৫. চম্মক্খন্ধকং
সোণকোল়িৰিসৰত্থুকথাৰণ্ণনা
২৪২. চম্মক্খন্ধকে উণ্ণপাৰারণন্তি উণ্ণামযং পাৰারণং. ৰিহারপচ্ছাযাযন্তি ৰিহারপচ্চন্তে ছাযাযং. ৰিহারস্স ৰড্ঢমানচ্ছাযাযন্তিপি ৰদন্তি.
সোণস্স পব্বজ্জাকথাৰণ্ণনা
২৪৩. সুত্তত্থো পন সুত্তৰণ্ণনাতোযেৰ গহেতব্বোতি এত্থাযং সুত্তৰণ্ণনা. সীতৰনেতি (অ. নি. অট্ঠ. ৩.৬.৫৫) এৰংনামকে ৰনে. তস্মিং কির পটিপাটিযা পঞ্চ চঙ্কমনসতানি মাপিতানি, তেসু থেরো অত্তনো সপ্পাযং চঙ্কমনং গহেত্ৰা সমণধম্মং করোতি. তস্স আরদ্ধৰীরিযস্স হুত্ৰা চঙ্কমতো পাদতলানি ভিজ্জিংসু, জাণূহি চঙ্কমতো জাণুকানিপি হত্থতলানিপি ভিজ্জিংসু, ছিদ্দানি অহেসুং. এৰং আরদ্ধৰীরিযো ৰিহরন্তো ওভাসনিমিত্তমত্তকম্পি দস্সেতুং নাসক্খি. তস্স ৰীরিযেন কিলমিতকাযস্স চঙ্কমনকোটিযং পাসাণফলকে নিসিন্নস্স যো ৰিতক্কো উদপাদি, তং দস্সেতুং ‘‘অথ খো আযস্মতো’’তিআদি ৰুত্তং. তত্থ আরদ্ধৰীরিযাতি পরিপুণ্ণপগ্গহিতৰীরিযা. ন অনুপাদায আসৰেহি চিত্তং ৰিমুচ্চতীতি ‘‘সচে অহং উগ্ঘটিতঞ্ঞূ ৰা ৰিপঞ্চিতঞ্ঞূ ৰা নেয্যো ৰা, ন মে চিত্তং ন ৰিমুচ্চেয্য, অদ্ধা পন পদপরমো, যেন মে চিত্তং ন মুচ্চতী’’তি সন্নিট্ঠানং কত্ৰা ‘‘সংৰিজ্জন্তি খো পনা’’তিআদীনি চিন্তেসি. তত্থ ভোগাতি উপযোগত্থে পচ্চত্তং.
পাতুরহোসীতি থেরস্স চিত্তাচারং ঞত্ৰা ‘‘অযং সোণো অজ্জ সীতৰনে পধানভূমিযং নিসিন্নো ইমং ৰিতক্কং ৰিতক্কেতি, গন্ত্ৰাস্স ৰিতক্কং সহোড্ঢং গণ্হিত্ৰা ৰীণোপমকম্মট্ঠানং কথেস্সামী’’তি সীতৰনে পাতুরহোসি. পঞ্ঞত্তে আসনেতি পধানিকভিক্খূ অত্তনো ৰসনট্ঠানে ওৰদিতুং আগতস্স বুদ্ধস্স ভগৰতো নিসীদনত্থং যথালাভেন আসনম্পি পঞ্ঞপেত্ৰাৰ পধানং করোন্তি, অঞ্ঞং অলভমানা পুরাণপণ্ণানি সঙ্ঘরিত্ৰা উপরি সঙ্ঘাটিং পঞ্ঞপেন্তি. থেরোপি আসনং পঞ্ঞপেত্ৰাৰ পধানং অকাসি, তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘পঞ্ঞত্তে আসনে’’তি.
তং কিং মঞ্ঞসীতি সত্থা ‘‘ইমস্স ভিক্খুনো অৰসেসকম্মট্ঠানেন অত্থো নত্থি, অযং গন্ধব্বসিপ্পে ছেকো চিণ্ণৰসী, অত্তনো ৰিসযে কথিযমানে খিপ্পমেৰ সল্লক্খেস্সতী’’তি ৰীণোপমং কথেতুং ‘‘তং কিং মঞ্ঞসী’’তিআদিমাহ. ৰীণায তন্তিস্সরে কুসলতা নাম ৰীণায ৰাদনকুসলতা, সো চ তত্থ কুসলো. মাতাপিতরো হিস্স ‘‘অম্হাকং পুত্তো অঞ্ঞং সিপ্পং সিক্খন্তো কাযেন কিলমিস্সতি, ইদং পন আসনে নিসিন্নেনেৰ সক্কা উগ্গণ্হিতু’’ন্তি গন্ধব্বসিপ্পমেৰ উগ্গণ্হাপেসুং. তস্স –
‘‘সত্ত সরা তযো গামা, মুচ্ছনা একৰীসতি;
ঠানা একূনপঞ্ঞাস, ইচ্চেতে সরমণ্ডলা’’তি. –
আদিকং গন্ধব্বসিপ্পং সব্বমেৰ পগুণং অহোসি. অচ্চাযতাতি অতিআযতা খরমুচ্ছনা. সরৰতীতি সরসম্পন্না. কম্মঞ্ঞাতি কম্মক্খমা কম্মযোগ্গা. অতিসিথিলাতি মন্দমুচ্ছনা. সমে গুণে পতিট্ঠিতাতি মজ্ঝিমে সরে ঠপেত্ৰা মুচ্ছিতা.
