৪১. রাহুলৰত্থু

১০৫. অথ খো ভগৰা রাজগহে যথাভিরন্তং ৰিহরিত্ৰা যেন কপিলৰত্থু তেন চারিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন কপিলৰত্থু তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা সক্কেসু ৰিহরতি কপিলৰত্থুস্মিং নিগ্রোধারামে. অথ খো ভগৰা পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন সুদ্ধোদনস্স সক্কস্স নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা পঞ্ঞত্তে আসনে নিসীদি. অথ খো রাহুলমাতা দেৰী রাহুলং কুমারং এতদৰোচ – ‘‘এসো তে, রাহুল, পিতা. গচ্ছস্সু [গচ্ছস্স (স্যা.)], দাযজ্জং যাচাহী’’তি. অথ খো রাহুলো কুমারো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰতো পুরতো, অট্ঠাসি – ‘‘সুখা তে, সমণ, ছাযা’’তি. অথ খো ভগৰা উট্ঠাযাসনা পক্কামি. অথ খো রাহুলো কুমারো ভগৰন্তং পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো অনুবন্ধি – ‘‘দাযজ্জং মে, সমণ, দেহি; দাযজ্জং মে, সমণ, দেহী’’তি. অথ খো ভগৰা আযস্মন্তং সারিপুত্তং আমন্তেসি – ‘‘তেন হি ত্ৰং, সারিপুত্ত, রাহুলং কুমারং পব্বাজেহী’’তি. ‘‘কথাহং, ভন্তে, রাহুলং কুমারং পব্বাজেমী’’তি? অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, তীহি সরণগমনেহি সামণেরপব্বজ্জং. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, পব্বাজেতব্বো – পঠমং কেসমস্সুং ওহারাপেত্ৰা কাসাযানি ৰত্থানি অচ্ছাদাপেত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং কারাপেত্ৰা ভিক্খূনং পাদে ৰন্দাপেত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদাপেত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গণ্হাপেত্ৰা এৰং ৰদেহীতি ৰত্তব্বো – বুদ্ধং সরণং গচ্ছামি, ধম্মং সরণং গচ্ছামি, সঙ্ঘং সরণং গচ্ছামি; দুতিযম্পি বুদ্ধং সরণং গচ্ছামি, দুতিযম্পি ধম্মং সরণং গচ্ছামি, দুতিযম্পি সঙ্ঘং সরণং গচ্ছামি; ততিযম্পি বুদ্ধং সরণং গচ্ছামি, ততিযম্পি ধম্মং সরণং গচ্ছামি, ততিযম্পি সঙ্ঘং সরণং গচ্ছামীতি. অনুজানামি, ভিক্খৰে, ইমেহি তীহি সরণগমনেহি সামণেরপব্বজ্জ’’ন্তি. অথ খো আযস্মা সারিপুত্তো রাহুলং কুমারং পব্বাজেসি.

অথ খো সুদ্ধোদনো সক্কো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো সুদ্ধোদনো সক্কো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘একাহং, ভন্তে, ভগৰন্তং ৰরং যাচামী’’তি. ‘‘অতিক্কন্তৰরা খো, গোতম, তথাগতা’’তি. ‘‘যঞ্চ, ভন্তে, কপ্পতি, যঞ্চ অনৰজ্জ’’ন্তি. ‘‘ৰদেহি, গোতমা’’তি. ‘‘ভগৰতি মে, ভন্তে, পব্বজিতে অনপ্পকং দুক্খং অহোসি, তথা নন্দে, অধিমত্তং রাহুলে. পুত্তপেমং, ভন্তে, ছৰিং ছিন্দতি, ছৰিং ছেত্ৰা চম্মং ছিন্দতি, চম্মং ছেত্ৰা মংসং ছিন্দতি, মংসং ছেত্ৰা ন্হারুং ছিন্দতি, ন্হারুং ছেত্ৰা অট্ঠিং ছিন্দতি, অট্ঠিং ছেত্ৰা অট্ঠিমিঞ্জং আহচ্চ তিট্ঠতি. সাধু, ভন্তে, অয্যা অননুঞ্ঞাতং মাতাপিতূহি পুত্তং ন পব্বাজেয্যু’’ন্তি. অথ খো ভগৰা সুদ্ধোদনং সক্কং ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো সুদ্ধোদনো সক্কো ভগৰতা ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো উট্ঠাযাসনা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা পক্কামি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘ন, ভিক্খৰে, অননুঞ্ঞাতো মাতাপিতূহি পুত্তো পব্বাজেতব্বো. যো পব্বাজেয্য, আপত্তি দুক্কটস্সা’’তি.

অথ খো ভগৰা কপিলৰত্থুস্মিং যথাভিরন্তং ৰিহরিত্ৰা যেন সাৰত্থি তেন চারিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন সাৰত্থি তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতো সারিপুত্তস্স উপট্ঠাককুলং আযস্মতো সারিপুত্তস্স সন্তিকে দারকং পাহেসি – ‘‘ইমং দারকং থেরো পব্বাজেতূ’’তি. অথ খো আযস্মতো সারিপুত্তস্স এতদহোসি – ‘‘ভগৰতা পঞ্ঞত্তং ‘ন একেন দ্ৰে সামণেরা উপট্ঠাপেতব্বা’তি. অযঞ্চ মে রাহুলো সামণেরো. কথং নু খো মযা পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসি. অনুজানামি, ভিক্খৰে, ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন একেন দ্ৰে সামণেরে উপট্ঠাপেতুং, যাৰতকে ৰা পন উস্সহতি ওৰদিতুং অনুসাসিতুং তাৰতকে উপট্ঠাপেতুন্তি.

রাহুলৰত্থু নিট্ঠিতং.