ্ঞাতং. তত্র, ভিক্খৰে, যদিদং অধম্মেন সমগ্গকম্মং, ইদং, ভিক্খৰে, কম্মং অধম্মত্তা কুপ্পং অট্ঠানারহং; ন, ভিক্খৰে, এৰরূপং কম্মং কাতব্বং, ন চ মযা এৰরূপং কম্মং অনুঞ্ঞাতং. তত্র, ভিক্খৰে, যদিদং ধম্মেন ৰগ্গকম্মং, ইদং, ভিক্খৰে, কম্মং ৰগ্গত্তা কুপ্পং অট্ঠানারহং; ন, ভিক্খৰে, এৰরূপং কম্মং কাতব্বং, ন চ মযা এৰরূপং কম্মং অনুঞ্ঞাতং. তত্র, ভিক্খৰে, যদিদং ধম্মেন সমগ্গকম্মং, ইদং, ভিক্খৰে, কম্মং ধম্মত্তা সমগ্গত্তা অকুপ্পং ঠানারহং; এৰরূপং, ভিক্খৰে, কম্মং কাতব্বং, এৰরূপঞ্চ মযা কম্মং অনুঞ্ঞাতং. তস্মাতিহ, ভিক্খৰে, এৰরূপং কম্মং করিস্সাম যদিদং ধম্মেন সমগ্গন্তি – এৰঞ্হি ৰো, ভিক্খৰে, সিক্খিতব্ব’’ন্তি.
অধম্মেন ৰগ্গাদিকম্মকথা নিট্ঠিতা.