১৬. সহসেয্যৰিনিচ্ছযকথা

৭৯. এৰং ভূতগামৰিনিচ্ছযং কথেত্ৰা ইদানি সহসেয্যৰিনিচ্ছযং কথেতুং ‘‘দুৰিধং সহসেয্যক’’ন্তিআদিমাহ. তত্থ দ্ৰে ৰিধা পকারা যস্স সহসেয্যকস্স তং দুৰিধং, সহ সযনং, সহ ৰা সযতি এত্থাতি সহসেয্যা, সহসেয্যা এৰ সহসেয্যকং সকত্থে ক-পচ্চযৰসেন. তং পন অনুপসম্পন্নেনসহসেয্যামাতুগামেনসহসেয্যাৰসেন দুৰিধং. তেনাহ ‘‘দুৰিধং সহসেয্যক’’ন্তি. দিরত্ততিরত্তন্তি এত্থ ৰচনসিলিট্ঠতামত্তেন দিরত্তগ্গহণং কতন্তি ৰেদিতব্বং. তিরত্তঞ্হি সহৰাসে লব্ভমানে দিরত্তে ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি দিরত্তগ্গহণং ৰিসুং ন পযোজেতি. তেনেৰাহ ‘‘উত্তরিদিরত্ততিরত্তন্তি ভগৰা সামণেরানং সঙ্গহকরণত্থায তিরত্তপরিহারং অদাসী’’তি. নিরন্তরং তিরত্তগ্গহণত্থং ৰা দিরত্তগ্গহণং কতং. কেৰলঞ্হি ‘‘তিরত্ত’’ন্তি ৰুত্তে অঞ্ঞত্থ ৰাসেন অন্তরিকম্পি তিরত্তং গণ্হেয্য. দিরত্তৰিসিট্ঠং পন তিরত্তং ৰুচ্চমানং তেন অনন্তরিকমেৰ তিরত্তং দীপেতি. ৰিমতিৰিনোদনিযম্পি (ৰি. ৰি. টী. পাচিত্তিয ২.৫০-৫১) ‘‘দিরত্তগ্গহণং ৰচনালঙ্কারত্থং. নিরন্তরং তিস্সোৰ রত্তিযো সযিত্ৰা চতুত্থদিৰসাদীসু সযন্তস্সেৰ আপত্তি, ন একন্তরিকাদিৰসেন সযন্তস্সাতি দস্সনত্থম্পীতি দট্ঠব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. সহসেয্যং একতো সেয্যং. সেয্যন্তি চেত্থ কাযপ্পসারণসঙ্খাতং সযনম্পি ৰুচ্চতি, যস্মিং সেনাসনে সযন্তি, তম্পি, তস্মা সেয্যং কপ্পেয্যাতি এত্থ সেনাসনসঙ্খাতং সেয্যং পৰিসিত্ৰা কাযপ্পসারণসঙ্খাতং সেয্যং কপ্পেয্য সম্পাদেয্যাতি অত্থো. দিযড্ঢহত্থুব্বেধেনাতি এত্থ দিযড্ঢহত্থো ৰড্ঢকিহত্থেন গহেতব্বো. পঞ্চহি ছদনেহীতি ইট্ঠকাসিলাসুধাতিণপণ্ণসঙ্খাতেহি পঞ্চহি ছদনেহি. ৰাচুগ্গতৰসেনাতি পগুণৰসেন.

একূপচারোতি ৰল়ঞ্জনদ্ৰারস্স একত্তং সন্ধায ৰুত্তং. ৰিমতিৰিনোদনিযং (ৰি. ৰি. টী. পাচিত্তিয ২.৫০-৫১) পন ‘‘একূপচারো একেন মগ্গেন পৰিসিত্ৰা অব্ভোকাসং অনোক্কমিত্ৰা সব্বত্থ অনুপরিগমনযোগ্গো, এতং বহুদ্ৰারম্পি একূপচারোৰ. যত্থ পন কুট্টাদীহি রুন্ধিত্ৰা ৰিসুং দ্ৰারং যোজেন্তি, নানূপচারো হোতি. সচে পন রুন্ধতি এৰ, ৰিসুং দ্ৰারং ন যোজেন্তি, এতম্পি একূপচারমেৰ মত্তিকাদীহি পিহিতদ্ৰারো ৰিয গব্ভোতি গহেতব্বং. অঞ্ঞথা গব্ভে পৰিসিত্ৰা পমুখাদীসু নিপন্নানুপসম্পন্নেহি সহসেয্যাপরিমুত্তিযা গব্ভদ্ৰারং মত্তিকাদীহি পিদহাপেত্ৰা উট্ঠিতে অরুণে ৰিৰরাপেন্তস্সপি অনাপত্তি ভৰেয্যা’’তি ৰুত্তং. চতুসালং একূপচারং হোতীতি সম্বন্ধো. তেসং পযোগে পযোগে ভিক্খুস্স আপত্তীতি এত্থ কেচি ‘‘অনুট্ঠহনেন অকিরিযসমুট্ঠানা আপত্তি ৰুত্তা, তস্মিং খণে নিদ্দাযন্তস্স কিরিযাভাৰা. ইদঞ্হি সিক্খাপদং সিযা কিরিযায, সিযা অকিরিযায সমুট্ঠাতি. কিরিযায সমুট্ঠানতা চস্স তব্বহুলৰসেন ৰুত্তা’’তি ৰদন্তি. ‘‘যথা চেতং, এৰং দিৰাসযনম্পি. অনুট্ঠহনেন, হি দ্ৰারাসংৰরণেন চেতং অকিরিযসমুট্ঠানম্পি হোতী’’তি ৰদন্তি, ইদঞ্চ যুত্তং ৰিয দিস্সতি, ৰীমংসিত্ৰা গহেতব্বং.

