২০. পটিগ্গহণৰিনিচ্ছযকথা

১০৪. খাদনীযাদিপটিগ্গাহোতি অজ্ঝোহরিতব্বস্স যস্স কস্সচি খাদনীযস্স ৰা ভোজনীযস্স ৰা পটিগ্গহণং. তত্রাযং ৰিনিচ্ছযো – পঞ্চহি অঙ্গেহি পটিগ্গহণং রুহতি, থামমজ্ঝিমস্স পুরিসস্স উচ্চারণমত্তং হোতি, হত্থপাসো পঞ্ঞাযতি, অভিহারো পঞ্ঞাযতি, দেৰো ৰা মনুস্সো ৰা তিরচ্ছানগতো ৰা কাযেন কাযপটিবদ্ধেন নিস্সগ্গিযেন ৰা দেতি, তঞ্চে ভিক্খু কাযেন ৰা কাযপটিবদ্ধেন ৰা পটিগ্গণ্হাতি. এৰং পঞ্চহঙ্গেহি পটিগ্গহণং রুহতি.

তত্থ ঠিতনিসিন্ননিপন্নানং ৰসেন এৰং হত্থপাসো ৰেদিতব্বো – সচে ভিক্খু নিসিন্নো হোতি, আসনস্স পচ্ছিমন্ততো পট্ঠায, সচে ঠিতো, পণ্হিঅন্ততো পট্ঠায, সচে নিপন্নো, যেন পস্সেন নিপন্নো, তস্স পারিমন্ততো পট্ঠায, দাযকস্স নিসিন্নস্স ৰা ঠিতস্স ৰা নিপন্নস্স ৰা ঠপেত্ৰা পসারিতহত্থং যং আসন্নতরং অঙ্গং, তস্স ওরিমন্তেন পরিচ্ছিন্দিত্ৰা অড্ঢতেয্যহত্থো হত্থপাসো নাম.

সচে পন দাযকপটিগ্গাহকেসু একো আকাসে হোতি, একো ভূমিযং, ভূমট্ঠস্স চ সীসেন, আকাসট্ঠস্স চ ঠপেত্ৰা দাতুং ৰা গহেতুং ৰা পসারিতহত্থং যং আসন্নতরং অঙ্গং, তস্স ওরিমন্তেন হত্থপাসপমাণং পরিচ্ছিন্দিতব্বং. সচেপি একো কূপে হোতি, একো কূপতটে, একো ৰা পন রুক্খে, একো পথৰিযং, ৰুত্তনযেনেৰ হত্থপাসপমাণং পরিচ্ছিন্দিতব্বং. এৰরূপে হত্থপাসে ঠত্ৰা সচেপি পক্খী মুখতুণ্ডকেন ৰা হত্থী ৰা সোণ্ডায গহেত্ৰা পুপ্ফং ৰা ফলং ৰা দেতি, পটিগ্গহণং রুহতি. সচে পন অড্ঢট্ঠমরতনস্সপি হত্থিনো খন্ধে নিসিন্নো তেন সোণ্ডায দীযমানং গণ্হাতি, ৰট্টতিযেৰ. হত্থাদীসু যেন কেনচি সরীরাৰযৰেন অন্তমসো পাদঙ্গুলিযাপি দীযমানং কাযেন দিন্নং নাম হোতি. পটিগ্গহণেপি এসেৰ নযো. যেন কেনচি হি সরীরাৰযৰেন গহিতং কাযেন গহিতমেৰ হোতি. সচেপি নত্থুকরণিযং দীযমানং নাসাপুটেন অকল্লকো ৰা মুখেন পটিগ্গণ্হাতি, আভোগমেৰ হেত্থ পমাণং.

১০৫. কটচ্ছুআদীসু পন যেন কেনচি উপকরণেন দিন্নং কাযপটিবদ্ধেন দিন্নং নাম হোতি. পটিগ্গহণেপি এসেৰ নযো. যেন কেনচি হি সরীরসম্বদ্ধেন পত্তথালকাদিনা গহিতং কাযপটিবদ্ধেন গহিতমেৰ হোতি. কাযতো পন কাযপটিবদ্ধতো চ মোচেত্ৰা হত্থপাসে ঠিতস্স কাযে ৰা কাযপটিবদ্ধে ৰা পাতিযমানম্পি নিস্সগ্গিযেন পযোগেন দিন্নং নাম হোতি. একো বহূনি ভত্তব্যঞ্জনভাজনানি সীসে কত্ৰা ভিক্খুস্স সন্তিকং আগন্ত্ৰা ঠিতকোৰ ‘‘গণ্হথা’’তি ৰদতি, ন তাৰ অভিহারো পঞ্ঞাযতি, তস্মা ন গহেতব্বং. সচে পন ঈসকম্পি ওনমতি, ভিক্খুনা হত্থং পসারেত্ৰা হেট্ঠিমভাজনং একদেসেনপি সম্পটিচ্ছিতব্বং. এত্তাৰতা সব্বভাজনানি পটিগ্গহিতানি হোন্তি. ততো পট্ঠায ওরোপেত্ৰা উগ্ঘাটেত্ৰা ৰা যং ইচ্ছতি, তং গহেতুং ৰট্টতি. ভত্তপচ্ছিআদিম্হি পন একভাজনে ৰত্তব্বমেৰ নত্থি.

