১. তজ্জনীযকম্মং
১. তেন সমযেন বুদ্ধো ভগৰা সাৰত্থিযং ৰিহরতি জেতৰনে অনাথপিণ্ডিকস্স আরামে. তেন খো পন সমযেন পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ [অলমত্থতরা চ (স্যা. ক.)]. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. যে তে ভিক্খূ অপ্পিচ্ছা…পে… তে উজ্ঝাযন্তি খিয্যন্তি ৰিপাচেন্তি – ‘‘কথঞ্হি নাম পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰক্খন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তী’’তি.
২. অথ খো তে ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং. অথ খো ভগৰা এতস্মিং নিদানে এতস্মিং পকরণে ভিক্খুসঙ্ঘং সন্নিপাতাপেত্ৰা ভিক্খূ পটিপুচ্ছি – ‘‘সচ্চং কির, ভিক্খৰে, পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তী’’তি? ‘‘সচ্চং ভগৰা’’তি. ৰিগরহি বুদ্ধো ভগৰা – ‘‘অননুচ্ছৰিকং, ভিক্খৰে, তেসং মোঘপুরিসানং অননুলোমিকং অপ্পতিরূপং অস্সামণকং অকপ্পিযং অকরণীযং. কথঞ্হি নাম তে, ভিক্খৰে, মোঘপুরিসা অত্তনা ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰক্খন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি? তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. নেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানং ৰা পসাদায পসন্নানং ৰা ভিয্যোভাৰায. অথ খ্ৰেতং, ভিক্খৰে, অপ্পসন্নানঞ্চেৰ অপ্পসাদায পসন্নানঞ্চ একচ্চানং অঞ্ঞথত্তাযা’’তি.
অথ খো ভগৰা তে [পণ্ডুকলোহিতকে (স্যা.)] ভিক্খূ অনেকপরিযাযেন ৰিগরহিত্ৰা দুব্ভরতায দুপ্পোসতায মহিচ্ছতায অসন্তুট্ঠিতায [অসন্তুট্ঠতায (স্যা.), অসন্তুট্ঠিযা (সী.)] সঙ্গণিকায কোসজ্জস্স অৰণ্ণং ভাসিত্ৰা অনেকপরিযাযেন সুভরতায সুপোসতায অপ্পিচ্ছস্স সন্তুট্ঠস্স সল্লেখস্স ধুতস্স পাসাদিকস্স অপচযস্স ৰীরিযারম্ভস্স [ৰিরিযারম্ভস্স (সী.), ৰীরিযারব্ভস্স (ক.)] ৰণ্ণং ভাসিত্ৰা ভিক্খূনং তদনুচ্ছৰিকং তদনুলোমিকং ধম্মিং কথং কত্ৰা ভিক্খূ আমন্তেসি – ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং করোতু. এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, কাতব্বং. পঠমং পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ চোদেতব্বা, চোদেত্ৰা সারেতব্বা, সারেত্ৰা আপত্তিং [আপত্তি (সী. স্যা.)] আরোপেতব্বা, আপত্তিং আরোপেত্ৰা ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
৩. ‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা কলহকারকা ৰিৰাদকারকা ভস্সকারকা সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং করেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং করোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স করণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং করোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স করণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ অত্তনা ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা, যেপি চঞ্ঞে ভিক্খূ ভণ্ডনকারকা…পে… সঙ্ঘে অধিকরণকারকা তে উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘মা খো তুম্হে, আযস্মন্তো, এসো অজেসি. বলৰাবলৰং পটিমন্তেথ. তুম্হে তেন পণ্ডিততরা চ ব্যত্ততরা চ বহুস্সুততরা চ অলমত্ততরা চ. মা চস্স ভাযিত্থ. মযম্পি তুম্হাকং পক্খা ভৰিস্সামা’তি. তেন অনুপ্পন্নানি চেৰ ভণ্ডনানি উপ্পজ্জন্তি, উপ্পন্নানি চ ভণ্ডনানি ভিয্যোভাৰায ৰেপুল্লায সংৰত্তন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং করোতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স করণং, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘কতং সঙ্ঘেন পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স, তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.
অধম্মকম্মদ্ৰাদসকং
৪. ‘‘তীহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ [অধম্মকম্মঞ্চেৰ (স্যা.)] হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৰা কতং হোতি, অসারেত্ৰা কতং হোতি, আপত্তিং অনারোপেত্ৰা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অসম্মুখা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অপ্পটিপুচ্ছা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অপ্পটিঞ্ঞায কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অনাপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অদেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. দেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অচোদেত্ৰা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. অসারেত্ৰা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং অনারোপেত্ৰা কতং হোতি, অধম্মেন কতং হোতি, ৰগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং অধম্মকম্মঞ্চ হোতি, অৰিনযকম্মঞ্চ, দুৰূপসন্তঞ্চ.
