৭. সত্তমনযো সম্পযুত্তেনৰিপ্পযুত্তপদৰণ্ণনা
৩০৬. তেহি সমুদযসচ্চাদীহি খন্ধত্তযখন্ধেকদেসাদিকে সম্পযুত্তে সতিপি, সম্পযুত্তেহি চ ৰিপ্পযুত্তে রূপনিব্বানাদিকে তদঞ্ঞধম্মে সতিপি ৰিপ্পযোগাভাৰতো. সঙ্খেপেন ৰুত্তমত্থং ৰিত্থারেন দস্সেতুং ‘‘ন হী’’তিআদি ৰুত্তং. ততো লোভসহগতচিত্তুপ্পাদতো অঞ্ঞধম্মানং অৰসিট্ঠানং কুসলাকুসলাব্যাকতধম্মানং খন্ধাদীসু কেনচি ৰিপ্পযোগো ন হি অত্থি খন্ধপঞ্চকাদীনং সঙ্গণ্হনতো তেসং. তে এৰ চিত্তুপ্পাদাতি তে লোভসহগতচিত্তুপ্পাদা এৰ. তদঞ্ঞধম্মানন্তি তদঞ্ঞধম্মানম্পীতি পি-সদ্দলোপো দট্ঠব্বো. তথাতি ইমিনা ন চ তে এৰ ধম্মা অড্ঢদুতিযাযতনধাতুযো, অথ খো তে চ ততো অঞ্ঞে চাতি ইমমত্থং উপসংহরতি.
ননু তদঞ্ঞভাৰতো এৰ তেহি ইতরেসং ৰিপ্পযোগো সিদ্ধোতি আহ ‘‘ন চা’’তিআদি. তদঞ্ঞসমুদাযেহীতি ততো লোভসহগতচিত্তুপ্পাদতো অঞ্ঞসমুদাযেহি অঞ্ঞে লোভসহগতা ধম্মা ৰিপ্পযুত্তা ন হোন্তি. কস্মা? সমুদাযে…পে… ৰিপ্পযোগাভাৰতো. তস্সত্থো – সমুদাযেন লোভসহগততদঞ্ঞধম্মরাসিনা একদেসানং লোভসহগতধম্মানং ৰিপ্পযোগাভাৰতো, তথা যে একদেসা হুত্ৰা অঞ্ঞেসং অৰযৰানং সমুদাযভূতা, তেসঞ্চ সমুদাযেন ৰিপ্পযোগাভাৰতোতি. অনেন সমুদাযেন অৰযৰস্স সমুদাযস্স অৰযৰেন চ তস্স ন ৰিপ্পযোগো, অৰযৰস্সেৰ পন অৰযৰেনাতি দস্সেতি. এস নযোতি য্ৰাযং সমুদযসচ্চে ৰুত্তো ৰিধি, এসেৰ মগ্গসচ্চসুখিন্দ্রিযাদীসু অরূপক্খন্ধেকদেসত্তা তেসন্তি দস্সেতি. নিরৰসেসেসূতি অবহিকতৰিতক্কেসু. ৰিতক্কো হি সমুদাযতো অবহিকতো. ‘‘সো হি সমুদাযো’’তিআদিকো ৰুত্তনযো লব্ভতীতি আহ ‘‘অগ্গহণে কারণং ন দিস্সতী’’তি.
অঞ্ঞেসুপি সমুদযসচ্চাদীসু ৰিস্সজ্জনস্স…পে… দট্ঠব্বং, যতো সমুদযসচ্চাদি ইধ ন গহিতন্তি অধিপ্পাযো. সম্পযুত্তাধিকারতো ‘‘অঞ্ঞেনা’’তি পদং সম্পযুত্ততো অঞ্ঞং ৰদতীতি আহ ‘‘অসম্পযুত্তেন অসম্মিস্সন্তি অত্থো’’তি. ইদানি ব্যতিরেকেনপি তমত্থং পতিট্ঠাপেতুং ‘‘অদুক্খমসুখা…পে… গহিতানী’’তি ৰুত্তং. এতেন লক্খণেনাতি ‘‘অসম্পযুত্তেন অসম্মিস্স’’ন্তি ৰুত্তলক্খণেন. চিত্তন্তি ‘‘চিত্তেহি ধম্মেহি যে ধম্মা’’তি পঞ্হং উপলক্খেতি. সহযুত্তপদেহি সত্তাতি ‘‘চেতসিকেহি ধম্মেহি যে ধম্মা’’তিআদিনা চিত্তেন সহযুত্তে ধম্মে দীপেন্তেহি পদেহি আগতা সত্ত পঞ্হা. তিণ্ণং তিকপদানমগ্গহণেন ঊনোতি কত্ৰা. যে সন্ধায ‘‘তিকে তযো’’তি ৰুত্তং. তং পন ৰেদনাপীতিত্তিকেসু পচ্ছিমং, ৰিতক্কত্তিকে পঠমন্তি পদত্তযং ৰেদিতব্বং.
৩০৯. উদ্ধটপদেন পকাসিযমানা অত্থা অভেদোপচারেন ‘‘উদ্ধটপদ’’ন্তি ৰুত্তাতি আহ ‘‘উদ্ধটপদেন সম্পযুত্তেহী’’তি. তেন চ যথাৰুত্তেন উদ্ধটপদেন. মনেন যুত্তাতি এত্থ মননমত্তত্তা মনোধাতু ‘‘মনো’’তি ৰুত্তাতি আহ ‘‘মনোধাতুযা একন্তসম্পযুত্তা’’তি.
সত্তমনযসম্পযুত্তেনৰিপ্পযুত্তপদৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.