৭. অচ্চন্তনিযামকথাৰণ্ণনা
৮৪৭. যং ‘‘একৰারং নিমুগ্গো তথা নিমুগ্গোৰ হোতি, এতস্স পুন ভৰতো ৰুট্ঠানং নাম নত্থী’’তি অট্ঠকথাযং আগতং, সো পন আচরিযৰাদো, ন অট্ঠকথানযোতি দস্সেন্তো ‘‘তায জাতিযা…পে… মঞ্ঞমানো’’তি আহ. তত্থ তায জাতিযাতি যস্সং জাতিযং পুগ্গলো কম্মাৰরণাদিআৰরণেহি সমন্নাগতো হোতি, তায জাতিযা. সংসারখাণুকভাৰো ৰস্সভঞ্ঞাদীনং ৰিয মক্খলিআদীনং ৰিয চ দট্ঠব্বো. সো চ অহেতুকাদিমিচ্ছাদস্সনস্স ফলভাৰেনেৰ ৰেদিতব্বো, ন অচ্চন্তনিযামস্স নাম কস্সচি অত্থিভাৰতো. যথা হি ৰিমুচ্চন্তস্স কোচি নিযামো নাম নত্থি ঠপেত্ৰা মগ্গেন ভৰপরিচ্ছেদং, এৰং অৰিমুচ্চন্তস্সপি কোচি সংসারনিযামো নাম নত্থি. তাদিসস্স পন মিচ্ছাদস্সনস্স বলৰভাৰে অপরিমিতকপ্পপরিচ্ছেদে চিরতরং সংসারপ্পবন্ধো হোতি, অপাযূপপত্তি চ যত্থ সংসারখাণুসমঞ্ঞা.
যং পনেকে ৰদন্তি ‘‘অত্থেৰ অচ্চন্তং সংসরিতা অনন্তত্তা সত্তনিকাযস্সা’’তি, তম্পি অপুঞ্ঞবহুলং সত্তসন্তানং সন্ধায ৰুত্তং সিযা. ন হি মাতুঘাতকাদীনং তেনত্তভাৰেন সম্মত্তনিযামোক্কমনন্তরাযভূতো মিচ্ছত্তনিযামো ৰিয সত্তানং ৰিমুত্তন্তরাযকরো সংসারনিযামো নাম নত্থি. যাৰ পন ন মগ্গফলস্স উপনিস্সযো উপলব্ভতি, তাৰ সংসারো অপরিচ্ছিন্নো. যদা চ সো উপলদ্ধো, তদা সো পরিচ্ছিন্নো এৰাতি দট্ঠব্বং.
যথা নিযতসম্মাদস্সনং, এৰং নিযতমিচ্ছাদস্সনেনপি সৰিসযে একংসগাহৰসেন উক্কংসগতেন ভৰিতব্বন্তি তেন সমন্নাগতস্স পুগ্গলস্স সতি অচ্চন্তনিযামে কথং তস্মিং অভিনিৰেসৰিসযে অনেকংসগাহো উপ্পজ্জেয্য, অভিনিৰেসন্তরং ৰা ৰিরুদ্ধং যদি উপ্পজ্জেয্য, অচ্চন্তনিযামো এৰ ন সিযাতি পাল়িযং ৰিচিকিচ্ছুপ্পত্তিনিযামন্তরুপ্পত্তিচোদনা কতা. ন হি ৰিচিকিচ্ছা ৰিয সম্মত্তনিযতপুগ্গলানং যথাক্কমং মিচ্ছত্তসম্মত্তনিযতপুগ্গলানং সম্মত্তমিচ্ছত্তনিযতা ধম্মা কদাচিপি উপ্পজ্জন্তি, অৰিরুদ্ধং পন নিযামন্তরমেৰ হোতীতি আনন্তরিকন্তরং ৰিয মিচ্ছাদস্সনন্তরং সমানজাতিকং ন নিৰত্তেতীতি ৰিরুদ্ধংযেৰ দস্সেতুং পাল়িযং ৰিচিকিচ্ছা ৰিয সস্সতুচ্ছেদদিট্ঠিযো এৰ উদ্ধটা. এৰমেত্থ ৰিচিকিচ্ছুপ্পত্তিনিযামন্তরুপ্পত্তীনং নিযামন্তরুপ্পত্তিনিৰত্তকভাৰো ৰেদিতব্বো, অচ্চন্তনিযামো চ নিৰত্তিস্সতীতি চ ৰিরুদ্ধমেতন্তি পন ‘‘ৰিচারেত্ৰাৰ গহেতব্বা’’তি ৰুত্তং সিযা.
অচ্চন্তনিযামকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.