দেৰদত্তৰত্থু

৩৩৩. অথ খো ভগৰা অনুপিযাযং যথাভিরন্তং ৰিহরিত্ৰা যেন কোসম্বী তেন চারিকং পক্কামি. অনুপুব্বেন চারিকং চরমানো যেন কোসম্বী তদৰসরি. তত্র সুদং ভগৰা কোসম্বিযং ৰিহরতি ঘোসিতারামে. অথ খো দেৰদত্তস্স রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘কং নু খো অহং পসাদেয্যং, যস্মিং মে পসন্নে বহুলাভসক্কারো উপ্পজ্জেয্যা’’তি? অথ খো দেৰদত্তস্স এতদহোসি – ‘‘অযং খো অজাতসত্তু কুমারো তরুণো চেৰ আযতিং ভদ্দো চ. যংনূনাহং অজাতসত্তুং কুমারং পসাদেয্যং. তস্মিং মে পসন্নে বহুলাভসক্কারো উপ্পজ্জিস্সতী’’তি.

অথ খো দেৰদত্তো সেনাসনং সংসামেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন রাজগহং তেন পক্কামি. অনুপুব্বেন যেন রাজগহং তদৰসরি. অথ খো দেৰদত্তো সকৰণ্ণং পটিসংহরিত্ৰা কুমারকৰণ্ণং অভিনিম্মিনিত্ৰা অহিমেখলিকায অজাতসত্তুস্স কুমারস্স উচ্ছঙ্গে [উচ্চঙ্কে (স্যা.)] পাতুরহোসি. অথ খো অজাতসত্তু কুমারো ভীতো অহোসি, উব্বিগ্গো উস্সঙ্কী উত্রস্তো. অথ খো দেৰদত্তো অজাতসত্তুং কুমারং এতদৰোচ – ‘‘ভাযসি মং ত্ৰং কুমারা’’তি? ‘‘আম, ভাযামি. কোসি ত্ৰ’’ন্তি? ‘‘অহং দেৰদত্তো’’তি. ‘‘সচে খো ত্ৰং, ভন্তে, অয্যো দেৰদত্তো, ইঙ্ঘ সকেনেৰ ৰণ্ণেন পাতুভৰস্সূ’’তি. অথ খো দেৰদত্তো কুমারকৰণ্ণং পটিসংহরিত্ৰা সঙ্ঘাটিপত্তচীৰরধরো অজাতসত্তুস্স কুমারস্স পুরতো অট্ঠাসি. অথ খো অজাতসত্তু কুমারো দেৰদত্তস্স ইমিনা ইদ্ধিপাটিহারিযেন অভিপ্পসন্নো পঞ্চহি রথসতেহি সাযং পাতং উপট্ঠানং গচ্ছতি, পঞ্চ চ থালিপাকসতানি ভত্তাভিহারো অভিহরীযতি. অথ খো দেৰদত্তস্স লাভসক্কারসিলোকেন অভিভূতস্স পরিযাদিন্নচিত্তস্স এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – ‘‘অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামী’’তি. সহ চিত্তুপ্পাদাৰ দেৰদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পরিহাযি.

[অ. নি. ৫.১০০] তেন খো পন সমযেন ককুধো নাম কোল়িযপুত্তো, আযস্মতো মহামোগ্গল্লানস্স উপট্ঠাকো, অধুনা কালঙ্কতো অঞ্ঞতরং মনোমযং কাযং উপপন্নো. তস্স এৰরূপো অত্তভাৰপ্পটিলাভো হোতি – সেয্যথাপি নাম দ্ৰে ৰা তীণি ৰা মাগধকানি [মাগধিকানি (স্যা.)] গামক্খেত্তানি. সো তেন অত্তভাৰপ্পটিলাভেন নেৰ অত্তানং ন পরং ব্যাবাধেতি. অথ খো ককুধো দেৰপুত্তো যেনাযস্মা মহামোগ্গল্লানো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো ককুধো দেৰপুত্তো আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং এতদৰোচ – ‘‘দেৰদত্তস্স, ভন্তে, লাভসক্কারসিলোকেন অভিভূতস্স পরিযাদিন্নচিত্তস্স [পরিযাদিণ্ণচিত্তস্স (ক.)] এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – ‘অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামী’তি. সহ চিত্তুপ্পাদাৰ ভন্তে, দেৰদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পরিহীনো’’তি. ইদমৰোচ ককুধো দেৰপুত্তো. ইদং ৰত্ৰা আযস্মন্তং মহামোগ্গল্লানং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰ অন্তরধাযি.

অথ খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা মহামোগ্গল্লানো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ককুধো নাম, ভন্তে, কোল়িযপুত্তো মম উপট্ঠাকো অধুনা কালঙ্কতো অঞ্ঞতরং মনোমযং কাযং উপপন্নো. তস্স এৰরূপো অত্তভাৰপ্পটিলাভো – সেয্যথাপি নাম দ্ৰে ৰা তীণি ৰা মাগধকানি গামক্খেত্তানি. সো তেন অত্তভাৰপ্পটিলাভেন নেৰ অত্তানং ন পরং ব্যাবাধেতি. অথ খো, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো যেনাহং তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতো খো, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো মং এতদৰোচ – ‘দেৰদত্তস্স, ভন্তে, লাভসক্কারসিলোকেন অভিভূতস্স পরিযাদিন্নচিত্তস্স এৰরূপং ইচ্ছাগতং উপ্পজ্জি – অহং ভিক্খুসঙ্ঘং পরিহরিস্সামীতি. সহ চিত্তুপ্পাদাৰ ভন্তে, দেৰদত্তো তস্সা ইদ্ধিযা পরিহীনো’তি. ইদমৰোচ, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো. ইদং ৰত্ৰা মং অভিৰাদেত্ৰা পদক্খিণং কত্ৰা তত্থেৰ অন্তরধাযী’’তি.

‘‘কিং পন তে, মোগ্গল্লান, ককুধো দেৰপুত্তো চেতসা চেতো পরিচ্চ ৰিদিতো? যং কিঞ্চি ককুধো দেৰপুত্তো ভাসতি সব্বং তং তথেৰ হোতি, নো অঞ্ঞথা’’তি? ‘‘চেতসা চেতো পরিচ্চ ৰিদিতো চ মে, ভন্তে, ককুধো দেৰপুত্তো. যং কিঞ্চি ককুধো দেৰপুত্তো ভাসতি সব্বং তং তথেৰ হোতি, নো অঞ্ঞথা’’তি. ‘‘রক্খস্সেতং, মোগ্গল্লান, ৰাচং. রক্খস্সেতং, মোগ্গল্লান, ৰাচং. ইদানি সো মোঘপুরিসো অত্তনাৰ অত্তানং পাতুকরিস্সতি.