কাজেন ভত্তং হরন্তোপি সচে কাজং ওনমেত্ৰা দেতি, ৰট্টতি. তিংসহত্থো ৰেণু হোতি, একস্মিং অন্তে গুল়কুম্ভো বদ্ধো, একস্মিং সপ্পিকুম্ভো, তঞ্চে পটিগ্গণ্হাতি, সব্বং পটিগ্গহিতমেৰ. উচ্ছুযন্তদোণিতো পগ্ঘরন্তমেৰ ‘‘রসং গণ্হথা’’তি ৰদতি, অভিহারো ন পঞ্ঞাযতীতি ন গহেতব্বো. সচে পন কসটং ছড্ডেত্ৰা হত্থেন উস্সিঞ্চিত্ৰা দেতি, ৰট্টতি. বহূ পত্তা মঞ্চে ৰা পীঠে ৰা কটসারে ৰা দোণিযং ৰা ফলকে ৰা ঠপিতা হোন্তি, যত্থ ঠিতস্স দাযকো হত্থপাসে হোতি, তত্থ ঠত্ৰা পটিগ্গহণসঞ্ঞায মঞ্চাদীনি অঙ্গুলিযাপি ফুসিত্ৰা ঠিতেন ৰা নিসিন্নেন ৰা নিপন্নেন ৰা যং তেসু পত্তেসু দীযতি, তং সব্বং পটিগ্গহিতং হোতি. সচেপি ‘‘পটিগ্গহেস্সামী’’তি মঞ্চাদীনি অভিরুহিত্ৰা নিসীদতি, ৰট্টতিযেৰ.

পথৰিযং পন সচেপি কুচ্ছিযা কুচ্ছিং আহচ্চ ঠিতা হোন্তি, যং যং অঙ্গুলিযা ৰা সূচিযা ৰা ফুসিত্ৰা নিসিন্নো হোতি, তত্থ তত্থ দীযমানমেৰ পটিগ্গহিতং হোতি. যত্থ কত্থচি মহাকটসারহত্থত্থরণাদীসু ঠপিতপত্তে পটিগ্গহণং ন রুহতীতি ৰুত্তং, তং হত্থপাসাতিক্কমং সন্ধায ৰুত্তন্তি ৰেদিতব্বং, হত্থপাসে পন সতি যত্থ কত্থচি ৰট্টতি অঞ্ঞত্র তত্থজাতকা. তত্থজাতকে পন পদুমিনিপণ্ণে ৰা কিংসুকপণ্ণাদিম্হি ৰা ন ৰট্টতি. ন হি তং কাযপটিবদ্ধসঙ্খ্যং গচ্ছতি. যথা চ তত্থজাতকে, এৰং খাণুকে বন্ধিত্ৰা ঠপিতমঞ্চাদিম্হি অসংহারিমে ফলকে ৰা পাসাণে ৰা ন রুহতিযেৰ. তেপি হি তত্থজাতকসঙ্খ্যুপগা হোন্তি. ভূমিযং অত্থতেসু সুখুমেসু তিন্তিণিকাদিপণ্ণেসু পটিগ্গহণং ন রুহতি. ন হি তানি সন্ধারেতুং সমত্থানীতি. মহন্তেসু পন পদুমিনিপণ্ণাদীসু রুহতি. সচে হত্থপাসং অতিক্কম্মঠিতো দীঘদণ্ডকেন উল়ুঙ্কেন দেতি, ‘‘আগন্ত্ৰা দেহী’’তি ৰত্তব্বো. ৰচনং অসুত্ৰা ৰা অনাদিযিত্ৰা ৰা পত্তে আকিরতিযেৰ, পুন পটিগ্গহেতব্বং. দূরে ঠত্ৰা ভত্তপিণ্ডং খিপন্তেপি এসেৰ নযো.

১০৬. সচে পত্তথৰিকতো নীহরিযমানে পত্তে রজনচুণ্ণানি হোন্তি, সতি উদকে ধোৰিতব্বো, অসতি রজনচুণ্ণং পুঞ্ছিত্ৰা পটিগ্গহেত্ৰা ৰা পিণ্ডায চরিতব্বং. সচে পিণ্ডায চরন্তস্স পত্তে রজং পততি, পটিগ্গহেত্ৰা ভিক্খা গণ্হিতব্বা, অপ্পটিগ্গহেত্ৰা গণ্হতো ৰিনযদুক্কটং, তং পন পুন পটিগ্গহেত্ৰা ভুঞ্জতো অনাপত্তি. সচে পন ‘‘পটিগ্গহেত্ৰা দেথা’’তি ৰুত্তে ৰচনং অসুত্ৰা ৰা অনাদিযিত্ৰা ৰা ভিক্খং দেন্তিযেৰ, ৰিনযদুক্কটং নত্থি, পুন পটিগ্গহেত্ৰা অঞ্ঞা ভিক্খা গহেতব্বা. সচে মহাৰাতো ততো ততো রজং পাতেতি, ন সক্কা হোতি ভিক্খং গহেতুং, ‘‘অনুপসম্পন্নস্স দস্সামী’’তি সুদ্ধচিত্তেন আভোগং কত্ৰা গণ্হিতুং ৰট্টতি. এৰং পিণ্ডায চরিত্ৰা ৰিহারং ৰা আসনসালং ৰা গন্ত্ৰা তং অনুপসম্পন্নস্স দত্ৰা পুন তেন দিন্নং ৰা তস্স ৰিস্সাসেন ৰা পটিগ্গহেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. সচে ভিক্খাচারে সরজং পত্তং ভিক্খুস্স দেতি, সো ৰত্তব্বো ‘‘ইমং পটিগ্গহেত্ৰা ভিক্খং ৰা গণ্হেয্যাসি পরিভুঞ্জেয্যাসি ৰা’’তি, তেন তথা কাতব্বং. সচে রজং উপরি উপ্পিলৰতি, কঞ্জিকং পৰাহেত্ৰা সেসং ভুঞ্জিতব্বং. সচে অন্তোপৰিট্ঠং হোতি, পটিগ্গহেতব্বং. অনুপসম্পন্নে অসতি হত্থতো অমোচেন্তেনেৰ যত্থ অনুপসম্পন্নো অত্থি, তত্থ নেত্ৰা পটিগ্গহেতব্বং. সুক্খভত্তে পতিতরজং অপনেত্ৰা ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. সচে অতিসুখুমং হোতি, উপরি ভত্তেন সদ্ধিং অপনেতব্বং, পটিগ্গহেত্ৰা ৰা ভুঞ্জিতব্বং. যাগুং ৰা সূপং ৰা পুরতো ঠপেত্ৰা আলুল়েন্তানং ভাজনতো ফুসিতানি উগ্গন্ত্ৰা পত্তে পতন্তি, পত্তো পটিগ্গহেতব্বো.

