২. সতিৰিনযো

১৮৯. [ইদং ৰত্থু পারা. ৩৮০ আদযো] তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা রাজগহে ৰিহরতি ৰেল়ুৰনে কলন্দকনিৰাপে. তেন খো পন সমযেন আযস্মতা দব্বেন মল্লপুত্তেন জাতিযা সত্তৰস্সেন অরহত্তং সচ্ছিকতং হোতি. যং কিঞ্চি সাৰকেন পত্তব্বং সব্বং তেন অনুপ্পত্তং হোতি. নত্থি চস্স কিঞ্চি উত্তরি [উত্তরিং (সী.)] করণীযং, কতস্স ৰা পতিচযো. অথ খো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘‘মযা খো জাতিযা সত্তৰস্সেন অরহত্তং সচ্ছিকতং. যং কিঞ্চি সাৰকেন পত্তব্বং সব্বং মযা অনুপ্পত্তং. নত্থি চ মে কিঞ্চি উত্তরিকরণীযং, কতস্স ৰা পতিচযো. কিং নু খো অহং সঙ্ঘস্স ৰেয্যাৰচ্চং করেয্য’’ন্তি?

অথ খো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স এতদহোসি – ‘‘যংনূনাহং সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেয্যং ভত্তানি চ উদ্দিসেয্য’’ন্তি. অথ খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সাযন্হসমযং পটিসল্লানা ৰুট্ঠিতো যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নো খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইধ ময্হং, ভন্তে, রহোগতস্স পটিসল্লীনস্স এৰং চেতসো পরিৰিতক্কো উদপাদি – ‘মযা খো জাতিযা সত্তৰস্সেন অরহত্তং সচ্ছিকতং. যং কিঞ্চি সাৰকেন পত্তব্বং, সব্বং মযা অনুপ্পত্তং. নত্থি চ মে কিঞ্চি উত্তরিকরণীযং, কতস্স ৰা পতিচযো. কিং নু খো অহং সঙ্ঘস্স ৰেয্যাৰচ্চং করেয্য’ন্তি? তস্স ময্হং, ভন্তে, এতদহোসি – ‘যংনূনাহং সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেয্যং ভত্তানি চ উদ্দিসেয্য’ন্তি. ইচ্ছামহং, ভন্তে, সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞাপেতুং ভত্তানি চ উদ্দিসিতু’’ন্তি. ‘‘সাধু সাধু, দব্ব. তেন হি ত্ৰং, দব্ব, সঙ্ঘস্স সেনাসনঞ্চ পঞ্ঞপেহি ভত্তানি চ উদ্দিসাহী’’তি [উদ্দিসাতি (পারা. ৩৮০)]. ‘‘এৰং, ভন্তে’’তি খো আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ভগৰতো পচ্চস্সোসি. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নতু. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, সম্মন্নিতব্বো. পঠমং দব্বো মল্লপুত্তো যাচিতব্বো [দব্বো যাচিতব্বো (স্যা. ক.)]. যাচিত্ৰা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

১৯০. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. সঙ্ঘো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং সেনাসনপঞ্ঞাপকঞ্চ ভত্তুদ্দেসকঞ্চ সম্মন্নতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সেনাসনপঞ্ঞাপকস্স চ ভত্তুদ্দেসকস্স চ সম্মুতি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘সম্মতো সঙ্ঘেন আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সেনাসনপঞ্ঞাপকো চ ভত্তুদ্দেসকো চ. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

১৯১. সম্মতো চ পনাযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সভাগানং ভিক্খূনং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি. যে তে ভিক্খূ সুত্তন্তিকা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং সুত্তন্তং সঙ্গাযিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ ৰিনযধরা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ৰিনযং ৰিনিচ্ছিনিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ ধম্মকথিকা তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ধম্মং সাকচ্ছিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ ঝাযিনো তেসং একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – তে অঞ্ঞমঞ্ঞং ন ব্যাবাধিস্সন্তীতি. যে তে ভিক্খূ তিরচ্ছানকথিকা কাযদল়্হিবহুলা [কাযদড্ঢিবহুলা (সী.)] ৰিহরন্তি তেসম্পি একজ্ঝং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – ইমাযপিমে আযস্মন্তো রতিযা অচ্ছিস্সন্তীতি. যেপি তে ভিক্খূ ৰিকালে আগচ্ছন্তি তেসম্পি তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৰা তেনেৰ আলোকেন সেনাসনং পঞ্ঞপেতি; অপিসু ভিক্খূ সঞ্চিচ্চ ৰিকালে আগচ্ছন্তি – মযং আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স ইদ্ধিপাটিহারিযং পস্সিস্সামাতি.