অধম্মকম্মদ্ৰাদসকং নিট্ঠিতং.
ধম্মকম্মদ্ৰাদসকং
৫. ‘‘তীহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, পটিপুচ্ছা কতং হোতি, পটিঞ্ঞায কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৰা কতং হোতি, সারেত্ৰা কতং হোতি, আপত্তিং আরোপেত্ৰা কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. সম্মুখা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. পটিপুচ্ছা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. পটিঞ্ঞায কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. দেসনাগামিনিযা আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. অদেসিতায আপত্তিযা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. চোদেত্ৰা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. সারেত্ৰা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ. আপত্তিং আরোপেত্ৰা কতং হোতি, ধম্মেন কতং হোতি, সমগ্গেন কতং হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতং তজ্জনীযকম্মং ধম্মকম্মঞ্চ হোতি, ৰিনযকম্মঞ্চ, সুৰূপসন্তঞ্চ.
ধম্মকম্মদ্ৰাদসকং নিট্ঠিতং.
আকঙ্খমানছক্কং
৬. [পরি. ৩২৩] ‘‘তীহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য. ভণ্ডনকারকো হোতি কলহকারকো ৰিৰাদকারকো ভস্সকারকো সঙ্ঘে অধিকরণকারকো; বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; গিহিসংসট্ঠো ৰিহরতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য. অধিসীলে সীলৰিপন্নো হোতি, অজ্ঝাচারে আচারৰিপন্নো হোতি, অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৰিপন্নো হোতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য. বুদ্ধস্স অৰণ্ণং ভাসতি, ধম্মস্স অৰণ্ণং ভাসতি, সঙ্ঘস্স অৰণ্ণং ভাসতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, তীহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য.
‘‘তিণ্ণং, ভিক্খৰে, ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য. একো ভণ্ডনকারকো হোতি কলহকারকো ৰিৰাদকারকো ভস্সকারকো সঙ্ঘে অধিকরণকারকো; একো বালো হোতি অব্যত্তো আপত্তিবহুলো অনপদানো; একো গিহিসংসট্ঠো ৰিহরতি অননুলোমিকেহি গিহিসংসগ্গেহি – ইমেসং খো, ভিক্খৰে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য.
‘‘অপরেসম্পি, ভিক্খৰে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য. একো অধিসীলে সীলৰিপন্নো হোতি, একো অজ্ঝাচারে আচারৰিপন্নো হোতি, একো অতিদিট্ঠিযা দিট্ঠিৰিপন্নো হোতি – ইমেসং খো, ভিক্খৰে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য.
‘‘অপরেসম্পি, ভিক্খৰে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য. একো বুদ্ধস্স অৰণ্ণং ভাসতি, একো ধম্মস্স অৰণ্ণং ভাসতি, একো সঙ্ঘস্স অৰণ্ণং ভাসতি – ইমেসং খো, ভিক্খৰে, তিণ্ণং ভিক্খূনং, আকঙ্খমানো সঙ্ঘো, তজ্জনীযকম্মং করেয্য.
আকঙ্খমানছক্কং নিট্ঠিতং.
অট্ঠারসৰত্তং
৭. ‘‘তজ্জনীযকম্মকতেন, ভিক্খৰে, ভিক্খুনা সম্মা ৰত্তিতব্বং. তত্রাযং সম্মাৰত্তনা – ন উপসম্পাদেতব্বং, ন নিস্সযো দাতব্বো, ন সামণেরো উপট্ঠাপেতব্বো, ন ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতি [সম্মতি (স্যা.)] সাদিতব্বা, সম্মতেনপি ভিক্খুনিযো ন ওৰদিতব্বা. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি সা আপত্তি ন আপজ্জিতব্বা, অঞ্ঞা ৰা তাদিসিকা, ততো ৰা পাপিট্ঠতরা; কম্মং ন গরহিতব্বং, কম্মিকা ন গরহিতব্বা. ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথো ঠপেতব্বো, ন পৰারণা ঠপেতব্বা, ন সৰচনীযং কাতব্বং, ন অনুৰাদো পট্ঠপেতব্বো, ন ওকাসো কারেতব্বো, ন চোদেতব্বো, ন সারেতব্বো, ন ভিক্খূহি [ন ভিক্খূ ভিক্খূহি (স্যা.)] সম্পযোজেতব্ব’’ন্তি.