অচ্চারদ্ধন্তি অতিগাল়্হং. উদ্ধচ্চায সংৰত্ততীতি উদ্ধতভাৰায সংৰত্ততি. অতিলীনন্তি অতিসিথিলং. কোসজ্জাযাতি কুসীতভাৰত্থায. ৰীরিযসমথং অধিট্ঠাহীতি ৰীরিযসম্পযুত্তং সমথং অধিট্ঠাহি, ৰীরিযং সমথেন যোজেহীতি অত্থো. ইন্দ্রিযানঞ্চ সমতং অধিট্ঠাহীতি সদ্ধাদীনং ইন্দ্রিযানং সমতং সমভাৰং অধিট্ঠাহি. তত্থ সদ্ধং পঞ্ঞায, পঞ্ঞঞ্চ সদ্ধায, ৰীরিযং সমাধিনা, সমাধিঞ্চ ৰীরিযেন যোজযতা ইন্দ্রিযানং সমতা অধিট্ঠিতা নাম হোতি. সতি পন সব্বত্থিকা, সা সদাপি বলৰতীযেৰ ৰট্টতি. তঞ্চ পন নেসং যোজনাৰিধানং ৰিসুদ্ধিমগ্গে (ৰিসুদ্ধি. ১.৬০-৬২) আগতনযেন ৰেদিতব্বং. তত্থ চ নিমিত্তং গণ্হাহীতি তস্মিঞ্চ সমভাৰে সতি যেন আদাসে মুখবিম্বেনেৰ নিমিত্তেন উপ্পজ্জিতব্বং, তং সমথনিমিত্তং ৰিপস্সনানিমিত্তং মগ্গনিমিত্তং ফলনিমিত্তঞ্চ গণ্হ নিব্বত্তেহীতি এৰমস্স সত্থা অরহত্তে পক্খিপিত্ৰা কম্মট্ঠানং কথেসি.
তত্থ চ নিমিত্তং অগ্গহেসীতি সমথনিমিত্তঞ্চ ৰিপস্সনানিমিত্তঞ্চ অগ্গহেসি. একোতি অসহাযো. ৰূপকট্ঠোতি ৰত্থুকামেহি চ কিলেসকামেহি চ কাযেন চেৰ চিত্তেন চ ৰূপকট্ঠো. অপ্পমত্তোতি কম্মট্ঠানে সতিং অৰিজহন্তো. আতাপীতি কাযিকচেতসিকৰীরিযাতাপেন আতাপো. আতপ্পতি কিলেসেহীতি আতাপো, ৰীরিযং. পহিতত্তোতি কাযে চ জীৰিতে চ অনপেক্খতায পেসিতত্তো ৰিস্সট্ঠঅত্তভাৰো, নিব্বানে ৰা পেসিতচিত্তো. ন চিরস্সেৰাতি কম্মট্ঠানারম্ভতো ন চিরেনেৰ. অঞ্ঞতরোতি একো. অরহতন্তি ভগৰতো সাৰকানং অরহন্তানং অব্ভন্তরো একো মহাসাৰকো অহোসীতি অত্থো.
২৪৪. ৰুসিতৰাতি ৰুত্থব্রহ্মচরিযৰাসো. কতকরণীযোতি চতূহি মগ্গেহি কত্তব্বং কত্ৰা ঠিতো. ওহিতভারোতি খন্ধভারং কিলেসভারং অভিসঙ্খারভারঞ্চ ওতারেত্ৰা ঠিতো. অনুপ্পত্তসদত্থোতি সদত্থো ৰুচ্চতি অরহত্তং, তং পত্তোতি অত্থো. পরিক্খীণভৰসংযোজনোতি খীণভৰবন্ধনো. সম্মদঞ্ঞা ৰিমুত্তোতি সম্মা হেতুনা কারণেন জানিত্ৰা ৰিমুত্তো. ছ ঠানানীতি ছ কারণানি. অধিমুত্তো হোতীতি পটিৰিজ্ঝিত্ৰা পচ্চক্খং কত্ৰা ঠিতো হোতি. নেক্খম্মাধিমুত্তোতিআদি সব্বং অরহত্তৰসেন ৰুত্তং. অরহত্তঞ্হি সব্বকিলেসেহি নিক্খন্তত্তা নেক্খম্মং, তেহেৰ পৰিৰিত্তত্তা পৰিৰেকো, ব্যাপজ্জাভাৰতো অব্যাপজ্জং, উপাদানস্স খযন্তে উপ্পন্নত্তা উপাদানক্খযো, তণ্হায খযন্তে উপ্পন্নত্তা তণ্হক্খযো, সম্মোহাভাৰতো অসম্মোহোতি চ ৰুচ্চতি.
কেৰলং সদ্ধামত্তকন্তি পটিৰেধরহিতং কেৰলং পটিৰেধপঞ্ঞায অসম্মিস্সং সদ্ধামত্তকং. পটিচযন্তি পুনপ্পুনং করণেন ৰড্ঢিং. ৰীতরাগত্তাতি মগ্গপটিৰেধেন রাগস্স ৰিহতত্তাযেৰ নেক্খম্মসঙ্খাতং অরহত্তং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা সচ্ছিকত্ৰা ঠিতো হোতি, ফলসমাপত্তিৰিহারেন ৰিহরতি, তন্নিন্নমানসোযেৰ হোতীতি অত্থো. সেসপদেসুপি এসেৰ নযো.
লাভসক্কারসিলোকন্তি চতুপচ্চযলাভঞ্চ তেসংযেৰ সুকতভাৰঞ্চ ৰণ্ণভণনঞ্চ. নিকামযমানোতি ইচ্ছমানো পত্থযমানো. পৰিৰেকাধিমুত্তোতি ‘‘পৰিৰেকে অধিমুত্তো অহ’’ন্তি এৰং অরহত্তং ব্যাকরোতীতি অত্থো.
সীলব্বতপরামাসন্তি সীলঞ্চ ৰতঞ্চ পরামসিত্ৰা গহিতগ্গহণমত্তং. সারতো পচ্চাগচ্ছন্তোতি সারভাৰেন জানন্তো. অব্যাপজ্জাধিমুত্তোতি অব্যাপজ্জং অরহত্তং ব্যাকরোতি. ইমিনাৰ নযেন সব্বৰারেসু অত্থো দট্ঠব্বো. অপিচেত্থ ‘‘নেক্খম্মাধিমুত্তোতি ইমস্মিংযেৰ অরহত্তং কথিতং, সেসেসু পঞ্চসু নিব্বান’’ন্তি একে ৰদন্তি. অপরে ‘‘অসম্মোহাধিমুত্তোতি এত্থেৰ নিব্বানং কথিতং, সেসেসু অরহত্ত’’ন্তি ৰদন্তি. অযং পনেত্থ সারো – ‘‘সব্বেস্ৰেৰেতেসু অরহত্তম্পি নিব্বানম্পি কথিতমেৰাতি.