১০৭. উল়ুঙ্কেন আহরিত্ৰা দেন্তানং পঠমতরং উল়ুঙ্কতো থেৰা পত্তে পতন্তি, সুপতিতা, অভিহটত্তা দোসো নত্থি. সচেপি চরুকেন ভত্তে আকিরিযমানে চরুকতো মসি ৰা ছারিকা ৰা পততি, অভিহটত্তা নেৰত্থি দোসো. অনন্তরস্স ভিক্খুনো দীযমানং পত্ততো উপ্পতিত্ৰা ইতরস্স পত্তে পততি, সুপতিতং. পটিগ্গহিতমেৰ হি তং হোতি. সচে জজ্ঝরিসাখাদিং ফালেত্ৰা একস্স ভিক্খুনো দেন্তানং সাখতো ফুসিতানি অঞ্ঞস্স পত্তে পতন্তি, পত্তো পটিগ্গহেতব্বো, যস্স পত্তস্স উপরি ফালেন্তি, তস্স পত্তে পতিতেসু দাতুকামতায অভিহটত্তা দোসো নত্থি. পাযাসস্স পূরেত্ৰা পত্তং দেন্তি, উণ্হত্তা হেট্ঠা গহেতুং ন সক্কোতি, মুখৰট্টিযাপি গহেতুং ৰট্টতি. সচে তথাপি ন সক্কোতি, আধারকেন গহেতব্বো. আসনসালায পত্তং গহেত্ৰা নিসিন্নো ভিক্খু নিদ্দং ওক্কন্তো হোতি, নেৰ আহরিযমানং, ন দীযমানং জানাতি, অপ্পটিগ্গহিতং হোতি. সচে পন আভোগং কত্ৰা নিসিন্নো হোতি, ৰট্টতি. সচেপি সো হত্থেন আধারকং মুঞ্চিত্ৰা পাদেন পেল্লেত্ৰা নিদ্দাযতি, ৰট্টতিযেৰ. পাদেন আধারকং অক্কমিত্ৰা পটিগ্গণ্হন্তস্স পন জাগরন্তস্সপি অনাদরপটিগ্গহণং হোতি, তস্মা ন কত্তব্বং. কেচি ‘‘এৰং আধারকেন পটিগ্গহণং কাযপটিবদ্ধপটিবদ্ধেন পটিগ্গহণং নাম হোতি, তস্মা ন ৰট্টতী’’তি ৰদন্তি, তং ৰচনমত্তমেৰ, অত্থতো পন সব্বম্পেতং কাযপটিবদ্ধমেৰ হোতি. কাযসংসগ্গেপি চেস নযো দস্সিতো. যম্পি ভিক্খুস্স দীযমানং পততি, তম্পি সামং গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি.

তত্রিদং সুত্তং –

‘‘অনুজানামি, ভিক্খৰে, যং দীযমানং পততি, তং সামং গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং, পরিচ্চত্তং তং, ভিক্খৰে, দাযকেহী’’তি (চূল়ৰ. ২৭৩).

ইদঞ্চ পন সুত্তং নেয্যত্থং, তস্মা এৰমেত্থ অধিপ্পাযো ৰেদিতব্বো – যং দীযমানং দাযকস্স হত্থতো পরিগল়িত্ৰা সুদ্ধায ৰা ভূমিযা পদুমিনিপণ্ণে ৰা ৰত্থকটসারকাদীসু ৰা পততি, তং সামং গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. যং পন সরজায ভূমিযং পততি, তং রজং পুঞ্ছিত্ৰা ৰা ধোৰিত্ৰা ৰা পটিগ্গহেত্ৰা ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং. সচে পৰট্টন্তং অঞ্ঞস্স ভিক্খুনো সন্তিকং গচ্ছতি, তেন আহরাপেতুম্পি ৰট্টতি. সচে তং ভিক্খুং ৰদতি ‘‘ত্ৰংযেৰ খাদা’’তি, তস্সপি খাদিতুং ৰট্টতি, অনাণত্তেন পন তেন ন গহেতব্বং. ‘‘অনাণত্তেনপি ইতরস্স দস্সামীতি গহেতুং ৰট্টতী’’তি কুরুন্দিযং ৰুত্তং. কস্মা পনেতং ইতরস্স ভিক্খুনো গহেতুং ন ৰট্টতীতি? ভগৰতা অননুঞ্ঞাতত্তা. ভগৰতা হি ‘‘সামং গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতু’’ন্তি ৰদন্তেন যস্সেৰ তং দীযমানং পততি, তস্স অপ্পটিগ্গহিতকম্পি তং গহেত্ৰা পরিভোগো অনুঞ্ঞাতো. ‘‘পরিচ্চত্তং তং, ভিক্খৰে, দাযকেহী’’তি ৰচনেন পনেত্থ পরসন্তকভাৰো দীপিতো, তস্মা অঞ্ঞস্স সামং গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ন ৰট্টতি, তস্স পন আণত্তিযা ৰট্টতীতি অযং কিরেত্থ অধিপ্পাযো. যস্মা চ এতং অপ্পটিগ্গহিতকত্তা অনুঞ্ঞাতং, তস্মা যথাঠিতংযেৰ অনামসিত্ৰা কেনচি পিদহিত্ৰা ঠপিতং দুতিযদিৰসেপি পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি, সন্নিধিপচ্চযা অনাপত্তি, পটিগ্গহেত্ৰা পন পরিভুঞ্জিতব্বং. তং দিৰসংযেৰ হি তস্স সামং গহেত্ৰা পরিভোগো অনুঞ্ঞাতো, ন ততো পরন্তি অযম্পি কিরেত্থ অধিপ্পাযো.

