১৬৮. মনুস্সমংসপটিক্খেপকথা

২৮০. অথ খো ভগৰা রাজগহে যথাভিরন্তং ৰিহরিত্ৰা যেন বারাণসী তেন চারিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন বারাণসী তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা বারাণসিযং ৰিহরতি ইসিপতনে মিগদাযে. তেন খো পন সমযেন বারাণসিযং সুপ্পিযো চ উপাসকো সুপ্পিযা চ উপাসিকা উভতোপসন্না হোন্তি, দাযকা, কারকা, সঙ্ঘুপট্ঠাকা. অথ খো সুপ্পিযা উপাসিকা আরামং গন্ত্ৰা ৰিহারেন ৰিহারং পরিৰেণেন পরিৰেণং উপসঙ্কমিত্ৰা ভিক্খূ পুচ্ছতি – ‘‘কো, ভন্তে, গিলানো, কস্স কিং আহরিযতূ’’তি? তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরেন ভিক্খুনা ৰিরেচনং পীতং হোতি. অথ খো সো ভিক্খু সুপ্পিযং উপাসিকং এতদৰোচ – ‘‘মযা খো, ভগিনি, ৰিরেচনং পীতং. অত্থো মে পটিচ্ছাদনীযেনা’’তি. ‘‘সুট্ঠু, অয্য, আহরিযিস্সতী’’তি ঘরং গন্ত্ৰা অন্তেৰাসিং আণাপেসি – ‘‘গচ্ছ, ভণে, পৰত্তমংসং জানাহী’’তি. এৰং, অয্যেতি খো সো পুরিসো সুপ্পিযায উপাসিকায পটিস্সুণিত্ৰা কেৰলকপ্পং বারাণসিং আহিণ্ডন্তো ন অদ্দস পৰত্তমংসং. অথ খো সো পুরিসো যেন সুপ্পিযা উপাসিকা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা সুপ্পিযং উপাসিকং এতদৰোচ – ‘‘নত্থয্যে পৰত্তমংসং. মাঘাতো অজ্জা’’তি. অথ খো সুপ্পিযায উপাসিকায এতদহোসি – ‘‘তস্স খো গিলানস্স ভিক্খুনো পটিচ্ছাদনীযং অলভন্তস্স আবাধো ৰা অভিৰড্ঢিস্সতি, কালঙ্কিরিযা ৰা ভৰিস্সতি. ন খো মেতং পতিরূপং যাহং পটিস্সুণিত্ৰা ন হরাপেয্য’’ন্তি. পোত্থনিকং গহেত্ৰা ঊরুমংসং উক্কন্তিত্ৰা দাসিযা অদাসি – ‘‘হন্দ, জে, ইমং মংসং সম্পাদেত্ৰা অমুকস্মিং ৰিহারে ভিক্খু গিলানো, তস্স দজ্জাহি. যো চ মং পুচ্ছতি, ‘গিলানা’তি পটিৰেদেহী’’তি. উত্তরাসঙ্গেন ঊরুং ৰেঠেত্ৰা ওৰরকং পৰিসিত্ৰা মঞ্চকে নিপজ্জি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো ঘরং গন্ত্ৰা দাসিং পুচ্ছি – ‘‘কহং সুপ্পিযা’’তি? ‘‘এসায্য ওৰরকে নিপন্না’’তি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো যেন সুপ্পিযা উপাসিকা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা সুপ্পিযং উপাসিকং এতদৰোচ – ‘‘কিস্স নিপন্নাসী’’তি? ‘‘গিলানাম্হী’’তি. ‘‘কিং তে আবাধো’’তি? অথ খো সুপ্পিযা উপাসিকা সুপ্পিযস্স উপাসকস্স এতমত্থং আরোচেসি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো – অচ্ছরিযং ৰত ভো! অব্ভুতং ৰত ভো! যাৰ সদ্ধাযং সুপ্পিযা পসন্না, যত্র হি নাম অত্তনোপি মংসানি পরিচ্চত্তানি! কিম্পিমায [কিং পনিমায (সী. স্যা.)] অঞ্ঞং কিঞ্চি অদেয্যং ভৰিস্সতীতি – হট্ঠো উদগ্গো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সুপ্পিযো উপাসকো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অধিৰাসেতু মে, ভন্তে, ভগৰা স্ৰাতনায ভত্তং, সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেনা’’তি. অধিৰাসেসি ভগৰা তুণ্হীভাৰেন. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো ভগৰতো অধিৰাসনং ৰিদিত্ৰা উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো তস্সা রত্তিযা অচ্চযেন পণীতং খাদনীযং ভোজনীযং পটিযাদাপেত্ৰা ভগৰতো কালং আরোচাপেসি – ‘‘কালো, ভন্তে, নিট্ঠিতং ভত্ত’’ন্তি. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন সুপ্পিযস্স উপাসকস্স নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি, সদ্ধিং ভিক্খুসঙ্ঘেন. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতং খো সুপ্পিযং উপাসকং ভগৰা এতদৰোচ – ‘‘কহং সুপ্পিযা’’তি? ‘‘গিলানা ভগৰা’’তি. ‘‘তেন হি আগচ্ছতূ’’তি. ‘‘ন ভগৰা উস্সহতী’’তি. ‘‘তেন হি পরিগ্গহেত্ৰাপি আনেথা’’তি. অথ খো সুপ্পিযো উপাসকো সুপ্পিযং উপাসিকং পরিগ্গহেত্ৰা আনেসি. তস্সা, সহ দস্সনেন ভগৰতো, তাৰ মহাৰণো রুল়হো অহোসি, সুচ্ছৰিলোমজাতো. অথ খো সুপ্পিযো চ উপাসকো সুপ্পিযা চ উপাসিকা – ‘‘অচ্ছরিযং ৰত ভো! অব্ভুতং ৰত ভো! তথাগতস্স মহিদ্ধিকতা মহানুভাৰতা, যত্র হি নাম সহ দস্সনেন ভগৰতো তাৰ মহাৰণো রুল়হো ভৰিস্সতি, সুচ্ছৰিলোমজাতো’’তি – হট্ঠা উদগ্গা বুদ্ধপ্পমুখং ভিক্খুসঙ্ঘং পণীতেন খাদনীযেন ভোজনীযেন সহত্থা সন্তপ্পেত্ৰা সম্পৰারেত্ৰা ভগৰন্তং ভুত্তাৰিং ওনীতপত্তপাণিং একমন্তং নিসীদিংসু. অথ খো ভগৰা সুপ্পিযঞ্চ উপাসকং সুপ্পিযঞ্চ উপাসিকং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেত্ৰা সমাদপেত্ৰা সমুত্তেজেত্ৰা সম্পহংসেত্ৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি.

অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৰা ভিক্খূ

পটিপুচ্ছি – ‘‘কো, ভিক্খৰে, সুপ্পিযং উপাসিকং মংসং ৰিঞ্ঞাপেসী’’তি? এৰং ৰুত্তে সো ভিক্খু ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘অহং খো, ভন্তে, সুপ্পিযং উপাসিকং মংসং ৰিঞ্ঞাপেসি’’ন্তি. ‘‘আহরিযিত্থ ভিক্খূ’’তি? ‘‘আহরিযিত্থ ভগৰা’’তি. ‘‘পরিভুঞ্জি ত্ৰং ভিক্খূ’’তি? ‘‘পরিভুঞ্জামহং ভগৰা’’তি. ‘‘পটিৰেক্খি ত্ৰং ভিক্খূ’’তি? ‘‘নাহং ভগৰা পটিৰেক্খি’’ন্তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… কথঞ্হি নাম ত্ৰং, মোঘপুরিস, অপ্পটিৰেক্খিত্ৰা মংসং পরিভুঞ্জিস্সসি. মনুস্সমংসং খো তযা, মোঘপুরিস, পরিভুত্তং. নেতং, মোঘপুরিস, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… ৰিগরহিত্ৰা ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘সন্তি, ভিক্খৰে, মনুস্সা সদ্ধা পসন্না, তেহি অত্তনোপি মংসানি পরিচ্চত্তানি. ন, ভিক্খৰে, মনুস্সমংসং পরিভুঞ্জিতব্বং. যো পরিভুঞ্জেয্য, আপত্তি থুল্লচ্চযস্স. ন চ, ভিক্খৰে, অপ্পটিৰেক্খিত্ৰা মংসং পরিভুঞ্জিতব্বং. যো পরিভুঞ্জেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

মনুস্সমংসপটিক্খেপকথা নিট্ঠিতা.