৮০. উপরিমতলেন সদ্ধিং অসম্বদ্ধভিত্তিকস্সাতি ইদং সম্বদ্ধভিত্তিকে ৰত্তব্বমেৰ নত্থীতি দস্সনত্থং ৰুত্তং. উপরিমতলে সযিতস্স সঙ্কা এৰ নত্থীতি ‘‘হেট্ঠাপাসাদে’’তিআদি ৰুত্তং. নানূপচারেতি যত্থ বহি নিস্সেণিং কত্ৰা উপরিমতলং আরোহন্তি, তাদিসং সন্ধায ৰুত্তং ‘‘উপরিমতলেপী’’তি. আকাসঙ্গণে নিপজ্জন্তস্স আপত্তিঅভাৰতো ‘‘ছদনব্ভন্তরে’’তি ৰুত্তং. সভাসঙ্খেপেনাতি সভাকারেন. অড্ঢকুট্টকে সেনাসনেতি এত্থ ‘‘অড্ঢকুট্টকং নাম যত্থ উপড্ঢং মুঞ্চিত্ৰা তীসু পস্সেসু ভিত্তিযো বদ্ধা হোন্তি, যত্থ ৰা একস্মিং পস্সে ভিত্তিং উট্ঠাপেত্ৰা উভোসু পস্সেসু উপড্ঢং উপড্ঢং কত্ৰা ভিত্তিযো উট্ঠাপেন্তি, তাদিসং সেনাসন’’ন্তি তীসুপি গণ্ঠিপদেসু ৰুত্তং, গণ্ঠিপদে পন ‘‘অড্ঢকুট্টকেতি ছদনং অড্ঢেন অসম্পত্তকুট্টকে’’তি ৰুত্তং, তম্পি নো ন যুত্তং. ৰিমতিৰিনোদনিযং পন ‘‘সভাসঙ্খেপেনাতি ৰুত্তস্সেৰ অড্ঢকুট্টকেতি ইমিনা সণ্ঠানং দস্সেতি. যত্থ তীসু, দ্ৰীসু ৰা পস্সেসু ভিত্তিযো বদ্ধা, ছদনং ৰা অসম্পত্তা অড্ঢভিত্তি, ইদং অড্ঢকুট্টকং নামা’’তি ৰুত্তং. ৰাল়সঙ্ঘাটো নাম পরিক্খেপস্স অন্তো থম্ভাদীনং উপরি ৰাল়রূপেহি কতসঙ্ঘাটো.