১০৮. ইদানি অব্বোহারিকনযো ৰুচ্চতি. ভুঞ্জন্তানঞ্হি দন্তা খীযন্তি, নখা খীযন্তি, পত্তস্স ৰণ্ণো খীযতি, সব্বং অব্বোহারিকং. সত্থকেন উচ্ছুআদীসু ফালিতেসু মলং পঞ্ঞাযতি, এতং নৰসমুট্ঠিতং নাম, পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং. সত্থকং ধোৰিত্ৰা ফালিতেসু মলং ন পঞ্ঞাযতি, লোহগন্ধমত্তং হোতি, তং অব্বোহারিকং. যম্পি সত্থকং গহেত্ৰা পরিহরন্তি, তেন ফালিতেপি এসেৰ নযো. ন হি তং পরিভোগত্থায পরিহরন্তীতি. মূলভেসজ্জাদীনি পিসন্তানং ৰা কোট্টেন্তানং ৰা নিসদনিসদপোতকউদুক্খলমুসলাদীনি খীযন্তি, পরিহরণকৰাসিং তাপেত্ৰা ভেসজ্জত্থায তক্কে ৰা খীরে ৰা পক্খিপন্তি, তত্থ নীলিকা পঞ্ঞাযতি, সত্থকে ৰুত্তসদিসোৰ ৰিনিচ্ছযো. আমকতক্কাদীসু পন সযং ন পক্খিপিতব্বা, পক্খিপতি চে, সামংপাকতো ন মুচ্চতি. দেৰে ৰস্সন্তে পিণ্ডায চরন্তস্স সরীরতো ৰা চীৰরতো ৰা কিলিট্ঠউদকং পত্তে পততি, পটিগ্গহেতব্বং. রুক্খমূলাদীসু ভুঞ্জন্তস্স পতিতেপি এসেৰ নযো. সচে পন সত্তাহং ৰস্সন্তে দেৰে সুদ্ধং উদকং হোতি, অব্ভোকাসতো ৰা পততি, ৰট্টতি.

১০৯. সামণেরস্স ওদনং দেন্তেন তস্স পত্তগতং অচ্ছুপন্তেনেৰ দাতব্বো, পত্তো ৰাস্স পটিগ্গহেতব্বো. অপ্পটিগ্গহিতে ওদনং ছুপিত্ৰা পুন অত্তনো পত্তে ওদনং গণ্হন্তস্স উগ্গহিতকো হোতি. সচে পন দাতুকামো হুত্ৰা ‘‘আহর, সামণের, পত্তং, ওদনং গণ্হাহী’’তি ৰদতি, ইতরো ‘‘অলং ময্হ’’ন্তি পটিক্খিপতি, পুন ‘‘তৰেতং মযা পরিচ্চত্ত’’ন্তি চ ৰুত্তে ‘‘ন ময্হং এতেনত্থো’’তি ৰদতি, সতক্খত্তুম্পি পরিচ্চজতু, যাৰ অত্তনো হত্থগতং, তাৰ পটিগ্গহিতমেৰ হোতি. সচে পন আধারকে ঠিতং নিরপেক্খো ‘‘গণ্হাহী’’তি ৰদতি, পুন পটিগ্গহেতব্বং. সাপেক্খো আধারকে পত্তং ঠপেত্ৰা ‘‘এত্তো পূৰং ৰা ভত্তং ৰা গণ্হাহী’’তি সামণেরং ৰদতি, সামণেরো হত্থং ধোৰিত্ৰা সচেপি সতক্খত্তুং গহেত্ৰা অত্তনো পত্তগতং অফুসন্তোৰ অত্তনো পত্তে পক্খিপতি, পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. যদি পন অত্তনো পত্তগতং ফুসিত্ৰা ততো গণ্হাতি, সামণেরসন্তকেন সংসট্ঠং হোতি, পুন পটিগ্গহেতব্বং. কেচি পন ‘‘সচেপি গয্হমানং ছিজ্জিত্ৰা তত্থ পততি, পুন পটিগ্গহেতব্ব’’ন্তি ৰদন্তি. তং ‘‘একং ভত্তপিণ্ডং গণ্হ, একং পূৰং গণ্হ, ইমস্স গুল়পিণ্ডস্স এত্তকং পদেসং গণ্হা’’তি এৰং পরিচ্ছিন্দিত্ৰা ৰুত্তে ৰেদিতব্বং, ইধ পন পরিচ্ছেদো নত্থি, তস্মা যং সামণেরস্স পত্তে পততি, তদেৰ পটিগ্গহণং ৰিজহতি, হত্থগতং পন যাৰ সামণেরো ৰা ‘‘অল’’ন্তি ন ওরমতি, ভিক্খু ৰা ন ৰারেতি, তাৰ ভিক্খুস্সেৰ সন্তকং, তস্মা পটিগ্গহণং ন ৰিজহতি. সচে অত্তনো ৰা ভিক্খূনং ৰা যাগুপচনকভাজনে কেসঞ্চি অত্থায ভত্তং পক্খিপতি, ‘‘সামণের, ভাজনস্স উপরি হত্থং করোহী’’তি ৰত্ৰা তস্স হত্থে পক্খিপিতব্বং. তস্স হত্থতো ভাজনে পতিতঞ্হি দুতিযদিৰসে ভাজনস্স অকপ্পিযভাৰং ন করোতি পরিচ্চত্তত্তা. সচে এৰং অকত্ৰা পক্খিপতি, পত্তমিৰ ভাজনং নিরামিসং কত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং.