তে আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৰুসো দব্ব, সেনাসনং পঞ্ঞপেহী’’তি. তে আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৰং ৰদেতি – ‘‘কত্থ আযস্মন্তা ইচ্ছন্তি কত্থ পঞ্ঞপেমী’’তি? তে সঞ্চিচ্চ দূরে অপদিসন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৰুসো দব্ব, গিজ্ঝকূটে পব্বতে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, চোরপপাতে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, ইসিগিলিপস্সে কাল়সিলাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, ৰেভারপস্সে সত্তপণ্ণিগুহাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, সীতৰনে সপ্পসোণ্ডিকপব্ভারে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, গোতমককন্দরাযং [গোমটকন্দরাযং (স্যা. কং.)] সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, তিন্দুককন্দরাযং সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, তপোদকন্দরাযং [কপোতকন্দরাযং (ক.)] সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, তপোদারামে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, জীৰকম্বৰনে সেনাসনং পঞ্ঞপেহি. অম্হাকং, আৰুসো, মদ্দকুচ্ছিম্হি মিগদাযে সেনাসনং পঞ্ঞপেহী’’তি.

তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো তেজোধাতুং সমাপজ্জিত্ৰা অঙ্গুলিযা জলমানায পুরতো পুরতো গচ্ছতি. তেপি তেনেৰ আলোকেন আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স পিট্ঠিতো পিট্ঠিতো গচ্ছন্তি. তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৰং সেনাসনং পঞ্ঞপেতি – অযং মঞ্চো, ইদং পীঠং, অযং ভিসি, ইদং বিব্বোহনং [বিম্বোহনং (সী. স্যা. কং.)], ইদং ৰচ্চট্ঠানং, ইদং পস্সাৰট্ঠানং, ইদং পানীযং, ইদং পরিভোজনীযং, অযং কত্তরদণ্ডো, ইদং সঙ্ঘস্স কতিকসণ্ঠানং, ইমং কালং পৰিসিতব্বং, ইমং কালং নিক্খমিতব্বন্তি. তেসং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো এৰং সেনাসনং পঞ্ঞপেত্ৰা পুনদেৰ ৰেল়ুৰনং পচ্চাগচ্ছতি.

১৯২. তেন খো পন সমযেন মেত্তিযভূমজকা [মেত্তিযভুম্মজকা (সী. স্যা. কং.)] ভিক্খূ নৰকা চেৰ হোন্তি অপ্পপুঞ্ঞা চ. যানি সঙ্ঘস্স লামকানি সেনাসনানি তানি তেসং পাপুণন্তি লামকানি চ ভত্তানি. তেন খো পন সমযেন রাজগহে মনুস্সা ইচ্ছন্তি থেরানং ভিক্খূনং অভিসঙ্খারিকং পিণ্ডপাতং দাতুং – সপ্পিম্পি, তেলম্পি, উত্তরিভঙ্গম্পি. মেত্তিযভূমজকানং পন ভিক্খূনং পাকতিকং দেন্তি – যথারন্ধং [যথারদ্ধং (স্যা.)] কণাজকং বিলঙ্গদুতিযং. তে পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তা থেরে ভিক্খূ পুচ্ছন্তি – ‘‘তুম্হাকং, আৰুসো, ভত্তগ্গে কিং অহোসি, তুম্হাকং কিং অহোসী’’তি [কিং নাহোসি (স্যা. কং.)]? একচ্চে থেরা এৰং ৰদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৰুসো, সপ্পি অহোসি, তেলং অহোসি, উত্তরিভঙ্গং অহোসী’’তি. মেত্তিযভূমজকা পন ভিক্খূ এৰং ৰদন্তি – ‘‘অম্হাকং, আৰুসো, ন কিঞ্চি অহোসি – পাকতিকং যথারন্ধং কণাজকং বিলঙ্গদুতিয’’ন্তি.