পরিক্খেপস্স বহি গতেতি এত্থ যত্থ যস্মিং পস্সে পরিক্খেপো নত্থি, তত্থাপি পরিক্খেপারহপদেসতো বহি গতে অনাপত্তিযেৰাতি দট্ঠব্বং. ৰিমতিৰিনোদনিযং (ৰি. ৰি. টী. পাচিত্তিয ২.৫০-৫১) পন ‘‘পরিক্খেপস্স বহি গতেতি এত্থ যস্মিং পস্সে পরিক্খেপো নত্থি, তত্থ সচে ভূমিতো ৰত্থু উচ্চং হোতি, উভতো উচ্চৰত্থুতো হেট্ঠা ভূমিযং নিব্বকোসব্ভন্তরেপি অনাপত্তি এৰ তত্থ সেনাসনৰোহারাভাৰতো. অথ ৰত্থু নীচং ভূমিসমমেৰ সেনাসনস্স হেট্ঠিমতলে তিট্ঠতি, তত্থ পরিক্খেপরহিতদিসায নিব্বকোসব্ভন্তরে সব্বত্থ আপত্তি হোতি, পরিচ্ছেদাভাৰতো পরিক্খেপস্স বহি এৰ অনাপত্তীতি দট্ঠব্ব’’ন্তি ৰুত্তং. অপরিচ্ছিন্নগব্ভূপচারেতি এত্থ মজ্ঝে ৰিৰটঙ্গণৰন্তাসু মহাচতুসালাসু যথা আকাসঙ্গণং অনোতরিত্ৰা পমুখেনেৰ গন্ত্ৰা সব্বগব্ভে পৰিসিতুং ন সক্কা হোতি, এৰং একেকগব্ভস্স দ্ৰীসু পস্সেসু কুট্টং নীহরিত্ৰা কতং পরিচ্ছিন্নগব্ভূপচারং নাম, ইদং পন তাদিসং ন হোতীতি ‘‘অপরিচ্ছিন্নগব্ভূপচারে’’তি ৰুত্তং. সব্বগব্ভেপি পৰিসন্তীতি গব্ভূপচারস্স অপরিচ্ছিন্নত্তা আকাসঙ্গণং অনোতরিত্ৰাপি পমুখেনেৰ গন্ত্ৰা তং তং গব্ভং পৰিসন্তি. অথ কুতো তস্স পরিক্খেপোযেৰ সব্বপরিচ্ছিন্নত্তাতি ৰুত্তন্তি আহ ‘‘গব্ভপরিক্খেপোযেৰ হিস্স পরিক্খেপো’’তি, ইদঞ্চ সমন্তা গব্ভভিত্তিযো সন্ধায ৰুত্তং. চতুসালৰসেন হি সন্নিৰিট্ঠে সেনাসনে গব্ভপমুখং ৰিসুং অপরিক্খিত্তম্পি সমন্তা ঠিতং গব্ভভিত্তীনং ৰসেন পরিক্খিত্তং নাম হোতি.

৮১. একদিসায উজুকমেৰ দীঘং কত্ৰা সন্নিৰেসিতো পাসাদো একসালসন্নিৰেসো. দ্ৰীসু তীসু চতূসু ৰা দিসাসু সিঙ্ঘাটকসণ্ঠানাদিৰসেন কতা দ্ৰিসালাদিসন্নিৰেসা ৰেদিতব্বা. সালপ্পভেদদীপনমেৰ চেত্থ পুরিমতো ৰিসেসোতি. অট্ঠ পাচিত্তিযানীতি উপড্ঢচ্ছন্নং উপড্ঢপরিচ্ছন্নং সেনাসনং দুক্কটৰত্থুস্স আদিং কত্ৰা পাল়িযং দস্সিতত্তা ততো অধিকং সব্বচ্ছন্নউপড্ঢপরিচ্ছন্নাদিকম্পি সব্বং পাল়িযং অৰুত্তম্পি পাচিত্তিযস্সেৰ ৰত্থুভাৰেন দস্সিতং সিক্খাপদস্স পণ্ণত্তিৰজ্জত্তা, গরুকে ঠাতব্বতো চাতি ৰেদিতব্বং. ‘‘সত্ত পাচিত্তিযানী’’তি পাল়িযং ৰুত্তপাচিত্তিযদ্ৰযং সামঞ্ঞতো একত্তেন গহেত্ৰা ৰুত্তং. পাল়িযং (পাচি. ৫৪) ‘‘ততিযায রত্তিযা পুরারুণা নিক্খমিত্ৰা পুন সযতী’’তি ইদং উক্কট্ঠৰসেন ৰুত্তং, অনিক্খমিত্ৰা পুরারুণা উট্ঠহিত্ৰা অন্তোছদনে নিসিন্নস্সাপি পুন দিৰসে সহসেয্যেন অনাপত্তি এৰ. এত্থ চতুভাগো চূল়কং, দ্ৰেভাগা উপড্ঢং, তীসু ভাগেসু দ্ৰে ভাগা যেভুয্যন্তি ইমিনা লক্খণেন চূল়কচ্ছন্নপরিচ্ছন্নাদীনি ৰেদিতব্বানি. ইদানি দুতিযসিক্খাপদেপি যথাৰুত্তনযং অতিদিসন্তো ‘‘মাতুগামেন…পে… অযমেৰ ৰিনিচ্ছযো’’তি আহ. ‘‘মতিত্থিযা পারাজিকৰত্থুভূতাযপি অনুপাদিন্নপক্খে ঠিতত্তা সহসেয্যাপত্তিং ন জনেতী’’তি ৰদন্তি. ‘‘অত্থঙ্গতে সূরিযে মাতুগামে নিপন্নে নিপজ্জতি, আপত্তি পাচিত্তিযস্সা’’তি (পাচি. ৫৭) ৰচনতো দিৰা তস্স সযন্তস্স সহসেয্যাপত্তি ন হোতিযেৰাতি দট্ঠব্বং.

ইতি ৰিনযসঙ্গহসংৰণ্ণনাভূতে ৰিনযালঙ্কারে

সহসেয্যৰিনিচ্ছযকথালঙ্কারো নাম

সোল়সমো পরিচ্ছেদো.