৬. সহজাতপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা

৬. পোরাণপাঠোতি পুরাতনো অট্ঠকথাপাঠো. ইমস্সাতি ইমস্স পদস্স. অৰুত্তস্সাতি পাল়িযং অৰুত্তস্স. যদিপি সহগতসদ্দস্স অত্থসংৰণ্ণনাযং সংসট্ঠসদ্দস্স ৰিয সমানত্থস্সপি কত্থচি সদ্দন্তরস্স অত্থো ৰুচ্চতি পরিযাযৰিসেসবোধনত্থং, তথাপি ন মূলসদ্দস্স অত্থো ৰিভাৰিতো হোতীতি দস্সেন্তো আহ ‘‘ন চ…পে… হোতী’’তি. ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞ’’ন্তি চ ‘‘অঞ্ঞঅঞ্ঞ’’ন্তি ৰত্তব্বে ম-কারাগমং কত্ৰা নিদ্দেসো, কম্মব্যতিহারে চেতং পদং, তস্মা ইতরেতরন্তি ৰুত্তং হোতি. পচ্চযপচ্চযুপ্পন্নানং একস্মিংযেৰ খণে পচ্চযুপ্পন্নপচ্চযভাৰস্স ইচ্ছিতত্তা যো হি যস্স পচ্চযো যস্মিং খণে, তস্মিংযেৰ খণে সোপি তস্স পচ্চযোতি অযমেত্থ অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযতা. তথা হি অট্ঠকথাযং ‘‘অঞ্ঞো অঞ্ঞস্সা’’তি ৰত্ৰা ‘‘ইমিনা…পে… দীপেতী’’তি ৰুত্তং. ওক্কমনং পৰিসনন্তি অত্থো. আসনক্খণে হি ধম্মা পুরিমভৰতো ইমং ভৰং পৰিসন্তা ৰিয হোন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘পরলোকতো ইমং লোকং আগন্ত্ৰা পৰিসন্তং ৰিয উপ্পজ্জতী’’তি. তস্মা অৰিসেসেন পটিসন্ধি ওক্কন্তিসদ্দাভিধেয্যাতি অধিপ্পাযেন ৰুত্তং ‘‘ওক্কন্তি…পে… অধিপ্পাযেনাহা’’তি. তংনিৰারণত্থন্তি তস্স খণন্তরে রূপীনং সহজাতপচ্চযভাৰস্স ‘‘কঞ্চি কালে ন সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি নিৰারণত্থং. তেন পদদ্ৰযেন সমানেসু পচ্চযপচ্চযুপ্পন্নধম্মেসু পুরিমতো পচ্ছিমস্স ৰিসেসমত্থং দস্সেতি.

এৰঞ্চ ‘‘কঞ্চি কালে’’তি পদস্স ‘‘কেচি কালেতি ৰা, কিস্মিঞ্চি কালে’’তি ৰা ৰিভত্তিৰিপল্লাসেন অত্থো গহেতব্বোতি অধিপ্পাযেন পঠমৰিকপ্পং দস্সেত্ৰা ইদানি পকারন্তরেন দস্সেতুং ‘‘কঞ্চি কালেতি কেচি কিস্মিঞ্চি কালেতি ৰা অত্থো’’তি আহ. তেন ‘‘কঞ্চী’’তি অযং সামঞ্ঞনিদ্দেসোতি দস্সেতি. যো হি অযং ‘‘কেচী’’তি পচ্চত্তবহুৰচনাভিধেয্যো অত্থো, যো চ ‘‘কিস্মিঞ্চী’’তি ভুম্মেকৰচনাভিধেয্যো, তদুভযং সতি কালৰন্তকালতাৰিভাগে কিং-সদ্দস্স ৰচনীযতাসামঞ্ঞেন পন একজ্ঝং কত্ৰা ‘‘কঞ্চী’’তি পাল়িযং ৰুত্তন্তি তং ৰিভজিত্ৰা দস্সেতুং ‘‘কেচি কিস্মিঞ্চী’’তি ৰুত্তং. অট্ঠকথাযং পন ‘‘কিস্মিঞ্চী’’তি ভুম্মৰসেনেৰ ৰুত্তং. তেন যথাৰুত্তঅত্থৰিভাগেন পদেন. ৰত্থুভূতাতি ৰত্থুসভাৰা. হদযরূপমেৰ সন্ধায ৰদতি. রূপন্তরানন্তি হদযৰত্থুতো অঞ্ঞরূপানং. অরূপীনং সহজাতপচ্চযতং পুব্বে ‘‘ওক্কন্তিক্খণে নামরূপ’’ন্তি এত্থ অনিৰারিতং নিৰারেতীতি যোজনা, তথা ৰত্থুস্স চ কালন্তরে পটিসন্ধিকালতো অঞ্ঞস্মিং কালে অরূপীনং নিৰারেতীতি. এৰঞ্চ কত্ৰাতিআদিনা যথাৰুত্তঅত্থৰণ্ণনায পাল়িযং ৰিভত্তিনিদ্দেসস্স রূপকভাৰমাহ. পুনপি পুরিমতো পচ্ছিমস্স উপচযেন ৰিসেসং দস্সেতুং ‘‘পুরিমেন চা’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ পুরিমেনাতি ‘‘ওক্কন্তিক্খণে নামরূপ’’ন্তি ইমিনা পচ্চযনিদ্দেসৰচনেন. ‘‘একো খন্ধো ৰত্থু চ তিণ্ণং খন্ধান’’ন্তিআদিনা পটিচ্চৰারাদিপাঠেন. অত্থৰিৰরণঞ্হি পচ্চযনিদ্দেসপাল়িযা সব্বেপি সত্ত মহাৰারা. ৰত্থুস্স ৰত্তব্বত্তে আপন্নে কিন্তি পচ্চযোতি তস্স নামস্সাতি যোজনা. এতেনাতি ‘‘রূপিনো ধম্মা অরূপীনং ধম্মান’’ন্তি এতেন ৰচনেন. কেৰলস্সাতি নামরহিতস্স ৰত্থুস্স. তথাতি নামস্স পচ্চযভাৰেন.

কত্থচীতি ‘‘রূপিনো ধম্মা অরূপীনং ধম্মানং কঞ্চি কালং সহজাতপচ্চযেন পচ্চযো’’তি এতস্মিং নিদ্দেসে. এত্থ হি অঞ্ঞমঞ্ঞসহজাতপচ্চযভাৰো লব্ভতি. ৰচনেনাতি ‘‘অঞ্ঞমঞ্ঞ’’ন্তি ইমিনা ৰচনেন পাল়িযং সহজাতপচ্চযভাৰস্স অসঙ্গহিতত্তা, অত্থতো পন লব্ভতেৰাতি. তেনাহ ‘‘লব্ভমানেপী’’তি. তস্সাতি অঞ্ঞমঞ্ঞপচ্চযত্তস্স. এৰন্তি ‘‘ন অঞ্ঞমঞ্ঞৰসেনা’’তি ইমিনা পকারেন. সমুদাযেকদেসৰসেন সামিৰচনন্তি অৰযৰাৰযৰিসম্বন্ধে অৰযৰিনি সামিৰচনন্তি অত্থো, নিদ্ধারণে ৰা ‘‘কণ্হা গাৰীন’’ন্তিআদীসু ৰিয.

সহজাতপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.