তেন খো পন সমযেন কল্যাণভত্তিকো গহপতি সঙ্ঘস্স চতুক্কভত্তং দেতি নিচ্চভত্তং. সো ভত্তগ্গে সপুত্তদারো উপতিট্ঠিত্ৰা পরিৰিসতি – অঞ্ঞে ওদনেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে সূপেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে তেলেন পুচ্ছন্তি, অঞ্ঞে উত্তরিভঙ্গেন পুচ্ছন্তি. তেন খো পন সমযেন কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো ভত্তং স্ৰাতনায মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং উদ্দিট্ঠং হোতি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি আরামং অগমাসি কেনচিদেৰ করণীযেন. সো যেনাযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং নিসীদি. একমন্তং নিসিন্নং খো কল্যাণভত্তিকং গহপতিং আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো ধম্মিযা কথায সন্দস্সেসি সমাদপেসি সমুত্তেজেসি সম্পহংসেসি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি আযস্মতা দব্বেন মল্লপুত্তেন ধম্মিযা কথায সন্দস্সিতো সমাদপিতো সমুত্তেজিতো সম্পহংসিতো আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘কস্স, ভন্তে, অম্হাকং ঘরে স্ৰাতনায ভত্তং উদ্দিট্ঠ’’ন্তি? ‘‘মেত্তিযভূমজকানং খো, গহপতি, ভিক্খূনং তুম্হাকং ঘরে স্ৰাতনায ভত্তং উদ্দিট্ঠ’’ন্তি. অথ খো কল্যাণভত্তিকো গহপতি অনত্তমনো অহোসি. কথঞ্হি নাম পাপভিক্খূ অম্হাকং ঘরে ভুঞ্জিস্সন্তীতি ঘরং গন্ত্ৰা দাসিং আণাপেসি – ‘‘যে, জে, স্ৰে ভত্তিকা আগচ্ছন্তি তে কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞপেত্ৰা কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পরিৰিসা’’তি. ‘‘এৰং অয্যা’’তি খো সা দাসী কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো পচ্চস্সোসি.

অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – হিয্যো খো, আৰুসো, অম্হাকং কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো ভত্তং উদ্দিট্ঠং; স্ৰে অম্হে কল্যাণভত্তিকো গহপতি সপুত্তদারো উপতিট্ঠিত্ৰা পরিৰিসিস্সতি; অঞ্ঞে ওদনেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে সূপেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে তেলেন পুচ্ছিস্সন্তি, অঞ্ঞে উত্তরিভঙ্গেন পুচ্ছিস্সন্তীতি. তে তেনেৰ সোমনস্সেন ন চিত্তরূপং রত্তিযা সুপিংসু. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পুব্বণ্হসমযং নিৰাসেত্ৰা পত্তচীৰরমাদায যেন কল্যাণভত্তিকস্স গহপতিনো নিৰেসনং তেনুপসঙ্কমিংসু. অদ্দসা খো সা দাসী মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ দূরতোৰ আগচ্ছন্তে; দিস্ৰান কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘নিসীদথ, ভন্তে’’তি. অথ খো মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং এতদহোসি – ‘‘নিস্সংসযং খো ন তাৰ ভত্তং সিদ্ধং ভৰিস্সতি যথা মযং কোট্ঠকে নিসীদাপিযামা’’তি [নিসীদাপেয্যামাতি (ক.)]. অথ খো সা দাসী কণাজকেন [কাণাজকেন (স্যা. কং.)] বিলঙ্গদুতিযেন উপগঞ্ছি – ভুঞ্জথ, ভন্তেতি. ‘‘মযং খো, ভগিনি, নিচ্চভত্তিকা’’তি. ‘‘জানামি অয্যা নিচ্চভত্তিকাতি. অপি চাহং হিয্যোৰ গহপতিনা আণত্তা – ‘যে, জে, স্ৰে ভত্তিকা আগচ্ছন্তি, তে কোট্ঠকে আসনং পঞ্ঞাপেত্ৰা কণাজকেন বিলঙ্গদুতিযেন পরিৰিসা’তি. ভুঞ্জথ, ভন্তে’’তি. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ – হিয্যো খো, আৰুসো, কল্যাণভত্তিকো গহপতি আরামং অগমাসি দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সন্তিকে. নিস্সংসযং খো মযং দব্বেন মল্লপুত্তেন গহপতিনো অন্তরে পরিভিন্নাতি [সন্তিকে পরিভিন্নাতি (স্যা. কং.)]. তে তেনেৰ দোমনস্সেন ন চিত্তরূপং ভুঞ্জিংসু. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ পচ্ছাভত্তং পিণ্ডপাতপ্পটিক্কন্তা আরামং গন্ত্ৰা পত্তচীৰরং পটিসামেত্ৰা বহারামকোট্ঠকে সঙ্ঘাটিপল্লত্থিকায নিসীদিংসু তুণ্হীভূতা মঙ্কুভূতা পত্তক্খন্ধা অধোমুখা পজ্ঝাযন্তা অপ্পটিভানা.

