৪. ৰিঞ্ঞত্তিৰিনিচ্ছযকথা

২১. ৰিঞ্ঞত্তীতি যাচনা. তত্রাযং ৰিনিচ্ছযো (পারা. অট্ঠ. ২.৩৪২) – মূলচ্ছেজ্জায পুরিসং যাচিতুং ন ৰট্টতি, ‘‘সহাযত্থায কম্মকরণত্থায পুরিসং দেথা’’তি যাচিতুং ৰট্টতি, পুরিসেন কত্তব্বং হত্থকম্মসঙ্খাতং পুরিসত্তকরং যাচিতুং ৰট্টতিযেৰ. হত্থকম্মঞ্হি কিঞ্চি ৰত্থু ন হোতি, তস্মা তং ঠপেত্ৰা মিগলুদ্দকমচ্ছবন্ধনকাদীনং সককম্মং অৰসেসং সব্বং কপ্পিযং. ‘‘কিং, ভন্তে, আগতাত্থ কেন কম্মেনা’’তি পুচ্ছিতে ৰা অপুচ্ছিতে ৰা যাচিতুং ৰট্টতি, ৰিঞ্ঞত্তিপচ্চযা দোসো নত্থি. মিগলুদ্দকাদযো পন সককম্মং ন যাচিতব্বা, ‘‘হত্থকম্মং দেথা’’তি অনিযমেত্ৰাপি ন যাচিতব্বা. এৰং যাচিতা হি তে ‘‘সাধু, ভন্তে’’তি ভিক্খূ উয্যোজেত্ৰা মিগেপি মারেত্ৰা আহরেয্যুং. নিযমেত্ৰা পন ‘‘ৰিহারে কিঞ্চি কত্তব্বং অত্থি, তত্থ হত্থকম্মং দেথা’’তি যাচিতব্বা, ফালনঙ্গলাদীনি উপকরণানি গহেত্ৰা কসিতুং ৰা ৰপিতুং ৰা লাযিতুং ৰা গচ্ছন্তং সককিচ্চপসুতম্পি কস্সকং ৰা অঞ্ঞং ৰা কিঞ্চি হত্থকম্মং যাচিতুং ৰট্টতেৰ. যো পন ৰিঘাসাদো ৰা অঞ্ঞো ৰা কোচি নিক্কম্মো নিরত্থককথং কথেন্তো নিদ্দাযন্তো ৰা ৰিহরতি, এৰরূপং অযাচিত্ৰাপি ‘‘এহি রে ইদং ৰা ইদং ৰা করোহী’’তি যদিচ্ছকং কারাপেতুং ৰট্টতি.

হত্থকম্মস্স পন সব্বকপ্পিযভাৰদীপনত্থং ইমং নযং কথেন্তি. সচে হি ভিক্খু পাসাদং কারেতুকামো হোতি, থম্ভত্থায পাসাণকোট্টকানং ঘরং গন্ত্ৰা ৰত্তব্বং ‘‘হত্থকম্মং লদ্ধুং ৰট্টতি উপাসকা’’তি. ‘‘কিং কাতব্বং, ভন্তে’’তি? ‘‘পাসাণত্থম্ভা উদ্ধরিত্ৰা দাতব্বা’’তি. সচে তে উদ্ধরিত্ৰা ৰা দেন্তি, উদ্ধরিত্ৰা নিক্খিত্তে অত্তনো থম্ভে ৰা দেন্তি, ৰট্টতি. অথাপি ৰদন্তি ‘‘অম্হাকং, ভন্তে, হত্থকম্মং কাতুং খণো নত্থি, অঞ্ঞং উদ্ধরাপেথ, তস্স মূলং দস্সামা’’তি, উদ্ধরাপেত্ৰা ‘‘পাসাণত্থম্ভে উদ্ধটমনুস্সানং মূলং দেথা’’তি ৰত্তুং ৰট্টতি. এতেনেৰ উপাযেন পাসাদদারূনং অত্থায ৰড্ঢকীনং সন্তিকং, ইট্ঠকত্থায ইট্ঠকৰড্ঢকীনং, ছদনত্থায গেহচ্ছাদকানং, চিত্তকম্মত্থায চিত্তকারানন্তি যেন যেন অত্থো হোতি, তস্স তস্স অত্থায তেসং তেসং সিপ্পকারকানং সন্তিকং গন্ত্ৰা হত্থকম্মং যাচিতুং ৰট্টতি, হত্থকম্মযাচনৰসেন চ মূলচ্ছেজ্জায ৰা ভত্তৰেতনানুপ্পদানেন ৰা লদ্ধম্পি সব্বং গহেতুং ৰট্টতি. অরঞ্ঞতো আহরাপেন্তেন চ সব্বং অনজ্ঝাৰুত্থকং আহরাপেতব্বং.