ভুসাতি বলৰন্তো দিব্বরূপসদিসা. নেৰস্স চিত্তং পরিযাদিযন্তীতি এতস্স খীণাসৰস্স চিত্তং গহেত্ৰা ঠাতুং ন সক্কোন্তি. কিলেসা হি উপ্পজ্জমানা চিত্তং গণ্হন্তি নাম. অমিস্সীকতন্তি অমিস্সকতং. কিলেসা হি আরম্মণেন সদ্ধিং চিত্তং মিস্সং করোন্তি, তেসং অভাৰা অমিস্সীকতং. ঠিতন্তি পতিট্ঠিতং. আনেঞ্জপ্পত্তন্তি অচলনপ্পত্তং. ৰযঞ্চস্সানুপস্সতীতি তস্স চেস চিত্তস্স উপ্পাদম্পি ৰযম্পি পস্সতি. ভুসা ৰাতৰুট্ঠীতি বলৰা ৰাতক্খন্ধো. নেৰ নং সঙ্কম্পেয্যাতি একভাগেন চালেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পকম্পেয্যাতি থূণং ৰিয সব্বভাগতো কম্পেতুং ন সক্কুণেয্য. ন সম্পৰেধেয্যাতি ৰেধেত্ৰা পৰেধেত্ৰা পাতেতুং ন সক্কুণেয্য.
নেক্খম্মং অধিমুত্তস্সাতি অরহত্তং পটিৰিজ্ঝিত্ৰা ঠিতস্স. সেসপদেসুপি অরহত্তমেৰ কথিতং. উপাদানক্খযস্স চাতি উপযোগত্থে সামিৰচনং. অসম্মোহঞ্চ চেতসোতি চিত্তস্স চ অসম্মোহং অধিমুত্তস্স. দিস্ৰা আযতনুপ্পাদন্তি আযতনানং উপ্পাদঞ্চ ৰযঞ্চ দিস্ৰা. সম্মা চিত্তং ৰিমুচ্চতীতি সম্মা হেতুনা নযেন ইমায ৰিপস্সনায পটিপত্তিযা ফলসমাপত্তিৰসেন চিত্তং ৰিমুচ্চতি, নিব্বানারম্মণে অধিমুচ্চতি. অথ ৰা ইমিনা খীণাসৰস্স পুব্বভাগপটিপদা কথিতা. তস্স হি আযতনুপ্পাদং দিস্ৰা ইমায ৰিপস্সনায অধিগতস্স অরিযমগ্গস্স আনুভাৰেন সব্বকিলেসেহি সম্মা চিত্তং ৰিমুচ্চতি. এৰং তস্স সম্মা ৰিমুত্তস্স…পে… ন ৰিজ্জতি. তত্থ সন্তচিত্তস্সাতি নিব্বুতচিত্তস্স. সেসমেত্থ উত্তানত্থমেৰ.
সোণস্স পব্বজ্জাকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
সব্বনীলিকাদিপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৪৬. অদ্দারিট্ঠকৰণ্ণাতি অভিনৰারিট্ঠফলৰণ্ণা. উদকেন তিন্তকাকপত্তৰণ্ণাতিপি ৰদন্তি.
অজ্ঝারামে উপাহনপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৪৮. অভিজীৰন্তি এতেনাতি অভিজীৰনিকং. কিন্তং? সিপ্পং. তেনাহ ‘‘যেন সিপ্পেনা’’তিআদি.
কট্ঠপাদুকাদিপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৫১. উণ্ণাহি কতপাদুকাতি উণ্ণালোমমযকম্বলেহি, উণ্ণালোমেহি এৰ ৰা কতপাদুকা. ন, ভিক্খৰে, গাৰীনং ৰিসাণেসু গহেতব্বন্তিআদীসু ‘‘মোক্খাধিপ্পাযেন ৰিসাণাদীসু গহেতুং ৰট্টতী’’তি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং.
যানাদিপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৫৩. অনুজানামি, ভিক্খৰে, পুরিসযুত্তং হত্থৰট্টকন্তি এত্থ ‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, পুরিসযুত্তং, অনুজানামি, ভিক্খৰে, হত্থৰট্টক’’ন্তি এৰং পচ্চেকৰাক্যপরিসমাপনং অধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘পুরিসযুত্তং ইত্থিসারথি ৰা…পে… পুরিসা ৰা, ৰট্টতিযেৰা’’তি. পীঠকসিৰিকন্তি পীঠকযানং. পাটঙ্কিন্তি অন্দোলিকাযেতং অধিৰচনং.
উচ্চাসযনমহাসযনপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা
২৫৪. ৰাল়রূপানীতি আহরিমানি ৰাল়রূপানি. ‘‘অকপ্পিযরূপাকুলো অকপ্পিযমঞ্চো পল্লঙ্কো’’তি সারসমাসে ৰুত্তং. ‘‘দীঘলোমকো মহাকোজৰোতি চতুরঙ্গুলাধিকলোমো কাল়কোজৰো. ‘‘চতুরঙ্গুলাধিকানি কির তস্স লোমানী’’তি ৰচনতো চতুরঙ্গুলতো হেট্ঠা ৰট্টতীতি ৰদন্তি. ৰানচিত্রো উণ্ণামযত্থরণোতি ভিত্তিচ্ছেদাদিৰসেন ৰিচিত্রো উণ্ণামযত্থরণো. ঘনপুপ্ফকো উণ্ণামযত্থরণোতি উণ্ণামযলোহিতত্থরণো. পকতিতূলিকাতি রুক্খতূললতাতূলপোটকীতূলসঙ্খাতানং তিণ্ণং তূলানং অঞ্ঞতরপুণ্ণা তূলিকা. ‘‘উদ্দলোমীতি উভতোদসং উণ্ণামযত্থরণং. একন্তলোমীতি একতোদসং উণ্ণামযত্থরণ’’ন্তি দীঘনিকাযট্ঠকথাযং (দী. নি. অট্ঠ. ১.১৫) ৰুত্তং, সারসমাসে পন ‘‘উদ্দলোমীতি একতো উগ্গতপুপ্ফং. একন্তলোমীতি উভতো উগ্গতপুপ্ফ’’ন্তি ৰুত্তং. ‘‘কোসেয্যকট্টিস্সমযন্তি কোসেয্যকসটময’’ন্তি আচরিযধম্মপালত্থেরেন ৰুত্তং. সুদ্ধকোসেয্যন্তি রতনপরিসিব্বনরহিতং. দীঘনিকাযট্ঠকথাযং পনেত্থ ‘‘ঠপেত্ৰা তূলিকং সব্বানেৰ গোনকাদীনি রতনপরিসিব্বিতানি ৰট্টন্তী’’তি ৰুত্তং. তত্থ ‘‘ঠপেত্ৰা তূলিক’’ন্তি এতেন রতনপরিসিব্বনরহিতাপি তূলিকা ন ৰট্টতীতি দীপেতি. ‘‘রতনপরিসিব্বিতানি ৰট্টন্তী’’তি ইমিনা পন যানি রতনপরিসিব্বিতানি, তানি ভূমত্থরণৰসেন যথানুরূপং মঞ্চাদীসু চ উপনেতুং ৰট্টতীতি দীপিতন্তি ৰেদিতব্বং. এত্থ চ ৰিনযপরিযাযং পত্ৰা গরুকে ঠাতব্বত্তা ইধ ৰুত্তনযেনেৰেত্থ ৰিনিচ্ছযো ৰেদিতব্বো. সুত্তন্তিকদেসনাযং পন গহট্ঠানম্পি ৰসেন ৰুত্তত্তা তেসং সঙ্গণ্হনত্থং ‘‘ঠপেত্ৰা তূলিকং…পে… ৰট্টন্তী’’তি ৰুত্তন্তি অপরে.