১১০. দাযকা যাগুকুটং ঠপেত্ৰা গতা, তং দহরসামণেরো পটিগ্গণ্হাপেতুং ন সক্কোতি, ভিক্খু পত্তং উপনামেতি, সামণেরো কুটস্স গীৰং পত্তস্স মুখৰট্টিযং ঠপেত্ৰা আৰজ্জেতি, পত্তগতা যাগু পটিগ্গহিতাৰ হোতি. অথ ৰা ভিক্খু ভূমিযং হত্থং ঠপেতি, সামণেরো পৰট্টেত্ৰা হত্থং আরোপেতি, ৰট্টতি. পূৰপচ্ছিভত্তপচ্ছিউচ্ছুভারাদীসুপি এসেৰ নযো. সচে পটিগ্গহণূপগং ভারং দ্ৰে তযো সামণেরা দেন্তি, একেন ৰা বলৰতা উক্খিত্তং দ্ৰে তযো ভিক্খূ গণ্হন্তি, ৰট্টতি. মঞ্চস্স ৰা পীঠস্স ৰা পাদে তেলঘটং ৰা ফাণিতঘটং ৰা লগ্গেন্তি, ভিক্খুস্স মঞ্চেপি পীঠেপি নিসীদিতুং ৰট্টতি, উগ্গহিতকং নাম ন হোতি.

নাগদন্তকে ৰা অঙ্কুসকে ৰা দ্ৰে তেলঘটা লগ্গিতা হোন্তি উপরি পটিগ্গহিতকো, হেট্ঠা অপ্পটিগ্গহিতকো. উপরিমং গহেতুং ৰট্টতি, হেট্ঠা পটিগ্গহিতকো, উপরি অপ্পটিগ্গহিতকো, উপরিমং গহেত্ৰা ইতরং গণ্হতো উপরিমো উগ্গহিতকো হোতি. হেট্ঠামঞ্চে অপ্পটিগ্গহিতকং তেলথালকং হোতি, তঞ্চে সম্মজ্জন্তো সম্মুঞ্জনিযা ঘট্টেতি, উগ্গহিতকং ন হোতি, ‘‘পটিগ্গহিতকং গণ্হিস্সামী’’তি অপ্পটিগ্গহিতকং গহেত্ৰা ঞত্ৰা পুন ঠপেতি, উগ্গহিতকং ন হোতি, বহি নীহরিত্ৰা সঞ্জানাতি, বহি অট্ঠপেত্ৰা হরিত্ৰা তত্থেৰ ঠপেতব্বং, নত্থি দোসো. সচে পন পুব্বে ৰিৰরিত্ৰা ঠপিতং, ন পিদহিতব্বং. যথা পুব্বে ঠিতং, তথেৰ ঠপেতব্বং. সচে বহি ঠপেতি, পুন ন ছুপিতব্বং.

১১১. পটিগ্গহিতকে তেলাদিম্হি কণ্ণিকা উট্ঠেতি, সিঙ্গিৰেরাদিম্হি ঘনচুণ্ণং, তংসমুট্ঠানমেৰ নাম তং, পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. তালং ৰা নাল়িকেরং ৰা আরুল়্হো যোত্তেন ফলপিণ্ডিং ওতারেত্ৰা উপরি ঠিতোৰ ‘‘গণ্হথা’’তি ৰদতি, ন গহেতব্বং. সচে অঞ্ঞো ভূমিযং ঠিতো যোত্তপাসকে গহেত্ৰা উক্খিপিত্ৰা দেতি, ৰট্টতি. সফলং মহাসাখং কপ্পিযং কারেত্ৰা পটিগ্গণ্হাতি, ফলানি পটিগ্গহিতানেৰ হোন্তি, যথাসুখং পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. অন্তোৰতিযং ঠত্ৰা ৰতিং ছিন্দিত্ৰা উচ্ছুং ৰা তিম্বরূসকং ৰা দেন্তি, হত্থপাসে সতি ৰট্টতি. দণ্ডকেসু অপহরিত্ৰা নিগ্গতং গণ্হন্তস্স ৰট্টতি, পহরিত্ৰা নিগ্গতে অট্ঠকথাসু দোসো ন দস্সিতো. মযং পন ‘‘যং ঠানং পহটং, ততো সযংপতিতমিৰ হোতী’’তি তক্কযাম, তম্পি ঠত্ৰা গচ্ছন্তে যুজ্জতি সুঙ্কঘাততো পৰট্টেত্ৰা বহিপতিতভণ্ডং ৰিয. ৰতিং ৰা পাকারং ৰা লঙ্ঘাপেত্ৰা দেন্তি, সচে পন অপুথুলো পাকারো, অন্তোপাকারে বহিপাকারে চ ঠিতস্স হত্থপাসো পহোতি, হত্থসতম্পি উদ্ধং গন্ত্ৰা সম্পত্তং গহেতুং ৰট্টতি.

