১৭৭. লিচ্ছৰীৰত্থু

২৮৯. [দী. নি. ২.১৬১ আদযো] অস্সোসুং খো ৰেসালিকা লিচ্ছৰী – ভগৰা কির কোটিগামং অনুপ্পত্তোতি. অথ খো ৰেসালিকা লিচ্ছৰী ভদ্রানি ভদ্রানি যানানি যোজাপেত্ৰা ভদ্রং ভদ্রং যানং অভিরুহিত্ৰা ভদ্রেহি ভদ্রেহি যানেহি ৰেসালিযা নিয্যাসুং ভগৰন্তং দস্সনায. অপ্পেকচ্চে লিচ্ছৰী নীলা হোন্তি নীলৰণ্ণা নীলৰত্থা নীলালঙ্কারা, অপ্পেকচ্চে লিচ্ছৰী পীতা হোন্তি পীতৰণ্ণা পীতৰত্থা পীতালঙ্কারা, অপ্পেকচ্চে লিচ্ছৰী লোহিতা হোন্তি লোহিতৰণ্ণা লোহিতৰত্থা লোহিতালঙ্কারা, অপ্পেকচ্চে লিচ্ছৰী ওদাতা হোন্তি ওদাতৰণ্ণা ওদাতৰত্থা ওদাতালঙ্কারা. অথ খো অম্বপালী গণিকা দহরানং দহরানং লিচ্ছৰীনং ঈসায ঈসং যুগেন যুগং চক্কেন চক্কং অক্খেন অক্খং পটিৰট্টেসি [পটিৰত্তেসি (ক.)]. অথ খো তে লিচ্ছৰী অম্বপালিং গণিকং এতদৰোচুং – ‘‘কিস্স, জে অম্বপালি, দহরানং দহরানং [অম্হাকং দহরানং দহরানং (সী. স্যা.)] লিচ্ছৰীনং ঈসায ঈসং যুগেন যুগং চক্কেন চক্কং অক্খেন অক্খং পটিৰট্টেসী’’তি? ‘‘তথা হি পন মযা, অয্যপুত্তা, স্ৰাতনায বুদ্ধপ্পমুখো ভিক্খুসঙ্ঘো নিমন্তিতো’’তি. ‘‘দেহি, জে অম্বপালি, অম্হাকং এতং ভত্তং সতসহস্সেনা’’তি. ‘‘সচেপি মে, অয্যপুত্তা, ৰেসালিং সাহারং দজ্জেয্যাথ, নেৰ দজ্জাহং তং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী অঙ্গুলিং ফোটেসুং – ‘‘জিতম্হা ৰত, ভো, অম্বকায, পরাজিতম্হ ৰত, ভো, অম্বকাযা’’তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু. অদ্দসা খো ভগৰা তে লিচ্ছৰী দূরতোৰ আগচ্ছন্তে, দিস্ৰান ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘যেহি, ভিক্খৰে, ভিক্খূহি দেৰা তাৰতিংসা অদিট্ঠপুব্বা, ওলোকেথ, ভিক্খৰে, লিচ্ছৰীপরিসং; অপলোকেথ, ভিক্খৰে, লিচ্ছৰীপরিসং; উপসংহরথ, ভিক্খৰে, লিচ্ছৰীপরিসং তাৰতিংসপরিস’’ন্তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী যাৰতিকা যানস্স ভূমি, যানেন গন্ত্ৰা যানা পচ্চোরোহিত্ৰা পত্তিকাৰ যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু; উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো তে লিচ্ছৰী ভগৰা ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো তে লিচ্ছৰী, ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতা সমাদপিতা সমুত্তেজিতা সম্পহংসিতা ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘অধিৰাসেতু নো, ভন্তে, ভগৰা স্ৰাতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. ‘‘অধিৰুট্ঠোম্হি, লিচ্ছৰী, স্ৰাতনায অম্বপালিযা গণিকায ভত্ত’’ন্তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী অঙ্গুলিং ফোটেসুং – ‘‘জিতম্হ ৰত, ভো, অম্বকায, পরাজিতম্হ ৰত, ভো, অম্বকাযা’’তি. অথ খো তে লিচ্ছৰী ভগৰতো ভাসিতং অভিনন্দিত্ৰা অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কমিংসু.

অথ খো ভগৰা কোটিগামে যথাভিরন্তং ৰিহরিত্ৰা [মহাপরিনিব্বানসুত্তে অনুসন্ধি অঞ্ঞথা আগতো] যেন নাতিকা [নাদিকা (সী. স্যা.)] তেনুপসঙ্কমি. তত্র সুদং ভগৰা নাতিকে ৰিহরতি গিঞ্জকাৰসথে. অথ খো অম্বপালী গণিকা তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন সকে আরামে পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৰা ভগৰতো কালং আরোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন অম্বপালিযা গণিকায পরিৰেসনা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো অম্বপালী গণিকা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেত্ৰা সম্পৰারেত্ৰা ভগৰন্তং ভুত্তাৰিং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্না খো অম্বপালী গণিকা ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইমাহং, ভন্তে, অম্বৰনং বুদ্ধপ্পমুখস্স ভিক্খুসঙ্ঘস্স দম্মী’’তি. পটিগ্গহেসি ভগৰা আরামং. অথ খো ভগৰা অম্বপালিং গণিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৰা সমাদপেত্ৰা সমুত্তেজেত্ৰা সম্পহংসেত্ৰা উট্ঠাযাসনা যেন মহাৰনং তেনুপসঙ্কমি. তত্র সুদং ভগৰা ৰেসালিযং ৰিহরতি মহাৰনে কূটাগারসালাযং.

লিচ্ছৰীৰত্থু নিট্ঠিতং.

লিচ্ছৰিভাণৰারো নিট্ঠিতো ততিযো.