১৭৪. সুনিধৰস্সকারৰত্থু
২৮৬. তেন খো পন সমযেন সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা পাটলিগামে নগরং মাপেন্তি ৰজ্জীনং পটিবাহায. অদ্দসা খো ভগৰা রত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সম্বহুলা দেৰতাযো পাটলিগামে ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তিযো. যস্মিং পদেসে মহেসক্খা দেৰতা ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তি, মহেসক্খানং তত্থ রাজূনং রাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৰেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে মজ্ঝিমা দেৰতা ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তি, মজ্ঝিমানং তত্থ রাজূনং রাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৰেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে নীচা দেৰতা ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তি, নীচানং তত্থ রাজূনং রাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৰেসনানি মাপেতুং. অথ খো ভগৰা আযস্মন্তং আনন্দং আমন্তেসি – ‘‘কে নু খো তে, আনন্দ, পাটলিগামে নগরং মাপেন্তী’’তি? ‘‘সুনিধৰস্সকারা, ভন্তে, মগধমহামত্তা পাটলিগামে নগরং মাপেন্তি ৰজ্জীনং পটিবাহাযা’’তি. সেয্যথাপি, আনন্দ, দেৰেহি তাৰতিংসেহি সদ্ধিং মন্তেত্ৰা, এৰমেৰ খো, আনন্দ, সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা পাটলিগামে নগরং মাপেন্তি ৰজ্জীনং পটিবাহায. ইধাহং, আনন্দ, রত্তিযা পচ্চূসসমযং পচ্চুট্ঠায অদ্দসং দিব্বেন চক্খুনা ৰিসুদ্ধেন অতিক্কন্তমানুসকেন সম্বহুলা দেৰতাযো পাটলিগামে ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তিযো. যস্মিং পদেসে মহেসক্খা দেৰতা ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তি, মহেসক্খানং তত্থ রাজূনং রাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৰেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে মজ্ঝিমা দেৰতা ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তি, মজ্ঝিমানং তত্থ রাজূনং রাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৰেসনানি মাপেতুং. যস্মিং পদেসে নীচা দেৰতা ৰত্থূনি পরিগ্গণ্হন্তি, নীচানং তত্থ রাজূনং রাজমহামত্তানং চিত্তানি নমন্তি নিৰেসনানি মাপেতুং. যাৰতা, আনন্দ, অরিযং আযতনং, যাৰতা ৰণিপ্পথো, ইদং অগ্গনগরং ভৰিস্সতি পাটলিপুত্তং পুটভেদনং. পাটলিপুত্তস্স খো, আনন্দ, তযো অন্তরাযা ভৰিস্সন্তি – অগ্গিতো ৰা উদকতো ৰা অব্ভন্তরতো ৰা মিথুভেদাতি.
অথ খো সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমিংসু, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতা সদ্ধিং সম্মোদিংসু, সম্মোদনীযং কথং সারণীযং ৰীতিসারেত্ৰা একমন্তং অট্ঠংসু. একমন্তং ঠিতা খো সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা ভগৰন্তং এতদৰোচুং – ‘‘অধিৰাসেতু নো ভৰং গোতমো অজ্জতনায ভত্তং সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন. অথ খো সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা ভগৰতো অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা পক্কমিংসু. অথ খো সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৰা ভগৰতো কালং আরোচাপেসুং – ‘‘কালো, ভো গোতম, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন সুনিধৰস্সকারানং মগধমহামত্তানং পরিৰেসনা তেনুপসঙ্কমি; উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেত্ৰা সম্পৰারেত্ৰা ভগৰন্তং ভুত্তাৰিং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদিংসু. একমন্তং নিসিন্নে খো সুনিধৰস্সকারে মগধমহামত্তে ভগৰা ইমাহি গাথাহি অনুমোদি –
‘‘যস্মিং পদেসে কপ্পেতি, ৰাসং পণ্ডিতজাতিযো;
সীলৰন্তেত্থ ভোজেত্ৰা, সঞ্ঞতে ব্রহ্মচারযো [ব্রহ্মচারিনো (স্যা.)].
‘‘যা তত্থ দেৰতা আসুং, তাসং দক্খিণমাদিসে;
তা পূজিতা পূজযন্তি, মানিতা মানযন্তি নং.
‘‘ততো নং অনুকম্পন্তি, মাতা পুত্তংৰ ওরসং;
দেৰতানুকম্পিতো পোসো, সদা ভদ্রানি পস্সতী’’তি.
অথ খো ভগৰা সুনিধৰস্সকারে মগধমহামত্তে ইমাহি গাথাহি অনুমোদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. তেন খো পন সমযেন সুনিধৰস্সকারা মগধমহামত্তা ভগৰন্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধা হোন্তি, ‘‘যেনজ্জ সমণো গোতমো দ্ৰারেন নিক্খমিস্সতি, তং গোতমদ্ৰারং নাম ভৰিস্সতি; যেন তিত্থেন গঙ্গং নদিং উত্তরিস্সতি, তং গোতমতিত্থং নাম ভৰিস্সতী’’তি. অথ খো ভগৰা যেন দ্ৰারেন নিক্খমি, তং গোতমদ্ৰারং নাম অহোসি. অথ খো ভগৰা যেন গঙ্গা নদী তেনুপসঙ্কমি. তেন খো পন সমযেন গঙ্গা নদী পূরা হোতি সমতিত্তিকা কাকপেয্যা. মনুস্সা অঞ্ঞে নাৰং পরিযেসন্তি, অঞ্ঞে উল়ুম্পং পরিযেসন্তি, অঞ্ঞে কুল্লং বন্ধন্তি ওরা পারং গন্তুকামা. অদ্দসা খো ভগৰা তে মনুস্সে অঞ্ঞে নাৰং পরিযেসন্তে, অঞ্ঞে উল়ুম্পং পরিযেসন্তে, অঞ্ঞে কুল্লং বন্ধন্তে ওরা পারং গন্তুকামে, দিস্ৰান সেয্যথাপি নাম বলৰা পুরিসো সমিঞ্জিতং ৰা বাহং পসারেয্য, পসারিতং ৰা বাহং সমিঞ্জেয্য, এৰমেৰ খো গঙ্গায নদিযা ওরিমতীরে অন্তরহিতো পারিমতীরে পচ্চুট্ঠাসি সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো ভগৰা এতমত্থং ৰিদিত্ৰা তাযং ৰেলাযং ইমং উদানং উদানেসি –
‘‘যে তরন্তি অণ্ণৰং সরং;
সেতুং কত্ৰান ৰিসজ্জ পল্ললানি;
কুল্লঞ্হি জনো বন্ধতি;
তিণ্ণা মেধাৰিনো জনা’’তি.
সুনিধৰস্সকারৰত্থু নিট্ঠিতং.