ভিক্খু গিলানং সামণেরং খন্ধেন ৰহতি, সো ফলাফলং দিস্ৰা গহেত্ৰা খন্ধে নিসিন্নোৰ দেতি, ৰট্টতি. অপরো ভিক্খুং ৰহন্তো খন্ধে নিসিন্নস্স ভিক্খুনো দেতি, ৰট্টতিযেৰ. ভিক্খু ফলিনিং সাখং ছাযত্থায গহেত্ৰা গচ্ছতি, ফলানি খাদিতুং চিত্তে উপ্পন্নে পটিগ্গহাপেত্ৰা খাদিতুং ৰট্টতি. মচ্ছিকৰারণত্থং কপ্পিযং কারেত্ৰা পটিগ্গণ্হাতি, খাদিতুকামো চে হোতি, মূলপটিগ্গহণমেৰ ৰট্টতি, খাদন্তস্স নত্থি দোসো. ভিক্খু পটিগ্গহণারহং ভণ্ডং মনুস্সানং যানে ঠপেত্ৰা মগ্গং গচ্ছতি, যানং কদ্দমে লগ্গতি, দহরো চক্কং গহেত্ৰা উক্খিপতি, ৰট্টতি, উগ্গহিতকং নাম ন হোতি. নাৰায ঠপেত্ৰা নাৰং অরিত্তেন ৰা পাজেতি, হত্থেন ৰা কড্ঢতি, ৰট্টতি. উল়ুম্পেপি এসেৰ নযো. চাটিযং ৰা কুণ্ডকে ৰা ঠপেত্ৰাপি তং অনুপসম্পন্নেন গাহাপেত্ৰা অনুপসম্পন্নং বাহাযং গহেত্ৰা তরিতুং ৰট্টতি. তস্মিম্পি অসতি অনুপসম্পন্নং গাহাপেত্ৰা তং বাহাযং গহেত্ৰা তরিতুং ৰট্টতি.

উপাসকা গমিকভিক্খূনং পাথেয্যতণ্ডুলে দেন্তি, সামণেরা ভিক্খূনং তণ্ডুলে গহেত্ৰা অত্তনো তণ্ডুলে গহেতুং ন সক্কোন্তি, ভিক্খূ তেসং তণ্ডুলে গণ্হন্তি, সামণেরা অত্তনা গহিততণ্ডুলেসু খীণেসু ইতরেহি তণ্ডুলেহি যাগুং পচিত্ৰা সব্বেসং পত্তানি পটিপাটিযা ঠপেত্ৰা যাগুং আকিরন্তি, পণ্ডিতো সামণেরো অত্তনো পত্তং গহেত্ৰা থেরস্স দেতি, থেরস্স পত্তং দুতিযত্থেরস্সাতি এৰং সব্বানিপি পরিৰত্তেতি, সব্বেহি সামণেরস্স সন্তকং ভুত্তং হোতি, ৰট্টতি. সচেপি সামণেরো অপণ্ডিতো হোতি, অত্তনো পত্তে যাগুং সযমেৰ পাতুং আরভতি, ‘‘আৰুসো, তুয্হং যাগুং ময্হং দেহী’’তি থেরেহি পটিপাটিযা যাচিত্ৰাপি পিৰিতুং ৰট্টতি, সব্বেহি সামণেরস্স সন্তকমেৰ ভুত্তং হোতি, নেৰ উগ্গহিতপচ্চযা, ন সন্নিধিপচ্চযা ৰজ্জং ফুসন্তি. এত্থ পন মাতাপিতূনং তেলাদীনি, ছাযাদীনং অত্থায সাখাদীনি চ হরন্তানং ইমেসঞ্চ ৰিসেসো ন দিস্সতি, তস্মা কারণং উপপরিক্খিতব্বং.

১১২. সামণেরো ভত্তং পচিতুকামো তণ্ডুলে ধোৰিত্ৰা নিচ্চালেতুং ন সক্কোতি, ভিক্খুনা তণ্ডুলে চ ভাজনঞ্চ পটিগ্গহেত্ৰা তণ্ডুলে ধোৰিত্ৰা নিচ্চালেত্ৰা ভাজনং উদ্ধনং আরোপেতব্বং, অগ্গি ন কাতব্বো, পক্ককালে ৰিৰরিত্ৰা পক্কভাৰো জানিতব্বো. সচে দুপ্পক্কং হোতি, পাকত্থায পিদহিতুং ন ৰট্টতি, রজস্স ৰা ছারিকায ৰা অপতনত্থায ৰট্টতি, পক্ককালে ওরোপিতুং ভুঞ্জিতুম্পি ৰট্টতি, পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. সামণেরো পটিবলো পচিতুং, খণো পনস্স নত্থি কত্থচি গন্তুকামো, ভিক্খুনা সতণ্ডুলোদকং ভাজনং পটিগ্গহেত্ৰা উদ্ধনং আরোপেত্ৰা ‘‘অগ্গিং জালেত্ৰা গচ্ছা’’তি ৰত্তব্বো. ততো পরং পুরিমনযেনেৰ সব্বং কাতুং ৰট্টতি. ভিক্খু যাগুঅত্থায সুদ্ধভাজনং আরোপেত্ৰা উদকং তাপেতি, ৰট্টতি. তত্তে উদকে সামণেরো তণ্ডুলে পক্খিপতি, ততো পট্ঠায ভিক্খুনা অগ্গি ন কাতব্বো, পক্কযাগুং পটিগ্গহেত্ৰা পাতুং ৰট্টতি. সামণেরো যাগুং পচতি, হত্থকুক্কুচ্চকো ভিক্খু কীল়ন্তো ভাজনং আমসতি, পিধানং আমসতি, উগ্গতং ফেণং ছিন্দিত্ৰা পহরতি, তস্সেৰ পাতুং ন ৰট্টতি, দুরুপচিণ্ণং নাম হোতি. সচে পন দব্বিং ৰা উল়ুঙ্কং ৰা গহেত্ৰা অনুক্খিপন্তো আলোল়েতি, সব্বেসং ন ৰট্টতি, সামংপাকঞ্চেৰ হোতি দুরুপচিণ্ণঞ্চ. সচে উক্খিপতি, উগ্গহিতকম্পি হোতি.

