৬. মচ্ছমংসৰিনিচ্ছযকথা

৩৮. মচ্ছমংসেসু পন মচ্ছগ্গহণেন সব্বম্পি জলজং ৰুত্তং. তত্থ অকপ্পিযং নাম নত্থি. মংসেসু পন মনুস্সহত্থিঅস্সসুনখঅহিসীহব্যগ্ঘদীপিঅচ্ছতরচ্ছানং ৰসেন দস মংসানি অকপ্পিযানি. তত্থ মনুস্সমংসে থুল্লচ্চযং, সেসেসু দুক্কটং. ইতি ইমেসং মনুস্সাদীনং দসন্নং মংসম্পি অট্ঠিপি লোহিতম্পি চম্মম্পি লোমম্পি সব্বং ন ৰট্টতি. ৰসাসু পন একা মনুস্সৰসাৰ ন ৰট্টতি. খীরাদীসু অকপ্পিযং নাম নত্থি. ইমেসু পন অকপ্পিযমংসেসু অট্ঠিআদীসু ৰা যং কিঞ্চি ঞত্ৰা ৰা অঞত্ৰা ৰা খাদন্তস্স আপত্তিযেৰ. যদা জানাতি, তদা দেসেতব্বা. ‘‘অপুচ্ছিত্ৰাৰ খাদিস্সামী’’তি গণ্হতো পটিগ্গহণেপি দুক্কটং, ‘‘পুচ্ছিত্ৰা খাদিস্সামী’’তি গণ্হতো অনাপত্তি. উদ্দিস্সকতং পন জানিত্ৰা খাদন্তস্সেৰ আপত্তি, পচ্ছা জানন্তো আপত্তিযা ন কারেতব্বো (মহাৰ. অট্ঠ. ২৮১).

তত্থ (পারা. অট্ঠ. ২.৪১০) উদ্দিস্সকতং নাম ভিক্খূনং অত্থায ৰধিত্ৰা সম্পাদিতং মচ্ছমংসং. উভযম্পি হি উদ্দিস্সকতং ন ৰট্টতি. তম্পি অদিট্ঠং অসুতং অপরিসঙ্কিতং ৰট্টতি. তিকোটিপরিসুদ্ধঞ্হি মচ্ছমংসং ভগৰতা অনুঞ্ঞাতং অদিট্ঠং অসুতং অপরিসঙ্কিতং. তত্থ অদিট্ঠং নাম ভিক্খূনং অত্থায মিগমচ্ছে ৰধিত্ৰা গয্হমানং অদিট্ঠং. অসুতং নাম ভিক্খূনং অত্থায মিগমচ্ছে ৰধিত্ৰা গহিতন্তি অসুতং. অপরিসঙ্কিতং পন দিট্ঠপরিসঙ্কিতং সুতপরিসঙ্কিতং তদুভযৰিনিমুত্তপরিসঙ্কিতঞ্চ ঞত্ৰা তব্বিপক্খতো জানিতব্বং. কথং? ইধ ভিক্খূ পস্সন্তি মনুস্সে জালৰাগুরাদিহত্থে গামতো ৰা নিক্খমন্তে অরঞ্ঞে ৰা ৰিচরন্তে. দুতিযদিৰসে চ নেসং তং গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠানং সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিহরন্তি. তে তেন দিট্ঠেন পরিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং দিট্ঠপরিসঙ্কিতং, এতং গহেতুং ন ৰট্টতি. যং এৰং অপরিসঙ্কিতং, তং ৰট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা তমত্থং সুত্ৰা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৰা রাজযুত্তাদীনং ৰা অত্থায কত’’ন্তি ৰদন্তি, কপ্পতি.

ন হেৰ খো ভিক্খূ পস্সন্তি, অপিচ খো সুণন্তি ‘‘মনুস্সা কির জালৰাগুরাদিহত্থা গামতো ৰা নিক্খমন্তি, অরঞ্ঞে ৰা ৰিচরন্তী’’তি. দুতিযদিৰসে চ তেসং তং গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠানং সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিহরন্তি. তে তেন সুতেন পরিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং সুতপরিসঙ্কিতং নাম, এতং গহেতুং ন ৰট্টতি. যং এৰং অপরিসঙ্কিতং, তং ৰট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা তমত্থং সুত্ৰা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৰা রাজযুত্তাদীনং ৰা অত্থায কত’’ন্তি ৰদন্তি, কপ্পতি.