অজিনচম্মেহীতি অজিনমিগচম্মেহি. তানি কির চম্মানি সুখুমতরানি, তস্মা দুপট্টতিপট্টানি কত্ৰা সিব্বন্তি. তেন ৰুত্তং ‘‘অজিনপৰেণী’’তি. উত্তরং উপরিভাগং ছাদেতীতি উত্তরচ্ছদো, ৰিতানং, তঞ্চ লোহিতৰিতানং ইধাধিপ্পেতন্তি আহ ‘‘উপরিবদ্ধেন রত্তৰিতানেনা’’তি. ‘‘রত্তৰিতানেসু চ কাসাৰং ৰট্টতি, কুসুম্ভাদিরত্তমেৰ ন ৰট্টতী’’তি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং. মহাউপধানন্তি পমাণাতিক্কন্তং উপধানং. এত্থ চ কিঞ্চাপি দীঘনিকাযট্ঠকথাযং (দী. নি অট্ঠ. ১.১৫) ‘‘অলোহিতকানি দ্ৰেপি ৰট্টন্তিযেৰ, ততো উত্তরি লভিত্ৰা অঞ্ঞেসং দাতব্বানি, দাতুং অসক্কোন্তো মঞ্চে তিরিযং অত্থরিত্ৰা উপরি পচ্চত্থরণং দত্ৰা নিপজ্জিতুম্পি লভতী’’তি অৰিসেসেন ৰুত্তং, সেনাসনক্খন্ধকৰণ্ণনাযং (চূল়ৰ. অট্ঠ. ২৯৭) পন ‘‘অগিলানস্স সীসুপধানঞ্চ পাদুপধানঞ্চাতি দ্ৰযমেৰ ৰট্টতি, গিলানস্স বিম্বোহনানি সন্থরিত্ৰা উপরি পচ্চত্থরণং দত্ৰা নিপজ্জিতুম্পি ৰট্টতী’’তি ৰুত্তত্তা গিলানোযেৰ মঞ্চে তিরিযং অত্থরিত্ৰা নিপজ্জিতুং লভতীতি ৰেদিতব্বং.
উচ্চাসযনমহাসযনপটিক্খেপকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
গিহিৰিকতানুঞ্ঞাতাদিকথাৰণ্ণনা
২৫৬. অভিনিস্সায নিসীদিতুন্তি অপস্সায নিসীদিতুং.
সোণকুটিকণ্ণৰত্থুকথাৰণ্ণনা
২৫৭. পপতকে পব্বতেতি এত্থ ‘‘পৰত্তে পব্বতে’’তিপি পঠন্তি, পৰত্তনামকে পব্বতেতি অত্থো. সোণো উপাসকোতিআদীসু (উদা. অট্ঠ. ৪৬) নামেন সোণো নাম, তীহি সরণগমনেহি উপাসকত্তপটিৰেদনেন উপাসকো, কোটিঅগ্ঘনকস্স কণ্ণপিল়ন্ধনস্স ধারণেন ‘‘কোটিকণ্ণো’’তি চ ৰত্তব্বে ‘‘কুটিকণ্ণো’’তি এৰং অভিঞ্ঞাতো, ন সুকুমারসোণোতি অধিপ্পাযো. অযঞ্হি আযস্মতো মহাকচ্চানস্স সন্তিকে ধম্মং সুত্ৰা সাসনে অভিপ্পসন্নো সরণেসু চ সীলেসু চ পতিট্ঠিতো পপতকে পব্বতে ছাযূদকসম্পন্নে ঠানে ৰিহারং কারেত্ৰা থেরং তত্থ ৰসাপেত্ৰা চতূহি পচ্চযেহি উপট্ঠাতি. তেন ৰুত্তং ‘‘আযস্মতো মহাকচ্চানস্স উপট্ঠাকো হোতী’’তি.
সো কালেন কালং থেরস্স উপট্ঠানং গচ্ছতি, থেরো চস্স ধম্মং দেসেতি, তেন সংৰেগবহুলো ধম্মচরিযাযং উস্সাহজাতো ৰিহরতি. সো একদা সত্থেন সদ্ধিং ৰাণিজ্জত্থায উজ্জেনিং গচ্ছন্তো অন্তরামগ্গে অটৰিযং সত্থে নিৰিট্ঠে রত্তিযং জনসম্বাধভযেন একমন্তং অপক্কম্ম নিদ্দং উপগঞ্ছি. সত্থো পচ্চূসৰেলাযং উট্ঠায গতো, ন একোপি সোণং পবোধেসি, সব্বে ৰিস্সরিত্ৰা অগমিংসু. সো পভাতায রত্তিযা পবুজ্ঝিত্ৰা উট্ঠায কঞ্চি অপস্সন্তো সত্থেন গতমগ্গং গহেত্ৰা সীঘং সীঘং গচ্ছন্তো একং ৰটরুক্খং উপগঞ্ছি. তত্থ অদ্দস একং মহাকাযং ৰিরূপদস্সনং বীভচ্ছং পুরিসং অট্ঠিতো মুত্তানি অত্তনো মংসানি সযমেৰ খাদন্তং, দিস্ৰান ‘‘কোসি ত্ৰ’’ন্তি পুচ্ছি. পেতোস্মি, ভন্তেতি. কস্মা এৰং করোসীতি? অত্তনো পুব্বকম্মেনাতি. কিং পন তং কম্মন্তি? অহং পুব্বে ভারুকচ্ছনগরৰাসী কূটৰাণিজো হুত্ৰা পরেসং সন্তকং ৰঞ্চেত্ৰা খাদিং, সমণে চ ভিক্খায উপগতে ‘‘তুম্হাকং মংসং খাদথা’’তি অক্কোসিং, তেন কম্মেন এতরহি ইমং দুক্খং অনুভৰামীতি. তং সুত্ৰা সোণো অতিৰিয সংৰেগং পটিলভি.