১১৩. ভিক্খুনা পিণ্ডায চরিত্ৰা আধারকে পত্তো ঠপিতো হোতি. তত্র চে অঞ্ঞো লোলভিক্খু কীল়ন্তো পত্তং আমসতি, পত্তপিধানং আমসতি, তস্সেৰ ততো লদ্ধভত্তং ন ৰট্টতি. সচে ন পত্তং উক্খিপিত্ৰা ঠপেতি, সব্বেসং ন ৰট্টতি. তত্থজাতকফলিনিসাখায ৰা ৰল্লিযা ৰা গহেত্ৰা চালেতি, তস্সেৰ ততো লদ্ধফলং ন ৰট্টতি, দুরুপচিণ্ণদুক্কটঞ্চ আপজ্জতি. ‘‘ফলরুক্খং পন অপস্সযিতুং ৰা তত্থ কণ্টকং ৰা বন্ধিতুং ৰট্টতি, দুরুপচিণ্ণং ন হোতী’’তি মহাপচ্চরিযং ৰুত্তং. অরঞ্ঞে পতিতং পন অম্বফলাদিং দিস্ৰা ‘‘সামণেরস্স দস্সামী’’তি আহরিত্ৰা দাতুং ৰট্টতি. সীহৰিঘাসাদিং দিস্ৰাপি ‘‘সামণেরস্স দস্সামী’’তি পটিগ্গহেত্ৰা ৰা অপ্পটিগ্গহেত্ৰা ৰা আহরিত্ৰা দাতুং ৰট্টতি. সচে পন সক্কোতি ৰিতক্কং সোধেতুং, ততো লদ্ধং খাদিতুম্পি ৰট্টতি, নেৰ আমকমংসপটিগ্গহণপচ্চযা, ন উগ্গহিতকপচ্চযা ৰজ্জং ফুসতি. মাতাপিতূনং অত্থায তেলাদীনি গহেত্ৰা গচ্ছতো অন্তরামগ্গে ব্যাধি উপ্পজ্জতি, ততো যং ইচ্ছতি, তং পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. সচে পন মূলেপি পটিগ্গহিতং হোতি, পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. মাতাপিতূনং তণ্ডুলে আহরিত্ৰা দেতি, তে ততোযেৰ যাগুআদীনি সম্পাদেত্ৰা তস্স দেন্তি, ৰট্টতি, সন্নিধিপচ্চযা উগ্গহিতপচ্চযা ৰা দোসো নত্থি.

১১৪. ভিক্খু পিদহিত্ৰা উদকং তাপেতি, যাৰ পরিক্খযা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টতি. সচে পনেত্থ ছারিকা পততি, পটিগ্গহেতব্বং. দীঘসণ্ডাসেন থালকং গহেত্ৰা তেলং পচন্তস্স ছারিকা পততি, হত্থেন অমুঞ্চন্তেনেৰ পচিত্ৰা ওতারেত্ৰা পটিগ্গহেতব্বং. সচে অঙ্গারাপি দারূনিপি পটিগ্গহেত্ৰা ঠপিতানি, মূলপটিগ্গহণমেৰ ৰট্টতি. ভিক্খু উচ্ছুং খাদতি, সামণেরো ‘‘ময্হম্পি দেথা’’তি ৰদতি, ‘‘ইতো ছিন্দিত্ৰা গণ্হা’’তি ৰুত্তো গণ্হাতি, অৰসেসে পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. গুল়পিণ্ডং খাদন্তস্সপি এসেৰ নযো. ৰুত্তোকাসতো ছিন্দিত্ৰা গহিতাৰসেসঞ্হি অজহিতপটিগ্গহণমেৰ হোতি. ভিক্খু গুল়ং ভাজেন্তো পটিগ্গহেত্ৰা কোট্ঠাসে করোতি, ভিক্খূপি সামণেরাপি আগন্ত্ৰা একগ্গহণেনেৰ একমেকং কোট্ঠাসং গণ্হন্তি, গহিতাৰসেসং পটিগ্গহিতমেৰ হোতি. সচে লোলসামণেরো গণ্হিত্ৰা গণ্হিত্ৰা পুন ঠপেতি, তস্স গহিতাৰসেসং অপ্পটিগ্গহিতকমেৰ হোতি.

ভিক্খু ধূমৰট্টিং পটিগ্গহেত্ৰা ধূমং পিৰতি, মুখঞ্চ কণ্ঠো চ মনোসিলায লিত্তো ৰিয হোতি, যাৰকালিকং ভুঞ্জিতুং ৰট্টতি, যাৰকালিকেন যাৰজীৰিকসংসগ্গে দোসো নত্থি. পত্তং ৰা রজনং ৰা পচন্তস্স কণ্ণনাসচ্ছিদ্দেহি ধূমো পৰিসতি, ব্যাধিপচ্চযা পুপ্ফং ৰা ফলং ৰা উপসিঙ্ঘতি, অব্বোহারিকত্তা ৰট্টতি. ভত্তুগ্গারো তালুং আহচ্চ অন্তোযেৰ পৰিসতি, অৰিসযত্তা ৰট্টতি, মুখং পৰিট্ঠং পন অজ্ঝোহরতো ৰিকালে আপত্তি. দন্তন্তরে লগ্গস্স আমিসস্স রসো পৰিসতি, আপত্তিযেৰ. সচে সুখুমং আমিসং হোতি, রসো ন পঞ্ঞাযতি, অব্বোহারিকপক্খং ভজতি. উপকট্ঠে কালে নিরুদকট্ঠানে ভত্তং ভুঞ্জিত্ৰা কক্খারেত্ৰা দ্ৰে তযো খেল়পিণ্ডে পাতেত্ৰা উদকট্ঠানং গন্ত্ৰা মুখং ৰিক্খালেতব্বং. পটিগ্গহেত্ৰা ঠপিতসিঙ্গিৰেরাদীনং অঙ্কুরা নিক্খমন্তি, পুন পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. লোণে অসতি সমুদ্দোদকেন লোণকিচ্চং কাতুং ৰট্টতি, পটিগ্গহেত্ৰা ঠপিতলোণোদকং লোণং হোতি, লোণং ৰা উদকং হোতি, রসো ৰা ফাণিতং হোতি, ফাণিতং ৰা রসো হোতি, মূলপটিগ্গহণমেৰ ৰট্টতি.

