১৫১. অজ্ঝারামে উপাহনপটিক্খেপো
২৪৮. তেন খো পন সমযেন ভগৰা অজ্ঝোকাসে অনুপাহনো চঙ্কমতি. সত্থা অনুপাহনো চঙ্কমতীতি, থেরাপি ভিক্খূ অনুপাহনা চঙ্কমন্তি. ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ, সত্থরি অনুপাহনে চঙ্কমমানে, থেরেসুপি ভিক্খূসু অনুপাহনেসু চঙ্কমমানেসু, সউপাহনা চঙ্কমন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ, সত্থরি অনুপাহনে চঙ্কমমানে, থেরেসুপি ভিক্খূসু অনুপাহনেসু চঙ্কমমানেসু, সউপাহনা চঙ্কমিস্সন্তী’’তি. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, ছব্বগ্গিযা ভিক্খূ, সত্থরি অনুপাহনে চঙ্কমমানে, থেরেসুপি ভিক্খূসু অনুপাহনেসু চঙ্কমমানেসু, সউপাহনা চঙ্কমন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং, ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা…পে… ‘‘কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা, সত্থরি অনুপাহনে চঙ্কমমানে, থেরেসুপি ভিক্খূসু অনুপাহনেসু চঙ্কমমানেসু, সউপাহনা চঙ্কমিস্সন্তি. ইমে হি নাম, ভিক্খৰে, গিহী ওদাতৰত্থৰসনকা অভিজীৰনিকস্স সিপ্পস্স কারণা আচরিযেসু সগারৰা সপ্পতিস্সা সভাগৰুত্তিকা ৰিহরিস্সন্তি. ইধ খো তং, ভিক্খৰে, সোভেথ, যং তুম্হে এৰং স্ৰাক্খাতে ধম্মৰিনযে পব্বজিতা সমানা আচরিযেসু আচরিযমত্তেসু উপজ্ঝাযেসু উপজ্ঝাযমত্তেসু অগারৰা অপ্পতিস্সা অসভাগৰুত্তিকা [সগারৰা সগ্গতিস্সা সভাগৰুত্তিকা (ক.)] ৰিহরেয্যাথ. নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায…পে… ৰিগরহিত্ৰা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৰে, আচরিযেসু আচরিযমত্তেসু উপজ্ঝাযেসু উপজ্ঝাযমত্তেসু অনুপাহনেসু চঙ্কমমানেসু সউপাহনেন চঙ্কমিতব্বং. যো চঙ্কমেয্য, আপত্তি দুক্কটস্স. ন চ, ভিক্খৰে, অজ্ঝারামে উপাহনা ধারেতব্বা. যো ধারেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.
২৪৯. তেন খো পন সমযেন অঞ্ঞতরস্স ভিক্খুনো পাদখিলাবাধো হোতি. তং ভিক্খূ পরিগ্গহেত্ৰা উচ্চারম্পি পস্সাৰম্পি নিক্খামেন্তি. অদ্দসা খো ভগৰা সেনাসনচারিকং আহিণ্ডন্তো তে ভিক্খূ তং ভিক্খুং পরিগ্গহেত্ৰা উচ্চারম্পি পস্সাৰম্পি নিক্খামেন্তে, দিস্ৰান যেন তে ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা তে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘কিং ইমস্স, ভিক্খৰে, ভিক্খুনো আবাধো’’তি? ‘‘ইমস্স, ভন্তে, আযস্মতো পাদখিলাবাধো; ইমং মযং পরিগ্গহেত্ৰা উচ্চারম্পি পস্সাৰম্পি নিক্খামেমা’’তি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, যস্স পাদা ৰা দুক্খা, পাদা ৰা ফলিতা, পাদখিলো ৰা আবাধো [পাদখিলাবাধো ৰা (স্যা.)] উপাহনং ধারেতু’’ন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ অধোতেহি পাদেহি মঞ্চম্পি পীঠম্পি অভিরুহন্তি; চীৰরম্পি সেনাসনম্পি দুস্সতি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৰে, ‘ইদানি মঞ্চং ৰা পীঠং ৰা অভিরুহিস্সামী’’তি উপাহনং ধারেতুন্তি.
তেন খো পন সমযেন ভিক্খূ রত্তিযা উপোসথগ্গম্পি সন্নিসজ্জম্পি গচ্ছন্তা অন্ধকারে খাণুম্পি কণ্টকম্পি অক্কমন্তি; পাদা দুক্খা হোন্তি. ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অনুজানামি, ভিক্খৰে, অজ্ঝারামে উপাহনং ধারেতুং, উক্কং, পদীপং, কত্তরদণ্ডন্তি.
অজ্ঝারামে উপাহনপটিক্খেপো নিট্ঠিতো.