৯. হেৰত্থিকথাৰণ্ণনা
৩০৪. হেৰত্থিকথাযং ‘‘সব্বো ধম্মো সকভাৰেন অত্থি পরভাৰেন নত্থী’’তি পৰত্তো পরৰাদীৰাদো যথা ৰিভজ্জ পটিপুচ্ছা ৰা ন ব্যাকাতব্বো, এৰং একংসতো ন ব্যাকাতব্বো ৰিসেসাভাৰতো, কেৰলং ঠপনীযপক্খে তিট্ঠতীতি অধিপ্পাযেনাহ ‘‘অৰত্তব্বুত্তরেনা’’তি. যথা হি সব্বে ৰাদা সপ্পটিৰাদাৰাতি পটিঞ্ঞা ভূতকথনত্তা অৰত্তব্বুত্তরা উপেক্খিতব্বা, এৰমযম্পীতি ৰেদিতব্বং. তেনাহ ‘‘উপেক্খিতব্বেনা’’তি. অথ ৰা অৰত্তব্বং উত্তরং অৰত্তব্বুত্তরং. যথা অনিচ্চৰাদিনং পতি অনিচ্চো সদ্দো পচ্চযাধীনৰুত্তিতোতি, উত্তরং ন ৰত্তব্বং সিদ্ধসাধনভাৰতো, এৰং ইধাপি দট্ঠব্বং. সিদ্ধসাধনঞ্হি দড্ঢস্স ডহনসদিসত্তা নিরত্থকমেৰ সিযা, অট্ঠকথাযং পন যস্মা পরৰাদিনা যেন সভাৰেন যো ধম্মো অত্থি, তেনেৰ সভাৰেন সো ৰিনা কালভেদাদিপরামসনেন নত্থীতি পতিট্ঠাপীযতি, তস্মা ‘‘অযোনিসো পতিট্ঠাপিতত্তা’’তি ৰুত্তং.
এত্থ চ ‘‘হেৰত্থি, হেৰং নত্থী’’তি পটিজানন্তেন পরৰাদিনা যথা সপরভাৰেহি রূপাদীনং অত্থিতা পটিঞ্ঞাতা, এৰং কালদেসাদিভেদেহিপি সা পটিঞ্ঞাতা এৰ. তেনেৰাহ ‘‘অতীতং অনাগতপচ্চুপ্পন্নৰসেন, অনাগতপচ্চুপ্পন্নানি ৰা অতীতাদিৰসেন নত্থী’’তি. এৰং সতি নিগণ্ঠাচেলকৰাদো পরিদীপিতো সিযা. তে হি ‘‘সিযা অত্থি, সিযা নত্থি, সিযা অত্থি চ নত্থি চা’’তিআদিনা সব্বপদত্থেসু পত্তভাগে পটিজানন্তি. তত্থ যদি ৰত্থুনো সভাৰেনেৰ, দেসকালসন্তানৰসেন ৰা নত্থিতা অধিপ্পেতা, তং সিদ্ধসাধনং সকৰাদিনোপি ইচ্ছিতত্তা. যস্স হি ধম্মস্স যো সভাৰো, ন সো ততো অঞ্ঞথা উপলব্ভতি. যদি উপলব্ভেয্য, অঞ্ঞো এৰ সো সিযা. ন চেত্থ সামঞ্ঞলক্খণং নিদস্সেতব্বং সলক্খণস্স অধিপ্পেতত্তা তস্স নত্থিভাৰস্স অভাৰতো. যথা চ পরভাৰেন নত্থিতায ন ৰিৰাদো, এৰং দেসকালন্তরেসুপি ইত্তরকালত্তা সঙ্খারানং. ন হি সঙ্খারা দেসন্তরং, কালন্তরং ৰা সঙ্কমন্তি খণিকভাৰতো. এতেনেৰ পরিযাযন্তরেন নত্থিতাপি পটিক্খিত্তা ৰেদিতব্বা. যথা চ অত্থিতা, নত্থিতা ৰিনা কালভেদেন একস্মিং ধম্মে পতিট্ঠং ন লভন্তি অঞ্ঞমঞ্ঞৰিরুদ্ধত্তা, এৰং সব্বদাপি নিচ্চত্তা.