তজ্জনীযকম্মে অট্ঠারসৰত্তং নিট্ঠিতং.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং
৮. অথ খো সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং অকাসি. তে সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থারং ৰত্তন্তি, ভিক্খূ উপসঙ্কমিত্ৰা এৰং ৰদন্তি – ‘‘মযং, আৰুসো, সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তাম, লোমং পাতেম, নেত্থারং ৰত্তাম, কথং নু খো অম্হেহি পটিপজ্জিতব্ব’’ন্তি? ভিক্খূ ভগৰতো এতমত্থং আরোচেসুং…পে…. ‘‘তেন হি, ভিক্খৰে, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতু.
পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. উপসম্পাদেতি, নিস্সযং দেতি, সামণেরং উপট্ঠাপেতি, ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ওৰদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
[পরি. ৪২০] ‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৰা তাদিসিকং, ততো ৰা পাপিট্ঠতরং; কম্মং গরহতি, কম্মিকে গরহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, পৰারণং ঠপেতি, সৰচনীযং করোতি, অনুৰাদং পট্ঠপেতি, ওকাসং কারেতি, চোদেতি, সারেতি, ভিক্খূহি সম্পযোজেতি [ভিক্খূ ভিক্খূহি সম্পযোজেতি (স্যা.)] – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
নপ্পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং নিট্ঠিতং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং
৯. ‘‘পঞ্চহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. ন উপসম্পাদেতি, ন নিস্সযং দেতি, ন সামণেরং উপট্ঠাপেতি, ন ভিক্খুনোৰাদকসম্মুতিং সাদিযতি, সম্মতোপি ভিক্খুনিযো ন ওৰদতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অপরেহিপি, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. যায আপত্তিযা সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মং কতং হোতি তং আপত্তিং ন আপজ্জতি, অঞ্ঞং ৰা তাদিসিকং, ততো ৰা পাপিট্ঠতরং; কম্মং ন গরহতি, কম্মিকে ন গরহতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, পঞ্চহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
‘‘অট্ঠহি, ভিক্খৰে, অঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
ন পকতত্তস্স ভিক্খুনো উপোসথং ঠপেতি, ন পৰারণং ঠপেতি, ন সৰচনীযং করোতি, ন অনুৰাদং পট্ঠপেতি, ন ওকাসং কারেতি, ন চোদেতি, ন সারেতি, ন ভিক্খূহি সম্পযোজেতি – ইমেহি খো, ভিক্খৰে, অট্ঠহঙ্গেহি সমন্নাগতস্স ভিক্খুনো, তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং.
পটিপ্পস্সম্ভেতব্বঅট্ঠারসকং নিট্ঠিতং.
১০. ‘‘এৰঞ্চ পন, ভিক্খৰে, পটিপ্পস্সম্ভেতব্বং. তেহি, ভিক্খৰে, পণ্ডুকলোহিতকেহি ভিক্খূহি সঙ্ঘং উপসঙ্কমিত্ৰা একংসং উত্তরাসঙ্গং করিত্ৰা ৰুড্ঢানং ভিক্খূনং পাদে ৰন্দিত্ৰা উক্কুটিকং নিসীদিত্ৰা অঞ্জলিং পগ্গহেত্ৰা এৰমস্স ৰচনীযো – ‘মযং, ভন্তে, সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তাম, লোমং পাতেম, নেত্থারং ৰত্তাম, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচামা’তি. দুতিযম্পি যাচিতব্বা. ততিযম্পি যাচিতব্বা. ব্যত্তেন ভিক্খুনা পটিবলেন সঙ্ঘো ঞাপেতব্বো –
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থারং ৰত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. যদি সঙ্ঘস্স পত্তকল্লং, সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেয্য. এসা ঞত্তি.
‘‘সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থারং ৰত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘দুতিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থারং ৰত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘ততিযম্পি এতমত্থং ৰদামি – সুণাতু মে, ভন্তে, সঙ্ঘো. ইমে পণ্ডুকলোহিতকা ভিক্খূ সঙ্ঘেন তজ্জনীযকম্মকতা সম্মা ৰত্তন্তি, লোমং পাতেন্তি, নেত্থারং ৰত্তন্তি, তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধিং যাচন্তি. সঙ্ঘো পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং পটিপ্পস্সম্ভেতি. যস্সাযস্মতো খমতি পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযস্স কম্মস্স পটিপ্পস্সদ্ধি, সো তুণ্হস্স; যস্স নক্খমতি, সো ভাসেয্য.
‘‘পটিপ্পস্সদ্ধং সঙ্ঘেন পণ্ডুকলোহিতকানং ভিক্খূনং তজ্জনীযকম্মং. খমতি সঙ্ঘস্স,
তস্মা তুণ্হী, এৰমেতং ধারযামী’’তি.
তজ্জনীযকম্মং নিট্ঠিতং পঠমং.