৯. উপনিস্সযপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা

৯. উপনিস্সযে তযোতি অনন্তরারম্মণপকতূপনিস্সযপ্পভেদে তযো উপনিস্সযে. অনেকসঙ্গাহকতাযাতি অনেকেসং পচ্চযধম্মানং সঙ্গহণতো. একন্তেনেৰ হোন্তি চিত্তনিযমহেতুভাৰেন পৰত্তিনিযমতো. যেসু পদেসূতি যেসু কুসলাদিপদেসু. সঙ্গহিতোতি সঙ্গহং গতো, কুসলাদিপদেসু যেসং পদানংযেৰ অনন্তরূপনিস্সযো লব্ভতীতি অত্থো. তেসু ‘‘কেসঞ্চী’’তি ন ৰুত্তং. কস্মা? ন সক্কা ৰত্তুং একন্তেনেৰ উপলব্ভনতো. তেসূতি কুসলাকুসলপদেসু. ন হি কুসলো অকুসলস্স অনন্তরূপনিস্সযো হোতি, অকুসলো ৰা কুসলস্স, আরম্মণপকতূপনিস্সযা পন অনেকন্তিকা, তস্মা তত্থ ‘‘কেসঞ্চী’’তি ৰুত্তং. সিদ্ধানং পচ্চযধম্মানন্তি পচ্চযভাৰেন পুরিমনিপ্ফন্নানং কুসলাদীনং কুসলস্স অকুসলস্স ৰাতি অত্থো. অকুসলাদীহীতি যথাসঙ্খ্যং অকুসলেন কুসলেন ৰা. অৰিসেসেনাতি যথাৰুত্তৰিসেসে নিযমং অগ্গহেত্ৰা অকুসলাদীসু অকুসলকুসলানং ‘‘কেসঞ্চী’’তিআদিনা.

অনারম্মণত্তা আরম্মণূপনিস্সযং পুব্বাপরনিযমেন অপ্পৰত্তিতো অনন্তরূপনিস্সযং ন লভতীতি যোজনা. পকতস্সাতি নিপ্ফাদিতস্স, উপসেৰিতস্স ৰা. ন হি রূপসন্তানস্স সদ্ধাদিনিপ্ফাদনং অত্থি, উতুভোজনাদিউপসেৰনং ৰা সম্ভৰতি. তেনাহ ‘‘যথা হি…পে… রূপসন্তানেনা’’তি. ননু চ রূপসন্তানে পুব্বেনাপরং ৰিসেসো লব্ভতি, সো চ ন ৰিনা সমানজাতিযেন কারণেনাতি স্ৰাযং পকতূপনিস্সযলাভোতি কদাচি আসঙ্কেয্যাতি আহ ‘‘যস্মিঞ্চা’’তিআদি. তত্থ তন্তি উতুবীজাদিকং কম্মাদি চ তেন রূপেন পুরিমনিপ্ফন্নেন. উপ্পাদনং সাভিসন্ধিকং দট্ঠব্বং. অধিপতীসু পুব্বাভিসঙ্খারো ৰিয পকপ্পনং সংৰিদহনং. পকরণং ৰুত্তলক্খণেন কারণভাৰেন অৰট্ঠানং, যতো কারণৰিসেসো ‘‘পকতী’’তি ৰুচ্চতি. যদি এৰং কস্মা রূপস্সেৰ তং পটিক্খিপীযতীতি আহ ‘‘যথা চ…পে… দট্ঠব্বা’’তি. এৰম্পি উতুবীজাদীনং অঙ্কুরাদীসু কথং পচ্চযৰিসেসভাৰোতি আহ ‘‘উতুবীজাদযো পন…পে… ভাৰতো’’তি. উপনিস্সযোতি চ যস্মা বলৰতাকারণং অধিপ্পেতং, তস্মা ন এত্থ একন্তেন পুরিমনিপ্ফত্তি ইচ্ছিতব্বা. যদি এৰং পাল়িযং কথং পুরিমগ্গহণন্তি আহ ‘‘পুরিমপুরিমানংযেৰ পনা’’তিআদি. তেপি ৰা পরিকপ্পনৰসেন পুরিমনিপ্ফন্নাযেৰ নাম হোন্তি. ন হি অসংৰিদিতাকারে ৰত্থুস্মিং পত্থনাপৰত্তীতি. তেনাহ ‘‘তংসমানলক্খণতাযা’’তি.