অথ খো মেত্তিযা ভিক্খুনী যেন মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘ৰন্দামি অয্যা’’তি. এৰং ৰুত্তে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ নালপিংসু. দুতিযম্পি খো…পে… ততিযম্পি খো মেত্তিযা ভিক্খুনী মেত্তিযভূমজকে ভিক্খূ এতদৰোচ – ‘‘ৰন্দামি অয্যা’’তি. ততিযম্পি খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ নালপিংসু. ‘‘ক্যাহং অয্যানং অপরজ্ঝামি? কিস্স মং অয্যা নালপন্তী’’তি? ‘‘তথা হি পন ত্ৰং, ভগিনি, অম্হে দব্বেন মল্লপুত্তেন ৰিহেঠিযমানে অজ্ঝুপেক্খসী’’তি? ‘‘ক্যাহং, অয্যা, করোমী’’তি? ‘‘সচে খো ত্ৰং, ভগিনি, ইচ্ছেয্যাসি, অজ্জেৰ ভগৰা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং নাসাপেয্যা’’তি. ‘‘ক্যাহং, অয্যা, করোমি? কিং মযা সক্কা কাতু’’ন্তি? ‘‘এহি ত্ৰং, ভগিনি, যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং এৰং ৰদেহি – ‘ইদং, ভন্তে, নচ্ছন্নং নপ্পতিরূপং, যাযং, ভন্তে, দিসা অভযা অনীতিকা অনুপদ্দৰা সাযং দিসা সভযা সঈতিকা সউপদ্দৰা; যতো নিৰাতং ততো সৰাতং [ততো পৰাতং (সী. স্যা. কং.)]; উদকং মঞ্ঞে আদিত্তং; অয্যেনম্হি দব্বেন মল্লপুত্তেন দূসিতা’’’তি. ‘‘এৰং অয্যা’’তি খো মেত্তিযা ভিক্খুনী মেত্তিযভূমজকানং ভিক্খূনং পটিস্সুত্ৰা [পটিস্সুণিত্ৰা (স্যা. কং.)] যেন ভগৰা তেনুপসঙ্কমি, উপসঙ্কমিত্ৰা ভগৰন্তং অভিৰাদেত্ৰা একমন্তং অট্ঠাসি. একমন্তং ঠিতা খো মেত্তিযা [সা মেত্তিযা (স্যা. ক.)] ভিক্খুনী ভগৰন্তং এতদৰোচ – ‘‘ইদং, ভন্তে, নচ্ছন্নং নপ্পতিরূপং, যাযং, ভন্তে, দিসা অভযা অনীতিকা অনুপদ্দৰা সাযং দিসা সভযা সঈতিকা সউপদ্দৰা; যতো নিৰাতং ততো সৰাতং; উদকং মঞ্ঞে আদিত্তং; অয্যেনম্হি দব্বেন মল্লপুত্তেন দূসিতা’’তি.