যং পন তে ৰদন্তি ‘‘যথা সুৰণ্ণং কটকাদিরূপেন ঠিতং রুচকাদিভাৰং আপজ্জতীতি নিচ্চানিচ্চং. তঞ্হি সুৰণ্ণভাৰাৰিজহনতো নিচ্চং কটকাদিভাৰহানিতো অনিচ্চং, এৰং সব্বধম্মা’’তি. তে ইদং ৰত্তব্বা ‘‘কিং কটকভাৰো কটকস্স, উদাহু সুৰণ্ণস্সা’’তি. যদি কটকস্স, সুৰণ্ণনিরপেক্খো সিযা তদঞ্ঞভাৰো ৰিয. অথ সুৰণ্ণস্স, নিচ্চকালং তত্থ উপলব্ভেয্য সুৰণ্ণভাৰো ৰিয. ন চ সক্কা উভিন্নং একভাৰোতি ৰত্তুং কটকৰিনাসেপি সুৰণ্ণাৰিনাসতো. অথ মতং, সুৰণ্ণকটকাদীনং পরিযাযীপরিযাযভাৰতো নাযং দোসোতি. যথা হি কটকপরিযাযনিরোধেন রুচকপরিযাযুপ্পাদেপি পরিযাযী তথেৰ তিট্ঠতি, এৰং মনুস্সপরিযাযনিরোধে দেৰপরিযাযুপ্পাদেপি পরিযাযী জীৰদ্রব্যং তিট্ঠতীতি নিচ্চানিচ্চং, তথা সব্বদ্রব্যানীতি. তযিদং অম্বং পুট্ঠস্স লবুজব্যাকরণং. যং স্ৰেৰ নিচ্চো অনিচ্চোতি ৰা ৰদন্তো অঞ্ঞত্থ নিচ্চতং অঞ্ঞত্থ অনিচ্চতং পটিজানাতি, অথ পরিযাযপরিযাযীনং অনঞ্ঞতা ইচ্ছিতা, এৰং সতি পরিযাযোপি নিচ্চো সিযা পরিযাযিনো অনঞ্ঞত্তা পরিযাযসরূপং ৰিয, পরিযাযী ৰা অনিচ্চো পরিযাযতো অনঞ্ঞত্তা পরিযাযসরূপং ৰিযাতি. অথ নেসং অঞ্ঞা অনঞ্ঞতা, এৰঞ্চ সতি ৰুত্তদোসদ্ৰযানতিৰত্তি. অপিচ কোযং পরিযাযো নাম, যদি সণ্ঠানং, সুৰণ্ণো তাৰ হোতু, কথং জীৰদ্রব্যে অরূপিভাৰতো. যদি তস্সপি সণ্ঠানৰন্তং ইচ্ছিতং, তথা সতিস্স একস্মিম্পি সত্তসন্তানে বহুতা আপজ্জতি সরূপতা চ সণ্ঠানৰন্তেসুপি পীল়কাদীসু তথাদস্সনতো. অথ পৰত্তিৰিসেসো, এৰম্পি বহুতা খণিকতা চ আপজ্জতি, তস্মা পরিযাযসরূপমেৰ তাৰ পতিট্ঠপেতব্বং.
যং পন ৰুত্তং ‘‘সুৰণ্ণং কটকাদিরূপেন ঠিত’’ন্তি, তত্থ সম্পত্তিযোগতো ৰিঞ্ঞাযমানেসু ৰিসিট্ঠেসু রূপগন্ধরসফোট্ঠব্বেসু কিং একং, উদাহু তেসং সমুদাযো, তব্বিনিমুত্তং ৰা ধম্মন্তরং সুৰণ্ণন্তি? তত্থ ন তাৰ রূপাদীসু একেকং সুৰণ্ণং তেন সুৰণ্ণকিচ্চাসিদ্ধিতো, নাপি তব্বিনিমুত্তং ধম্মন্তরং তাদিসস্স অভাৰতো. অথ সমুদাযো, তং পন পঞ্ঞত্তিমত্তন্তি ন তস্স নিচ্চতা, নাপি অনিচ্চতা সম্ভৰতি. যথা চ সুৰণ্ণস্স, এৰং কটকস্সপি পঞ্ঞত্তিমত্তত্তাতি. তযিদং নিদস্সনং পরৰাদিনো জীৰদ্রব্যস্সপি পঞ্ঞত্তিমত্তং তস্সেৰ সাধেতীতি কুতো তস্স নিচ্চানিচ্চতাতি অলমতিপ্পপঞ্চেন.
হেৰত্থিকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
মহাৰগ্গৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.