ধম্মেতি পুগ্গলসেনাসনপঞ্ঞত্তীনং উপাদানভূতে ধম্মে. অযং নযোতি পঞ্ঞত্তিমুখেন পঞ্ঞপেতব্বা তদুপাদানভূতা ধম্মা গয্হন্তীতি যথাৰুত্তো নযো. এত্থেৰাতি ‘‘সেনাসনম্পি উপনিস্সযপচ্চযেন পচ্চযো’’তি এতস্মিংযেৰ ৰচনে. কথং পচ্চুপ্পন্নস্স পকতূপনিস্সযভাৰোতি চোদনায ‘‘ৰক্খতী’’তিআদিনা আগমং দস্সেত্ৰা যুত্তিং দস্সেতুং ‘‘পচ্চুপ্পন্নানম্পিচ তাদিসানং পুব্বে পকতত্তা’’তি ৰুত্তং. তাদিসানন্তি যাদিসা উতুআদযো পচ্চুপট্ঠিতা, তাদিসানং ততো পুব্বে পুরেতরং পকতত্তা পকতূপনিস্সযযোগ্যতায আপাদিতত্তা.

কসিণাদীনম্পি আরম্মণূপনিস্সযতা সম্ভৰতীতি কত্ৰা ৰুত্তং ‘‘ইমিনা অধিপ্পাযেন ‘একচ্চাযা’তি আহা’’তি. তথা হি ‘‘কসিণমণ্ডলং দিস্ৰা’’তিআদিনা তস্স উপনিস্সযভাৰো অট্ঠকথাযং ৰুত্তো.

অরূপাৰচরকুসলম্পি উপনিস্সযো হোতি, পগেৰ কামাৰচররূপাৰচরকুসলন্তি অধিপ্পাযো. তং পন যথা উপনিস্সযো হোতি, তং দস্সেতুং ‘‘যস্মিং কসিণাদিম্হী’’তিআদি ৰুত্তং. অনুপ্পন্নঝানুপ্পাদনেতি রূপাৰচরজ্ঝানং সন্ধাযাহ, অরূপাৰচরজ্ঝানে পন ৰত্তব্বমেৰ নত্থি. তদুপ্পাদককুসলানন্তি তস্স রূপাৰচরৰিপাকস্স উপ্পাদককুসলানং, রূপাৰচরকুসলানন্তি অত্থো. পটিসন্ধিনিযামকস্সাতি রূপাৰচরপটিসন্ধিনিযামকস্স. চুতিতোতি রূপাৰচরপটিসন্ধিযা অনন্তরপচ্চযভূতায চুতিযা. পুরিমজৰনস্স ৰসেনাতি চুতিযা আসন্নজৰনভাৰেন. রূপাৰচরকুসলং অরূপাৰচরৰিপাকস্সাতি এত্থাপি ‘‘তদুপ্পাদককুসলান’’ন্তিআদিনা আনেত্ৰা যোজেতব্বং. যথা চ ‘‘রূপাৰচরকুসলং অরূপাৰচরৰিপাকস্স উপনিস্সযো’’তি ৰুত্তং, এৰং ‘‘কামাৰচরকুসলম্পি তদুপ্পাদককুসলান’’ন্তিআদিনা যোজেতব্বং. লোকুত্তরৰিপাকস্স তেভূমককুসলানম্পি পাদকাদিৰসেন উপনিস্সযভাৰো পাকটোযেৰ, তথা তংতংভূমককুসলানং তংতংভূমককিরিযানং, কামাৰচরকুসলস্স রূপারূপাৰচরকিরিযানং, রূপাৰচরকুসলস্স অরূপাৰচরকিরিযায উপনিস্সযভাৰোতি ইমমত্থং দস্সেন্তো ‘‘এৰং পচ্চেকং…পে… ৰেদিতব্বো’’তি আহ. ‘‘সদ্ধং উপনিস্সায দানং দেতী’’তিআদিনা পকতূপনিস্সযো উদ্দেসৰসেনেৰ পাঠো আগতো, ন ৰিভজনৰসেনাতি আহ ‘‘পাল়িযম্পি…পে… ৰিস্সজ্জিতো’’তি. কুসলত্তিকাদীসু অনুলোমাদিভেদভিন্নত্তা পঞ্হাৰারেসূতি বহুৰচননিদ্দেসো.