ততো পরং গচ্ছন্তো মুখতো পগ্ঘরিতকাল়লোহিতে দ্ৰে পেতদারকে পস্সিত্ৰা তথেৰ পুচ্ছি, তেপিস্স অত্তনো কম্মং কথেসুং. তে কির ভারুকচ্ছনগরে দারককালে গন্ধৰাণিজ্জায জীৰিকং কপ্পেন্তা অত্তনো মাতরি খীণাসৰে নিমন্তেত্ৰা ভোজেন্তিযা গেহং গন্ত্ৰা ‘‘অম্হাকং সন্তকং কস্মা সমণানং দেসি, তযা দিন্নং ভোজনং ভুঞ্জনকসমণানং মুখতো কাল়লোহিতং পগ্ঘরতূ’’তি অক্কোসিংসু. তে তেন কম্মেন নিরযে পচ্চিত্ৰা তস্স ৰিপাকাৰসেসেন পেতযোনিযং নিব্বত্তিত্ৰা তদা ইমং দুক্খং অনুভৰন্তি. তম্পি সুত্ৰা সোণো অতিৰিয সংৰেগজাতো অহোসি.
সো উজ্জেনিং গন্ত্ৰা তং করণীযং তীরেত্ৰা কুররঘরং পচ্চাগতো থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা কতপটিসন্থারো তমত্থং আরোচেসি. থেরোপিস্স পৰত্তিনিৰত্তীসু আদীনৰানিসংসে ৰিভাৰেন্তো ধম্মং দেসেসি. সো থেরং ৰন্দিত্ৰা গেহং গতো সাযমাসং ভুঞ্জিত্ৰা সযনং উপগতো থোকংযেৰ নিদ্দাযিত্ৰা পবুজ্ঝিত্ৰা সযনতলে নিসজ্জ যথাসুতং ধম্মং পচ্চৰেক্খিতুং আরদ্ধো. তস্স তং ধম্মং পচ্চৰেক্খতো তে চ পেতত্তভাৰে অনুস্সরতো সংসারদুক্খং অতিৰিয ভযানকং হুত্ৰা উপট্ঠাসি, পব্বজ্জায চিত্তং নমি. সো ৰিভাতায রত্তিযা সরীরপটিজগ্গনং কত্ৰা থেরং উপগন্ত্ৰা অত্তনো অজ্ঝাসযং আরোচেত্ৰা পব্বজ্জং যাচি. তেন ৰুত্তং ‘‘অথ খো সোণো উপাসকো…পে… পব্বাজেতু মং, ভন্তে, অয্যো মহাকচ্চানো’’তি.
তত্থ যথা যথাতিআদিপদানং অযং সঙ্খেপত্থো – যেন যেন আকারেন অয্যো মহাকচ্চানো ধম্মং দেসেতি আচিক্খতি পঞ্ঞপেতি পট্ঠপেতি ৰিৰরতি ৰিভজতি উত্তানিং করোতি পকাসেতি, তেন তেন মে উপপরিক্খতো এৰং হোতি ‘‘যদেতং সিক্খত্তযব্রহ্মচরিযং একম্পি দিৰসং অখণ্ডং কত্ৰা চরিমকচিত্তং পাপেতব্বতায একন্তপরিপুণ্ণং, একদিৰসম্পি কিলেসমলেন অমলীনং কত্ৰা চরিমকচিত্তং পাপেতব্বতায একন্তপরিসুদ্ধং, সঙ্খলিখিতং লিখিতসঙ্খসদিসং ধোতসঙ্খসপ্পটিভাগং চরিতব্বং, ইদং ন সুকরং অগারং অজ্ঝাৰসতা অগারমজ্ঝে ৰসন্তেন একন্তপরিপুণ্ণং…পে… চরিতু’’ন্তি.
এৰং অত্তনো পরিৰিতক্কিতং সোণো উপাসকো থেরস্স আরোচেত্ৰা তং পটিপজ্জিতুকামো ‘‘ইচ্ছামহং ভন্তে’’তিআদিমাহ. থেরো পন ‘‘ন তাৰস্স ঞাণং পরিপাকং গত’’ন্তি উপধারেত্ৰা ঞাণপরিপাকং আগমযমানো ‘‘দুক্করং খো’’তিআদিনা পব্বজ্জাছন্দং নিৰারেসি. তত্থ একসেয্যন্তি অদুতিযসেয্যং. এত্থ চ সেয্যাসীসেন ‘‘একো তিট্ঠতি, একো গচ্ছতি, একো নিসীদতী’’তিআদিনা নযেন ৰুত্তং চতূসু ইরিযাপথেসু কাযৰিৰেকং দীপেতি, ন একিকা হুত্ৰা সযনমত্তং. একভত্তন্তি ‘‘একভত্তিকো হোতি রত্তূপরতো ৰিরতো ৰিকালভোজনা’’তি (দী. নি. ১.১০, ১৯৪; ম. নি. ১.২৯৩ অ. নি. ৩.৭১) এৰং ৰুত্তং ৰিকালভোজনা ৰিরতিং সন্ধায ৰদতি. ব্রহ্মচরিযন্তি মেথুনৰিরতিব্রহ্মচরিযং, সিক্খত্তযানুযোগসঙ্খাতং সাসনব্রহ্মচরিযং ৰা. ইঙ্ঘাতি চোদনত্থে নিপাতো. তত্থেৰাতি গেহেযেৰ. বুদ্ধানং সাসনং অনুযুঞ্জাতি নিচ্চসীলউপোসথসীলনিযমাদিভেদং পঞ্চঙ্গং অট্ঠঙ্গং দসঙ্গঞ্চ সীলং তদনুরূপঞ্চ সমাধিপঞ্ঞাভাৰনং অনুযুঞ্জ. এতঞ্হি উপাসকেন পুব্বভাগে অনুযুঞ্জিতব্বং বুদ্ধসাসনং নাম. তেনাহ ‘‘কালযুত্তং একসেয্যং একভত্তং ব্রহ্মচরিয’’ন্তি.
