১১. গতিঅনুযোগৰণ্ণনা

৬৯-৭২. যানিস্স সুত্তানি নিস্সায লদ্ধি উপ্পন্না, তেসং দস্সনতো পরতো ‘‘তেন হি পুগ্গলো সন্ধাৰতী’’তিআদিনা পাল়ি আগতা, পুরতো পন ‘‘ন ৰত্তব্বং পুগ্গলো সন্ধাৰতী’’তিআদিনা, তস্মা ৰুত্তং ‘‘দস্সেন্তো…পে… ভৰিতব্ব’’ন্তি. দস্সেত্ৰাতি ৰা ৰত্তব্বন্তি ‘‘যানিস্স…পে… তানি দস্সেত্ৰা ‘তেন হি পুগ্গলো সন্ধাৰতী’তিআদিমাহা’’তি ৰত্তব্বন্তি অত্থো. দস্সেন্তোতি ৰা ইদং দস্সনকিরিযায ন ৰত্তমানতামত্তৰচনং, অথ খো তস্সা লক্খণত্থৰচনং, হেতুভাৰৰচনং ৰাতি ন কোচি দোসো.

৯১. সো ৰত্তব্বোতি সো জীৰসরীরানং অনঞ্ঞতাপজ্জনাকারো ৰত্তব্বো, নত্থীতি অধিপ্পাযো. ‘‘রূপী অত্তা’’তি ইমিস্সা লদ্ধিযা ৰসেন ‘‘যেন রূপসঙ্খাতেন অত্তনো সভাৰভূতেন সরীরেন সদ্ধিং গচ্ছতী’’তি এৰং পন অত্থে সতি সো আকারো ৰুত্তো এৰ হোতি, তথা চ সতি ‘‘রূপং পুগ্গলোতি অননুঞ্ঞাতত্তা’’তি এৰম্পি ৰত্তুং ন সক্কা. যস্মা পন ‘‘ইধ সরীরনিক্খেপা’’তি অনন্তরং ৰক্খতি, তস্মা ‘‘সো ৰত্তব্বো’’তি ৰুত্তং. নিরযূপগস্স পুগ্গলস্স অন্তরাভৰং ন ইচ্ছতীতি ইদং পুরাতনানং অন্তরাভৰৰাদীনং ৰসেন ৰুত্তং. অধুনাতনা পন ‘‘উদ্ধংপাদো তু নারকো’’তি ৰদন্তা তস্সপি অন্তরাভৰং ইচ্ছন্তেৰ, কেচি পন অসঞ্ঞূপগানং. অরূপূপগানং পন সব্বেপি ন ইচ্ছন্তি. তত্থ যে ‘‘সঞ্ঞুপ্পাদা চ পন তে দেৰা তম্হা কাযা চৰন্তী’’তি সুত্তস্স অত্থং মিচ্ছা গহেত্ৰা চুতূপপাতকালেসু অসঞ্ঞীনং সঞ্ঞা অত্থীতি অন্তরাভৰতোৰ অসঞ্ঞূপপত্তিং ইচ্ছন্তি, তদঞ্ঞেসং ৰসেন ‘‘সৰেদনো…পে… পটিক্খিপতী’’তি দস্সেন্তো ‘‘যে পনা’’তিআদিমাহ. কে পনেৰং ইচ্ছন্তি? সব্বত্থিৰাদীসু একচ্চে.

৯২. নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনেতি নেৰসঞ্ঞানাসঞ্ঞাযতনে ভৰে, অচিত্তুপ্পাদে ৰা সঞ্ঞা অত্থীতি ইচ্ছন্তীতি ন ৰত্তব্বন্তি সম্বন্ধো. যতো সো সঞ্ঞাভৰেন অসঙ্গহিতো, ভৰন্তরভাৰেন চ সঙ্গহিতো.

৯৩. ইন্ধনুপাদানো অগ্গি ৰিয ইন্ধনেন রূপাদিউপাদানো পুগ্গলো রূপাদিনা ৰিনা নত্থীতি এত্থ অযমধিপ্পাযৰিভাৰনা – যথা ন ৰিনা ইন্ধনেন অগ্গি পঞ্ঞাপীযতি, ন চ তং অঞ্ঞং ইন্ধনতো সক্কা পটিজানিতুং, নাপি অনঞ্ঞং. যদি হি অঞ্ঞং সিযা, ন উণ্হং ইন্ধনং সিযা, অথ অনঞ্ঞং, নিদহিতব্বংযেৰ দাহকং সিযা, এৰং ন ৰিনা রূপাদীহি পুগ্গলো পঞ্ঞাপীযতি, ন চ তেহি অঞ্ঞো, নাপি অনঞ্ঞো সস্সতুচ্ছেদভাৰপ্পসঙ্গতোতি পরৰাদিনো অধিপ্পাযো. তত্থ যদি অগ্গিন্ধনোপমা লোকৰোহারেন ৰুত্তা, অপল়িত্তং কট্ঠাদিইন্ধনং নিদহিতব্বঞ্চ, পল়িত্তং ভাসুরুণ্হং অগ্গিদাহকঞ্চ, তঞ্চ ওজট্ঠমকরূপং পবন্ধৰসেন পৰত্তং অনিচ্চং সঙ্খতং পটিচ্চসমুপ্পন্নং. যদি এৰং পুগ্গলো রূপাদীহি অঞ্ঞো অনিচ্চো চ আপন্নো, অথ পরমত্থতো চ, তস্মিংযেৰ কট্ঠাদিসঞ্ঞিতে রূপসঙ্খাতপল়িত্তে যং উসুমং সো অগ্গি তংসহজাতানি তীণিভূতানি ইন্ধনং. এৰম্পি সিদ্ধং লক্খণভেদতো অগ্গিন্ধনানং অঞ্ঞত্তন্তি অগ্গি ৰিয ইন্ধনতো রূপাদীহি অঞ্ঞো পুগ্গলো অনিচ্চো চ আপজ্জতীতি.

গতিঅনুযোগৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.