১৯৩. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৰা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং পটিপুচ্ছি – ‘‘সরসি ত্ৰং, দব্ব, এৰরূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৰা জানাতী’’তি. দুতিযম্পি খো ভগৰা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘সরসি ত্ৰং, দব্ব, এৰরূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৰা জানাতী’’তি. ততিযম্পি খো ভগৰা আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং এতদৰোচ – ‘‘সরসি ত্ৰং, দব্ব, এৰরূপং কত্তা যথাযং ভিক্খুনী আহা’’তি? ‘‘যথা মং, ভন্তে, ভগৰা জানাতী’’তি. ‘‘ন খো, দব্ব, দব্বা এৰং নিব্বেঠেন্তি. সচে তযা কতং কতন্তি ৰদেহি. সচে অকতং অকতন্তি ৰদেহী’’তি. ‘‘যতোহং, ভন্তে, জাতো নাভিজানামি সুপিনন্তেনপি মেথুনং ধম্মং পটিসেৰিতা, পগেৰ জাগরো’’তি. অথ খো ভগৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ. ইমে চ ভিক্খূ অনুযুঞ্জথা’’তি. ইদং ৰত্ৰা ভগৰা উট্ঠাযাসনা ৰিহারং পাৰিসি.

অথ খো তে ভিক্খূ মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেসুং. অথ খো মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ তে ভিক্খূ এতদৰোচুং – ‘‘মাৰুসো, মেত্তিযং ভিক্খুনিং নাসেথ, ন সা কিঞ্চি অপরজ্ঝতি; অম্হেহি সা উস্সাহিতা কুপিতেহি অনত্তমনেহি চাৰনাধিপ্পাযেহী’’তি. ‘‘কিং পন তুম্হে, আৰুসো, আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেথা’’তি? ‘‘এৰমাৰুসো’’তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেস্সন্তী’’তি! অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং …পে… ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৰা’’তি…পে… ৰিগরহিত্ৰা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি –

‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযং দেতু. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, দাতব্বো – ‘‘তেন, ভিক্খৰে, দব্বেন মল্লপুত্তেন সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা, একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা, ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা, উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা, অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা, এৰমস্স ৰচনীযো – ‘ইমে মং, ভন্তে, মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. সোহং, ভন্তে, সতিৰেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৰিনযং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বো. ততিযম্পি যাচিতব্বো – ‘ইমে মং, ভন্তে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. সোহং [সোহং ভন্তে (ক.)] সতিৰেপুল্লপ্পত্তো ততিযম্পি, ভন্তে, সঙ্ঘং সতিৰিনযং যাচামী’তি. ‘‘ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

১৯৪. সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সতিৰেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৰিনযং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযং দদেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সতিৰেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৰিনযং যাচতি. সঙ্ঘো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযস্স দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে মেত্তিযভূমজকা ভিক্খূ আযস্মন্তং দব্বং মল্লপুত্তং অমূলিকায সীলৰিপত্তিযা অনুদ্ধংসেন্তি. আযস্মা দব্বো মল্লপুত্তো সতিৰেপুল্লপ্পত্তো সঙ্ঘং সতিৰিনযং যাচতি. সঙ্ঘো আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযস্স দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দিন্নো সঙ্ঘেন আযস্মতো দব্বস্স মল্লপুত্তস্স সতিৰেপুল্লপ্পত্তস্স সতিৰিনযো. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

১৯৫. ‘‘পঞ্চিমানি, ভিক্খৰে, ধম্মিকানি সতিৰিনযস্স দানানি. সুদ্ধো হোতি ভিক্খু অনাপত্তিকো, অনুৰদন্তি চ নং, যাচতি চ, তস্স সঙ্ঘো সতিৰিনযং দেতি ধম্মেন সমগ্গেন – ইমানি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চ ধম্মিকানি সতিৰিনযস্স দানানী’’তি.