তত্থ কালযুত্তন্তি চাতুদ্দসীপঞ্চদ্দসীঅট্ঠমীপাটিহারিকপক্খসঙ্খাতেন কালেন যুত্তং, যথাৰুত্তকালে ৰা তুয্হং অনুযুঞ্জন্তস্স যুত্তং পতিরূপং সক্কুণেয্যং, ন সব্বকালং সব্বন্তি অধিপ্পাযো. সব্বমেতং ঞাণস্স অপরিপক্কত্তা তস্স কামানং দুপ্পহানতায সম্মা পটিপত্তিযং যোগ্যং কারাপেতুং ৰদতি, ন পব্বজ্জাছন্দং নিৰারেতুং. পব্বজ্জাভিসঙ্খারোতি পব্বজিতুং আরম্ভো উস্সাহো. পটিপ্পস্সম্ভীতি ইন্দ্রিযানং অপরিপক্কত্তা সংৰেগস্স চ নাতিতিক্খভাৰতো ৰূপসমি. কিঞ্চাপি পটিপ্পস্সম্ভি, থেরেন ৰুত্তৰিধিং পন অনুতিট্ঠন্তো কালেন কালং থেরং উপসঙ্কমিত্ৰা পযিরুপাসন্তো ধম্মং সুণাতি. তস্স ৰুত্তনযেনেৰ দুতিযম্পি পব্বজ্জায চিত্তং উপ্পজ্জি, থেরস্স চ আরোচেসি, দুতিযম্পি থেরো পটিক্খিপি. ততিযৰারে পন ঞাণস্স পরিপক্কভাৰং ঞত্ৰা ‘‘ইদানি নং পব্বাজেতুং কালো’’তি থেরো পব্বাজেসি, পব্বজিতঞ্চ তং তীণি সংৰচ্ছরানি অতিক্কমিত্ৰা গণং পরিযেসিত্ৰা উপসম্পাদেসি. তং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘দুতিযম্পি খো সোণো…পে… উপসম্পাদেসী’’তি.
তত্থ অপ্পভিক্খুকোতি কতিপযভিক্খুকো. তদা কির ভিক্খূ যেভুয্যেন মজ্ঝিমদেসেযেৰ ৰসিংসু, তস্মা তত্থ কতিপযা এৰ অহেসুং. তে চ একস্মিং গামে একো, একস্মিং নিগমে দ্ৰেতি এৰং ৰিসুং ৰিসুং ৰসিংসু. কিচ্ছেনাতি দুক্খেন. কসিরেনাতি আযাসেন. ততো ততোতি তস্মা তস্মা গামনিগমাদিতো. থেরেন হি কতিপযে ভিক্খূ আনেত্ৰা অঞ্ঞেসু আনীযমানেসু পুব্বে আনীতা কেনচিদেৰ করণীযেন পক্কমিংসু, কঞ্চি কালং আগমেত্ৰা পুন তেসু আনীযমানেসু ইতরে পক্কমিংসু. এৰং পুনপ্পুনং আনযনেন সন্নিপাতো চিরেনেৰ অহোসি. থেরোপি তদা একৰিহারী অহোসি. তেন ৰুত্তং ‘‘তিণ্ণং ৰস্সানং…পে… সন্নিপাতাপেত্ৰা’’তি.
ৰস্সংৰুত্থস্সাতি ৰস্সং উপগন্ত্ৰা ৰুসিতৰতো. এদিসো চ এদিসো চাতি এৰরূপো চ এৰরূপো চ. ‘‘এৰরূপায নাম রূপকাযসম্পত্তিযা সমন্নাগতো, এৰরূপায ধম্মকাযসম্পত্তিযা সমন্নাগতো’’তি সুতোযেৰ মে সো ভগৰা. ন চ মযা সম্মুখা দিট্ঠোতি এত্থ পন পুথুজ্জনসদ্ধায এৰ আযস্মা সোণো ভগৰন্তং দট্ঠুকামো অহোসি. অপরভাগে পন সত্থারা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৰসিত্ৰা পচ্চূসসমযং অজ্ঝিট্ঠো সোল়স অট্ঠকৰগ্গিযানি সত্থু সম্মুখা অট্ঠিং কত্ৰা মনসি কত্ৰা সব্বং চেতসা সমন্নাহরিত্ৰা অত্থধম্মপটিসংৰেদী হুত্ৰা ভণন্তো ধম্মুপসঞ্হিতপামোজ্জাদিমুখেন সমাহিতো সরভঞ্ঞপরিযোসানে ৰিপস্সনং পট্ঠপেত্ৰা সঙ্খারে সম্মসন্তো অনুপুব্বেন অরহত্তং পাপুণি. এতদত্থমেৰ হিস্স ভগৰতা অত্তনা সদ্ধিং একগন্ধকুটিযং ৰাসো আণত্তোতি ৰদন্তি.
কেচি পনাহু ‘‘ন চ মযা সম্মুখা দিট্ঠোতি ইদং রূপকাযদস্সনমেৰ সন্ধায ৰুত্তং. আযস্মা হি সোণো পব্বজিত্ৰা থেরস্স সন্তিকে কম্মট্ঠানং গহেত্ৰা ঘটেন্তো ৰাযমন্তো অনুপসম্পন্নোৰ সোতাপন্নো হুত্ৰা উপসম্পজ্জিত্ৰা ‘উপাসকাপি সোতাপন্না হোন্তি, অহম্পি সোতাপন্নো, কিমেত্থ চিত্ত’ন্তি উপরিমগ্গত্থায ৰিপস্সনং ৰড্ঢেত্ৰা অন্তোৰস্সেযেৰ ছল়ভিঞ্ঞো হুত্ৰা ৰিসুদ্ধিপৰারণায পৰারেসি. অরিযসচ্চদস্সনেন ভগৰতো ধম্মকাযো দিট্ঠো নাম হোতি. ৰুত্তঞ্হেতং ‘যো খো, ৰক্কলি, ধম্মং পস্সতি, সো মং পস্সতী’তি (সং. নি. ৩.৮৭). তস্মাস্স ধম্মকাযদস্সনং পগেৰ সিদ্ধং, পৰারেত্ৰা পন রূপকাযং দট্ঠুকামো অহোসী’’তি.