হিমকরকা উদকগতিকা এৰ. পারিহারিকেন কতকট্ঠিনা উদকং পসাদেন্তি, তং অব্বোহারিকং, আমিসেন সদ্ধিং ৰট্টতি. আমিসগতিকেহি কপিত্থফলাদীহি পসাদিতং পুরেভত্তমেৰ ৰট্টতি. পোক্খরণীআদীসু উদকং বহলং হোতি, ৰট্টতি. সচে পন মুখে হত্থে চ লগ্গতি, ন ৰট্টতি, পটিগ্গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতব্বং. খেত্তেসু কসিতট্ঠানে বহলং উদকং হোতি, পটিগ্গহেতব্বং. সচে সন্দিত্ৰা কন্দরাদীনি পৰিসিত্ৰা নদিং পূরেতি, ৰট্টতি. ককুধসোব্ভাদযো হোন্তি রুক্খতো পতিতেহি পুপ্ফেহি সঞ্ছন্নোদকা. সচে পুপ্ফরসো ন পঞ্ঞাযতি, পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি. পরিত্তং উদকং হোতি, রসো পঞ্ঞাযতি, পটিগ্গহেতব্বং. পব্বতকন্দরাদীসু কাল়ৰণ্ণপণ্ণচ্ছন্নউদকেপি এসেৰ নযো.

পানীযঘটে সরেণুকানি ৰা সৰণ্টখীরানি ৰা পুপ্ফানি পক্খিত্তানি হোন্তি, পটিগ্গহেতব্বং, পুপ্ফানি ৰা পটিগ্গহেত্ৰা পক্খিপিতব্বানি. পাটলিমল্লিকা পক্খিত্তা হোন্তি, ৰাসমত্তং তিট্ঠতি, তং অব্বোহারিকং. দুভিযদিৰসেপি আমিসেন সদ্ধিং ৰট্টতি. ভিক্খুনা ঠপিতপুপ্ফৰাসিতকপানীযতো সামণেরো পানীযং গহেত্ৰা পীতাৰসেসকং তত্থেৰ আকিরতি, পটিগ্গহেতব্বং. পদুমসরাদীসু উদকং সন্থরিত্ৰা ঠিতং পুপ্ফরেণুং ঘটেন ৰিক্খম্ভেত্ৰা উদকং গহেতুং ৰট্টতি. কপ্পিযং কারাপেত্ৰা পটিগ্গহেত্ৰা ঠপিতং দন্তকট্ঠং হোতি, সচে তস্স রসং পিৰিতুকামো, মূলপটিগ্গহণমেৰ ৰট্টতি, অপ্পটিগ্গহেত্ৰা ঠপিতং পটিগ্গহেতব্বং. অজানন্তস্স রসে পৰিট্ঠেপি আপত্তিযেৰ. অচিত্তকঞ্হি ইদং সিক্খাপদং.

১১৫. মহাভূতেসু কিং ৰট্টতি, কিং ন ৰট্টতীতি? খীরং তাৰ ৰট্টতি, কপ্পিযমংসখীরং ৰা হোতু অকপ্পিযমংসখীরং ৰা, পিৰন্তস্স অনাপত্তি. অস্সু খেল়ো সিঙ্ঘাণিকা মুত্তং করীসং সেম্হং দন্তমলং অক্খিগূথকো কণ্ণগূথকো সরীরে উট্ঠিতলোণন্তি ইদং সব্বং ৰট্টতি. যং পনেত্থ ঠানতো চৰিত্ৰা পত্তে ৰা হত্থে ৰা পততি, তং পটিগ্গহেতব্বং, অঙ্গলগ্গং পটিগ্গহিতকমেৰ. উণ্হপাযাসং ভুঞ্জন্তস্স সেদো অঙ্গুলিঅনুসারেন একাবদ্ধোৰ হুত্ৰা পাযাসে সন্তিট্ঠতি, পিণ্ডায ৰা চরন্তস্স হত্থতো পত্তস্স মুখৰট্টিতো ৰা পত্ততলং ওরোহতি, এত্থ পটিগ্গহণকিচ্চং নত্থি, ঝামমহাভূতে ইদং নাম ন ৰট্টতীতি নত্থি, দুজ্ঝাপিতং পন ন ৰট্টতি. সুজ্ঝাপিতং পন মনুস্সট্ঠিম্পি চুণ্ণং কত্ৰা লেহে উপনেতুং ৰট্টতি. চত্তারি মহাৰিকটানি অসতি কপ্পিযকারকে সামং গহেত্ৰা পরিভুঞ্জিতুং ৰট্টন্তি. এত্থ চ দুব্বচোপি অসমত্থোপি কপ্পিযকারকো অসন্তপক্খেযেৰ তিট্ঠতি. ছারিকায অসতি সুক্খদারুং ঝাপেত্ৰা ছারিকা গহেতব্বা. সুক্খদারুম্হি অসতি অল্লদারুং রুক্খতো ছিন্দিত্ৰাপি কাতুং ৰট্টতি. ইদং পন চতুব্বিধম্পি মহাৰিকটং কালোদিস্সং নাম, সপ্পদট্ঠক্খণেযেৰ ৰট্টতি.

ইতি পাল়িমুত্তকৰিনযৰিনিচ্ছযসঙ্গহে

পটিগ্গহণৰিনিচ্ছযকথা সমত্তা.