২২. ন কেৰলঞ্চ পাসাদং কারেতুকামেন, মঞ্চপীঠপত্তপরিস্সাৰনধমকরণচীৰরাদীনি কারাপেতুকামেনপি দারুলোহসুত্তাদীনি লভিত্ৰা তে তে সিপ্পকারকে উপসঙ্কমিত্ৰা ৰুত্তনযেনেৰ হত্থকম্মং যাচিতব্বং. হত্থকম্মযাচনৰসেন চ মূলচ্ছেজ্জায ৰা ভত্তৰেতনানুপ্পদানেন ৰা লদ্ধম্পি সব্বং গহেতব্বং. সচে পন কাতুং ন ইচ্ছন্তি, ভত্তৰেতনং পচ্চাসীসন্তি, অকপ্পিযকহাপণাদি ন দাতব্বং, ভিক্খাচারৰত্তেন তণ্ডুলাদীনি পরিযেসিত্ৰা দাতুং ৰট্টতি. হত্থকম্মৰসেন পত্তং কারেত্ৰা তথেৰ পাচেত্ৰা নৰপক্কস্স পত্তস্স পুঞ্ছনতেলত্থায অন্তোগামং পৰিট্ঠেন ‘‘ভিক্খায আগতো’’তি সল্লক্খেত্ৰা যাগুযা ৰা ভত্তে ৰা আনীতে হত্থেন পত্তো পিধাতব্বো. সচে উপাসিকা ‘‘কিং, ভন্তে’’তি পুচ্ছতি, ‘‘নৰপক্কো পত্তো, পুঞ্ছনতেলেন অত্থো’’তি ৰত্তব্বং. সচে সা ‘‘দেহি, ভন্তে’’তি পত্তং গহেত্ৰা তেলেন পুঞ্ছিত্ৰা যাগুযা ৰা ভত্তস্স ৰা পূরেত্ৰা দেতি, ৰিঞ্ঞত্তি নাম ন হোতি, গহেতুং ৰট্টতি.

২৩. ভিক্খূ পগেৰ পিণ্ডায চরিত্ৰা আসনসালং গন্ত্ৰা আসনং অপস্সন্তা তিট্ঠন্তি. তত্র চে উপাসকা ভিক্খূ ঠিতে দিস্ৰা সযমেৰ আসনানি আহরাপেন্তি, নিসীদিত্ৰা গচ্ছন্তেহি আপুচ্ছিত্ৰা গন্তব্বং, অনাপুচ্ছা গতানম্পি নট্ঠং গীৰা ন হোতি, আপুচ্ছিত্ৰা গমনং পন ৰত্তং. সচে ভিক্খূহি ‘‘আসনানি আহরথা’’তি ৰুত্তেহি আহটানি হোন্তি, আপুচ্ছিত্ৰাৰ গন্তব্বং, অনাপুচ্ছা গতানং ৰত্তভেদো চ নট্ঠঞ্চ গীৰা. অত্থরণকোজৰকাদীসুপি এসেৰ নযো.

মক্খিকা বহুকা হোন্তি, ‘‘মক্খিকবীজনিং আহরথা’’তি ৰত্তব্বং, পুচিমন্দসাখাদীনি আহরন্তি, কপ্পিযং কারাপেত্ৰা পটিগ্গহেতব্বানি. আসনসালাযং উদকভাজনং রিত্তং হোতি, ‘‘ধমকরণং গণ্হাহী’’তি ন ৰত্তব্বং. ধমকরণঞ্হি রিত্তভাজনে পক্খিপন্তো ভিন্দেয্য, ‘‘নদিং ৰা তল়াকং ৰা গন্ত্ৰা উদকং আহরা’’তি পন ৰত্তুং ৰট্টতি, ‘‘গেহতো আহরা’’তি নেৰ ৰত্তুং ৰট্টতি, ন আহটং পরিভুঞ্জিতুং. আসনসালায ৰা অরঞ্ঞে ৰা ভত্তকিচ্চং করোন্তেহি তত্থ জাতকং অনজ্ঝাৰুত্থকং যং কিঞ্চি উত্তরিভঙ্গারহং পত্তং ৰা ফলং ৰা সচে কিঞ্চি কম্মং করোন্তং আহরাপেতি, হত্থকম্মৰসেন আহরাপেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি, অলজ্জীহি পন ভিক্খূহি ৰা সামণেরেহি ৰা হত্থকম্মং ন কারেতব্বং. অযং তাৰ পুরিসত্তকরে নযো.