পাসাদিকন্তিআদিপদানং অত্থো অট্ঠকথাযমেৰ ৰুত্তো. তত্থ ৰিসূকাযিকৰিপ্ফন্দিতানন্তি পটিপক্খভূতানং দিট্ঠিচিত্তৰিপ্ফন্দিতানন্তি অত্থো. পাসাদিকন্তি (উদা. অট্ঠ. ১০) ৰা দ্ৰত্তিংসমহাপুরিসলক্খণঅসীতিঅনুব্যঞ্জনব্যামপ্পভাকেতুমালালঙ্কতায সমন্তপাসাদিকায অত্তনো সরীরপ্পভায সম্পত্তিযা রূপকাযদস্সনব্যাৰটস্স জনস্স সব্বভাগতো পসাদাৰহং. পসাদনীযন্তি দসবলচতুৰেসারজ্জছঅসাধারণঞাণঅট্ঠারসআৰেণিকবুদ্ধধম্মপ্পভুতিঅপরিমাণগুণগণসমন্নাগতায ধম্মকাযসম্পত্তিযা পরিক্খকজনস্স পসাদনীযং পসীদিতব্বযুত্তং পসাদকং ৰা. সন্তিন্দ্রিযন্তি চক্খাদিপঞ্চিন্দ্রিযলোলতাৰিগমেন ৰূপসন্তপঞ্চিন্দ্রিযং. সন্তমানসন্তি ছট্ঠস্স মনিন্দ্রিযস্স নিব্বিসেৰনভাৰূপগমনেন ৰূপসন্তমানসং. উত্তমদমথসমথং অনুপ্পত্তন্তি লোকুত্তরপঞ্ঞাৰিমুত্তিচেতোৰিমুত্তিসঙ্খাতং উত্তমং দমথং সমথঞ্চ অনুপ্পত্ৰা অধিগন্ত্ৰা ঠিতং. দন্তন্তি সুপরিসুদ্ধকাযসমাচারতায হত্থপাদকুক্কুচ্চাভাৰতো দৰাদিঅভাৰতো চ কাযেন দন্তং. গুত্তন্তি সুপরিসুদ্ধৰচীসমাচারতায নিরত্থকৰাচাভাৰতো রৰাদিঅভাৰতো চ ৰাচায গুত্তং. যতিন্দ্রিযন্তি সুপরিসুদ্ধমনোসমাচারতায অরিযিদ্ধিযোগেন অব্যাৰটঅপ্পটিসঙ্খুপেক্খাভাৰতো চ মনিন্দ্রিযৰসেন যতিন্দ্রিযং. নাগন্তি ছন্দাদিৰসেন অগমনতো, পহীনানং রাগাদিকিলেসানং অপুনাগমনতো অপচ্চাগমনতো কস্সচিপি আগুস্স সব্বথাপি অকরণতো, পুনব্ভৰস্স চ অগমনতোতি ইমেহি কারণেহি নাগং. এত্থ চ ‘‘পাসাদিক’’ন্তি ইমিনা রূপকাযেন ভগৰতো পমাণভূততং দীপেতি, ‘‘পসাদনীয’’ন্তি ইমিনা ধম্মকাযেন. ‘‘সন্তিন্দ্রিয’’ন্তিআদিনা সেসেহি পমাণভূততং দীপেতি, তেন চতুপ্পমাণিকে লোকসন্নিৰাসে অনৰসেসতো সত্তানং ভগৰতো পমাণভাৰো পকাসিতোতি ৰেদিতব্বো. একৰিহারেতি একগন্ধকুটিযং. গন্ধকুটি হি ইধ ‘‘ৰিহারো’’তি অধিপ্পেতো. ৰত্থুন্তি ৰসিতুং.
২৫৮. অজ্ঝোকাসে ৰীতিনামেত্ৰাতি (উদা. অট্ঠ. ৪৬) অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৰীতিনামেত্ৰা. ‘‘যস্মা ভগৰা আযস্মতো সোণস্স সমাপত্তিসমাপজ্জনেন পটিসন্থারং করোন্তো সাৰকসাধারণা সব্বা সমাপত্তিযো অনুলোমপটিলোমং সমাপজ্জন্তো বহুদেৰ রত্তিং অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৰীতিনামেত্ৰা পাদে পক্খালেত্ৰা ৰিহারং পাৰিসি, তস্মা আযস্মাপি সোণো ভগৰতো অধিপ্পাযং ঞত্ৰা তদনুরূপং সব্বা তা সমাপত্তিযো সমাপজ্জন্তো বহুদেৰ রত্তিং অজ্ঝোকাসে নিসজ্জায ৰীতিনামেত্ৰা পাদে পক্খালেত্ৰা ৰিহারং পাৰিসী’’তি কেচি ৰদন্তি. পৰিসিত্ৰা চ ভগৰতা অনুঞ্ঞাতো চীৰরং তিরোকরণীযং কত্ৰাপি ভগৰতো পাদপস্সে নিসজ্জায ৰীতিনামেসি. অজ্ঝেসীতি আণাপেসি. পটিভাতু তং ভিক্খু ধম্মো ভাসিতুন্তি ভিক্খু তুয্হং ধম্মো ভাসিতুং উপট্ঠাতু ঞাণমুখং আগচ্ছতু, যথাসুতং যথাপরিযত্তং ধম্মং ভণাহীতি অত্থো.
