৩. অমূল়্হৰিনযো

১৯৬. তেন খো পন সমযেন গগ্গো ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি, চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপরিক্কন্তং. ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’’তি? সো এৰং ৰদেতি – ‘‘অহং খো, আৰুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. নাহং তং সরামি. মূল়্হেন মে এতং কত’’ন্তি. এৰম্পি নং ৰুচ্চমানা চোদেন্তেৰ – ‘‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’’তি? যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা..পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেস্সন্তি – ‘‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি! সো এৰং ৰদেতি – ‘অহং খো, আৰুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. নাহং তং সরামি. মূল়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৰম্পি নং ৰুচ্চমানা চোদেন্তেৰ – ‘‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’’তি? অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে… ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে…পে… সচ্চং ভগৰা’’তি…পে… ৰিগরহিত্ৰা…পে… ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি –

‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূল়্হস্স অমূল়্হৰিনযং দেতু. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, দাতব্বো – ‘‘তেন, ভিক্খৰে, গগ্গেন ভিক্খুনা সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা, একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা, ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা, উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা, অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা, এৰমস্স ৰচনীযো – ‘অহং, ভন্তে, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. মং ভিক্খূ উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? ত্যাহং এৰং ৰদামি – ‘অহং খো, আৰুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. নাহং তং সরামি. মূল়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৰম্পি মং ৰুচ্চমানা চোদেন্তেৰ – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সোহং, ভন্তে, অমূল়্হো সঙ্ঘং অমূল়্হৰিনযং যাচামী’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বো. ততিযম্পি যাচিতব্বো – ‘অহং, ভন্তে, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. মং ভিক্খূ উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? ত্যাহং এৰং ৰদামি – ‘অহং খো, আৰুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. নাহং তং সরামি মূল়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৰম্পি মং ৰুচ্চমানা চোদেন্তেৰ – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সোহং অমূল়্হো [সোহং ভন্তে অমূল়্হো (ক.)] ততিযম্পি, ভন্তে, সঙ্ঘং অমূল়্হৰিনযং যাচামী’তি. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –

১৯৭. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং গগ্গো ভিক্খু উম্মত্তকো অহোসি চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো এৰং ৰদেতি – ‘অহং খো, আৰুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. নাহং তং সরামি, মূল়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৰম্পি নং ৰুচ্চমানা চোদেন্তেৰ – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অমূল়্হো সঙ্ঘং অমূল়্হৰিনযং যাচতি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূল়্হস্স অমূল়্হৰিনযং দদেয্য. এসা ঞত্তি.

‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. অযং গগ্গো ভিক্খু উম্মত্তকো অহোসি চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. ভিক্খূ গগ্গং ভিক্খুং উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন অজ্ঝাচিণ্ণেন আপত্তিযা চোদেন্তি – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো এৰং ৰদেতি – ‘অহং খো, আৰুসো, উম্মত্তকো অহোসিং চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন মে উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং ভাসিতপরিক্কন্তং. নাহং তং সরামি মূল়্হেন মে এতং কত’ন্তি. এৰম্পি নং ৰুচ্চমানা চোদেন্তেৰ – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অমূল়্হো সঙ্ঘং অমূল়্হৰিনযং যাচতি. সঙ্ঘো গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূল়্হস্স অমূল়্হৰিনযং দেতি. যস্সাযস্মতো খমতি গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূল়্হস্স অমূল়্হৰিনযস্স দানং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.

‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে… ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি…পে….

‘‘দিন্নো সঙ্ঘেন গগ্গস্স ভিক্খুনো অমূল়্হস্স অমূল়্হৰিনযো. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.

১৯৮. ‘‘তীণিমানি, ভিক্খৰে, অধম্মিকানি অমূল়্হৰিনযস্স দানানি, তীণি ধম্মিকানি. কম্মানি তীণি অধম্মিকানি অমূল়্হৰিনযস্স দানানি?

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৰা, সম্বহুলা ৰা, একপুগ্গলো ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো সরমানোৰ এৰং ৰদেতি – ‘ন খো অহং, আৰুসো, সরামি এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূল়্হৰিনযং দেতি. অধম্মিকং অমূল়্হৰিনযস্স দানং.

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৰা, সম্বহুলা ৰা, একপুগ্গলো ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো সরমানোৰ এৰং ৰদেতি – ‘সরামি খো অহং, আৰুসো, যথাসুপিনন্তেনা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূল়্হৰিনযং দেতি. অধম্মিকং অমূল়্হৰিনযস্স দানং.

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু আপত্তিং আপন্নো হোতি. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৰা, সম্বহুলা ৰা, একপুগ্গলো ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অনুম্মত্তকো উম্মত্তকালযং করোতি – ‘অহম্পি খো এৰং করোমি. তুম্হেপি এৰং করোথ. ময্হম্পি এতং কপ্পতি. তুম্হাকম্পেতং কপ্পতী’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূল়্হৰিনযং দেতি. অধম্মিকং অমূল়্হৰিনযস্স দানং. ইমানি তীণি অধম্মিকানি অমূল়্হৰিনযস্স দানানি.

১৯৯. ‘‘কতমানি তীণি ধম্মিকানি অমূল়্হৰিনযস্স দানানি?

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপরিক্কন্তং. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৰা, সম্বহুলা ৰা, একপুগ্গলো ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অস্সরমানোৰ এৰং ৰদেতি – ‘ন খো অহং, আৰুসো, সরামি এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূল়্হৰিনযং দেতি. ধম্মিকং অমূল়্হৰিনযস্স দানং.

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপরিক্কন্তং. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৰা, সম্বহুলা ৰা, একপুগ্গলো ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো অস্সরমানোৰ এৰং ৰদেতি – ‘সরামি খো অহং, আৰুসো, যথা সুপিনন্তেনা’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূল়্হৰিনযং দেতি. ধম্মিকং অমূল়্হৰিনযস্স দানং.

‘‘ইধ পন, ভিক্খৰে, ভিক্খু উম্মত্তকো হোতি চিত্তৰিপরিযাসকতো. তেন উম্মত্তকেন চিত্তৰিপরিযাসকতেন বহুং অস্সামণকং অজ্ঝাচিণ্ণং হোতি ভাসিতপরিক্কন্তং. তমেনং চোদেতি সঙ্ঘো ৰা, সম্বহুলা ৰা, একপুগ্গলো ৰা – ‘সরতাযস্মা এৰরূপিং আপত্তিং আপজ্জিতা’তি? সো উম্মত্তকো উম্মত্তকালযং করোতি – ‘অহম্পি এৰং করোমি. তুম্হেপি এৰং করোথ. ময্হম্পি এতং কপ্পতি. তুম্হাকম্পেতং কপ্পতী’তি. তস্স সঙ্ঘো অমূল়্হৰিনযং দেতি. ধম্মিকং অমূল়্হৰিনযস্স দানং. ‘‘ইমানি তীণি ধম্মিকানি অমূল়্হৰিনযস্স দানানী’’তি.