৩. যুত্তিহারসম্পাতৰিভাৰনা

৬৫. যেন যেন ৰিচযহারসম্পাতেন সুত্তপ্পদেসত্থা আচরিযেন ৰিচযিতব্বা, অম্হেহি চ ঞাতা, সো ৰিচযহারসম্পাতো পরিপুণ্ণো, ‘‘কতমো যুত্তিহারসম্পাতো’’তি পুচ্ছিতব্বত্তা ‘‘তত্থ কতমো যুত্তিহারসম্পাতো’’তিআদি ৰুত্তং. অট্ঠকথাযং পন – ‘‘এৰং নানানযেহি ৰিচযহারসম্পাতং ৰিত্থারেত্ৰা ইদানি যুত্তিহারসম্পাতাদীনি দস্সেতুং ‘তত্থ কতমো যুত্তিহারসম্পাতো’তিআদি আরদ্ধ’’ন্তি (নেত্তি. অট্ঠ. ৬৫) ৰুত্তং. তত্থাতি তেসু দেসনাহারসম্পাতাদীসু সোল়সসু হারসম্পাতেসু কতমো সংৰণ্ণনাৰিসেসো যুত্তিহারসম্পাতো নামাতি পুচ্ছতি, পুচ্ছিত্ৰা যস্মিং সুত্তপ্পদেসে ৰুত্তানং অত্থানং যুত্তিভাৰো ৰিচারেতব্বো, তং সুত্তপ্পদেসং নীহরিতুং –

‘‘তস্মা রক্খিতচিত্তস্স, সম্মাসঙ্কপ্পগোচরো;

সম্মাদিট্ঠিপুরেক্খারো, ঞত্ৰান উদযব্বযং;

থিনমিদ্ধাভিভূ ভিক্খু, সব্বা দুগ্গতিযো জহে’’তি. (উদা. ৩২; নেত্তি. ৩১, ৭৮) –

ৰুত্তং. তস্সং গাথাযং তস্মা অরক্খিতচিত্তস্স মারৰসানুগতত্তা সতিসংৰরইন্দ্রিযসংৰরাদিৰসেন ভিক্খু রক্খিতচিত্তো অস্স ভৰেয্য, তস্মা কামৰিতক্কাদিমিচ্ছাসঙ্কপ্পগোচরস্স মারৰসানুগতত্তা নেক্খম্মসঙ্কপ্পাদিৰসেন ভিক্খু সম্মাসঙ্কপ্পগোচরো অস্স ভৰেয্য, তস্মা মিচ্ছাদিট্ঠিহতচিত্তস্স মারৰসানুগতত্তা যোনিসোমনসিকারেন ভিক্খু উদযব্বযং ঞত্ৰান সম্মাদিট্ঠিপুরেক্খারো অস্স ভৰেয্য, তস্মা থিনমিদ্ধেন হতচিত্তস্স মারৰসানুগতত্তা ৰীরিযৰসেন ভিক্খু থিনমিদ্ধাভিভূ অস্স ভৰেয্য, তাদিসো ভিক্খু সব্বা দুগ্গতিযো জহে জহিস্সতীতি অত্থো ৰেদিতব্বো.

‘‘তস্সং গাথাযং কথং যুত্তিভাৰো ৰিচারেতব্বো’’তি ৰত্তব্বত্তা ‘‘তস্মা রক্খিতচিত্তস্সা’’তিআদি ৰুত্তং. রক্খিতচিত্তস্স সম্মাসঙ্কপ্পগোচরো ভৰিস্সতীতি অত্থো যুজ্জতি এৰ, নো ন যুজ্জতি. মিচ্ছাসঙ্কপ্পানম্পি জহিতত্তা সম্মাদিট্ঠিপুরেক্খারো হুত্ৰা ৰিহরন্তো উদযব্বযং পটিৰিজ্ঝিস্সতীতি অত্থো যুজ্জতি সম্মাদিট্ঠিপুরেক্খারস্স উদযব্বযানুপস্সনাসম্ভৰতো. উদযব্বযং পটিৰিজ্ঝন্তো সব্বা দুগ্গতিযো জহিস্সতীতি অত্থো যুজ্জতি উদযব্বযানুপস্সনানুক্কমেন অরিযমগ্গসম্ভৰতো. সব্বা দুগ্গতিযো জহন্তো সব্বানি দুগ্গতিৰিনিপাতভযানি সমতিক্কমিস্সতীতি অত্থো যুজ্জতি সব্বেসং দুগ্গতিৰিনিপাতভযানং অনুপ্পজ্জনতো.

‘‘এত্তকোৰ যুত্তিহারসম্পাতো পরিপুণ্ণো’’তি ৰত্তব্বত্তা ‘‘নিযুত্তো যুত্তিহারসম্পাতো’’তি ৰুত্তং. যেন যেন সংৰণ্ণনাৰিসেসভূতেন যুত্তিহারসম্পাতেন সুত্তপ্পদেসত্থানং যুত্তিভাৰো ৰিচারেতব্বো, সো সো সংৰণ্ণনাৰিসেসভূতো যুত্তিহারসম্পাতো নিযুত্তো যথারহং নিদ্ধারেত্ৰা যুজ্জিতব্বোতি অত্থো গহেতব্বোতি.

ইতি যুত্তিহারসম্পাতে সত্তিবলানুরূপা রচিতা

ৰিভাৰনা নিট্ঠিতা.

পণ্ডিতেহি পন…পে… গহেতব্বোতি.