সব্বানেৰ অট্ঠকৰগ্গিকানীতি অট্ঠকৰগ্গভূতানি কামসুত্তাদীনি (মহানি. ১) সোল়স সুত্তানি. সরেন অভাসীতি সুত্তুস্সারণসরেন অভাসি, সরভঞ্ঞৰসেন কথেসীতি অত্থো. সরভঞ্ঞপরিযোসানেতি উস্সারণাৰসানে. সুগ্গহিতানীতি সম্মা উগ্গহিতানি. সুমনসিকতানীতি সুট্ঠু মনসি কতানি. একচ্চো উগ্গহণকালে সম্মা উগ্গহেত্ৰাপি পচ্ছা সজ্ঝাযাদিৰসেন মনসিকরণকালে ব্যঞ্জনানি ৰা মিচ্ছা রোপেতি, পদপচ্চাভট্ঠং ৰা করোতি, ন এৰমযং. ইমিনা পন সম্মদেৰ যথুগ্গহিতং মনসি কতানি. তেন ৰুত্তং ‘‘সুমনসিকতানীতি সুট্ঠু মনসি কতানী’’তি. সূপধারিতানীতি অত্থতোপি সুট্ঠু উপধারিতানি. অত্থে হি সুট্ঠু উপধারিতে সক্কা পাল়ি সম্মা উস্সারেতুং. কল্যাণিযাপি ৰাচায সমন্নাগতোতি সিথিলধনিতাদীনং যথাৰিধানং ৰচনেন পরিমণ্ডলপদব্যঞ্জনায পোরিযা ৰাচায সমন্নাগতো. ৰিস্সট্ঠাযাতি ৰিমুত্তায. এতেনস্স ৰিমুত্তৰাদিতং দস্সেতি. অনেলগলাযাতি এলং ৰুচ্চতি দোসো, তং ন পগ্ঘরতীতি অনেলগলা, তায নিদ্দোসাযাতি অত্থো. অথ ৰা অনেলগলাযাতি অনেলায চ অগলায চ, নিদ্দোসায অগলিতপদব্যঞ্জনায অপরিহীনপদব্যঞ্জনাযাতি অত্থো. তথা হি নং ভগৰা ‘‘এতদগ্গং, ভিক্খৰে, মম সাৰকানং ভিক্খূনং কল্যাণৰাক্করণানং যদিদং সোণো কুটিকণ্ণো’’তি (অ. নি. ১.১৯৮, ২০৬) এতদগ্গে ঠপেসি. অত্থস্স ৰিঞ্ঞাপনিযাতি যথাধিপ্পেতং অত্থং ঞাপেতুং সমত্থায.
কতিৰস্সোতি সো কির মজ্ঝিমৰযস্স ততিযে কোট্ঠাসে ঠিতো আকপ্পসম্পন্নো চ পরেসং চিরতরপব্বজিতো ৰিয খাযতি. তং সন্ধায ভগৰা পুচ্ছীতি কেচি, তং অকারণং. এৰং সন্তং সমাধিসুখং অনুভৰিতুং যুত্তো, এত্তকং কালং কস্মা পমাদং আপন্নোসীতি পন অনুযুঞ্জিতুং সত্থা ‘‘কতিৰস্সোসী’’তি তং পুচ্ছি. তেনেৰাহ ‘‘কিস্স পন ত্ৰং ভিক্খু এৰং চিরং অকাসী’’তি. তত্থ কিস্সাতি কিংকারণা. এৰং চিরং অকাসীতি এৰং চিরাযি, কেন কারণেন এৰং চিরকালং পব্বজ্জং অনুপগন্ত্ৰা অগারমজ্ঝে ৰসীতি অত্থো. চিরং দিট্ঠো মেতি চিরেন চিরকালেন মযা দিট্ঠো. কামেসূতি ৰত্থুকামেসু কিলেসকামেসু চ. আদীনৰোতি দোসো. অপিচাতি কামেসু আদীনৰে কেনচি পকারেন দিট্ঠেপি ন তাৰাহং ঘরাৰাসতো নিক্খমিতুং অসক্খিং. কস্মা? সম্বাধো ঘরাৰাসো, উচ্চাৰচেহি কিচ্চকরণীযেহি সমুপব্যূল়্হো অগারিযভাৰো. তেনেৰাহ ‘‘বহুকিচ্চো বহুকরণীযো’’তি.
এতমত্থং ৰিদিত্ৰাতি কামেসু যথাভূতং আদীনৰদস্সিনো চিত্তং চিরাযিত্ৰাপি ঘরাৰাসে ন পক্খন্দতি, অঞ্ঞদত্থু পদুমপলাসে উদকবিন্দু ৰিয ৰিনিৰত্ততিযেৰাতি এতমত্থং সব্বাকারতো ৰিদিত্ৰা. ইমং উদানন্তি পৰত্তিং নিৰত্তিঞ্চ সম্মদেৰ জানন্তো পৰত্তিযং তংনিমিত্তে চ ন কদাচিপি রমতীতি ইদমত্থদীপকং ইমং উদানং উদানেসি.
তত্থ দিস্ৰা আদীনৰং লোকেতি সব্বস্মিম্পি সঙ্খারলোকে ‘‘অনিচ্চো দুক্খো ৰিপরিণামধম্মো’’তিআদীনৰং দোসং পঞ্ঞাচক্খুনা পস্সিত্ৰা. এতেন ৰিপস্সনাচারো কথিতো. ঞত্ৰা ধম্মং নিরূপধিন্তি সব্বূপধিপটিনিস্সগ্গত্তা নিরুপধিং নিব্বানধম্মং যথাভূতং ঞত্ৰা, নিস্সরণৰিৰেকাসঙ্খতামতসভাৰতো মগ্গঞাণেন পটিৰিজ্ঝিত্ৰা. ‘‘দিস্ৰা ঞত্ৰা’’তি ইমেসং পদানং ‘‘ঘতং পিৰিত্ৰা বলং হোতি, সীহং দিস্ৰা ভযং হোতি, পঞ্ঞায চস্স দিস্ৰা আসৰা পরিক্খীণা হোন্তী’’তিআদীসু (ম. নি. ১.২৭১) ৰিয হেতুঅত্থতা দট্ঠব্বা. অরিযো ন রমতী পাপেতি কিলেসেহি আরকত্তা অরিযো সপ্পুরিসো অণুমত্তেপি পাপে ন রমতি. কস্মা? পাপে ন রমতী সুচীতি সুৰিসুদ্ধকাযসমাচারাদিতায সুচি সুদ্ধপুগ্গলো রাজহংসো ৰিয উচ্চারট্ঠানে পাপে সংকিলিট্ঠধম্মে ন রমতি নাভিনন্দতি. ‘‘পাপো ন রমতী সুচি’’ন্তিপি পাঠো, তস্সত্থো – পাপো পুগ্গলো সুচিং অনৰজ্জং ৰোদানধম্মং ন রমতি, অঞ্ঞদত্থু গামসূকরাদযো ৰিয উচ্চারট্ঠানং অসুচিং সংকিলেসধম্মংযেৰ রমতীতি পটিপক্খতো দেসনং পরিৰত্তেতি.
সোণকুটিকণ্ণৰত্থুকথাৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.
২৫৯. কাল়সীহোতি কাল়মুখৰানরজাতি. সেসমেত্থ পাল়িতো অট্ঠকথাতো চ সুৰিঞ্ঞেয্যমেৰাতি.
চম্মক্খন্ধকৰণ্ণনা নিট্ঠিতা.