২৪. গোণং পন অঞ্ঞাতকঅপ্পৰারিতট্ঠানতো আহরাপেতুং ন ৰট্টতি, আহরাপেন্তস্স দুক্কটং. ঞাতকপৰারিতট্ঠানতোপি মূলচ্ছেজ্জায যাচিতুং ন ৰট্টতি, তাৰকালিকনযেন সব্বত্থ ৰট্টতি. এৰং আহরাপিতঞ্চ গোণং রক্খিত্ৰা জগ্গিত্ৰা সামিকা পটিচ্ছাপেতব্বা. সচস্স পাদো ৰা সিঙ্গং ৰা ভিজ্জতি ৰা নস্সতি ৰা, সামিকা চে সম্পটিচ্ছন্তি, ইচ্চেতং কুসলং. নো চে সম্পটিচ্ছন্তি, গীৰা হোতি. সচে ‘‘তুম্হাকংযেৰ দেমা’’তি ৰদন্তি, ন সম্পটিচ্ছিতব্বং. ‘‘ৰিহারস্স দেমা’’তি ৰুত্তে পন ‘‘আরামিকানং আচিক্খথ জগ্গনত্থাযা’’তি ৰত্তব্বা.

২৫. ‘‘সকটং দেথা’’তিপি অঞ্ঞাতকঅপ্পৰারিতে ৰত্তুং ন ৰট্টতি, ৰিঞ্ঞত্তি এৰ হোতি, দুক্কটং আপজ্জতি. ঞাতকপৰারিতট্ঠানে পন ৰট্টতি, তাৰকালিকং ৰট্টতি, কম্মং পন কত্ৰা পুন দাতব্বং. সচে নেমিআদীনি ভিজ্জন্তি, পাকতিকানি কত্ৰা দাতব্বং, নট্ঠে গীৰা হোতি. ‘‘তুম্হাকমেৰ দেমা’’তি ৰুত্তে দারুভণ্ডং নাম সম্পটিচ্ছিতুং ৰট্টতি. এস নযো ৰাসিফরসুকুঠারীকুদালনিখাদনেসু ৰল্লিআদীসু চ পরপরিগ্গহিতেসু. গরুভণ্ডপ্পহোনকেসুযেৰ ৰল্লিআদীসু ৰিঞ্ঞত্তি হোতি, ন ততো ওরং.

২৬. অনজ্ঝাৰুত্থকং পন যং কিঞ্চি আহরাপেতুং ৰট্টতি. রক্খিতগোপিতট্ঠানেযেৰ হি ৰিঞ্ঞত্তি নাম ৰুচ্চতি. সা দ্ৰীসু পচ্চযেসু সব্বেন সব্বং ন ৰট্টতি. সেনাসনপচ্চযে পন ‘‘আহর দেহী’’তি ৰিঞ্ঞত্তিমত্তমেৰ ন ৰট্টতি, পরিকথোভাসনিমিত্তকম্মানি ৰট্টন্তি. তত্থ উপোসথাগারং ৰা ভোজনসালং ৰা অঞ্ঞং ৰা কিঞ্চি সেনাসনং ইচ্ছতো ‘‘ইমস্মিং ৰত ওকাসে এৰরূপং সেনাসনং কাতুং ৰট্টতী’’তি ৰা ‘‘যুত্ত’’ন্তি ৰা ‘‘অনুরূপ’’ন্তি ৰাতিআদিনা নযেন ৰচনং পরিকথা নাম. উপাসকা তুম্হে কুহিং ৰসথাতি. পাসাদে, ভন্তেতি. ‘‘কিং ভিক্খূনং পন উপাসকা পাসাদো ন ৰট্টতী’’তি এৰমাদিৰচনং ওভাসো নাম. মনুস্সে দিস্ৰা রজ্জুং পসারেতি, খীলে আকোটাপেতি, ‘‘কিং ইদং, ভন্তে’’তি ৰুত্তে ‘‘ইধ আৰাসং করিস্সামা’’তি এৰমাদিকরণং পন নিমিত্তকম্মং নাম. গিলানপচ্চযে পন ৰিঞ্ঞত্তিপি ৰট্টতি, পগেৰ পরিকথাদীনি.

ইতি পাল়িমুত্তকৰিনযৰিনিচ্ছযসঙ্গহে

ৰিঞ্ঞত্তিৰিনিচ্ছযকথা সমত্তা.