লোকুত্তরনিব্বত্তনং উপনিস্সায পরস্স সিনেহুপ্পাদনে লোকুত্তরধম্মা উপনিস্সযো ৰিয হোন্তীতি অযমেত্থ লেসো, ভাৰিনো পন লোকুত্তরস্স অকুসলানং উপনিস্সযতা সম্ভৰতীতি আহ ‘‘ন ইদং সারতো দট্ঠব্বন্তি অধিপ্পাযো’’তি. রূপাৰচরাদিকুসলানন্তি রূপারূপাৰচরলোকুত্তরকুসলানং উপ্পাদিযমানস্স রূপাৰচরকুসলস্সাতি যোজনা. রূপাৰচরকিরিযস্স চ অরূপাৰচরৰিপাকো উপনিস্সযো কথন্তি আহ ‘‘পুব্বে নিৰুত্থাদীসু…পে… অরহতো’’তি. তং তং ৰিপাকং পত্থেন্তো তস্স তস্স ৰিপাকস্স হেতুভূতং কুসলং নিব্বত্তেতীতি ৰিপাকানং কুসলূপনিস্সযতাতি আহ ‘‘চতুভূমকা…পে… উপনিস্সযো’’তি. লোকিযকুসলানং পন লোকুত্তরৰিপাকা উপনিস্সযো ন হোন্তীতি দস্সেন্তো ‘‘যদিপী’’তিআদিমাহ. তেনেৰ হি ‘‘তথা তেভূমকৰিপাকো’’তি তেভূমকগ্গহণং কতং. তত্থ তেনাতি অনাগামিনা. তন্তি অরহত্তফলং. তস্মাতি অদিট্ঠপুব্বত্তা. তানি ৰিযাতি সোতাপত্তিফলানি ৰিয. তেসন্তি পুথুজ্জনাদীনং. ইমস্সাতি অনাগামিনো. ইদং ৰুত্তং হোতি – যথা পুথুজ্জনাদীনং সন্তানে ঝানাদীনং সোতাপত্তিফলাদীনং ন উপনিস্সযপচ্চযো অনুপলদ্ধপুব্বত্তা, এৰং অনাগামিনো ঝানাদীনং অগ্গফলং উপনিস্সযপচ্চযো অদিট্ঠপুব্বত্তা. তেনাহ ‘‘উপলদ্ধপুব্বসদিসমেৰ হি অনাগতম্পি উপনিস্সযো’’তি. অট্ঠকথাযং পন হেট্ঠিমফলানং কুসলূপনিস্সযতা ৰুত্তা এৰ.

যথা ৰিপাকা কুসলানং, এৰং কিরিযাপি তেসং উপনিস্সযো হোতীতি তং নযং দস্সেতুং ‘‘কিরিযং অত্থপটিসম্ভিদাদি’’ন্তিআদি ৰুত্তং. যোনিসোমনসিকারে ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি চতুভূমককুসলস্সপি যোনিসোমনসিকারো উপনিস্সযো হোতীতি এত্থ ৰত্তব্বমেৰ নত্থি, তদত্থং যোনিসোমনসিকারং পৰত্তেন্তস্সাতি অত্থো. তন্তি যোনিসোমনসিকারং. অকুসলস্স চ চতুভূমকৰিপাকস্স উপনিস্সযো যোনিসোমনসিকারোতি যোজনা. এৰং কিরিযস্সপীতি যথা কুসলস্স যোনিসোমনসিকারস্স ৰসেন উপনিস্সযো ৰুত্তো, এৰং কিরিযস্সপি যোনিসোমনসিকারস্স ৰসেন যোজেতব্বন্তি অত্থো. সো হি তং উপনিস্সায রাগাদিউপ্পাদনে অকুসলস্স ৰুত্তনযেন কুসলাকুসলূপনিস্সযভাৰমুখেন চতুভূমকৰিপাকস্স উপনিস্সযো হোতিযেৰ. যদি কিরিযসঙ্খাতো…পে… হোতিযেৰ, অথ কস্মা পকতূপনিস্সযৰিভজনে কিরিযা ন গহিতা, উতুভোজনসেনাসনানিযেৰ গহিতানীতি আহ ‘‘নেৰৰিপাকনৰিপাকধম্মধম্মেসু…পে… নযদস্সনমত্তমেৰা’’তি. এৰমাদিকন্তি আদি-সদ্দেন ‘‘কুসলং ধম্মং সহজাতো অব্যাকতো ধম্মো উপ্পজ্জতি ন উপনিস্সযপচ্চযা’’তি এৰমাদিকং সঙ্গণ্হাতি. উপনিস্সযপরিযাযো উপনিসসদ্দোতি কত্ৰা ৰুত্তং ‘‘ৰিঞ্ঞাণূপনিসং নামরূপং, নামরূপূপনিসঞ্চ সল়াযতনন্তিআদিকেনা’’তি. এত্থ হি ৰিঞ্ঞাণস্স নামরূপানং ফস্সরূপাদীনং চক্খাযতনাদীনঞ্চ উপনিস্সযভাৰো ৰুত্তোতি.

উপনিস্সযপচ্চযনিদ্দেসৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.