ন হেৰ খো পন ভিক্খূ পস্সন্তি ন সুণন্তি, অপিচ খো তেসং তং গামং পিণ্ডায পৰিট্ঠানং পত্তং গহেত্ৰা সমচ্ছমংসং পিণ্ডপাতং অভিসঙ্খরিত্ৰা অভিহরন্তি. তে পরিসঙ্কন্তি ‘‘ভিক্খূনং নু খো অত্থায কত’’ন্তি, ইদং তদুভযৰিনিমুত্তপরিসঙ্কিতং নাম, এতম্পি গহেতুং ন ৰট্টতি. যং এৰং অপরিসঙ্কিতং, তং ৰট্টতি. সচে পন তে মনুস্সা ‘‘কস্মা, ভন্তে, ন গণ্হথা’’তি পুচ্ছিত্ৰা তমত্থং সুত্ৰা ‘‘নযিদং, ভন্তে, ভিক্খূনং অত্থায কতং, অম্হেহি অত্তনো অত্থায ৰা রাজযুত্তাদীনং ৰা অত্থায কতং, পৰত্তমংসং ৰা কপ্পিযমেৰ লভিত্ৰা ভিক্খূনং অত্থায সম্পাদিত’’ন্তি ৰদন্তি, কপ্পতি. মতানং পেতকিচ্চত্থায মঙ্গলাদীনং ৰা অত্থায কতেপি এসেৰ নযো. যং যঞ্হি ভিক্খূনংযেৰ অত্থায অকতং, যত্থ চ নিব্বেমতিকো হোতি, তং সব্বং কপ্পতি.

৩৯. সচে পন একস্মিং ৰিহারে ভিক্খূনং উদ্দিস্সকতং হোতি, তে চ অত্তনো অত্থায কতভাৰং ন জানন্তি, অঞ্ঞে জানন্তি. যে জানন্তি, তেসং ন ৰট্টতি, ইতরেসং পন ৰট্টতি. অঞ্ঞে ন জানন্তি, তেযেৰ জানন্তি, তেসংযেৰ ন ৰট্টতি, অঞ্ঞেসং ৰট্টতি. তেপি ‘‘অম্হাকং অত্থায কত’’ন্তি জানন্তি, অঞ্ঞেপি ‘‘এতেসং অত্থায কত’’ন্তি জানন্তি, সব্বেসম্পি ন ৰট্টতি. সব্বে ন জানন্তি, সব্বেসম্পি ৰট্টতি. পঞ্চসু হি সহধম্মিকেসু যস্স ৰা তস্স ৰা অত্থায উদ্দিস্সকতং সব্বেসং ন কপ্পতি.

সচে পন কোচি একং ভিক্খুং উদ্দিস্স পাণং ৰধিত্ৰা তস্স পত্তং পূরেত্ৰা দেতি, সো চ অত্তনো অত্থায কতভাৰং জানংযেৰ গহেত্ৰা অঞ্ঞস্স ভিক্খুনো দেতি, সো তং তস্স সদ্ধায পরিভুঞ্জতি, কস্স আপত্তীতি? দ্ৰিন্নম্পি অনাপত্তি. যঞ্হি উদ্দিস্স কতং, তস্স অভুত্ততায অনাপত্তি, ইতরস্স অজাননতায. কপ্পিযমংসস্স হি পটিগ্গহণে আপত্তি নত্থি, উদ্দিস্সকতঞ্চ অজানিত্ৰা ভুত্তস্স পচ্ছা ঞত্ৰা আপত্তিদেসনাকিচ্চং নাম নত্থি. অকপ্পিযমংসং পন অজানিত্ৰা ভুত্তেন পচ্ছা ঞত্ৰাপি আপত্তি দেসেতব্বা. উদ্দিস্সকতঞ্হি ঞত্ৰা ভুঞ্জতোৰ আপত্তি, অকপ্পিযমংসং অজানিত্ৰা ভুঞ্জন্তস্সপি আপত্তিযেৰ, তস্মা আপত্তিভীরুকেন রূপং সল্লক্খেন্তেনপি পুচ্ছিত্ৰাৰ মংসং পটিগ্গহেতব্বং. পরিভোগকালে ‘‘পুচ্ছিত্ৰা পরিভুঞ্জিস্সামী’’তি ৰা গহেত্ৰা পুচ্ছিত্ৰাৰ পরিভুঞ্জিতব্বং. কস্মা? দুৰিঞ্ঞেয্যত্তা. অচ্ছমংসম্পি হি সূকরমংসসদিসং হোতি, দীপিমংসাদীনি চ মিগমংসাদিসদিসানি, তস্মা পুচ্ছিত্ৰা গহণমেৰ ৰত্তন্তি ৰদন্তি.

ইতি পাল়িমুত্তকৰিনযৰিনিচ্ছযসঙ্গহে

মচ্ছমংসৰিনিচ্ছযকথা সমত্তা.